P10_TA(2024)0036Ενέργειες της ΕΕ κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου» και τη διασφάλιση της πλήρους επιβολής των κυρώσεων κατά της ΡωσίαςΨήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Νοεμβρίου 2024 σχετικά με τις ενέργειες της ΕΕ κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου» και τη διασφάλιση της πλήρους επιβολής των κυρώσεων κατά της Ρωσίας (2024/2885(RSP))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Ρωσία και την Ουκρανία, ιδίως μετά την κλιμάκωση του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022,

–έχοντας υπόψη τις 14 διαδοχικές δέσμες κυρώσεων κατά της Ρωσίας που έχει εγκρίνει η ΕΕ από τον Φεβρουάριο του 2022,

–έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τις αρχές του διεθνούς δικαίου και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας,

–έχοντας υπόψη τη Διεθνή Σύμβαση για την πρόληψη της ρύπανσης από πλοία (MARPOL), τη Διεθνή Σύμβαση για πρότυπα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών, Διεθνής Σύμβαση περί αστικής ευθύνης για ζημίες ρύπανσης από πετρέλαιο και άλλες σχετικές συμβάσεις του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ),

–έχοντας υπόψη το ψήφισμα A.1192 (33) της Γενικής Συνέλευσης του ΔΝΟ με τίτλο «Urging Member States and all relevant stakeholders to promote actions to prevent illegal operations in the maritime sector by the “dark fleet” or “shadow fleet”» (Παρότρυνση των κρατών μελών και όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών να προχωρήσουν σε ενέργειες για την πρόληψη των παράνομων δραστηριοτήτων του «σκιώδη στόλου» στον τομέα της ναυτιλίας), που εγκρίθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2023,

–έχοντας υπόψη τη δήλωση των ηγετών της G7 στις 6 Δεκεμβρίου 2023,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 136 παράγραφοι 2 και 4 του Κανονισμού του,

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία διεξάγει έναν παράνομο, απρόκλητο και αδικαιολόγητο επιθετικό πόλεμο πλήρους κλίμακας κατά της Ουκρανίας από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, συνεχίζοντας ό,τι ξεκίνησε το 2014 όταν προσάρτησε την Κριμαία και στη συνέχεια κατέλαβε τμήματα των περιοχών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ· λαμβάνοντας υπόψη ότι, από την αρχή της επίθεσης, η ΕΕ έχει καταδικάσει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και έχει καλέσει τη Ρωσία να θέσει τέλος στις επιθέσεις αυτές και να σεβαστεί την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις πωλήσεις πετρελαίου όσον αφορά τα έσοδα από εξαγωγές και τα έσοδα του προϋπολογισμού, καθιστώντας το πετρέλαιο βασική πηγή χρηματοδότησης για τον πόλεμο στην Ουκρανία·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα υπόλοιπα μέλη του «Συνασπισμού της G7 για τον καθορισμό ανώτατων τιμών», θέσπισαν ανώτατο όριο τιμών για το αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου ρωσικής προέλευσης, με στόχο τη διατήρηση του παγκόσμιου εφοδιασμού, περιορίζοντας παράλληλα τις ροές εσόδων που χρησιμοποιεί η Ρωσία για τη χρηματοδότηση του επιθετικού πολέμου της κατά της Ουκρανίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως αντίδραση στα νέα αυτά δεδομένα, η Ρωσία έχει δαπανήσει περίπου 9 δισεκατομμύρια EUR για τη δημιουργία του «σκιώδους στόλου» της· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο των προσπαθειών της Ρωσίας να παρακάμψει τις κυρώσεις της ΕΕ και της G7, πετρελαιοφόρα γεμάτα με ρωσικό πετρέλαιο διέρχονται καθημερινά από τα ευρωπαϊκά ύδατα·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι από την έναρξη της γενικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η ΕΕ έχει επιβάλει μαζικές και πρωτοφανείς κυρώσεις κατά της Ρωσίας αποσκοπώντας στην υπονόμευση της οικονομικής, χρηματοπιστωτικής και στρατιωτικής ικανότητας της Ρωσίας να συνεχίσει τις πολεμικές της ενέργειες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκτη δέσμη κυρώσεων που θέσπισε το Συμβούλιο, μεταξύ άλλων, απαγορεύει την αγορά, την εισαγωγή και την μεταφορά αργού πετρελαίου και ορισμένων προϊόντων πετρελαίου διά θαλάσσης από τη Ρωσία στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η 11η και η 12η δέσμη κυρώσεων του Συμβουλίου περιέχουν μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων καταστρατήγησης που ενέχει ο «σκιώδης στόλος»· λαμβάνοντας υπόψη ότι στη 14η δέσμη κυρώσεων όσον αφορά το ρωσικό πετρέλαιο το Συμβούλιο θέσπισε νέο μέτρο κατά συγκεκριμένων σκαφών που συμβάλλουν στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, απαγορεύοντας τους την πρόσβαση σε λιμένες και σε υπηρεσίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι στιγμής, η ΕΕ έχει συμπεριλάβει 27 πλοία στον κατάλογο αυτό, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο και εμπλέκονται σε επικίνδυνες και παράνομες ναυτιλιακές πρακτικές· λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Οκτώβριο του 2024, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου επέβαλε κυρώσεις κατά 18 ρωσικών πετρελαιοφόρων και 4 δεξαμενόπλοιων υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μέχρι σήμερα, ο χαρακτηρισμός πλοίων ως μέρος του «σκιώδους στόλου» είχε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στις δραστηριότητες του εν λόγω στόλου·

Ε.λαμβάνοντας υπόψη ότι «σκιώδεις στόλοι» έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί από εχθρικές χώρες όπως το Ιράν, η Βενεζουέλα και η Βόρεια Κορέα· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι η Ρωσία ξεχωρίζει λόγω της κλίμακας και της πολυπλοκότητας των επιχειρήσεών της, καθώς ο «σκιώδης στόλος» της εκτιμάται ότι επιχειρεί με περίπου 160-200 δεξαμενόπλοια μηνιαίως για τη μεταφορά πετρελαίου, με εκτιμώμενο συνολικό στόλο 600 σκαφών που διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διατήρηση των ρωσικών εξαγωγών αργού πετρελαίου·

ΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι ο «σκιώδης στόλος» που χρησιμοποιεί η Ρωσία, προκειμένου να παρακάμψει τις κυρώσεις που τις έχουν επιβληθεί, έχει μειώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων και της επιτρέπει να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από το εμπόριο αυτό για να χρηματοδοτεί τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας, ενώ ταυτόχρονα καθιστά εμφανές ότι πρέπει να ενισχυθεί και να διευρυνθεί ο συντονισμός των κυρώσεων σε διεθνές επίπεδο·

Ζ.λαμβάνοντας υπόψη ότι ο «σκιώδης στόλος» της Ρωσίας εκτιμάται ότι αποτελείται από 600 δεξαμενόπλοια παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόκειται για παλαιότερα δεξαμενόπλοια που συχνά πραγματοποιούν δρομολόγια χωρίς να είναι ασφαλισμένα όπως συνηθίζεται στον κλάδο, αλλάζοντας συχνά ονόματα και νηολόγηση, γεγονός που επιτρέπει στη Ρωσία να πωλεί σημαντικό μέρος των αποθεμάτων πετρελαίου της σε τιμή υψηλότερη από το προβλεπόμενο ανώτατο όριο, καθώς και να υπονομεύει την ικανότητα των κυβερνήσεων να θεωρήσουν τους ιδιοκτήτες των δεξαμενόπλοιων αυτών υπεύθυνους για τον καθαρισμό σε περίπτωση δημιουργίας πετρελαιοκηλίδας· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εν λόγω πλοία είναι εν γένει ακατάλληλα για χρήση και συμβάλλουν στον αυξανόμενο κίνδυνο θαλάσσιων συγκρούσεων σε διεθνείς εμπορικές οδούς, γεγονός που συνιστά σοβαρή περιβαλλοντική απειλή καθώς υπάρχει μεγάλη πιθανότητα σχηματισμού πετρελαιοκηλίδων που βλάπτουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τις παράκτιες περιοχές, μεταξύ άλλων σε προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές με ιδιαίτερα ευαίσθητα άγρια πανίδα, όπου οι πετρελαιοκηλίδες θα είχαν καταστροφικές συνέπειες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπειρία από παλαιότερες πετρελαιοκηλίδες που προκλήθηκαν από δεξαμενόπλοια δείχνει ότι η ζημία στα παράκτια και στα υποθαλάσσια οικοσυστήματα, καθώς και στα ζώα και τα πτηνά στην επιφάνεια της θάλασσας, μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επέκταση του στόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) με επιπλέον σκάφη αντιμετώπισης της πετρελαϊκής και χημικής ρύπανσης θα ευθυγραμμιστεί με τη δέσμευση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος, την ανθεκτικότητα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και τους στόχους του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ για την ενίσχυση των ικανοτήτων ταχείας αντίδρασης και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστροφών·

Η.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ρωσικά «σκιώδη δεξαμενόπλοια» προχωρούν τακτικά σε μεταφορτώσεις ρωσικού αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο σε χωρικά ύδατα διαφόρων κρατών, μεταξύ άλλων και στη Μεσόγειο· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων αυτών, μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο μεταξύ πλοίων και το αναμειγνύουν με άλλης προέλευσης πετρέλαια χωρίς να ελλιμενιστούν σε κάποιον λιμένα προκειμένου να αποκρύψουν ότι προέρχεται από τη Ρωσία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το γεγονός ότι οι δραστηριότητες αυτές λαμβάνουν χώρα σε μικρή απόσταση από τις ακτές ενέχει υψηλό κίνδυνο περιβαλλοντικής ζημίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πομποδέκτες του δορυφορικού συστήματος αυτόματης αναγνώρισης (AIS) συχνά απενεργοποιούνται προκειμένου να αποφεύγονται η παρακολούθηση και οι επίσημες επιθεωρήσεις των εν λόγω πλοίων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι παράκτιες χώρες της Ευρώπης θα επηρεαστούν ιδιαίτερα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε περίπτωση ατυχήματος, το κόστος καθαρισμού πετρελαιοκηλίδων που δημιουργούνται από πλοία του «σκιώδους στόλου» μπορεί να ανέλθει σε δισεκατομμύρια ευρώ και θα βαρύνει τις παράκτιες χώρες και τους φορολογούμενους πολίτες τους, καθώς οι ιδιοκτήτες των πλοίων αυτών συνήθως δεν είναι δυνατόν να ταυτοποιηθούν· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πετρελαιοκηλίδες μπορούν επίσης να προκαλέσουν σημαντικές οικονομικές απώλειες, μεταξύ άλλων λόγω της μείωσης του τουρισμού και των αλιευτικών δραστηριοτήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πετρελαιοκηλίδες συνιστούν σημαντική απειλή για την ποιότητα των υδάτων και την τοπική άγρια ζωή, βλάπτουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα, μολύνουν προϊόντα που προορίζονται για κατανάλωση, όπως τα οστρακοειδή, εξαπλώνουν τη ρύπανση και διαταράσσουν την αναπαραγωγή των ιχθύων·

Θ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η σκόπιμη απόρριψη αποβλήτων ορυκτελαίων στη θάλασσα είναι παράνομη βάσει της MARPOL, μιας διεθνούς συνθήκης που αποσκοπεί στον περιορισμό της θαλάσσιας ρύπανσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία είναι συμβαλλόμενο μέρος της MARPOL· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για παραβιάσεις της MARPOL· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιβολή κυρώσεων σε μεμονωμένα πλοία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική, καθώς τα πλοία που έχουν ήδη συμπεριληφθεί στη μαύρη λίστα είδαν την ικανότητά τους να εμπορεύονται πετρέλαιο να μειώνεται μετά την επιβολή κυρώσεων·

Ι.λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 2009/20/ΕΚ Οδηγία 2009/20/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με τον έλεγχο των πλοίων από το κράτος λιμένα (ΕΕ L 131 της 28.5.2009, σ. 128, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/20/oj). σχετικά με την ασφάλιση των πλοιοκτητών για ναυτικές απαιτήσεις ισχύει από το 2009, διασφαλίζοντας ότι όλα τα πλοία που φέρουν σημαία κράτους μέλους της ΕΕ είναι ασφαλισμένα και διαθέτουν τα σχετικά πιστοποιητικά· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας από τους στόχους της οδηγίας 2009/20/ΕΚ ήταν η απόσυρση των πλοίων που δεν συμμορφώνονται με τα θεσπισμένα πρότυπα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεθνής σύμβαση περί επεμβάσεως στην ανοικτή θάλασσα σε περίπτωση ατυχήματος το οποίο προκαλεί ή δύναται να προκαλέσει ρύπανση οφειλόμενη σε υδρογονάνθρακες κατοχυρώνει το δικαίωμα των χωρών «να αποτρέψουν, περιορίσουν ή εξαλείψουν κάθε σημαντικό και επικείμενο κίνδυνο για τις ακτές τους ή για συναφή συμφέροντα, ο οποίος προέρχεται από ρύπανση ή από επαπειλούμενη ρύπανση της θάλασσας με πετρέλαιο, κατόπιν ναυτικού ατυχήματος ή πράξεων που συνδέονται με τέτοιο ατύχημα»·

ΙΑ.λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόσφατες εκθέσεις του σουηδικού ναυτικού έχουν επισημάνει τους κινδύνους για την ασφάλεια που συνδέονται με τις δραστηριότητες του «σκιώδους στόλου» και την πιθανή χρήση του σε υβριδικές επιχειρήσεις κατά ευρωπαϊκών χωρών·

ΙΒ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά την απαγόρευση των εισαγωγών προϊόντων διύλισης πετρελαίου στη Ρωσία, δεν υπάρχει απαγόρευση των εισαγωγών από διυλιστήρια τρίτων χωρών που μεταποιούν ρωσικό αργό πετρέλαιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο «σκιώδης στόλος» παραδίδει ρωσικό αργό πετρέλαιο σε διυλιστήρια τρίτων χωρών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέλη της ΕΕ και της G7 εξακολουθούν να εισάγουν πετρελαϊκά προϊόντα που προέρχονται από ρωσικό πετρέλαιο, για παράδειγμα από διυλιστήρια στην Τουρκία·

ΙΓ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυκλοφορία των εν λόγω πλοίων αυξήθηκε δραματικά το 2024, με τον αριθμό των δρομολογίων τους να έχει υπερδιπλασιαστεί· λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικό μέρος του ρωσικού πετρελαίου μεταφέρεται μέσω δημοφιλών διεθνών θαλάσσιων οδών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συντριπτική πλειοψηφία του ρωσικού πετρελαίου ξεκινά να διανέμεται από λιμένες της Βαλτικής Θάλασσας και του Εύξεινου Πόντου·

ΙΔ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φορείς που μεταφέρουν πετρέλαιο και διαχειρίζονται τον «σκιώδη στόλο» δεν λειτουργούν μεμονωμένα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δραστηριότητές τους συνδέονται με τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές που τις στηρίζουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι στις συναλλαγές αυτές ενδέχεται να εμπλέκονται οντότητες που υπόκεινται σε οικονομικές κυρώσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμόρφωση με τις επιβληθείσες κυρώσεις θα πρέπει να αναλύεται από όλες τις απόψεις ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα καταστρατήγησής τους·

ΙΕ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φορείς εκμετάλλευσης πλοίων ήταν πρόθυμοι να αψηφήσουν τις κυρώσεις νηολογώντας τα σκάφη τους σε χώρες που συμμετέχουν στη συμφωνία για τα ανώτατα όρια τιμών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί τρίτες χώρες, οργανώσεις ή ιδιώτες ως μεσάζοντες για την αγορά ορισμένων δεξαμενόπλοιων για τον «σκιώδη στόλο» της· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένοι ιδιοκτήτες και διαχειριστές των δεξαμενόπλοιων του «σκιώδους στόλου» και των πλοίων μεταφοράς φυσικού αερίου είναι επίσης νηολογημένοι σε κράτη μέλη της ΕΕ·

ΙΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σκιώδης στόλος της Ρωσίας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συνενοχή και τη συνεργασία διαφόρων χωρών για την παράκαμψη των κυρώσεων, ιδίως της Κίνας, της Ινδίας και της Τουρκίας·

1.καταδικάζει εκ νέου με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τον απρόκλητο, παράνομο και αδικαιολόγητο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας· καλεί τη Ρωσία να τερματίσει αμέσως όλες τις στρατιωτικές δραστηριότητες στην Ουκρανία και να αποσύρει πλήρως και άνευ όρων όλες τις δυνάμεις, όσους ενεργούν για λογαριασμό της και τον στρατιωτικό εξοπλισμό από το σύνολο της διεθνώς αναγνωρισμένης επικράτειας της Ουκρανίας, να τερματίσει τις αναγκαστικές απελάσεις Ουκρανών πολιτών και να απελευθερώσει όλους τους κρατούμενους και εκτοπισθέντες Ουκρανούς, και ιδίως τα παιδιά·

2.επαναλαμβάνει την αμέριστη υποστήριξή του στο καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ, το οποίο αποσκοπεί στην υπονόμευση της ικανότητας του ρωσικού καθεστώτος να συνεχίσει τον επιθετικό του πόλεμο κατά της Ουκρανίας· υπογραμμίζει ότι στόχος των κυρώσεων της ΕΕ, ως απάντηση στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, είναι η στρατηγική αποδυνάμωση της ρωσικής οικονομικής και βιομηχανικής βάσης, ιδίως του στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος, προκειμένου να υπονομευθεί η ικανότητα της Ρωσικής Ομοσπονδίας να συνεχίσει να διεξάγει τον πόλεμο, να επιτίθεται στον άμαχο πληθυσμό και να παραβιάζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, καθώς και να παρεμποδιστεί η πρόσβαση της Ρωσίας σε στρατιωτικές τεχνολογίες και κατασκευαστικά στοιχεία· σημειώνει ότι η Ρωσία παρακάμπτει τις κυρώσεις της ΕΕ, και μάλιστα αναζητά συνεχώς νέους τρόπους για να το πράξει, εκμεταλλευόμενη, μεταξύ άλλων, έναν ρωσικό «σκιώδη στόλο» πετρελαιοφόρων και, ως εκ τούτου, μπορεί να εξακολουθήσει να είναι σε θέση να εντείνει τις πολεμικές της προσπάθειες κατά της Ουκρανίας βραχυπρόθεσμα, ιδίως κατά την επερχόμενη χειμερινή περίοδο·

3.θεωρεί τον «σκιώδη» στόλο βασική οικονομική σανίδα σωτηρίας για τη Ρωσία στον παράνομο και αδικαιολόγητο επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας και σημαντικό εργαλείο που δημιουργήθηκε για την παράκαμψη του καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ· καταγγέλλει τους κινδύνους που εγκυμονούν αυτά τα μη ασφαλή και ανασφάλιστα ρωσικά πλοία για την ασφάλεια στη θάλασσα, τα παράκτια κράτη μέλη της ΕΕ και τα θαλάσσια οικοσυστήματα· καταδικάζει τη Ρωσία για την εσκεμμένη πρόκληση τεράστιων κινδύνων προκειμένου να αποκομίσει η ίδια οικονομικό όφελος, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τη διεθνή ασφάλεια ή την πιθανότητα πρόκλησης μη αναστρέψιμης περιβαλλοντικής ζημίας· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον περιορισμό της αποφυγής και της καταστρατήγησης των κυρώσεων από τη Ρωσία, και να εφαρμόσουν συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση της ασφάλειας στη θάλασσα και την πρόληψη των περιβαλλοντικών κινδύνων στα ευρωπαϊκά ύδατα, ιδίως στη Βαλτική Θάλασσα· θεωρεί ότι οι μεταφορές από πλοίο σε πλοίο (STS) στην ανοικτή θάλασσα είναι δραστηριότητες υψηλού κινδύνου που υπονομεύουν τη διεθνή ασφάλεια στη θάλασσα και την προστασία του περιβάλλοντος·

4.ζητεί, στις επόμενες δέσμες κυρώσεων κατά της Ρωσίας, να επιβληθούν πιο στοχευμένες κυρώσεις στον «σκιώδη στόλο» όπως ο εντοπισμός όλων των ιδιωτικών πλοίων που ανήκουν στον «σκιώδη στόλο», καθώς και των ιδιοκτητών, των φορέων εκμετάλλευσης, των διαχειριστών, των λογαριασμών, των τραπεζών και των ασφαλιστικών εταιρειών που συνδέονται με αυτά κ.λπ.· ζητεί την άμεση απαγόρευση της χρήσης πλοίων από χώρες του δυτικού κόσμου για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου· ζητεί, γενικότερα, οι επόμενες δέσμες κυρώσεων της ΕΕ να περιλαμβάνουν τη συστηματική επιβολή κυρώσεων σε πλοία που πλέουν στα ύδατα της ΕΕ χωρίς γνωστή ασφάλιση, προκειμένου να προστατευθούν τα ύδατά μας και να αποφευχθούν οι οικονομικές επιβαρύνσεις από τον καθαρισμό πετρελαιοκηλίδων· παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και τον απεσταλμένο της ΕΕ για τις κυρώσεις να προσεγγίσουν τις κυβερνήσεις των χωρών στις οποίες είναι καταχωρισμένες οι εταιρείες που διαχειρίζονται τα «σκιώδη δεξαμενόπλοια» και των χωρών των οποίων η παρουσία της σημαίας τους έχει αυξηθεί σημαντικά στα ύδατα της ΕΕ μετά την επιβολή του ανώτατου ορίου τιμών του πετρελαίου· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να επικοινωνήσουν με τα εν λόγω κράτη σημαίας για να τα ενημερώσουν σχετικά με τα βασικά στοιχεία των καταχωρίσεων και τις συνέπειες μιας πιθανής καταχώρισης, να επισημάνουν τους κινδύνους και τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις των παράτυπων ναυτιλιακών πρακτικών υψηλού κινδύνου και να τους υπενθυμίσουν τις ευθύνες των κρατών σημαίας· παροτρύνει τα κράτη σημαίας να αφαιρέσουν από τα νηολόγια τους τα πλοία στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις·

5.σημειώνει ότι τα κράτη σημαίας που βοηθούν τον ρωσικό «σκιώδη στόλο» στην πράξη είναι συνεργοί στις ρωσικές πολεμικές ενέργειες· τονίζει ότι, εάν αποτύχουν οι κλασικές διπλωματικές προσπάθειες, η Επιτροπή θα πρέπει να επαναξιολογήσει σοβαρά τη διμερή συνεργασία της με τρίτες χώρες που βοηθούν τη Ρωσία να παρακάμψει τις κυρώσεις της ΕΕ·

6.καταδικάζει τη συμμετοχή Ευρωπαίων πλοιοκτητών στη δημιουργία του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας· καταδικάζει τη συμπεριφορά των κρατών, των παρόχων νομικών υπηρεσιών, άλλων οντοτήτων και ατόμων που βοηθούν τη Ρωσία να αποφύγει ή να μετριάσει τις κυρώσεις της ΕΕ· υπενθυμίζει ότι η παραβίαση των κυρώσεων συνιστά έγκλημα σε επίπεδο ΕΕ και έχει σοβαρό αντίκτυπο στα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ· ζητεί τη διεύρυνση και την επιβολή περιορισμών στις πωλήσεις πλοίων και την απαγόρευση της πώλησης δεξαμενόπλοιων σε χώρες που διευκολύνουν το εμπόριο με τη Ρωσία·

7.ζητεί να ληφθούν ενισχυμένα μέτρα σε επίπεδο ΕΕ για τη διασφάλιση της αυστηρότερης επιβολής και επέκτασης των κυρώσεων, μεταξύ άλλων με την άμεση επιθεώρησης των πλοίων που δραστηριοποιούνται στα ύδατα της ΕΕ ώστε να επαληθευτεί η ασφαλιστική τους κάλυψη και η συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις του ΔΝΟ· καλεί τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν και να ενισχύσουν τις διοικητικές τους ικανότητες προκειμένου να διασφαλίσουν την ταχεία εφαρμογή και την αυστηρή επιβολή των κυρώσεων της ΕΕ·

8.καλεί την Επιτροπή να αναλάβει δράση, στο πλαίσιο της συνεργασίας της ΕΕ με τον ΔΝΟ, για την πρόληψη και τον περιορισμό των δραστηριοτήτων του «σκιώδους στόλου»· ζητεί την αυστηρή εφαρμογή του ψηφίσματος A.1192(33) της Γενικής Συνέλευσης του ΔΝΟ για την καταπολέμηση των επιβλαβών θαλάσσιων δραστηριοτήτων που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2023, ιδίως της υποχρέωσης των σκαφών να αναφέρουν όλες τις μεταφορές από πλοίο σε πλοίο στα κράτη σημαίας τους και της ενίσχυσης των επιθεωρήσεων σε λιμένες για ύποπτα πλοία· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να περιορίσουν την πρόσβαση του ρωσικού «σκιώδους στόλου» στα ύδατα της ΕΕ· τονίζει ότι θα πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα προκειμένου να στηρίξει τα κράτη μέλη στον εντοπισμό των πλοίων που υπόκεινται σε κυρώσεις και στην παρακολούθηση της κίνησης ύποπτων πλοίων· καλεί, συγκεκριμένα, την ΕΕ να καταρτίσει έναν εκτενή κατάλογο με όλα τα πλοία που ανήκουν στον ρωσικό «σκιώδη στόλο», να διενεργήσει στοχευμένες επιθεωρήσεις, μεταξύ άλλων εν πλω, και να επιβάλει κυρώσεις που έχουν επίσης ως αποτέλεσμα τον μόνιμο ή προσωρινό αποκλεισμό πλοίων για διοικητικούς λόγους·

9.καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να παρακολουθούν στενά την εφαρμογή της οδηγίας 2009/20/ΕΚ σχετικά με την ασφάλιση των πλοιοκτητών για ναυτικές απαιτήσεις, ώστε να αποτρέπεται η διέλευση ανασφάλιστων πλοίων από τα ύδατα της ΕΕ· τονίζει την ανάγκη για ενισχυμένους μηχανισμούς επιβολής, όπως η παροχή στα κράτη μέλη της ΕΕ της δυνατότητας να αποτρέπουν τον ελλιμενισμό ανασφάλιστων ή μη συμμορφούμενων σκαφών σε λιμένες της ΕΕ ή τη χρήση των υδάτων της ΕΕ για ανεφοδιασμό ή άλλες υπηρεσίες, καθώς και η ενίσχυση της παρακολούθησης των εν λόγω πλοίων· καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για να διασφαλίσουν ότι δεν διατίθενται στην αγορά μη συμμορφούμενα σκάφη·

10.ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συνεργαστούν στενά με το Ηνωμένο Βασίλειο όσον αφορά την λήψη και εφαρμογή μέτρων για τον περιορισμό της χρήσης της Μάγχης από πλοία του ρωσικού «σκιώδους στόλου»· καλεί τις χώρες με διεθνή στενά να απαιτούν από τα πλοία να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν ασφάλιση προστασίας και αποζημίωσης και ότι συμμορφώνονται με τα ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας· καλεί όλα τα κράτη μέλη να απαιτήσουν τη γνωστοποίηση της ασφαλιστικής κάλυψης για πετρελαιοκηλίδες από όλα τα πλοία που διέρχονται από τα ύδατά τους προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια όσον αφορά τις ρυθμίσεις ασφάλισης·

11.παροτρύνει την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να βελτιώσουν τα συστήματα επιτήρησης που διαθέτουν, ιδίως την παρακολούθηση με επανδρωμένα αεροσκάφη και δορυφόρους, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας δεδομένα από εικόνες από τους δορυφόρους Sentinel για να παρακολουθούν και να εντοπίζουν τα πλοία του «σκιώδους στόλου» που πλέουν στα ύδατα της ΕΕ αλλά και δραστηριότητες, όπως οι μεταφορές από πλοίο σε πλοίο κατά παράβαση των οδηγιών της ΕΕ και της MARPOL, και να προχωρούν αμέσως σε έρευνα όταν προκύπτουν κίνδυνοι για τις παράκτιες περιοχές και τα θαλάσσια οικοσυστήματα·

12.ζητεί να απαγορευθούν οι μεταφορές ρωσικού αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο στα ύδατα της ΕΕ· ζητεί να κινητοποιηθούν οι πόροι που απαιτούνται για τον εντοπισμό και την παρεμπόδιση των εν λόγω επιχειρήσεων μεταφοράς, μεταξύ άλλων με την απαγόρευση της αγκυροβόλησης και του ανεφοδιασμού όλων αυτών των πλοίων στα ύδατα της ΕΕ·

13.καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αυστηρά ρυθμιστικά μέτρα στους λιμένες τους και στα χωρικά τους ύδατα· ζητεί από τα κράτη μέλη, στην περίπτωση των δεξαμενόπλοιων που ενδέχεται να μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο, να κάνουν πλήρη χρήση του δικαιώματός τους να προχωρούν σε καθοδήγηση των σκαφών από χειριστή επί του πλοίου από την αρμόδια εθνική αρχή για τη διενέργεια ελέγχων σχετικά με την προέλευση του φορτίου, την τελική ιδιοκτησία του πλοίου, τα ασφαλιστικά έγγραφα και τη συμμόρφωση με τα πρότυπα ασφάλειας, και να διασφαλίσουν ότι τα σκάφη για τα οποία υπάρχουν υπόνοιες για αποφυγή κυρώσεων και μη συμμόρφωση με τα περιβαλλοντικά πρότυπα θα επισημαίνονται για διερεύνηση·

14.καλεί τα κράτη μέλη να ορίσουν λιμένες ικανούς να χειρίζονται πλοία στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις και τα οποία μεταφέρουν αργό πετρέλαιο και ΥΦΑ και να κατάσχουν παράνομα φορτία χωρίς αποζημίωση·

15.τονίζει ότι ο αντίκτυπος των υφιστάμενων κυρώσεων και η οικονομική και στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία θα εξακολουθήσουν να υπονομεύονται όσο η ΕΕ συνεχίζει την εισαγωγή ρωσικών ορυκτών καυσίμων· καλεί, επομένως, την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να απαγορεύσουν όλες τις εισαγωγές ρωσικών ορυκτών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του ΥΦΑ· καλεί την ΕΕ να επιβάλει την απαίτηση τα πλοία που εξάγουν ρωσικό ΥΦΑ να περιληφθούν στους καταλόγους κυρώσεων της ΕΕ και να μην επιτρέπεται η πρόσβασή τους σε λιμένες ή θαλάσσιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να απαγορεύσουν την εισαγωγή ρωσικών πυρηνικών προϊόντων και παροτρύνει τα κράτη μέλη να μην συνάψουν νέες συμφωνίες με τη Rosatom, ούτε με τη διοίκηση ή τις θυγατρικές της·

16.καλεί τις χώρες της G7 να επιβάλουν αποτελεσματικότερα το ανώτατο όριο τιμών που επιβλήθηκε στο ρωσικό πετρέλαιο που εισάγεται διά θαλάσσης, να μειώσουν σημαντικά το ανώτατο όριο τιμών πετρελαίου και να εξαλείψουν τα ρυθμιστικά κενά που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να ανασυσκευάζει και να πωλεί το πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου της σε τιμές αγοράς· καλεί την ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τους εταίρους της στην G7 να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με τους εμπορικούς εταίρους προκειμένου να εντοπίζονται ταχύτερα και αποτελεσματικότερα οι αγοραστές ρωσικού πετρελαίου, καθώς και να σταματήσουν να αγοράζουν πετρελαϊκά προϊόντα από αυτούς· ζητεί τα εν λόγω διυλιστήρια να συμπεριληφθούν στον κατάλογο των στοχευμένων κυρώσεων και να απαγορευθούν πλήρως τα επανεξαγόμενα ρωσικά προϊόντα διύλισης πετρελαίου· ζητεί εναρμονισμένες δοκιμές όσον αφορά την προέλευση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων, ΥΦΑ και διυλισμένων ορυκτών καυσίμων, ώστε να αποτραπεί η επανεξαγωγή ρωσικής ενέργειας στην ΕΕ· καλεί τα κράτη μέλη να διερευνήσουν διεξοδικά τη συμμόρφωση των εταιρειών με τους περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο και να επιβάλουν αποτρεπτικές κυρώσεις·

17.συνιστά θερμά στην ΕΕ και στους εταίρους της στην G7 να επεκτείνουν σημαντικά τους καταλόγους των κυρώσεων τους ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτούς και άλλα πλοία που καταστρατηγούν τα ανώτατα όρια τιμών και λειτουργούν χωρίς να συμμορφώνονται με τα διεθνή πρότυπα· καλεί την ΕΕ και τις χώρες εταίρους να ελέγχουν επιμελώς την επάρκεια της ασφαλιστικής κάλυψης σε περίπτωση πετρελαιοκηλίδας κατά την εφαρμογή του πλαισίου επιβολής κυρώσεων, για παράδειγμα για την παροχή ή την ανανέωση των καταχωρίσεων· ζητεί να ενισχυθούν οι απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας για την ασφάλιση των πλοίων ώστε να περιλαμβάνονται σε αυτές, για παράδειγμα, αποδείξεις συμβάσεων πώλησης σύμφωνα με την ανώτατη τιμή ή αξιόπιστες, επαληθευμένες τραπεζικές καταστάσεις κ.λπ.·

18.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την ετοιμότητα τους για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών καταστροφών, ιδίως για μεγάλες πετρελαιοκηλίδες, καθώς και ότι οι αρχές των κρατών μελών συνεργάζονται στενά, τόσο από κοινού όσο και με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, για την αντιμετώπιση μεγάλης κλίμακας διασυνοριακών καταστροφών ρύπανσης, μεταξύ άλλων συνεχίζοντας τον συντονισμό των απογραφών του εξοπλισμού που απαιτείται για τον καθαρισμό πετρελαιοκηλίδων· επισημαίνει ότι τέτοιου είδους περιστατικά θα οδηγήσουν σε σοβαρή μακροπρόθεσμη υποβάθμιση του περιβάλλοντος, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τον τουρισμό, την αλιεία και τη θαλάσσια βιομηχανία στα κράτη μέλη που συνορεύουν με τις θάλασσες που πλήττονται· καλεί την Επιτροπή να παράσχει πρόσθετη χρηματοδότηση για να διασφαλίσει ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα διαθέτει επαρκή αριθμό σκαφών αντιμετώπισης πετρελαιοκηλίδων·

19.ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή της οδηγίας 2009/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Οδηγία 2009/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, για τροποποίηση της οδηγίας 2005/35/ΕΚ σχετικά με τη ρύπανση από τα πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων για παραβάσεις (ΕΕ L 280 της 27.10.2009, σ. 52, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/123/oj). για τροποποίηση της οδηγίας 2005/35/ΕΚ σχετικά με τη ρύπανση από τα πλοία και τη θέσπιση κυρώσεων για παραβάσεις· καλεί τα κράτη μέλη να μεταφέρουν και να εφαρμόσουν άμεσα την οδηγία (ΕΕ) 2024/1226 Οδηγία (ΕΕ) 2024/1226 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Απριλίου 2024, σχετικά με τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων για την παραβίαση των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης και την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2018/1673 (ΕΕ L, 2024/1226, 29.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1226/oj). σχετικά με τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων για την παραβίαση των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης και να εξασφαλίσουν επαρκείς οικονομικούς, τεχνικούς και ανθρώπινους πόρους για την ορθή επιβολή των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ·

20.ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να συνεργαστούν με διεθνείς εταίρους και τα ενδιαφερόμενα μέρη, μεταξύ άλλων στους τομείς της ναυτιλίας, της ενέργειας, της ασφάλισης και τον χρηματοπιστωτικό τομέα, για τον προσδιορισμό βέλτιστων πρακτικών για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της αποφυγής των κυρώσεων και τον μετριασμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στα ύδατα της ΕΕ·

21.καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει σαφέστερες κατευθυντήριες γραμμές και ισχυρότερα πρότυπα δέουσας επιμέλειας για τις εταιρείες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ, ώστε να αποφεύγονται οι ακούσιες αλληλεπιδράσεις με οντότητες που συνδέονται με «σκιώδεις στόλους»·

22.ζητεί να υποστηριχθεί το έργο του απεσταλμένου της ΕΕ για τις κυρώσεις κατά της καταστρατήγησης, προκειμένου να αποτραπεί η συστηματική επανεξαγωγή προϊόντων της ΕΕ που υπόκεινται σε κυρώσεις στη Ρωσία, γεγονός που υπονομεύει σοβαρά την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων της ΕΕ και παρεμποδίζει τις διεθνείς προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, όλες τις υποψήφιες και δυνάμει υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες να ευθυγραμμιστούν αυστηρά με τις κυρώσεις της ΕΕ ως απάντηση στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ως ένδειξη της προθυμίας τους να αναλάβουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Συμβούλιο να επεκτείνει τις εξουσίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας προκειμένου να αντιμετωπιστεί το έγκλημα της παραβίασης των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να ενισχύσουν και να συγκεντρώσουν την εποπτεία της εφαρμογής των κυρώσεων σε επίπεδο ΕΕ και να αναπτύξουν έναν μηχανισμό για την πρόληψη και την παρακολούθηση της καταστρατήγησης των κυρώσεων·

23.ενθαρρύνει τη θέσπιση παγκόσμιων προτύπων διαφάνειας στη νηολόγηση των σκαφών για τη μείωση της εξάρτησης από εικονικές εταιρείες και σημαίες ευκαιρίας, ώστε να βελτιωθεί η διαφάνεια όσον αφορά την ιδιοκτησία των σκαφών·

24.καλεί την Επιτροπή να εξετάσει την έγκριση εργαλείων εμπορικής πολιτικής παρόμοιων με εκείνα που χρησιμοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, εστιάζοντας σε παράγοντες που αποκτούν πλεονεκτήματα στην αγορά λόγω των καθεστώτων κυρώσεων και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να λειτουργούν με αθέμιτο τρόπο εντός της αγοράς της ΕΕ·

25.εκφράζει την ανησυχία του για το πλεόνασμα που φέρεται να έχει η Ρωσία στην παραγωγή πετρελαίου, το οποίο υπερβαίνει σημαντικά την ποσόστωση της Ρωσίας που καθορίστηκε από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών+ (OPEC+), γεγονός που επιτρέπει περαιτέρω την καταστρατήγηση του καθορισμένου ανώτατου ορίου τιμών και βοηθά τη Ρωσία να αποκομίσει πρόσθετα έσοδα· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να παρακολουθούν στενά την κατάσταση και, σε συνεργασία με τους διεθνείς εταίρους τους, να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα·

26.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στον Πρόεδρο, την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο (Verkhovna Rada) της Ουκρανίας, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό και στις ρωσικές αρχές.