P10_TA(2024)0026Absolutorium za rok 2022: budżet ogólny UE – Rada Europejska i Rada1. Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 października 2024 r. w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2022, sekcja II – Rada Europejska i Rada (2023/2131(DEC))Parlament Europejski,

–uwzględniając budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2022 Dz.U. L 45 z 24.2.2022.,

–uwzględniając skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2022 (COM(2023)0391 – C9‑0250/2023) Dz.U. C, C/2023/2, 12.10.2023.,

–uwzględniając sprawozdanie roczne Rady dla organu udzielającego absolutorium w sprawie audytów wewnętrznych przeprowadzonych w 2022 r.,

–uwzględniając sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące wykonania budżetu za rok budżetowy 2022 wraz z odpowiedziami instytucji Dz.U. C, C/2023/103, 4.10.2023.,

–uwzględniając poświadczenie wiarygodności Dz.U. C, C/2023/112, 12.10.2023. rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw przedłożone przez Trybunał Obrachunkowy za rok budżetowy 2022 zgodnie z art. 287 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–uwzględniając swoją decyzję z 23 kwietnia 2024 r. Teksty przyjęte, P9_TA(2024)0288. odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2022, jak również załączoną do niej rezolucję,

–uwzględniając art. 314 ust. 10 oraz art. 317, 318 i 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1., w szczególności jego art. 59, 118, 260, 261 i 262,

–uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj., w szczególności jego art. 59, 118, 266, 267 i 268,

–uwzględniając art. 102 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A10-0003/2024),

1.odmawia udzielenia sekretarzowi generalnemu Rady absolutorium z wykonania budżetu Rady Europejskiej i Rady za rok budżetowy 2022;

2.przedstawia swoje uwagi w poniższej rezolucji;

3.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej decyzji wraz z rezolucją, która stanowi jej integralną część, Radzie Europejskiej, Radzie, Komisji i Trybunałowi Obrachunkowemu oraz do zarządzenia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (seria L).

2. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 października 2024 r. zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2022, sekcja II – Rada Europejska i Rada (2023/2131(DEC))Parlament Europejski,

–uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2022, sekcja II – Rada Europejska i Rada,

–uwzględniając art. 102 Regulaminu i załącznik V do Regulaminu,

–uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A10-0003/2024),

A.mając na uwadze, że w związku z procedurą udzielania absolutorium organ udzielający absolutorium pragnie podkreślić, jak niezwykle istotne jest, aby dalej wzmacniać legitymację demokratyczną instytucji Unii w drodze zwiększania przejrzystości i odpowiedzialności oraz wdrażać koncepcję budżetowania celowego i właściwego zarządzania zasobami ludzkimi;

B.mając na uwadze, że zgodnie z art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) Parlament Europejski samodzielnie decyduje o udzieleniu absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii, oraz mając na uwadze, że budżet Rady Europejskiej i Rady jest sekcją budżetu Unii;

C.mając na uwadze, że zgodnie z art. 15 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej Rada Europejska nie pełni funkcji prawodawczych;

D.mając na uwadze, że – jak stanowi art. 317 TFUE – Komisja wykonuje budżet Unii na własną odpowiedzialność, zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, oraz mając na uwadze, że według obowiązujących ram prawnych Komisja ma powierzać innym instytucjom Unii uprawnienia wymagane do wykonywania sekcji budżetu, które się do nich odnoszą;

E.mając na uwadze, że zgodnie z art. 235 ust. 4 i art. 240 ust. 2 TFUE Radę Europejską i Radę (dalej „Rada”) wspomaga Sekretariat Generalny Rady, a także mając na uwadze, że sekretarz generalny Rady ponosi pełną odpowiedzialność za należyte zarządzanie środkami zapisanymi w sekcji II budżetu Unii;

F.mając na uwadze, że od prawie dwudziestu lat Parlament stosuje ugruntowaną i szanowaną praktykę udzielania absolutorium wszystkim instytucjom, organom i jednostkom organizacyjnym Unii, a także mając na uwadze, że Komisja opowiada się za tym, aby utrzymać praktykę udzielania każdej instytucji, każdemu organowi i każdej jednostce organizacyjnej Unii absolutorium dotyczącego ich wydatków administracyjnych;

G.mając na uwadze, że zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia finansowego Komisja powierza innym instytucjom Unii uprawnienia wymagane do wykonywania sekcji budżetu, które się do nich odnoszą;

H.mając na uwadze, że z powodu braku gotowości Rady do współpracy w procedurze udzielania absolutorium od 2009 r. Parlament jest zmuszony odmawiać udzielenia sekretarzowi generalnemu Rady absolutorium;

I.mając na uwadze, że Rada Europejska i Rada jako instytucje unijne i organy, które otrzymują środki z budżetu ogólnego Unii, powinny działać w sposób przejrzysty i ponosić demokratyczną odpowiedzialność przed obywatelami Unii oraz podlegać demokratycznej kontroli wydatkowania środków publicznych;

J.mając na uwadze, że w zaleceniu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej „Rzecznik”) wydanym w związku z dochodzeniem strategicznym OI/2/2017/TE dotyczącym przejrzystości procesu legislacyjnego Rady wskazano, że postępowanie Rady, jeśli chodzi o przejrzystość procesu legislacyjnego, stanowi przykład niewłaściwego administrowania i należy je zmienić, aby umożliwić obywatelom śledzenie unijnego procesu legislacyjnego;

K.mając na uwadze, że orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdza prawo podatników i opinii publicznej do otrzymywania informacji o wykorzystaniu dochodów publicznych oraz że Sąd w wyroku z 25 stycznia 2023 r. w sprawie T-163/21 Wyrok Sądu z dnia 25 stycznia 2023 r., De Capitani/Rada, T-163/21, CLI:EU:T:2023:15. De Capitani/Rada stwierdził w odniesieniu do przejrzystości unijnego procesu legislacyjnego, że dokumenty sporządzane przez Radę w jej grupach roboczych mają charakter nie techniczny, lecz ustawodawczy, a zatem podlegają wnioskom o dostęp do dokumentów;

1.wyraża głębokie ubolewanie, że od 2009 r. – i ponownie w odniesieniu do roku budżetowego 2022 – Rada wciąż odmawia współpracy z Parlamentem w procedurze udzielania absolutorium, co sprawia, że Parlament nie jest w stanie podjąć świadomej decyzji opartej na poważnej i szczegółowej kontroli wykonania budżetu Rady i tym samym jest zmuszony odmówić udzielenia Radzie absolutorium;

2.odnotowuje, że aby umożliwić dokładną kontrolę wykonania budżetu Rady i zarządzania Radą, 28 września 2023 r. odpowiednie służby Parlamentu – w imieniu sprawozdawcy ds. procedury udzielania absolutorium – przekazały Sekretariatowi Rady kwestionariusz zawierający 74 ważne pytania Parlamentu; ponadto zauważa, że podobne kwestionariusze zostały wysłane do wszystkich innych instytucji i wszystkie te instytucje przekazały Parlamentowi szczegółowe odpowiedzi na wszystkie pytania;

3.ubolewa, że 12 października 2023 r. Sekretariat Generalny Rady ponownie poinformował Parlament, że nie udzieli odpowiedzi na kwestionariusz Parlamentu i że Rada nie weźmie udziału w zaplanowanym na 25 października 2023 r. wysłuchaniu w ramach procedury udzielania absolutorium, w którym to wysłuchaniu uczestniczyły wszystkie inne zaproszone instytucje;

4.podkreśla, że Parlament ma uprawnienia do udzielania absolutorium na podstawie art. 319 TFUE oraz odpowiednich przepisów rozporządzenia finansowego i Regulaminu Parlamentu, zgodnie z obecną interpretacją i praktyką, tzn. ma prawo udzielać absolutorium, aby utrzymać przejrzystość i zapewnić demokratyczną odpowiedzialność przed podatnikami Unii;

5.podkreśla, że art. 59 ust. 1 rozporządzenia finansowego stanowi, iż Komisja przyznaje innym instytucjom Unii uprawnienia wymagane do wykonywania sekcji budżetu dotyczących tych instytucji, i w związku z tym uważa za niezrozumiałe, że według Rady to Komisji należy udzielać absolutorium z wykonania budżetu Rady;

6.podkreśla ugruntowaną i szanowaną praktykę udzielania absolutorium wszystkim instytucjom, organom i jednostkom organizacyjnym Unii, stosowaną przez Parlament od prawie dwudziestu lat; przypomina, że Komisja oświadczyła, iż nie jest w stanie nadzorować wykonania budżetów pozostałych instytucji Unii; podkreśla ponownie wyrażony przez Komisję pogląd, że należy utrzymać praktykę polegającą na tym, że Parlament udziela każdej instytucji Unii absolutorium w odniesieniu do wydatków administracyjnych;

7.podkreśla, że w obecnej sytuacji Parlament może sprawdzić wyłącznie sprawozdania Trybunału i Rzecznika oraz publicznie dostępne informacje na stronie internetowej Rady, ponieważ Rada wciąż postępuje niezgodnie z zasadami i nie współpracuje z Parlamentem, przez co Parlament nie może należycie wykonywać obowiązków i podjąć świadomej decyzji w sprawie udzielenia absolutorium;

8.ubolewa, że Rada od ponad dziesięciu lat pokazuje, iż nie ma żadnej woli politycznej do współpracy z Parlamentem w kontekście rocznej procedury udzielania absolutorium; podkreśla, że ta postawa wywarła trwały negatywny wpływ na obie instytucje, zdyskredytowała zarządzanie budżetem Unii i demokratyczną kontrolę nad nim i podważyła zaufanie obywateli do Unii jako podmiotu przejrzystego;

9.ponownie wyraża głęboką frustrację z powodu stosunku Rady do procedury udzielania absolutorium, który sprawia, że w czasach gdy niezbędna jest większa przejrzystość, do obywateli Unii dociera nieodpowiedni sygnał; podkreśla, że Rada musi przestrzegać tych samych standardów rozliczalności, jakich oczekuje od innych instytucji Unii;

10.podkreśla, że wszystkie pozostałe instytucje Unii uznają i rozumieją zasadę, zgodnie z którą – z uwagi na przekazanie uprawnień w zakresie wykonania budżetu – Parlament ma zarówno prawo, jak i obowiązek kontrolowania budżetów i ich wykonania w ramach procedury udzielania absolutorium; w związku z tym wyraża głębokie niezadowolenie z faktu, że Rada nadal odmawia współpracy z Parlamentem w tym zakresie;

11.przypomina, że orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdza prawo podatników i opinii publicznej do otrzymywania informacji o wykorzystaniu dochodów publicznych; w związku z tym domaga się pełnego poszanowania uprawnień i roli Parlamentu jako gwaranta zasady demokratycznej rozliczalności; wzywa Radę, aby należycie stosowała się do zaleceń przyjętych przez Parlament w kontekście procedury udzielania absolutorium;

12.uważa, że procedura udzielania absolutorium mogłaby stać się bardziej zrozumiała i przejrzysta, gdyby dokonano rewizji traktatów, na mocy której Parlamentowi przyznano by wyraźne uprawnienia do udzielania absolutorium wszystkim instytucjom, organom i jednostkom organizacyjnym Unii indywidualnie; podkreśla jednak, że w oczekiwaniu na taką zmianę trzeba poprawić obecną sytuację przez udoskonalenie współpracy międzyinstytucjonalnej w dotychczasowych ramach traktatów, i wzywa Radę do aktywnej współpracy z Parlamentem, aby zaradzić obecnej sytuacji;

13.wzywa Radę do jak najszybszego wznowienia negocjacji z Parlamentem na najwyższym szczeblu, z udziałem sekretarzy generalnych i przewodniczących obu instytucji, aby przełamać impas i znaleźć rozwiązanie, które będzie respektować odpowiednie role Parlamentu i Rady w procedurze udzielania absolutorium oraz zapewniać przejrzystość i właściwą demokratyczną kontrolę wykonania budżetu;

14.ubolewa, że Rada nie przygotowała się do tego, by zapobiec sytuacji, w której prezydencję Rady sprawuje państwo członkowskie podlegające procedurze przewidzianej w art. 7, i w konsekwencji rząd węgierski niewłaściwie wykorzystuje prezydencję, a zasada lojalnej współpracy jest naruszana;

15.podkreśla, że uwagi Parlamentu dotyczące priorytetów politycznych – w tym braku wiążących wytycznych dotyczących sponsorowania przez przedsiębiorstwa rotacyjnych prezydencji Rady – zarządzania budżetowego i finansowego, zarządzania wewnętrznego, wyników i kontroli wewnętrznej, zasobów ludzkich, równości – w tym braku równowagi płci – i dobrostanu pracowników, ram etycznych i przejrzystości, cyfryzacji, cyberbezpieczeństwa i ochrony danych, budynków, środowiska i zrównoważonego rozwoju, współpracy międzyinstytucjonalnej i komunikacji, zawarte w rezolucji z 23 kwietnia 2024 r. w sprawie absolutorium, są nadal aktualne;

16.ponownie stwierdza, że stosowanie procedury jednomyślnego głosowania w Radzie w niektórych obszarach polityki paraliżuje proces decyzyjny Unii, a tym samym czyni ją podatną na szantaż ze strony państw członkowskich, zwłaszcza tych, które nie przestrzegają zasad państwa prawa.