P10_TA(2024)0020Ιράκ, ιδίως η κατάσταση των δικαιωμάτων των γυναικών και η πρόσφατη πρόταση τροποποίησης του νόμου περί προσωπικής κατάστασηςΨήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Οκτωβρίου 2024 σχετικά με το Ιράκ, ιδίως την κατάσταση των δικαιωμάτων των γυναικών και την πρόσφατη πρόταση τροποποίησης του νόμου περί προσωπικής κατάστασης (2024/2858(RSP))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με το Ιράκ,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 150 παράγραφος 5 και το άρθρο 136 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι το ιρακινό κοινοβούλιο προετοιμάζει εξαιρετικά περιοριστικές τροπολογίες στον νόμο 188/1959 (νόμος για το προσωπικό καθεστώς), οι οποίες επηρεάζουν τα δικαιώματα των γυναικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τα οικογενειακά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων του γάμου, του διαζυγίου και της επιμέλειας των τέκνων, να εμπίπτουν ουσιαστικά στην αρμοδιότητα των θρησκευτικών δικαστηρίων και όχι των πολιτικών, γεγονός που θα οδηγούσε σε ανησυχητικές θρησκευτικές ανισότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, για ορισμένους, η ελάχιστη νόμιμη ηλικία για τη σύναψη γάμου θα είναι τα 9 έτη για τα κορίτσια και τα 15 για τα αγόρια, και υπάρχουν φόβοι για αύξηση της βίας κατά των γυναικών στο μέλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 22 % των μη καταγεγραμμένων γάμων αφορούν κορίτσια κάτω των 14 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα σχέδια τροποποιήσεων αυξάνουν την ευπάθεια των κοριτσιών, ιδίως των ορφανών και των παιδιών από οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, και εντείνουν τον κίνδυνο να πέσουν θύματα εμπορίας ανθρώπων και εκμετάλλευσης από κηδεμόνες και/ή συγγενείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε συνταγματικές τις πλέον προβληματικές τροπολογίες πριν από την τρίτη ανάγνωση, η οποία αναβλήθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2024· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση των δικαιωμάτων των γυναικών στο Ιράκ έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο δριμείας κριτικής·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποστολή UNITAD του ΟΗΕ στο Ιράκ, η οποία διερευνούσε σεξουαλικά εγκλήματα που διαπράχθηκαν από το Daesh κατά γυναικών, ιδίως των Γιαζίντι, αναγκάστηκε να τερματίσει την έρευνά της στις 17 Σεπτεμβρίου 2024 μετά από την περσυνή απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών να μην παρατείνει την εντολή της —απόφαση την οποία υποστήριξαν η Ρωσία και η Κίνα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποστολή UNAMI του ΟΗΕ στο Ιράκ θα πρέπει επίσης να διακοπεί το 2025·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι το Βραβείο Ζαχάρωφ 2016 για την ελευθερία της σκέψης απονεμήθηκε στις Nadia Murad και Lamiya Aji Bashar, δύο Ιρακινές Γιαζίντι γυναίκες, για τον αγώνα τους κατά της σεξουαλικής βίας στο πλαίσιο συγκρούσεων·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 14 του Συντάγματος του Ιράκ ορίζει ότι «οι Ιρακινοί είναι ίσοι ενώπιον του νόμου χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου»·

Ε.λαμβάνοντας υπόψη ότι το 73 % των ερωτηθέντων που συμμετείχαν σε έρευνα της ιρακινής ομάδας δημοσκόπησης εξέφρασαν «ισχυρή αντίθεση» στις αλλαγές στον νόμο 188/1959·

1.καλεί το ιρακινό κοινοβούλιο να απορρίψει αμέσως όλες τις προτεινόμενες τροπολογίες του νόμου 188/1959 (νόμος περί προσωπικής κατάστασης)· υπογραμμίζει, με ιδιαίτερη ανησυχία, ότι οι τροποποιήσεις θα παραβίαζαν τις διεθνείς υποχρεώσεις του Ιράκ όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών και θα οδηγούσαν σε σημαντική οπισθοδρόμηση, σε ολοένα και πιο αρνητική διεθνή φήμη και στην παρακράτηση κάποιας εξωτερικής βοήθειας από διμερείς και πολυμερείς οργανισμούς·

2.επαινεί τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των βουλευτριών του ιρακινού κοινοβουλίου, που έχουν καταδικάσει τη μεταρρύθμιση, και τις ΜΚΟ, τους ακτιβιστές και τα μέλη της κοινωνίας των πολιτών που αγωνίζονται από το 1959 για να διατηρήσουν έναν από τους πιο προοδευτικούς νόμους στην περιοχή·

3.καλεί τον ΑΠ/ΥΕ και τα κράτη μέλη να καταδικάσουν τις προτεινόμενες τροποποιήσεις· καλεί την αντιπροσωπεία της ΕΕ στο Ιράκ να εξαρτήσει τις αναπτυξιακές επιχορηγήσεις από τη δικαστική κατάρτιση σχετικά με τη σεξουαλική και έμφυλη βία, και τη δημιουργία κέντρων προστασίας γυναικών· παροτρύνει το Ιράκ να εγκρίνει εθνικό σχέδιο δράσης για την εξάλειψη του γάμου ανηλίκων, την ποινικοποίηση του συζυγικού βιασμού, την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για την εξάλειψη όλων των μορφών διακρίσεων κατά των γυναικών· ζητεί ενισχυμένη εταιρική σχέση με την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ιρακινού κοινοβουλίου, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις του Ιράκ·

4.υπενθυμίζει ότι ο ισχύων νόμος για την προσωπική κατάσταση απαιτεί, τα παιδιά των οποίων τουλάχιστον ο ένας γονέας έχει ασπαστεί το Ισλάμ να γίνονται και τα ίδια μουσουλμάνοι· αποδοκιμάζει το γεγονός ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του νόμου, εάν εφαρμοστούν, θα οδηγήσουν σε ακόμη πιο ριζική εφαρμογή της Σαρία· δηλώνει ότι οι νέες αυτές διατάξεις θα υπονομεύσουν επίσης το ιρακινό κράτος και θα πλήξουν τις μειονότητες της χώρας· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τις συνέπειες που θα έχουν οι τροποποιήσεις αυτές στις χριστιανικές κοινότητες του Ιράκ·

5.καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη στήριξή τους προς τους υπερασπιστές των δικαιωμάτων των γυναικών και των παιδιών στο Ιράκ·

6.εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την έλλειψη νομικής προστασίας στον ποινικό κώδικα για τις γυναίκες και τα παιδιά θύματα ενδοοικογενειακής βίας και ζητεί βελτιώσεις·

7.αναθέτει στην Πρόεδρό του να μεταφράσει το παρόν ψήφισμα στα αραβικά και να το διαβιβάσει στο κοινοβούλιο και την κυβέρνηση του Ιράκ, στον ΑΠ/ΥΕ και στα κράτη μέλη.