P10_TA(2025)0031Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2025Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαρτίου 2025 σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συντονισμού των οικονομικών πολιτικών 2025 (2024/2112(INI))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως τα άρθρα 121, 126 και 136,

–έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο αριθ. 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

–έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο αριθ. 2 της ΣΕΕ και της ΣΛΕΕ σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας,

–έχοντας υπόψη το πρωτόκολλο αριθ. 12 στη ΣΕΕ και την ΣΛΕΕ σχετικά με τη διαδικασία υπερβολικού χρέους,

–έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη σταθερότητα, τον συντονισμό και τη διακυβέρνηση στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2024, σχετικά με τον αποτελεσματικό συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και την πολυμερή δημοσιονομική εποπτεία και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου ΕΕ L, 2024/1263, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1263/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1264 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2024, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 για την επιτάχυνση και τη διασαφήνιση της εφαρμογής της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος ΕΕ L, 2024/1264, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1264/oj.,

–έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2024/1265 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2024, για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/85/ΕΕ σχετικά με τις απαιτήσεις για τα δημοσιονομικά πλαίσια των κρατών μελών ΕΕ L, 2024/1265, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1265/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EE) αριθ. 1173/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, για την αποτελεσματική επιβολή της δημοσιονομικής εποπτείας στη ζώνη του ευρώ ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/1173/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1174/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με κατασταλτικά μέτρα για τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ευρωζώνη ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 8, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/1174/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EE) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/1176/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ τα οποία αντιμετωπίζουν ή απειλούνται με σοβαρές δυσκολίες αναφορικά με τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/472/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, σχετικά με κοινές διατάξεις για την παρακολούθηση και την εκτίμηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων και τη διασφάλιση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 11, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/473/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2020, περί γενικού καθεστώτος αιρεσιμότητος για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2020/2092/oj. (κανονισμός για την αιρεσιμότητα όσον αφορά το κράτος δικαίου),

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/241/oj. (κανονισμός ΜΑΑ),

–έχοντας υπόψη τις εαρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής, του 2024, που δημοσιεύθηκαν στις 15 Μαΐου 2024,

–έχοντας υπόψη τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής, του 2024, που δημοσιεύθηκαν στις 15 Νοεμβρίου 2024,

–έχοντας υπόψη την παρακολούθηση της βιωσιμότητας του χρέους 2023 της Επιτροπής, η οποία δημοσιεύθηκε στις 22 Μαρτίου 2024,

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 2024, με τίτλο «Έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης 2025» (COM(2024)0702) και τη σύσταση της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 2024, για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (COM(2024)0704),

–έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 2024, για μια κοινή έκθεση για την απασχόληση από την Επιτροπή και το Συμβούλιο (COM(2024)0701),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Μαρτίου 2023, με τίτλο «Κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής για το 2024» (COM(2023)0141),

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής, της 19ης Ιουνίου 2024, που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (COM(2024)0598),

–έχοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου της 12ης Απριλίου 2024 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ ΕΕ C, C/2024/2807, 23.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/2807/oj.,

–έχοντας υπόψη την εκτίμηση που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο στις 3 Ιουλίου 2024 σχετικά με τον κατάλληλο δημοσιονομικό προσανατολισμό για τη ζώνη του ευρώ το 2025,

–έχοντας υπόψη τη δήλωση της Ευρωομάδας της 15ης Ιουλίου 2024 σχετικά με τον κατάλληλο δημοσιονομικό προσανατολισμό για τη ζώνη του ευρώ το 2025,

–έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση 2024 του Ευρωπαϊκού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, η οποία δημοσιεύτηκε στις 2 Οκτωβρίου 2024,

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 19ης Ιουνίου 2024, με τίτλο «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2024 – Εαρινή δέσμη» (COM(2024)0600),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 2024, με τίτλο «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2025 – Φθινοπωρινή δέσμη» (COM(2024)0700),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2019, με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» (COM(2019)0640), τη συμφωνία του Παρισιού, η οποία εγκρίθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2015 στο πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών,

–έχοντας υπόψη το όγδοο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2030,

–έχοντας υπόψη τη διοργανική διακήρυξη για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων ΕΕ C 428 της 13.12.2017, σ. 10., της 17ης Νοεμβρίου 2017, και την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 4ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Το σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων» (COM(2021)0102),

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 21ης Ιανουαρίου 2021 σχετικά με την πρόσβαση σε αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή στέγαση για όλους ΕΕ C 456 της 10.11.2021, σ. 145.,

–έχοντας υπόψη το έγγραφο της Ursula von der Leyen, υποψήφιας Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 18ης Ιουλίου 2024, με τίτλο «Η επιλογή της Ευρώπης – Πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2024-2029», και τη δήλωση του Valdis Dombrovskis, Επιτρόπου Οικονομίας και Παραγωγικότητας, Εφαρμογής και Απλούστευσης, κατά την ακρόαση έγκρισής του στις 7 Νοεμβρίου 2024,

–έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας 24/181 του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, του Αυγούστου 2024, με τίτλο «Taming Public Debt in Europe: Outlook, Challenges, and Policy Response» (Περιορισμός του δημόσιου χρέους στην Ευρώπη: Προοπτικές, προκλήσεις και πολιτική αντιμετώπιση),

–έχοντας υπόψη το Δημοσιονομικό Παρατηρητήριο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με τίτλο «Putting a Lid on Public Debt» (Τερματισμός του δημόσιου χρέους) του Οκτωβρίου 2024,

–έχοντας υπόψη την ειδική έκθεση 13/2024 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου με τίτλο «Απορρόφηση των κονδυλίων του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας – Πρόοδος αλλά και καθυστερήσεις, ενώ δεν έχουν εξαλειφθεί οι κίνδυνοι σχετικά με την ολοκλήρωση των μέτρων, υπονομεύοντας την επίτευξη των στόχων του ΜΑΑ»,

–έχοντας υπόψη τη λεπτομερή ανάλυση με τίτλο «The new economic governance framework: implications for monetary policy» (Το νέο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης: συνέπειες στην νομισματική πολιτική), η οποία δημοσιεύτηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών του Κοινοβουλίου στις 20 Νοεμβρίου 2024 Έγγραφο νομισματικού διαλόγου – «The new economic governance framework: implications for monetary policy», Darvas, Z. et al. για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών, Μονάδα Ελέγχου της Οικονομικής Διακυβέρνησης και της ΟΝΕ, 20 Νοεμβρίου 2024.,

–έχοντας υπόψη τη λεπτομερή ανάλυση με τίτλο «Economic Dialogue with the European Commission on EU Fiscal Surveillance» (Οικονομικός διάλογος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη δημοσιονομική εποπτεία της ΕΕ), η οποία δημοσιεύτηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών του Κοινοβουλίου την 1η Δεκεμβρίου 2024 Λεπτομερής ανάλυση – «Economic Dialogue with the European Commission on EU Fiscal Surveillance», Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών, Μονάδα Ελέγχου της Οικονομικής Διακυβέρνησης και της ΟΝΕ, 1 Δεκεμβρίου 2024.,

–έχοντας υπόψη την έκθεση του Mario Draghi, της 9ης Σεπτεμβρίου 2024, με τίτλο «Το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας» («έκθεση Draghi»),

–έχοντας υπόψη το άρθρο 55 του Κανονισμού του,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (A10-0022/2025),

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στον συντονισμό των οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών μελών, διασφαλίζοντας έτσι τη μακροοικονομική σταθερότητα της οικονομικής και νομισματικής Ένωσης·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο αποσκοπεί στην προώθηση της βιώσιμης, χωρίς αποκλεισμούς και ανταγωνιστικής ανάπτυξης, της απασχόλησης, της μακροοικονομικής σταθερότητας και των υγιών δημόσιων οικονομικών σε ολόκληρη την ΕΕ, με σκοπό να διασφαλιστεί η σταθερή ανοδική σύγκλιση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιδόσεων των κρατών μελών·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2024 σηματοδότησε τον πρώτο κύκλο εφαρμογής του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης, το οποίο τέθηκε σε ισχύ την 30ή Απριλίου 2024, οδηγώντας την ΕΕ και τα κράτη μέλη της σε μεταβατική φάση·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύσταση του Συμβουλίου του 2024 σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ καλεί τα κράτη μέλη να αναλάβουν δράση, τόσο μεμονωμένα όσο και συλλογικά, για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την τόνωση της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας, τη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας και τη διατήρηση υψηλού επιπέδου δημόσιων επενδύσεων για τη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημοσιονομική σταθερότητα είναι η βάση τόσο για βιώσιμα υψηλά κοινωνικά πρότυπα στην ΕΕ όσο και για την ανταγωνιστικότητά της·

Ε.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κύριοι στόχοι του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης είναι η ενίσχυση της βιωσιμότητας του χρέους και η προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και η παροχή σε όλα τα κράτη μέλη της δυνατότητας να πραγματοποιούν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης, οι οποίες περιλαμβάνουν i) τη δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, ii) την κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, iii) την ενεργειακή ασφάλεια και iv) τη δημιουργία αμυντικών ικανοτήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανισότητες στη δημοσιονομική ικανότητα μεταξύ των κρατών μελών παρεμποδίζουν τις δίκαιες επενδύσεις σε στρατηγικές προτεραιότητες και αποδυναμώνουν τη συνοχή εντός της ενιαίας αγοράς·

ΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι στη ΣΛΕΕ ορίζονται τιμές αναφοράς ύψους έως και 3 % του δημοσιονομικού ελλείμματος προς το ΑΕΠ και 60 % του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ονομαστικό έλλειμμα και ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ παραμένουν πάνω από τις τιμές αναφοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι τόσο το ονομαστικό έλλειμμα όσο και ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ ποικίλουν στην ΕΕ, με σημαντικά διαφορετικές καταστάσεις μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών·

Ζ.λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2024 κινήθηκαν ή παρέμειναν ανοικτές διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος για οκτώ κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη δεν υποβλήθηκαν σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, παρά το γεγονός ότι το έλλειμμα υπερέβαινε το 3 % του ΑΕΠ το 2023, όπως αποφασίστηκε από το Συμβούλιο και την Επιτροπή έπειτα από ισορροπημένη αξιολόγηση όλων των σχετικών παραγόντων·

Η.λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο δεν έχει κινήσει καμία διαδικασία σχετικά με τις μακροοικονομικές ανισορροπίες μετά από τη θέσπιση αυτής της διαδικασίας το 2011· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησής της, η Επιτροπή θα διενεργήσει εμπεριστατωμένη επανεξέταση 10 χωρών για τις οποίες διαπιστώθηκε ότι αντιμετώπισαν μακροοικονομικές ή υπερβολικές ανισορροπίες το 2025·

Θ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιτυχία ενός πλαισίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ορθή, διαφανή και αποτελεσματική εφαρμογή του εξαρχής, με παράλληλη συνεκτίμηση των σημείων εκκίνησης των κρατών μελών και των επιμέρους προκλήσεων που αντιμετωπίζουν·

Ι.λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκαιρη υποβολή των εθνικών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών-διαρθρωτικών προγραμμάτων και των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσματική εφαρμογή και την αξιοπιστία των νέων κανόνων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πρώτα εθνικά δημοσιονομικά προγράμματα έχουν ήδη αξιολογηθεί από το Συμβούλιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ίση μεταχείριση των κρατών μελών και η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που περιγράφονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263 όσον αφορά τα δημοσιονομικά προγράμματα είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική εφαρμογή του πλαισίου·

ΙΑ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικονομικές προοπτικές για την ΕΕ παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες και ότι αυξάνεται ο κίνδυνος τα μελλοντικά γεγονότα ή συμβάντα να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή επιδεινώνουν τους γεωπολιτικούς κινδύνους και φανερώνουν την ενεργειακή τρωτότητα της Ευρώπης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση των μέτρων προστατευτισμού από τους εμπορικούς εταίρους μπορούν να επηρεάσουν το παγκόσμιο εμπόριο, με αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις έχουν καταδείξει ότι η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω την ανοικτή στρατηγική αυτονομία της και να παραμείνει ανταγωνιστική στην παγκόσμια αγορά, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο·

ΙΒ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου διακυβέρνησης αναμένεται να οδηγήσει σε περιοριστικό δημοσιονομικό προσανατολισμό για ολόκληρη τη ζώνη το 2024 και το 2025, της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ το 2024 και του 0,25 % του ΑΕΠ το 2025· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί πολιτική συζήτηση για να εξασφαλιστεί κατάλληλο επίπεδο δημόσιων επενδύσεων μετά τη λήξη του Μηχανισμού Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης (ΜΑΑ) το 2026·

ΙΓ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση Draghi επισημαίνει ότι το χάσμα μεταξύ της ΕΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών όσον αφορά το επίπεδο του ΑΕΠ σε τιμές 2015 διευρύνθηκε σταδιακά, από ελαφρώς πάνω από 15 % το 2002 σε 30 % το 2023, και εκτιμά ότι οι αναγκαίες πρόσθετες ετήσιες επενδύσεις από την ΕΕ ανέρχονται σε 800 δισεκατομμύρια EUR, συμπεριλαμβανομένων 450 δισεκατομμυρίων EUR για την ενεργειακή μετάβαση·

ΙΔ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η νέα Επιτροπή έχει θέσει ως στόχο να καταστεί «Επιτροπή επενδύσεων»· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαία η πραγματοποίηση συζητήσεων για την αντιμετώπιση του σημαντικού επενδυτικού χάσματος και τη μείωση του κόστους δανεισμού στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι το πλαίσιο θα πρέπει να ενισχυθεί, κατά περίπτωση, με επενδυτικά μέσα και εργαλεία σε επίπεδο ΕΕ που να αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση του κόστους για τους φορολογούμενους της ΕΕ και στη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας της παροχή ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών·

ΙΕ.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν τους απαιτούμενους μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου για τη διασφάλιση του σεβασμού του κράτους δικαίου και την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, ιδίως για την πρόληψη της απάτης, της διαφθοράς και των συγκρούσεων συμφερόντων και τη διασφάλιση της διαφάνειας·

ΙΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να αυξηθεί το ποσοστό των ειδικών ανά χώρα συστάσεων (ΣΑΧ) που «υλοποιήθηκαν πλήρως», οι οποίες πρέπει να συνδεθούν στενότερα με τις αντίστοιχες εκθέσεις ανά χώρα, προκειμένου να συμβάλλουν στην αποτελεσματικότερη οικονομική διακυβέρνηση·

1.σημειώνει ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, η ΕΕ έχει επιδείξει υψηλό βαθμό ανθεκτικότητας και ενότητας έναντι μείζονων κλυδωνισμών, μεταξύ άλλων, χάρη στη συντονισμένη αντίδραση σε επίπεδο πολιτικής όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης μιας ευέλικτης προσέγγισης όσον αφορά τη χρήση των νέων και των υφιστάμενων μέσων· υπενθυμίζει επιπλέον ότι η προώθηση της μακροπρόθεσμης βιώσιμης ανάπτυξης ισοδυναμεί με την προώθηση της ισορροπίας μεταξύ υπεύθυνων δημοσιονομικών πολιτικών, διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που από κοινού αυξάνουν την αποδοτικότητα, την παραγωγικότητα, την απασχόληση και την ευημερία και συνεπάγονται επίσης την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, την προώθηση της ενιαίας αγοράς, την ανάπτυξη πολιτικών οικονομικής ανάπτυξης και την αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου για την προσέλκυση επενδύσεων· τονίζει τη θεμελιώδη ανάγκη για βιώσιμη, ανταγωνιστική και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάπτυξη·

2.σημειώνει ότι ο συντονισμός της οικονομικής πολιτικής είναι απόλυτα αναγκαίος για μια επιτυχημένη οικονομική και νομισματική ένωση· υπενθυμίζει ότι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο είναι το καθιερωμένο πλαίσιο για τον συντονισμό των δημοσιονομικών, οικονομικών, εργασιακών και κοινωνικών πολιτικών σε ολόκληρη την ΕΕ, σύμφωνα με τις Συνθήκες, σε πλαίσιο σεβασμού των καθορισμένων εθνικών αρμοδιοτήτων·

3.σημειώνει τη δέσμευση της Επιτροπής να διασφαλίσει ότι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο θα προωθεί τον συντονισμό των πολιτικών για την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς και την ενσωμάτωση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων· σημειώνει ότι η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία παραμένει βασικός στόχος που πρέπει να επιτύχει η Επιτροπή·

4.επισημαίνει το γεγονός ότι μια ολοκληρωμένη, συντονισμένη, στοχευμένη και οριζόντια βιομηχανική πολιτική είναι ζωτικής σημασίας για την αύξηση των επενδύσεων στην ικανότητα καινοτομίας της ΕΕ, ενώ, ταυτόχρονα, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς·

5.επισημαίνει ότι οι δημόσιες και οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι ζωτικής σημασίας για την ικανότητα της ΕΕ να αντιμετωπίζει τις υφιστάμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων της ανάπτυξης της ικανότητας καινοτομίας της ΕΕ και της υλοποίησης της δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, και ότι θα αυξήσουν την ανθεκτικότητα, τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και την ανοικτή στρατηγική αυτονομία της ΕΕ· εφιστά την προσοχή στην ανάγκη για στρατηγικές επενδύσεις στις ενεργειακές διασυνδέσεις, τις πηγές ενέργειας χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών (όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και την ενεργειακή απόδοση, μεταξύ άλλων, για i) να καταστεί η ΕΕ ανεξάρτητη από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και να αποφευχθούν οι πιθανές πληθωριστικές επιπτώσεις της εξάρτησης από αυτά, ii) να εκσυγχρονιστούν τα συστήματα παραγωγής και iii) να προωθηθεί η κοινωνική συνοχή· υπενθυμίζει ότι η επέλευση των επαπειλούμενων φυσικών καταστροφών που σχετίζονται με την αλλαγή του κλίματος μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, όπως κατέδειξαν οι πλημμύρες στη Βαλένθια τον Οκτώβριο του 2024 και ο κυκλώνας που κατέστρεψε τη Μαγιότ τον Δεκέμβριο του 2024· καλεί τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν τις αναγκαίες επενδύσεις για τη βελτίωση του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας της ΕΕ·

6.καλεί την Επιτροπή να προτείνει πρωτοβουλίες βάσει της Δήλωσης της Βουδαπέστης· να καταστήσει την Ένωση πιο ανταγωνιστική, παραγωγική, καινοτόμο και βιώσιμη, αξιοποιώντας την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και διασφαλίζοντας σύγκλιση και ίσους όρους ανταγωνισμού τόσο στο εσωτερικό της ΕΕ όσο και παγκοσμίως· σημειώνει την ανάπτυξη ενός νέου εργαλείου συντονισμού της ανταγωνιστικότητας· αναμένει από την Επιτροπή να διευκρινίσει τον τρόπο με τον οποίο το εργαλείο αυτό θα αλληλεπιδρά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο· τονίζει τη σημασία της στήριξης των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων ως βασικών μοχλών οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης εντός της ΕΕ·

7.τονίζει την ανάγκη να προωθηθεί ένα δυναμικό επιχειρηματικό οικοσύστημα που θα στηρίζει τους φορείς καινοτομίας, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους στην προώθηση της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας, της οικονομικής ανθεκτικότητας, της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας·

8.εκφράζει επιδοκιμασία για τις συστάσεις της Επιτροπής σχετικά με την οικονομική πολιτική στη ζώνη του ευρώ, παροτρύνοντας τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και να προωθήσουν την παραγωγικότητα μέσω της βελτίωσης της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, της μείωσης των διοικητικών φραγμών και της πραγματοποίησης δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στους τομείς κοινών προτεραιοτήτων της ΕΕ, οι οποίοι περιλαμβάνουν i) τη δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, ii) την κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, iii) την ενεργειακή ασφάλεια και iv) τη δημιουργία αμυντικών ικανοτήτων·

9.εκφράζει την ικανοποίησή του για τη σύσταση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία, κατά τον καθορισμό των δημοσιονομικών στρατηγικών, τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ θα πρέπει να στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας και της αποδοτικότητας των δημόσιων δαπανών και εσόδων, οι οποίες είναι απολύτως αναγκαίες για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις επιζήμιες και στρεβλωτικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη· τονίζει ότι ο στόχος αυτός θα μπορούσε να επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με την αύξηση του ευρωπαϊκού συντονισμού και τη μείωση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής· εκφράζει την ικανοποίησή του για το συμπέρασμα της «έκθεσης Draghi» ότι απαιτείται συντονισμένη μείωση της φορολογίας εισοδήματος από εργασία για τους εργαζομένους χαμηλού έως μεσαίου εισοδήματος προκειμένου να προωθηθεί η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ· υπενθυμίζει την αρμοδιότητα των κρατών μελών στον τομέα της φορολογικής πολιτικής· καλεί τα κράτη μέλη να ανακατευθύνουν τη φορολογική επιβάρυνση από το εισόδημα σε λιγότερο στρεβλωτικές φορολογικές βάσεις·

10.τονίζει την ανάγκη δημιουργίας δημοσιονομικών αποθεμάτων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων δημοσιονομικής βιωσιμότητας, ώστε να διασφαλιστούν επαρκείς πόροι για επενδύσεις και να αντιμετωπιστούν πιθανοί μελλοντικοί κλυδωνισμοί· τονίζει τη σημασία της προώθησης ανταγωνιστικής, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης για τη στήριξη της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής σταθερότητας και ανθεκτικότητας·

Οικονομικές προοπτικές για την ΕΕ

11.εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οικονομικές προβλέψεις που δημοσίευσε η Επιτροπή το φθινόπωρο του 2024, το ΑΕΠ της ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,9 % (0,8 % στη ζώνη του ευρώ) το 2024, κατά 1,5 % (1,3 % στη ζώνη του ευρώ) το 2025 και κατά 1,8 % (1,6 % στη ζώνη του ευρώ) το 2026· υπενθυμίζει ότι τα στοιχεία αυτά αντανακλούν τη σταδιακή ανάκαμψη, αλλά και την περιορισμένη οικονομική μεγέθυνση σε σύγκριση με τους προηγούμενους οικονομικούς κύκλους· σημειώνει ότι οι οικονομικές προοπτικές για την ΕΕ παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες, με μεγάλη πιθανότητα οι κίνδυνοι να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομική ανάπτυξη·

12.σημειώνει ότι ο δείκτης δημόσιου χρέους προβλέπεται να αυξηθεί σε 83,0 % στην ΕΕ και 89,6 % στη ζώνη του ευρώ το 2025 και σε 83,4 % στην ΕΕ και 90 % στη ζώνη του ευρώ το 2026, ενώ το παραγωγικό κενό ουσιαστικά θα εξαλειφθεί τόσο στην ΕΕ όσο και στη ζώνη του ευρώ, και ότι τα επίπεδα αυτά είναι υψηλότερα από τα επίπεδα του 2024 (82,4 % για την ΕΕ και 89,1 % για τη ζώνη του ευρώ)·

13.υπενθυμίζει ότι οι εξελίξεις όσον αφορά τους δείκτες δημόσιου χρέους διαφέρουν από χώρα σε χώρα· επισημαίνει ότι η πολιτική αβεβαιότητα και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην αύξηση του κόστους δανεισμού στις χρηματοπιστωτικές αγορές για τα κράτη μέλη· σημειώνει ότι τα μη βιώσιμα επίπεδα χρέους θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την οικονομική σταθερότητα και να μειώσουν την οικονομική ανθεκτικότητα και την ικανότητα αντιμετώπισης κρίσεων των κρατών μελών· επισημαίνει ότι το 2024 και το 2025, 11 κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ αναμένεται να έχουν δείκτες χρέους υψηλότερους από την τιμή αναφοράς του 60 % που ορίζει η Συνθήκη, με 5 να παραμένουν πάνω από το 100 %·

14.σημειώνει ότι, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής του 2024, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην ΕΕ και στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να μειωθεί σε 3,1 % και 3 % του ΑΕΠ, αντίστοιχα, το 2024, και να μειωθεί περαιτέρω σε 3 % και 2,9 % του ΑΕΠ το 2025, και σε 2,9 % και 2,8 % του ΑΕΠ το 2026· τονίζει ότι 10 κράτη μέλη της ΕΕ αναμένεται να έχουν έλλειμμα υψηλότερο από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ το 2024· επισημαίνει ότι το ποσοστό αυτό θα παραμείνει σταθερό το 2025 και ότι το 2026 τα περισσότερα κράτη μέλη προβλέπεται να έχουν ασθενέστερες δημοσιονομικές θέσεις απ’ ό,τι πριν από την πανδημία (2019), με 9 εξ αυτών να εξακολουθούν να παρουσιάζουν έλλειμμα άνω του 3 %·

15.σημειώνει ότι οκτώ κράτη μέλη έχουν υπερβολικά ελλείμματα· υπενθυμίζει ότι το Συμβούλιο έχει λάβει διορθωτικά μέτρα και καλεί τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για τη μείωση των υπερβολικών ελλειμμάτων, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις· υπενθυμίζει τη σημασία της συνέπειας κατά την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος στα κράτη μέλη·

16.σημειώνει ότι, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής του 2024, ο πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί από 2,6 % το 2024 σε 2,4 % το 2025 και σε 2 % το 2026 στην ΕΕ, και από 2,4 % το 2024 σε 2,1 % το 2025 και σε 1,9 % το 2026 στη ζώνη του ευρώ· υπενθυμίζει ότι, αν και η μείωση αυτή είναι θετική, ο δομικός πληθωρισμός παραμένει σχετικά υψηλός, γεγονός που υποδηλώνει διαρκείς πληθωριστικές πιέσεις· σημειώνει ότι η δημοσιονομική πολιτική, αν και διαφυλάσσει τη δημοσιονομική σταθερότητα, μπορεί να στηρίζει τη νομισματική πολιτική για τη μείωση του πληθωρισμού, ενώ θα πρέπει να παρέχει επαρκή περιθώρια για πρόσθετες επενδύσεις και να στηρίζει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη·

17.σημειώνει ότι η Επιτροπή δεν κατάφερε να παρουσιάσει ταυτόχρονα την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, το σχέδιο σύστασης σχετικά με τη ζώνη του ευρώ και το σχέδιο κοινής έκθεσης για την απασχόληση·

18.παρατηρεί ότι, σύμφωνα με την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης της Επιτροπής για το 2025, το 2025 θα εκπονηθούν εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις για τις εννέα χώρες για τις οποίες διαπιστώθηκε ότι αντιμετώπιζαν ανισορροπίες ή υπερβολικές ανισορροπίες το 2024, ενώ θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μία ακόμα εμπεριστατωμένη επισκόπηση για ένα ακόμα κράτος μέλος, καθώς παρουσιάζει ιδιαίτερους κινδύνους εμφάνισης νέων ανισορροπιών·

19.υπογραμμίζει ότι η στέγαση συνδέεται άμεσα με τις μακροοικονομικές ανισορροπίες στη ζώνη του ευρώ, με επιζήμιες επιπτώσεις για την οικονομική ανθεκτικότητα, τον δυναμισμό και την κοινωνική πρόοδο, καθώς και για την περιφερειακή και ενδοενωσιακή κινητικότητα· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, οι τιμές των κατοικιών είναι πιθανό να αυξηθούν και η συγκράτησή τους ενδέχεται να καταστεί δύσκολη λόγω της έλλειψης μιας ολιστικής στρατηγικής·

Το αναθεωρημένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ και η αποτελεσματική εφαρμογή του

20.υπενθυμίζει ότι η μεταρρύθμιση έχει ως στόχο να καταστήσει το πλαίσιο απλούστερο, διαφανέστερο και αποτελεσματικότερο, με μεγαλύτερο εθνικό ενστερνισμό και καλύτερη επιβολή και με παράλληλη διαφοροποίηση μεταξύ των κρατών μελών με βάση τα επιμέρους σημεία εκκίνησής τους, αντιπροσωπεύοντας ένα βήμα προόδου προς την κατεύθυνση του τερματισμού της προσέγγισης της «ενιαίας αντιμετώπισης» ενόψει του σκεπτικού της ειδικής ανά χώρα δημοσιονομικής βιωσιμότητας που διέπει την πορεία των καθαρών δαπανών· υπενθυμίζει, επιπλέον, ότι η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μέσω σταδιακών και εξατομικευμένων προσαρμογών που συμπληρώνονται από μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και στην προώθηση αντικυκλικών δημοσιονομικών πολιτικών·

21.αναγνωρίζει ότι οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες παρέχουν μεγαλύτερη ευελιξία και κίνητρα που συνδέονται με τις επενδύσεις και τις εθνικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των οικονομικών, κοινωνικών και γεωπολιτικών προκλήσεων με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η ΕΕ· αναγνωρίζει ότι οι χρηματοδοτικοί πόροι και οι συνεισφορές από τους εθνικούς προϋπολογισμούς διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών· εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι ο δείκτης καθαρών δαπανών αποκλείει κάθε εθνική συγχρηματοδότηση σε χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ προγράμματα, παρέχοντας στα κράτη μέλη αυξημένα δημοσιονομικά περιθώρια για να επενδύσουν στις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263, συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ του προϋπολογισμού της ΕΕ και των εθνικών προϋπολογισμών, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον κατακερματισμό και αυξάνοντας τη συνολική αποδοτικότητα των δημόσιων δαπανών σε ορισμένους τομείς, όπως η άμυνα·

22.επισημαίνει ότι η ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους διαδραματίζει καίριο ρόλο στους μεταρρυθμισμένους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ· πιστεύει ότι η διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής στην ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους απαιτεί οι σχετικές αξιολογήσεις να είναι πλήρως διαφανείς, προβλέψιμες, αναπαραγώγιμες και σταθερές· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει πιθανές μεθοδολογικές βελτιώσεις, όπως η αξιολόγηση των δευτερογενών επιπτώσεων μεταξύ των κρατών μελών, και να ενημερώσει δεόντως το Κοινοβούλιο σχετικά με το θέμα αυτό·

23.σημειώνει την ασυνεπή εφαρμογή του πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων από την Επιτροπή στο παρελθόν και την άνιση συμμόρφωση των κρατών μελών με τους κανόνες· τονίζει ότι είναι σημαντικό το νέο πλαίσιο να διασφαλίζει την ίση μεταχείριση των κρατών μελών· επιβεβαιώνει ότι η επιτυχία ενός πλαισίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ορθή, διαφανή και αποτελεσματική εφαρμογή του εξαρχής, με παράλληλη συνεκτίμηση των σημείων εκκίνησης των κρατών μελών και των επιμέρους προκλήσεων που αντιμετωπίζουν· λαμβάνει υπόψη του τις αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο νέο πλαίσιο για να βελτιωθεί η αξιοπιστία του καθεστώτος οικονομικών κυρώσεων·

24.ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ευθυγραμμίσουν τον τεχνικό ορισμό του εθνικού επιχειρησιακού δείκτη τους με τον ευρωπαϊκό δείκτη πρωτογενών καθαρών δαπανών·

25.τονίζει τον ρόλο του Κοινοβουλίου και των ανεξάρτητων δημοσιονομικών αρχών στο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ· υπογραμμίζει τη διακριτική ευχέρεια της Επιτροπής όσον αφορά την ανάπτυξη των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών-διαρθρωτικών σχεδίων· τονίζει την ανάγκη για αυξημένο έλεγχο της Επιτροπής από το Κοινοβούλιο και από το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263, και για αύξηση της ροής πληροφοριών προς το Κοινοβούλιο, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική εποπτεία του·

Εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά και δημοσιονομικά προγράμματα

26.σημειώνει ότι δεν ήταν όλα τα κράτη μέλη σε θέση να υποβάλουν εγκαίρως τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά προγράμματα και τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων τους· σημειώνει ότι, ως αποτέλεσμα των γενικών εκλογών και του σχηματισμού νέων κυβερνήσεων, πέντε κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη υποβάλει τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά προγράμματά τους και δύο κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη υποβάλει τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων τους, ενώ ένα κράτος μέλος δεν έχει υποβάλει το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματός του για άλλους απροσδιόριστους λόγους· καλεί αυτά τα κράτη μέλη να υποβάλουν τα σχετικά προγράμματα το συντομότερο δυνατό· υπογραμμίζει ότι η έγκαιρη υποβολή αυτών των προγραμμάτων αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσματική εφαρμογή και την αξιοπιστία των νέων κανόνων· επαναβεβαιώνει τη σημασία της έγκαιρης υποβολής των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων για τη μετατροπή των δεσμεύσεων που περιγράφονται στα δημοσιονομικά προγράμματα σε συγκεκριμένες πολιτικές μετά από την έγκριση των εθνικών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών-διαρθρωτικών προγραμμάτων·

27.υπενθυμίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που περιγράφονται στα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά προγράμματα θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263· τονίζει ότι, βάσει του νέου πλαισίου, η Επιτροπή θα πρέπει να δίνει ιδιαίτερη προσοχή στις προτεραιότητες αυτές όταν αξιολογεί τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά προγράμματα·

28.αναγνωρίζει ότι 21 από τα 22 εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά προγράμματα που έχουν μέχρι στιγμής επανεξεταστεί αξιολογήθηκαν θετικά· σημειώνει ότι το νέο πλαίσιο επιτρέπει στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν παραδοχές που διαφέρουν από την ανάλυση της Επιτροπής για τη βιωσιμότητα του χρέους, εάν οι διαφορές αυτές εξηγούνται και αιτιολογούνται δεόντως με διαφανή τρόπο και βασίζονται σε αξιόπιστα οικονομικά επιχειρήματα στον τεχνικό διάλογο με τα κράτη μέλη· παρατηρεί, ωστόσο, ότι στα προγράμματα που υπέβαλαν πέντε κράτη μέλη, η Επιτροπή διαπίστωσε ανεπαρκώς αιτιολογημένες ασυνέπειες και αποκλίσεις από το πλαίσιο της ανάλυσης της βιωσιμότητας του χρέους στις μακροοικονομικές παραδοχές που σχετίζονται με το δυνητικό ΑΕΠ και/ή τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ· τονίζει ότι αυτές οι αποκλίσεις και οι κίνδυνοι οπισθοβαρούς προγραμματισμού θα μπορούσαν δυνητικά να απειλήσουν τη μελλοντική δημοσιονομική βιωσιμότητα· σημειώνει ότι στα προγράμματα που υπέβαλαν τρία κράτη μέλη, η Επιτροπή διαπιστώνει συγκέντρωση της δημοσιονομικής προσαρμογής προς τα τέλη της περιόδου· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε τέτοια συγκέντρωση της προσαρμογής θα πληροί τις απαιτήσεις που ορίζονται στον κανονισμό και την καλεί να αποτρέψει τις φιλοκυκλικές πολιτικές·

29.λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι μόνο επτά κράτη μέλη έχουν ζητήσει τη γνώμη του αρμόδιου ανεξάρτητου δημοσιονομικού οργάνου τους, το οποίο συνεισφέρει σημαντικά με τον πρόσθετο έλεγχο που διενεργεί· διαπιστώνει με επιφύλαξη ότι ορισμένα ανεξάρτητα δημοσιονομικά όργανα διατύπωσαν αρνητική γνώμη σχετικά με το εθνικό δημοσιονομικό πρόγραμμα του κράτους μέλους τους· τονίζει ότι εννέα κράτη μέλη δεν τήρησαν την υποχρέωσή τους να διεξάγουν πολιτικές διαβουλεύσεις με την κοινωνία των πολιτών, τους κοινωνικούς εταίρους, τις περιφερειακές αρχές και τα άλλα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη πριν από την υποβολή των εθνικών τους προγραμμάτων· εκφράζει επίσης τη λύπη του για το γεγονός ότι αρκετά κράτη μέλη δεν έχουν συμπεριλάβει τα εθνικά τους κοινοβούλια στη διαδικασία έγκρισης των προγραμμάτων και δεν έχουν αναφέρει κατά πόσον πραγματοποιήθηκαν οι απαιτούμενες διαβουλεύσεις με τα εθνικά κοινοβούλια, όπως ορίζεται στο νέο πλαίσιο·

30.παρατηρεί ότι πέντε κράτη μέλη έχουν ζητήσει παράταση της περιόδου προσαρμογής· τονίζει ότι οποιαδήποτε παράταση αυτού του είδους θα πρέπει να βασίζεται σε ένα σύνολο επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών δεσμεύσεων που, συνολικά, βελτιώνουν τη δυνητική ανάπτυξη και ανθεκτικότητα της οικονομίας, στηρίζουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ και τις σχετικές ΣΑΧ και για τις οποίες έχει αποφασιστεί βάσει αξιολόγησης ότι πληρούν τις προϋποθέσεις που περιγράφονται στον κανονισμό για την εν λόγω παράταση· σημειώνει ότι οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που χρησιμοποιήθηκαν για να αιτιολογηθεί αυτή η παράταση εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη εγκριθεί στο πλαίσιο του ΜΑΑ· τονίζει ότι είναι σημαντικό και αναγκαίο να πραγματοποιηθούν μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που να συμβάλλουν θετικά στη δυνητική αύξηση του ΑΕΠ των κρατών μελών· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει αποτελεσματικά εκ των υστέρων τον αντίκτυπο των συμφωνημένων επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων όσον αφορά τη στήριξη της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας, την αντιμετώπιση των κοινών προτεραιοτήτων της ΕΕ και των ΣΑΧ και τη διασφάλιση του απαιτούμενου επιπέδου των εθνικά χρηματοδοτούμενων δημόσιων επενδύσεων·

31.σημειώνει την αξιολόγηση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία από τα 17 σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων που υποβλήθηκαν, μόνο 8 συνάδουν με τις δημοσιονομικές συστάσεις που απορρέουν από το εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό πρόγραμμα· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι μετά από αξιολόγηση κρίθηκε ότι 7 προγράμματα δεν συμμορφώνονται απόλυτα με τις συστάσεις, 1 δεν συμμορφώνεται καθόλου και 1 κινδυνεύει να κριθεί ως μη συμμορφούμενο με τις συστάσεις· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι έξι κράτη μέλη υπέβαλαν σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων με ετήσια ή σωρευτική αύξηση των δαπανών πάνω από τα προβλεπόμενα ανώτατα όριά τους·

Δημοσιονομικός προσανατολισμός και ο ρόλος της δημοσιονομικής πολιτικής στην παροχή ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών

32.σημειώνει την πρόβλεψη της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία η εφαρμογή του αναθεωρημένου πλαισίου διακυβέρνησης αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση του πρωτογενούς διαρθρωτικού ισοζυγίου για ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ το 2024 και του 0,25 % του ΑΕΠ το 2025· σημειώνει την εκτίμηση της Επιτροπής ότι η μείωση αυτή είναι συμβατή με τη διαδικασία ενίσχυσης της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και στηρίζει τη συνεχιζόμενη αποπληθωριστική διαδικασία, καθώς η οικονομική αβεβαιότητα παραμένει υψηλή· σημειώνει ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα συνεχίσει να στηρίζει τη δημοσιονομική εξυγίανση σε ολόκληρη την ΕΕ· ζητεί δημοσιονομικές πολιτικές που θα αποκαθιστούν τη σταθερότητα, προωθώντας παράλληλα την καινοτομία, τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη· τονίζει την ανάγκη να δημιουργηθούν πρόσθετα δημοσιονομικά περιθώρια για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων και δυνητικών κρίσεων, με παράλληλη διατήρηση επαρκούς επιπέδου επενδύσεων για τη στήριξη και την προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, της εκβιομηχάνισης και της ευημερίας για όλους·

33.θεωρεί ότι, αν και αναγκαία, η αποτελεσματική εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων δεν είναι επαρκής προϋπόθεση για την επίτευξη του ιδανικού δημοσιονομικού προσανατολισμού σε μόνιμη βάση και υψηλού επιπέδου διαβίωσης για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες· σημειώνει ότι εξακολουθεί να προβλέπεται ότι ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα διαφέρει πολύ μεταξύ των κρατών μελών το 2025· καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει ιδέες για την θέσπιση ενός μηχανισμού που θα εξασφαλίζει ότι η κυκλική θέση της ΕΕ ως συνόλου θα είναι σε μόνιμη βάση κατάλληλη για τις μακροοικονομικές προοπτικές·

34.υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την Επιτροπή, η δημοσιονομική υστέρηση το 2025 θα αντισταθμιστεί εν μέρει με ελαφρά αύξηση των επενδύσεων, η οποία θα χρηματοδοτηθεί τόσο από τους εθνικούς προϋπολογισμούς όσο και από επιχορηγήσεις του ΜΑΑ και άλλα ταμεία της ΕΕ· τονίζει τον ρόλο του ΜΑΑ στην αντιμετώπιση των επενδυτικών αναγκών της ΕΕ, επισημαίνοντας ότι θα λήξει πριν από το τέλος του 2026, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση των δημόσιων επενδύσεων σε κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες·

35.καλεί την Επιτροπή να ξεκινήσει συζητήσεις για την αντιμετώπιση του σημαντικού επενδυτικού χάσματος στην ΕΕ και να μειώσει το κόστος δανεισμού, να ενισχύσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να παράσχει τη δυνατότητα πραγματοποίησης στρατηγικών επενδύσεων σύμφωνα με τους στόχους της ΕΕ και με στόχο την παροχή ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών, όπως αμυντικές ικανότητες για την κάλυψη των αναγκών σε μία συγκυρία αυξανόμενων απειλών και προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας· ζητεί να αξιοποιηθούν πλήρως τα οφέλη αποδοτικότητας που ενδέχεται να προκύψουν από την παροχή ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών σε επίπεδο ΕΕ μέσω του αποτελεσματικού συντονισμού των επενδυτικών προτεραιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών· πιστεύει ότι το πλαίσιο αυτό θα πρέπει, κατά περίπτωση, να ενισχυθεί με επενδυτικά μέσα και εργαλεία σε επίπεδο ΕΕ που να αποσκοπούν στην ελαχιστοποίηση του κόστους για τους φορολογούμενους της ΕΕ και στη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας της παροχής ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών·

36.υπενθυμίζει ότι η χρηματοδότηση που παρέχει η ΕΕ πρέπει να συνοδεύεται από εντατικούς ελέγχους που να διασφαλίζουν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την αποδοτική χρήση των κονδυλίων, ούτως ώστε να αποφεύγεται η αδικαιολόγητη αύξηση των δημόσιων δαπανών·

37.ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις επενδυτικές δαπάνες που παράγουν θετικό ποσοστό απόδοσης· αναγνωρίζει την εκτίμηση που διατυπώνεται στην έκθεση Draghi, σύμφωνα με την οποία περίπου τα τέσσερα πέμπτα των παραγωγικών επενδύσεων θα πραγματοποιηθούν από τον ιδιωτικό τομέα στην ΕΕ, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις θα διαδραματίσουν επίσης καταλυτικό ρόλο· εκφράζει ικανοποίηση για την πρωτοβουλία της Επιτροπής να προτείνει τη σύσταση ταμείου ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και την καλεί να αξιοποιήσει στο έπακρο τις οικονομικές εγγυήσεις για τη μόχλευση ιδιωτικών επενδύσεων· τονίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους και, ειδικότερα, τις δημοσιονομικές τους προσπάθειες, για την επιτάχυνση της καινοτομίας, της ψηφιοποίησης, της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της απανθρακοποίησης, για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και για τη μείωση των εξαρτήσεων·

Ειδικές ανά χώρα συστάσεις

38.σημειώνει ότι το ποσοστό των ΣΑΧ που «υλοποιήθηκαν πλήρως» μειώθηκε από 18,1 % (κατά την περίοδο 2011-2018) σε 13,9 % (κατά την περίοδο 2019-2023)· υπενθυμίζει ότι η υλοποίηση των ΣΑΧ, μεταξύ άλλων, όσον αφορά την αποδοτικότητα των δημόσιων δαπανών, είναι βασικό στοιχείο για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών· τάσσεται υπέρ της αποτελεσματικότερης εφαρμογής των ΣΑΧ και των σχετικών μεταρρυθμίσεων· ζητεί να διερευνηθούν τρόποι αύξησης του μεριδίου των ΣΑΧ που «υλοποιήθηκαν πλήρως»· καλεί την Επιτροπή να συνδέσει στενότερα τις ΣΑΧ με τις αντίστοιχες εκθέσεις ανά χώρα· ζητεί να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος των μεταρρυθμίσεων και η πρόοδος προς την κατεύθυνση της μείωσης των εντοπισθέντων επενδυτικών κενών· ζητεί μεγαλύτερη διαφάνεια κατά την προετοιμασία των ΣΑΧ·

39.επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι οι ΣΑΧ θα πρέπει να ενισχυθούν με την εστίαση σε ένα περιορισμένο σύνολο προκλήσεων και, συγκεκριμένα, στις ειδικές διαρθρωτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη και στις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ, με σκοπό την προώθηση της υγιούς και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της μακροοικονομικής σταθερότητας, την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης και τη διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών·

40.υπενθυμίζει τη δέσμευση των κρατών μελών να συμπεριλαμβάνουν στα εθνικά δημοσιονομικά τους προγράμματα αναφορές στις σχετικές ΣΑΧ τόσο στην οικονομική όσο και στην κοινωνική τους διάσταση, όπως εκφράζεται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου· σημειώνει ότι η Επιτροπή έχει εντοπίσει στα εθνικά δημοσιονομικά προγράμματα ΣΑΧ που δεν έχουν ληφθεί υπόψη·

41.τονίζει τη σημασία των ΣΑΧ για την αντιμετώπιση των πιο μακροπρόθεσμων κινητήριων δυνάμεων της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένων της βιωσιμότητας και της εύρυθμης λειτουργίας των δημόσιων συνταξιοδοτικών συστημάτων και των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης ενόψει των δημογραφικών προκλήσεων, όπως η γήρανση του πληθυσμού, καθώς και της ετοιμότητας για δυσμενείς εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή· τονίζει πόσο σημαντικό είναι για τη συμβολή των ΣΑΧ στην οικονομική ανθεκτικότητα της ΕΕ το γεγονός ότι συμπεριλαμβάνεται σε αυτές το ζήτημα της σταθερότητας της στεγαστικής αγοράς·

° °

42.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.