A.billi fis-27 ta’ Ġunju 2022, Corteva Agrisscience Belgium B.V., ibbażata fil-Belġju, f’isem Corteva Agriscience LLC, ibbażata fl-Istati Uniti, ippreżentat applikazzjoni lill-awtorità nazzjonali kompetenti tan-Netherlands għat-tqegħid fis-suq ta’ ikel, ingredjenti tal-ikel u għalf li fihom, jikkonsistu minn jew huma prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat DP910521 (il-“qamħirrum ĠM”);

B.billi l-qamħirrum ĠM jipproduċi t-tossina Cry1B.34 u huwa reżistenti għall-erbiċida glufosinat;

C.billi l-glufosinat huwa kklassifikat bħala sustanza tossika għar-riproduzzjoni 1B u għalhekk jissodisfa l-“kriterji ta’ limitu” stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE (ĠU L 309, 24.11.2009, p. 1, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj).; billi l-approvazzjoni għall-użu tal-glufosinat fl-Unjoni skadiet fil-31 ta’ Lulju 2018;

D.billi l-Cry1B.34 hija proteina tal-fużjoni sintetika li tgħaqqad il-Cry1B, il-Cry1Ca1 u l-Cry9Db1, mibnija għar-reżistenza tal-insetti kontra l-pesti lepidopteran, mingħajr ma wriet speċifiċità għall-ispeċijiet fil-mira;

E.billi l-modifika ġenetika tinkludi proċess f’żewġ stadji bl-użu tal-CRISPR/Cas9 biex jiddaħħal “pad għall-inżul”, segwit minn bumbardament ta’ mikroprojettili għall-inserzjoni tal-kasett tal-espressjoni tal-ġeni;

Nuqqas ta’ valutazzjoni tal-erbiċida komplementari

F.billi r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 503/2013 Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 503/2013 tat-3 ta’ April 2013 dwar applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni ta’ ikel u għalf ġenetikament modifikat skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jemendaw ir-Regolamenti (KE) Nru 641/2004 u (KE) Nru 1981/2006 (ĠU L 157, 8.6.2013, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2013/503/oj). jeżiġi valutazzjoni dwar jekk il-prattiki agrikoli mistennija jinfluwenzawx l-eżitu tal-punti tat-tmiem studjati; billi, skont dak ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni, dan huwa speċjalment rilevanti għal pjanti tolleranti għall-erbiċidi;

G.billi l-maġġoranza l-kbira tal-għelejjel ĠM ġew ġenetikament modifikati sabiex ikunu tolleranti għal erbiċida “komplementari” waħda jew aktar li jistgħu jintużaw matul il-kultivazzjoni tal-għalla ĠM, mingħajr ma l-għalla tmut, kif ikun il-każ għal għalla mhux tolleranti għall-erbiċidi; billi hemm għadd ta’ studji li juru li l-għelejjel ĠM tolleranti għall-erbiċidi jirriżultaw f’użu akbar ta’ erbiċidi komplementari, fil-biċċa l-kbira minħabba li jfeġġ ħaxix ħażin tolleranti għall-erbiċidi Ara, pereżempju, Schulz, R., Bub, S., Petschick, L. L., Stehle, S., Wolfram, J. (2021) “Applied pesticide toxicity shifts toward plants and invertebrates, even in GM crops” (It-tossiċità tal-pestiċidi applikata tiċċaqlaq lejn pjanti u invertebrati, anke fl-għelejjel ĠM), Science 372 (6537), p. 81–84, https://doi.org/10.1126/science.abe1148; Bonny, S., “Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact” (Għelejjel, Ħaxix u Erbiċidi Modifikati Ġenetikament: Ħarsa Ġenerali u Impatt), Environmental Management, Jannar 2016;57(1), p. 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738; u Benbrook, C. M., “Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. - the first sixteen years” (Impatti tal-għelejjel maħduma ġenetikament fuq l-użu tal-pestiċidi fl-Istati Uniti - l-ewwel sittax-il sena), Environmental Sciences Europe, 28 ta’ Settembru 2012, Vol. 24(24), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24.;

H.billi l-għelejjel ĠM tolleranti għall-erbiċidi jillimitaw lill-bdiewa f’sistema ta’ ġestjoni tal-ħaxix ħażin li hija fil-biċċa l-kbira jew kompletament dipendenti fuq l-erbiċidi, u tagħmel dan billi titlob premium għaż-żrieragħ ĠM li jista’ jiġi ġġustifikat biss jekk il-bdiewa li jixtru tali żrieragħ ibexxu wkoll l-erbiċidi komplementari; billi dipendenza akbar fuq erbiċidi komplementari fuq azjendi agrikoli li jħawlu l-għelejjel ĠM se tħaffef il-ħruġ mill-ġdid u t-tixrid ta’ ħaxix ħażin reżistenti għal dawk l-erbiċidi, u b’hekk tiskatta l-ħtieġa ta’ aktar użu ta’ erbiċidi, ċirku vizzjuż magħruf bħala “l-ispirall tal-erbiċidi”;

I.billi l-impatti negattivi li jirriżultaw mid-dipendenza eċċessiva fuq l-erbiċidi se jaggravaw fir-rigward tas-saħħa tal-ħamrija, il-kwalità tal-ilma, u l-bijodiversità ta’ fuq u ta’ taħt l-art, u jwasslu għal żieda fl-esponiment tal-bniedem u tal-annimali, potenzjalment ukoll permezz ta’ żieda fir-residwi tal-erbiċidi fl-ikel u l-għalf;

J.billi l-valutazzjoni tar-residwi ta’ erbiċidi u tal-metaboliti misjuba fi pjanti ĠM titqies li ma taqax taħt il-kompetenza tal-Bord tal-EFSA dwar Organiżmi Ġenetikament Modifikati (“il-Bord tal-EFSA dwar l-OĠM”) u għalhekk ma ssirx bħala parti mill-proċess ta’ awtorizzazzjoni għall-OĠM;

Kwistjonijiet pendenti dwar it-tossini Bt

K.billi għadd ta’ studji juru li ġew osservati effetti sekondarji li jistgħu jaffettwaw is-sistema immunitarja wara esponiment għal tossini Bt u li xi tossini Bt jista’ jkollhom proprjetajiet aġġuvanti Għal rieżami, ara Rubio-Infante, N., Moreno-Fierros, L., “An overview of the safety and biological effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in mammals” (Ħarsa ġenerali lejn is-sikurezza u l-effetti bijoloġiċi tat-tossini tal-Cry Bacillus thuringiensis fil-mammiferi), Journal of Applied Toxicology, Journal of Applied Toxicology, Mejju 2016, 36(5), pp. 630-648, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/jat.3252., li jfisser li jistgħu jżidu l-allerġeniċità ta’ proteini oħra li jiġu f’kuntatt magħhom;

L.billi studju xjentifiku sab li t-tossiċità tat-tossini Bt tista’ tissaħħaħ ukoll permezz ta’ interazzjoni mar-residwi mill-bexx bl-erbiċidi, u li huma meħtieġa aktar studji dwar l-effetti kombinatorji ta’ events ta’ trasformazzjoni multipli (għelejjel ĠM li ġew immodifikati biex ikunu tolleranti għall-erbiċidi u jipproduċu insettiċidi fil-forma ta’ tossini Bt) Bøhn, T., Macagnan Rover, C., Semenchuk, P. R., “Daphnia magna negatively affected by chronic exposure to purified Cry-toxins” (Dafnia magna affettwata b’mod negattiv mill-esponiment kroniku għat-tossini ta’ Cry purifikati), Food and Chemical Toxicology, Mejju 2016, Volum 91, p. 130-140, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691516300722.; billi l-valutazzjoni tal-interazzjoni potenzjali ta’ residwi tal-erbiċidi u l-metaboliti tagħhom mat-tossini Bt titqies, madankollu, li ma taqax taħt il-kompetenza tal-Bord tal-EFSA dwar l-OĠM u għalhekk ma ssirx bħala parti mill-valutazzjoni tar-riskju;

Għelejjel Bt: effetti fuq organiżmi li mhumiex fil-mira

M.billi, għall-kuntrarju tal-użu ta’ insettiċidi, meta l-esponiment ikun fiż-żmien tal-bexx u għal perjodu limitat wara, l-użu ta’ għelejjel Bt ĠM iwassal għal esponiment kontinwu tal-organiżmi fil-mira u dawk mhux fil-mira għat-tossini Bt;

N.billi s-suppożizzjoni li t-tossini Bt juru modalità ta’ azzjoni waħda speċifika għall-mira ma tistax tibqa’ titqies bħala korretta u l-effetti fuq organiżmi mhux fil-mira ma jistgħux jiġu esklużi; billi ġie rrapportat li għadd dejjem akbar ta’ organiżmi mhux fil-mira jiġu affettwati b’ħafna modi;

Kummenti tal-Istati Membri u tal-partijiet ikkonċernati

O.billi l-Istati Membri ppreżentaw ħafna kummenti kritiċi lill-EFSA matul il-perjodu ta’ konsultazzjoni ta’ tliet xhur https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/action/downloadSupplement?doi=10.2903%2Fj.‌efsa.2024.8716&file=efs28716-sup-0012-Annex8.pdf., inkluż li l-lista ta’ studji rilevanti, identifikati fir-rieżami tal-letteratura tal-applikant, ma kinitx tinkludi studji dwar id-destin tal-proteini Bt fl-ambjent jew dwar l-effetti potenzjali tar-residwi tal-għelejjel Bt fuq organiżmi li mhumiex fil-mira minkejja li tali studji jeżistu;

P.billi l-provi fuq il-post imwettqa għall-analiżi tal-kompożizzjoni u għall-analiżi fenotipika tal-qamħirrum ĠM naqsu milli jikkunsidraw kundizzjonijiet ambjentali diversi u sfondi ġenetiċi rilevanti għall-kultivazzjoni tiegħu, b’mod partikolari f’pajjiżi bħall-Brażil;

Q.billi l-valutazzjoni tat-tossiċità tal-Cry1B.34 ma tqisx l-effetti kombinatorji mal-kostitwenti tal-pjanti jew mar-residwi mill-applikazzjonijiet tal-erbiċida;

R.billi l-glufosinat, l-erbiċida komplementari, huwa assoċjat ma’ riskji sinifikanti għall-bijodiversità, għall-kwalità tal-ħamrija u tal-ilma, u għas-saħħa tal-ekosistema fit-tul;

S.billi r-riskju tal-fluss tal-ġeni lejn qraba selvaġġi bħal teosinte, irrapportat fi Spanja u fi Franza, iqajjem tħassib dwar il-persistenza transġene u l-impatti ambjentali;

T.billi r-rekwiżiti ta’ monitoraġġ skont ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 503/2013 mhumiex indirizzati b’mod adegwat, b’ebda verifika indipendenti tad-data pprovduta;

L-iżgurar ta’ kundizzjonijiet ekwi globali u r-rispett tal-obbligi internazzjonali tal-Unjoni

U.billi l-konklużjonijiet tad-Djalogu Strateġiku dwar il-Futur tal-Agrikoltura fl-UE “Strategic Dialogue on the Future of EU Agriculture - A shared prospect for farming and food in Europe” (Djalogu Strateġiku dwar il-Futur tal-Agrikoltura tal-UE - Prospett kondiviż għall-biedja u għall-ikel fl-Ewropa), Settembru 2024, https://agriculture.ec.europa.eu/document/download/171329ff-0f50-4fa5-946f-aea11032172e_en?filename=strategic-dialogue-report-2024_en.pdf. jistiednu lill-Kummissjoni tivvaluta mill-ġdid l-approċċ tagħha dwar l-aċċess għas-suq għall-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet agroalimentari, minħabba l-isfida tal-istandards diverġenti tal-Unjoni u tas-sħab kummerċjali tagħha; billi relazzjonijiet kummerċjali aktar ġusti, fuq livell globali, koerenti mal-miri għal ambjent b’saħħtu kienu waħda mit-talbiet ewlenin tal-bdiewa matul id-dimostrazzjonijiet tal-2023 u l-2024;

V.billi rapport tal-2017 mir-Rapporteur Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti (NU) dwar id-dritt għall-ikel sab li, b’mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-pestiċidi perikolużi għandhom impatti katastrofiċi fuq is-saħħa https://www.ohchr.org/en/documents/thematic-reports/ahrc3448-report-special-rapporteur-right-food.; billi l-Mira 3.9 tal-Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli (“SDG tan-NU”) tan-NU għandha l-għan li sal-2030 tnaqqas b’mod sostanzjali l-għadd ta’ mwiet u mard minn sustanzi kimiċi perikolużi u t-tniġġis u l-kontaminazzjoni tal-arja, tal-ilma u tal-ħamrija https://indicators.report/targets/3-9/.;

W.billi l-ftehim kummerċjali bejn l-UE u l-Mercosur se jinċentiva l-importazzjonijiet lejn l-Unjoni ta’ ikel u ta’ għalf tal-annimali li fihom organiżmi ġenetikament modifikati, li jikkonsistu minnhom, jew li huma prodotti minnhom; billi l-Brażil u l-Arġentina huma fost l-akbar produtturi tal-OĠM u utenti tal-pestiċidi fid-dinja, inklużi l-OĠM u l-pestiċidi pprojbiti fl-Unjoni għal raġunijiet ambjentali jew ta’ saħħa;

X.billi l-Qafas Globali tal-Bijodiversità ta’ Kunming-Montreal, li sar qbil fuqu fil-COP15 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Diversità Bijoloġika (“KDB tan-NU”) ta’ Diċembru 2022, jinkludi mira globali biex sal-2030 ir-riskju tal-pestiċidi jitnaqqas b’mill-anqas 50 % ara: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/ip_22_7834.;

Y.billi r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 jiddikjara li l-ikel jew l-għalf ĠM ma jridx ikollu effetti negattivi fuq is-saħħa tal-bniedem, is-saħħa tal-annimali jew l-ambjent, u jeżiġi li l-Kummissjoni tqis kwalunkwe dispożizzjoni rilevanti fid-dritt tal-Unjoni u fatturi leġittimi oħra rilevanti għall-kwistjoni taħt kunsiderazzjoni meta tkun qed tabbozza d-deċiżjoni tagħha; billi tali fatturi leġittimi għandhom jinkludu l-obbligi tal-Unjoni skont l-SDGs tan-NU u l-KDB tan-NU;

It-tnaqqis tad-dipendenza fuq l-għalf importat

Z.billi waħda mit-tagħlimiet mill-kriżi tal-COVID-19 u l-gwerra li għadha għaddejja fl-Ukrajna hija l-ħtieġa li l-Unjoni ttemm id-dipendenzi fuq xi materjali kritiċi; billi fl-ittra ta’ missjoni lill-Kummissarju Christophe Hansen, il-President tal-Kummissjoni, Ursula von der Leyen, titolbu jfittex modi kif jitnaqqsu l-importazzjonijiet ta’ komoditajiet kritiċi https://commission.europa.eu/document/2c64e540-c07a-4376-a1da-368d289f4afe_en.;

Proċess deċiżjonali mhux demokratiku

AA.billi, fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament adotta total ta’ 36 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw għall-introduzzjoni fis-suq ta’ OĠM għall-ikel u għall-għalf (33 riżoluzzjoni) u għall-kultivazzjoni ta’ OĠM fl-Unjoni (tliet riżoluzzjonijiet); billi, fid-disa’ mandat tiegħu, il-Parlament adotta 38 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw għat-tqegħid tal-OĠM fis-suq u adotta 8 riżoluzzjonijiet oħra li joġġezzjonaw għat-tqegħid tal-OĠM fis-suq diġà fl-għaxar terminu attwali;

AB.billi minkejja r-rikonoxximent tagħha stess tan-nuqqasijiet demokratiċi, in-nuqqas ta’ appoġġ mill-Istati Membri u l-oġġezzjonijiet tal-Parlament, il-Kummissjoni qiegħda tkompli tawtorizza l-OĠM;

AC.billi mhija meħtieġa l-ebda bidla fil-liġi biex il-Kummissjoni tkun tista’ ma tawtorizzax l-OĠM meta ma jkunx hemm maġġoranza kwalifikata ta’ Stati Membri favur fil-Kumitat ta’ Appell Il-Kummissjoni “tista’”, u mhux “għandha”, tmexxi bl-awtorizzazzjoni jekk ma jkun hemm l-ebda maġġoranza kwalifikata ta’ Stati Membri favur fil-Kumitat ta’ Appell, skont l-Artikolu 6(3) tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.;

AD.billi l-votazzjoni tat-22 ta’ Novembru 2024 tal-Kumitat Permanenti dwar il-Pjanti, l-Annimali, l-Ikel u l-Għalf imsemmi fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003 ma tat l-ebda opinjoni, li jfisser li l-awtorizzazzjoni ma kinitx appoġġjata minn maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri; billi anke l-votazzjoni tas-17 ta’ Diċembru 2024 tal-Kumitat ta’ Appell ma tat ebda opinjoni;