P10_TA(2025)0007De situatie in Venezuela na de toe-eigening van het presidentschap op 10 januari 2025Resolutie van het Europees Parlement van 23 januari 2025 over de situatie in Venezuela na de toe-eigening van het presidentschap op 10 januari 2025 (2025/2519(RSP))Het Europees Parlement,

–gezien zijn eerdere resoluties over Venezuela, met name die van 19 september 2024 over de situatie in VenezuelaPB C, C/2024/7215, 10.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/7215/oj.,

–gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere mensenrechtenverdragen en -instrumenten van de VN,

–gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten,

–gezien het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof (ICC),

–gezien de grondwet van Venezuela,

–gezien de verklaring van het Carter Center van 30 juli 2024 over de verkiezingen in Venezuela en die van 2 oktober 2024 waarbij de door de democratische oppositie aangedragen stemuitslagen rechtsgeldig werden bevonden,

–gezien de gedetailleerde bevindingen van de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie inzake de Bolivariaanse Republiek Venezuela van 14 oktober 2024,

–gezien het rapport van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de mensenrechten van 27 december 2024 over mensenrechtenschendingen sinds de verkiezingen in Venezuela,

–gezien de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid namens de Europese Unie van 10 januari 2025 over de gebeurtenissen op 10 januari 2025,

–gezien de verklaring van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 15 januari 2025 over de recente besluiten van de Venezolaanse autoriteiten,

–gezien het deelakkoord over de bevordering van politieke rechten en verkiezingsgaranties voor iedereen, ondertekend in oktober 2023 door het regime van Nicolás Maduro en de alliantie van de Venezolaanse oppositie “Plataforma Unitaria” (het “Akkoord van Barbados”),

–gezien artikel 136, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

A.overwegende dat het Venezolaanse volk op 28 juli 2024 vreedzaam en in groten getale naar de stembus is gegaan om de toekomst van het land te bepalen, waarmee het blijk heeft gegeven van een opmerkelijke burgerzin en buitengewoon democratisch gedrag; overwegende dat de door het regime gecontroleerde Nationale Kiesraad (Consejo Nacional Electoral – CNE). na de sluiting van de stembureaus heeft geweigerd het officiële register van de verkiezingsdocumenten (“actas”) te publiceren en de verkiezingsuitslag heeft vervalst door de nepoverwinning van Maduro aan te kondigen; overwegende dat miljoenen Venezolanen voor democratische verandering hebben gestemd door met een aanzienlijke meerderheid (67,05 % van de uitgebrachte stemmen) Edmundo González Urrutia te steunen, zoals blijkt uit openbaar beschikbare kopieën van verkiezingsdocumenten die zijn gestaafd door de enige geloofwaardige en onpartijdige internationale waarnemers, namelijk de VN-missie en het Carter Center;

B.overwegende dat in de nasleep van de verkiezingen in het hele land vreedzame protesten hebben plaatsgevonden om het frauduleuze optreden van het regime van Maduro aan de kaak te stellen; overwegende dat het regime met extreem geweld en repressie op deze protesten heeft gereageerd, met minstens 23 doden en meer dan 2 500 arrestaties en gedwongen verdwijningen, onder wie ongeveer 120 kinderen, tot gevolg; overwegende dat Venezolaanse niet-gouvernementele organisaties hebben gemeld dat er op 1 januari 2025 ten minste 1 697 politieke gevangenen in het land waren;

C.overwegende dat verschillende buitenlanders, waaronder EU-burgers, zich nog in hechtenis bevinden omdat zij het land zouden “destabiliseren”;

D.overwegende dat de democratische oppositie tegen het regime al voor de verkiezingen van 28 juli 2024 te maken kreeg met voortdurende vervolging, maar dat deze intimidatie sindsdien aanzienlijk is toegenomen, met name door gedwongen verdwijningen en willekeurige arrestaties; overwegende dat María Corina Machado wegens doodsbedreigingen nog steeds ondergedoken moet leven, en dat Edmundo González Urrutia het land met zijn gezin heeft moeten ontvluchten als gevolg van ernstige bedreigingen; overwegende dat sinds 20 maart 2024 zes nauwe medewerkers van Vente Venezuela hun toevlucht hebben gezocht in de Argentijnse ambassade in Caracas, waar zij onverminderd te maken krijgen met toenemende druk en intimidatie door de Venezolaanse veiligheidstroepen;

E.overwegende dat de schendingen van de mensenrechten voortduren, onder meer in de vorm van willekeurige detenties, buitensporig gebruik van geweld, onwettige executies, gedwongen verdwijningen, pesterijen, vervolging van burgers die hun recht op vreedzame vergadering en vrijheid van meningsuiting uitoefenen, en schendingen van het recht op een eerlijk proces; overwegende dat Venezuela naast de politieke en institutionele crisis ook te maken heeft met een diepe economische, sociale en demografische crisis die ernstige gevolgen heeft voor het leven van zijn burgers;

F.overwegende dat het Parlement op 19 september 2024 Edmundo González Urrutia heeft erkend als de rechtmatige en democratisch verkozen president van Venezuela, en María Corina Machado als leider van de democratische krachten in Venezuela; overwegende dat andere democratische staten in de regio en overal ter wereld González als verkozen president hebben erkend; overwegende dat hij op 10 januari 2025 beëdigd had moeten worden; overwegende dat het Parlement op 17 december 2024 de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken 2024 heeft toegekend aan María Corina Machado, als leider van de democratische krachten in Venezuela, en de nieuwgekozen president Edmundo González Urrutia, als vertegenwoordiger van alle Venezolanen in het land en daarbuiten die strijden voor de herinvoering van vrijheid en democratie;

G.overwegende dat het regime enkele dagen voor 10 januari 2025 Rafael Tudares, de schoonzoon van Edmundo González, heeft ontvoerd en dat zijn verblijfplaats onbekend is; overwegende dat het regime ook de moeder van María Corina Machado in haar eigen huis heeft geïntimideerd; overwegende dat vele andere politici en medewerkers van de democratische oppositie tegen het regime ook te maken hebben gekregen met vervolging, willekeurige arrestaties en gedwongen verdwijningen, waaronder presidentskandidaat Enrique Márquez;

H.overwegende dat het Venezolaanse volk op 9 januari 2025 onder leiding van María Corina Machado op straat is gekomen om te protesteren tegen de jongste poging van Nicolás Maduro om op onrechtmatige wijze de macht te grijpen; overwegende dat María Corina Machado, toen ze probeerde het protest te verlaten, door de troepen van het regime werd ontvoerd en later werd vrijgelaten, in een flagrante daad van doelgerichte intimidatie en pesterijen die internationaal breed werd veroordeeld;

I.overwegende dat dictator Nicolás Maduro op 10 januari 2025 op onrechtmatige en frauduleuze wijze de macht heeft gegrepen, zonder enige democratische legitimiteit en controleerbaar bewijs betreffende de integriteit van de verkiezingen; overwegende dat geen democratisch verkozen staatshoofd of regeringsleider de ceremonie heeft bijgewoond; overwegende dat de grenzen van het land gesloten waren en het luchtruim zwaar bewaakt werd, waardoor Edmundo González Urrutia niet naar Venezuela kon reizen;

J.overwegende dat het regime van Maduro sinds de frauduleuze en onrechtmatige machtsovername de diplomatieke aanwezigheid van sommige EU-lidstaten op willekeurige wijze aanzienlijk heeft ingeperkt, met als rechtvaardigingsgrond dat het daarmee reageert op “het vijandige gedrag van de regeringen van het Koninkrijk der Nederlanden, Frankrijk en Italië, dat wordt gekenmerkt door hun steun aan extremistische groeperingen en hun inmenging in binnenlandse aangelegenheden”;

K.overwegende dat volgens het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen (UNHCR) sinds 2014 ongeveer acht miljoen Venezolanen het land hebben verlaten, de grootste exodus in de recente geschiedenis van Latijns-Amerika en een van de grootste ontheemdingscrises ter wereld;

L.overwegende dat de Raad op 10 januari 2025 heeft besloten een nieuw pakket gerichte sancties aan te nemen tegen 15 personen die verantwoordelijk zijn voor het ondermijnen van de democratie, de rechtsstaat of de mensenrechten in Venezuela;

1.veroordeelt in de krachtigste bewoordingen de toe-eigening van het presidentschap door Nicolás Maduro en benadrukt dat zijn regime onrechtmatig is en zijn toe-eigening van het presidentschap een wederrechtelijke poging vormt om met geweld aan de macht te blijven;

2.herinnert eraan dat het Parlement op basis van de stemuitslagen die door de democratische oppositie tegen het regime zijn aangedragen en die zijn bevestigd door de bij de verkiezingen van 28 juli 2024 aanwezige onafhankelijke internationale organisaties, namelijk de VN-missie en het Carter Center, Edmundo González Urrutia heeft erkend als de legitieme winnaar van de presidentsverkiezingen, een overwinning die door de EU en haar lidstaten is bekrachtigd;

3.herhaalt de oproep aan de door het regime gecontroleerde Nationale Kiesraad die het in zijn resolutie van september 2024 heeft gedaan en die ook de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid herhaaldelijk heeft gedaan, om de stemuitslagen van de verkiezingen van 28 juli 2024 te publiceren;

4.is net als de lidstaten van mening dat het Venezolaanse regime een belangrijke kans heeft gemist om de wil van de bevolking te eerbiedigen en een transparante democratische overgang in het land te waarborgen, en dat Maduro bijgevolg geen enkele democratische legitimiteit heeft, en daarom erkent het Parlement hem niet;

5.is ingenomen met de verklaring van de hoge vertegenwoordiger namens de EU-lidstaten waarin wordt erkend dat Edmundo González Urrutia met grote meerderheid de overwinning heeft behaald, en het Parlement is van mening dat hij op 10 januari 2025 de presidentiële eed had moeten afleggen; verwelkomt ook het voornemen van de EU om te blijven voorzien in de dringende behoeften van de Venezolaanse bevolking, die de gevolgen van de langdurige humanitaire crisis ondergaat;

6.prijst de veerkracht van de democratische oppositie en de inzet van het Venezolaanse volk voor democratie in het licht van repressie en tegenspoed; wijst er nogmaals op dat het respecteren van de wil van het Venezolaanse volk, zoals die tot uiting is gebracht bij de verkiezingen, de enige manier blijft voor Venezuela om de democratie te herstellen, een vreedzame en echte transitie mogelijk te maken en de huidige humanitaire en sociaal-economische crises op te lossen; dringt er bij het Venezolaanse regime op aan het ongegronde aanhoudingsbevel tegen Edmundo González Urrutia in te trekken;

7.is verheugd over het recente besluit van de Raad van 10 januari 2025 om de gerichte sancties uit te breiden tot 15 extra personen; dringt erop aan deze sancties aan te scherpen en te verruimen tot Nicolás Maduro, zijn naaste medewerkers en hun familieleden, met inbegrip van Jorge Rodríguez en Vladimir Padrino López, en al degenen die verantwoordelijk zijn voor mensenrechtenschendingen, de onrechtmatige uitoefening van gezag, de toe-eigening van officiële functies en alle repressieve handelingen in Venezuela;

8.spreekt zijn bezorgdheid uit over Alberto Trentini, een Italiaans staatsburger en vrijwilliger voor de niet-gouvernementele organisatie Humanity & Inclusion die mensen met een handicap helpt, die op 15 november 2024 tijdens een humanitaire opdracht is gearresteerd door de Venezolaanse autoriteiten en over wie sinds zijn arrestatie niets meer is vernomen; benadrukt dat Alberto Trentini ook te kampen heeft met gezondheidsproblemen en geen medicijnen of andere basisbenodigdheden bij zich heeft;

9.veroordeelt tevens de vervolging door het regime van de democratische oppositie tegen het regime, van het Venezolaanse volk en van veel EU-burgers die op willekeurige gronden zijn aangehouden en nog steeds ten onrechte gevangen zitten; dringt erop aan een einde te maken aan het systematische patroon van mensenrechtenschendingen; eist de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle politieke gevangenen en willekeurig vastgehouden personen; dringt er bij het regime van Maduro op aan zijn beleid van mensenrechtenschendingen stop te zetten, de daders ter verantwoording te roepen en erop toe te zien dat alle fundamentele vrijheden en mensenrechten volledig worden geëerbiedigd;

10.staat volledig achter het onderzoek van het Internationaal Strafhof naar de omvangrijke misdaden van en de repressie door het Venezolaanse regime;

11.dringt er bij de EU, haar lidstaten en alle democratische regionale en internationale actoren op aan om zich, vanuit een morele plicht, onvoorwaardelijk achter de democratische krachten van Venezuela te scharen en alles in het werk te stellen om de democratie in het land te herstellen, om zo blijk te geven van solidariteit met en respect voor het Venezolaanse volk en zijn legitieme wil en recht om in vrijheid en vrede in een democratisch systeem te leven; herhaalt dat het zich onverkort blijft inzetten voor de bevolking van Venezuela en blijft ijveren voor democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten; is solidair met de Venezolaanse democratische krachten;

12.is ingenomen met de terugkeer naar Caracas van het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten (OHCHR); is van mening dat het OHCHR, de onafhankelijke internationale onderzoeksmissie van de VN voor Venezuela, het Internationaal Strafhof en de relevante regionale mechanismen, vrij en zonder inmenging moeten functioneren;

13.wijst erop dat het door de onrechtmatige machtsovername door Maduro van kwaad naar erger is gegaan met de reeds bestaande ernstige humanitaire crisis, die al meer dan acht miljoen Venezolanen ertoe had aangezet hun heil in het buitenland te zoeken, en die waarschijnlijk nog meer Venezolanen zal dwingen om te vluchten, waardoor vooral de directe buurlanden van Venezuela weer meer migratiedruk zullen ondervinden; wijst erop dat er langetermijnoplossingen gevonden moeten worden voor de situatie van Venezolaanse vluchtelingen en migranten; erkent de vele inspanningen van buurlanden om niet alleen voor voedsel en onderdak te zorgen, maar ook voor reguliere juridische documenten, onderwijs en medische hulp; verzoekt de EU alles in het werk te stellen om Venezolanen die hun land verlaten te helpen, in overeenstemming met de internationale normen en bestaande legale trajecten;

14.betreurt het besluit van de Venezolaanse autoriteiten van januari 2025 om het aantal geaccrediteerde diplomatieke personeelsleden van verschillende lidstaten in Caracas aanzienlijk te verlagen, en dringt erop aan deze onaanvaardbare unilaterale actie onmiddellijk terug te draaien;

15.is van mening dat er in het spanningsveld tussen democratie en dictatuur geen ruimte is voor dubbelzinnigheid of een middenweg, omdat je ofwel aan de kant staat van de democraten en degenen die lijden onder onderdrukking, ofwel aan de kant van de dictators;

16.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de deelnemers aan de top tussen de EU en de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten, de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering, de Organisatie van Amerikaanse Staten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de autoriteiten van het Venezolaanse regime.