P10_TA(2024)0019De zaken van onterecht gedetineerde Oeigoeren in China, met name Ilham Tohti en Gulshan AbbasResolutie van het Europees Parlement van 10 oktober 2024 over de zaak van ten onrechte gevangengehouden Oeigoeren in China, met name Ilham Tohti en Gulshan Abbas (2024/2857(RSP))Het Europees Parlement,

–gezien de artikelen 4 en 36 van de grondwet van de Volksrepubliek China (VRC),

–gezien artikel 150, lid 5, en artikel 136, lid 4, van zijn Reglement,

A.overwegende dat Ilham Tohti in 2014 werd veroordeeld op grond van politiek gemotiveerde beschuldigingen van “separatisme” en een levenslange gevangenisstraf kreeg opgelegd; overwegende dat hij zich inzette voor de bevordering van de dialoog tussen Oeigoeren en Han‑Chinezen; overwegende dat hij de Sacharovprijs van 2019 toegekend heeft gekregen;

B.overwegende dat Gulshan Abbas een straf van 20 jaar uitzit op grond van valse beschuldigingen van terrorisme in verband met de activiteiten van haar zus, een verdediger van de mensenrechten van vervolgde Oeigoeren in de VRC;

C.overwegende dat dit een voorbeeld is van de systematische onderdrukking van Oeigoeren in de Oeigoerse autonome regio Xinjiang (XUAR) door de Chinese autoriteiten; overwegende dat Oeigoeren willekeurig worden vastgehouden in interneringskampen en gedwongen worden afstand te doen van hun etnische identiteit en religieuze overtuigingen;

D.overwegende dat de verdediging van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat centraal moet staan in de betrekkingen tussen de EU en de Volksrepubliek China;

1.veroordeelt met klem de schendingen door de Volksrepubliek China van de mensenrechten van Oeigoeren en mensen in Tibet, Hongkong, Macau en op het Chinese vasteland;

2.dringt er bij de Volksrepubliek China op aan Ilham Tohti en Gulshan Abbas onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten, evenals de anderen die willekeurig in China worden vastgehouden en degenen die door de EU tijdens de 57e zitting van de Mensenrechtenraad van de VN genoemd zijn, hun toegang tot medische zorg en advocaten te garanderen, informatie over hun verblijfplaats te verstrekken en de bezoekrechten van familieleden te waarborgen; verzoekt de EU en de lidstaten in dit verband bij elk contact op hoog niveau druk uit te oefenen;

3.verzoekt de EU en de lidstaten aanvullende sancties vast te stellen tegen hooggeplaatste functionarissen en entiteiten die betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen in de VRC;

4.eist dat de autoriteiten van de VRC een einde maken aan de onderdrukking van de Oeigoeren en de onrechtmatige beleidsmaatregelen waarvan zij slachtoffer zijn, zoals intensief toezicht, dwangarbeid, sterilisatie, geboortepreventiemaatregelen en de vernietiging van de Oeigoerse identiteit, welke neerkomen op misdaden tegen de menselijkheid en een ernstig risico op genocide vormen; dringt aan op de sluiting van alle interneringskampen;

5.veroordeelt met klem de Volksrepubliek China voor het niet uitvoeren van de aanbevelingen van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten (OHCHR); roept de Volksrepubliek China op het OHCHR onafhankelijke toegang te verlenen tot XUAR en verzoekt het OHCHR een uitgebreid analyse van de huidige situatie en een actieplan te presenteren om de Volksrepubliek China ter verantwoording te roepen;

6.betreurt het gebrek aan betrokkenheid van de Volksrepubliek China bij de mensenrechtendialoog en het uitblijven van resultaten;

7.verzoekt de lidstaten en de internationale gemeenschap uitleveringsverdragen met de Volksrepubliek China en Hongkong op te schorten, het beginsel van non-refoulement te eerbiedigen en het verslag van het OHCHR ten uitvoer te leggen;

8.dringt er bij de lidstaten op aan de transnationale onderdrukking van Chinese dissidenten en Oeigoeren op hun grondgebied aan te pakken en de verantwoordelijke personen te vervolgen;

9.is ingenomen met de EU-verordening inzake dwangarbeid en dringt aan op de volledige tenuitvoerlegging ervan; roept de bedrijven die actief zijn in de VRC, met name in XUAR, op hun zorgvuldigheidsverplichtingen inzake mensenrechten na te leven;

10.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de autoriteiten van de Volksrepubliek China, de VV/HV, de Commissie, de lidstaten alsmede aan de Verenigde Naties.