A.mając na uwadze, że zgodnie z art. 5 i 17 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 przedsiębiorstwo Bayer Agriculture BV z siedzibą w Belgii zwróciło się 14 lutego 2023 r. w imieniu przedsiębiorstwa Bayer CropScience LP z siedzibą w Stanach Zjednoczonych do właściwego organu Niderlandów z wnioskiem dotyczącym wprowadzenia do obrotu żywności, składników żywności i paszy zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 94804, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych („wniosek”);

B.mając na uwadze, że wniosek dotyczył również wprowadzenia do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę lub składających się z niej do zastosowań innych niż w żywności i paszy, z wyjątkiem uprawy;

C.mając na uwadze, że 13 marca 2024 r. EFSA wydał pozytywną opinię, opublikowaną 26 kwietnia 2024 r., w której stwierdził, że genetycznie zmodyfikowana kukurydza jest równie bezpieczna jak jej konwencjonalny odpowiednik i jak przebadane odmiany niezmodyfikowanej genetycznie kukurydzy pod względem potencjalnego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt oraz na środowisko;

D.mając na uwadze, że kukurydzę tę zmodyfikowano genetycznie, aby wytworzyć sztuczną miRNA przeznaczoną do selektywnej supresji dwóch genów w większej grupie genów zaangażowanej w biosyntetyczną ścieżkę kwasu giberylinowego, co zmniejszyło wysokość rośliny;

Nierozstrzygnięte kwestie dotyczące skutków sztucznej miRNA

E.mając na uwadze, że wprowadzenie sztucznej miRNA nie tylko ingeruje w geny docelowe, ale dotyczy również innych funkcji regulacyjnych; mając na uwadze, że miRNA podlega dalszemu przetwarzaniu w roślinie i tym samym wchodzi w interakcje z określonymi enzymami roślinnymi; mając na uwadze, że jej skutki w wielu przypadkach nie ograniczają się do genu docelowego, ale często obejmują kaskady metaboliczne kilkuset innych funkcji genowych;

F.mając na uwadze, że wnioskodawca przedstawia niedostateczne i niekompletne dane dotyczące interakcji między sztuczną miRNA, produktami powstającymi w wyniku dalszych procesów w komórkach, trwałością tych cząsteczek w komórkach a ich ingerencją w inne sieci regulacyjne;

G.mając na uwadze, że aby stwierdzić brak ryzyka toksyczności miRNA dla ludzi i zwierząt, EFSA zakłada, że sztuczne miRNA uległyby szybkiej degradacji; mając jednak na uwadze, że w kilku badaniach, w tym w badaniu przytoczonym na poparcie tego twierdzenia A. Dávalos, R. Henriques, M. J. Latasa, M. Laparra i M. Coca (2019 r.). „Literature review of baseline information on non-coding RNA (ncRNA) to support the risk assessment of ncRNA-based genetically modified plants for food and feed” [Przegląd literatury zawierającej podstawowe informacje dotyczące niekodowanego RNA (ncRNA) w celu wsparcia oceny ryzyka związanego z roślinami genetycznie modyfikowanymi na bazie ncRNA, przeznaczonymi do stosowania w żywności i paszy]. Publikacje dodatkowe EFSA, 16(8), EN-1688. https://doi.org/10.2903/sp.efsa.2019.EN-1688., wskazano, że z jelita można pobrać miRNA przy wsparciu specjalnych mechanizmów;

Nierozstrzygnięte kwestie skutków obniżenia poziomu giberelin

H.mając na uwadze, że jak podkreślili eksperci z państw członkowskich Załącznik 8 do opinii naukowej panelu EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie dotyczącej oceny genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 94804 przeznaczonej do stosowania w żywności i paszy, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 (wniosek GMFF-2022-10651), Dziennik EFSA 2024;22(4):8714, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2024.8714., gibereliny są głównymi regulatorami różnych procesów fizjologicznych w roślinach;

I.mając na uwadze, że oprócz wzrostu roślin gibereliny regulują również kiełkowanie i kwitnienie, uczestniczą w regulowaniu tolerancji na stres i są częścią kompleksowych wzajemnych powiązań regulacyjnych z innymi hormonami roślin w różnych ścieżkach sygnalizacyjnych, np. w procesach fizjologicznych wpływających na skład roślin; mając na uwadze, że gibereliny są też zaangażowane w reakcję immunologiczną roślin na czynniki chorobotwórcze;

J.mając na uwadze, że wnioskodawca nie zbadał większości skutków na te różne procesy, z wyjątkiem potencjalnego wpływu na kiełkowanie, kwitnienie i masę ziarna;

K.mając na uwadze, że ekspresję genu oraz jej wpływ na produkcję bioaktywnych giberelin i wpływ metaboliczny zbadano jedynie w warunkach polowych bez szczególnych czynników stresowych, podczas gdy wiadomo, że kwas giberylinowy jest obecny w wielu reakcjach na stres wywołany czynnikami biotycznymi i abiotycznymi;

Zmniejszenie zależności od paszy z przywozu

L.mając na uwadze, że jednym z wniosków wyciągniętych z kryzysu związanego z COVID-19 i trwającej wojny w Ukrainie jest konieczność uniezależnienia się Unii od niektórych materiałów krytycznych; mając na uwadze, że w piśmie określającym zadania kandydata na komisarza Christophe’a Hansena przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zwraca się do niego, by przeanalizował sposoby ograniczenia przywozu kluczowych towarów https://commission.europa.eu/document/2c64e540-c07a-4376-a1da-368d289f4afe_en;

Uwagi właściwych organów państw członkowskich i zainteresowanych stron

M.mając na uwadze, że podczas trzymiesięcznego okresu konsultacji https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/action/downloadSupplement?doi=10.2903%2Fj.‌efsa.2024.8714&file=efs28714-sup-0008-Annex8.pdf. państwa członkowskie przekazały EFSA wiele krytycznych uwag, np. że gibereliny są głównymi regulatorami różnych procesów fizjologicznych w roślinach, w szczególności związanych z biotycznymi i abiotycznymi czynnikami stresowymi, że dane dostarczone przez wnioskodawcę są niekompletne odnośnie do oceny potencjalnego wpływu obniżonych poziomów giberelin na te wszystkie procesy oraz że odmiana w badaniach polowych jest niewystarczająca; mając na uwadze, że państwa członkowskie skrytykowały również brak danych na temat zagrożeń wynikających z możliwej długoterminowej stabilności sztucznej miRNA w roślinie lub fakt, że znaczna część zmodyfikowanego DNA może zostać pobrana z jelita zwierząt lub ludzi, a także fakt, że dostarczone dane nie dowodzą, że transfer genów z roślin do bakterii jest mało prawdopodobny;

N.mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 genetycznie zmodyfikowana żywność lub pasza nie może wywierać szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt ani na środowisko naturalne, a przy sporządzaniu decyzji Komisja musi brać pod uwagę wszelkie istotne przepisy prawa Unii oraz inne uzasadnione czynniki istotne dla sprawy;

Niedemokratyczny proces podejmowania decyzji

O.mając na uwadze, że w ósmej kadencji Parlament przyjął łącznie 36 rezolucji, w których sprzeciwił się wprowadzeniu do obrotu GMO do zastosowania w żywności i paszy (33 rezolucje) oraz uprawie GMO w Unii (trzy rezolucje); mając na uwadze, że w dziewiątej kadencji Parlament przyjął 38 sprzeciwów wobec wprowadzania GMO do obrotu;

P.mając na uwadze, że Komisja nadal wydaje zezwolenia na GMO, mimo że sama stwierdziła niedemokratyczność tego procesu, a także mimo braku poparcia ze strony państw członkowskich i mimo sprzeciwów Parlamentu;

Q.mając na uwadze, że żadna zmiana w prawie nie jest konieczna, by Komisja mogła nie zatwierdzić GMO, jeżeli w komitecie odwoławczym kwalifikowana większość państw członkowskich nie opowie się za zatwierdzeniem Zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 Komisja „może przyjąć”, a nie „przyjmuje” zezwolenie, jeżeli nie opowie się za nim kwalifikowana większość państw członkowskich w komitecie odwoławczym.;

R.mając na uwadze, że 17 września 2024 r. Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie wydał opinii w głosowaniu, co oznacza, że zezwolenia nie poparła kwalifikowana większość państw członkowskich;