P10_TA(2025)0038Bezprawne zatrzymanie przez Azerbejdżan i fikcyjny proces armeńskich zakładników, w tym wysokich rangą przedstawicieli politycznych z Górnego KarabachuRezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 marca 2025 r. w sprawie bezprawnego zatrzymania przez Azerbejdżan i fikcyjnego procesu armeńskich zakładników, w tym wysokich rangą przedstawicieli politycznych z Górnego Karabachu (2025/2596(RSP))Parlament Europejski,

–uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Armenii i Azerbejdżanu,

–uwzględniając art. 150 ust. 5 i art. 136 ust. 4 Regulaminu,

A.mając na uwadze, że w Azerbejdżanie przetrzymywanych jest 23 armeńskich zakładników, wśród których znajdują się byli de facto urzędnicy z Górskiego Karabachu i jeńcy wojenni pojmani w czasie wojny w 2020 r. i podczas późniejszych czystek etnicznych; mając na uwadze, że urządza im się procesy pokazowe, a stawiane im poważne zarzuty mogą skutkować nielegalnymi karami dożywotniego pozbawienia wolności;

B.mając na uwadze, że zakładnicy ci są poddawani nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu, w tym za pomocą zakazanych metod psychoaktywnych; mając na uwadze, że ich prawa nie są przestrzegane, gdyż są oni pozbawieni dostępu do niezależnego adwokata i tłumacza oraz możliwości odwołania się, odwiedzin członków rodziny i zawieszenia kary ze względów zdrowotnych; mając na uwadze, że w ten sposób Azerbejdżan systematycznie narusza międzynarodowe zobowiązania dotyczące traktowania więźniów;

1.potępia bezprawne przetrzymywanie armeńskich zakładników; domaga się ich natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia;

2.zdecydowanie potępia toczące się procesy pokazowe i systematyczne naruszenia praw podstawowych armeńskich zakładników oraz wzywa Azerbejdżan do pełnego poszanowania ich prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz dostępu do leczenia zgodnie z normami międzynarodowymi; oczekuje niezależnego dochodzenia w sprawie złego traktowania tych osób;

3.wyraża głębokie zaniepokojenie wydanym przez władze w Baku nakazem zamknięcia biur MKCK i agencji ONZ, co utrudnia zarówno wsparcie dla więźniów armeńskich, jak i nadzór humanitarny, oraz wzywa władze do zmiany tego stanowiska;

4.wzywa ambasady UE i państw członkowskich w Azerbejdżanie do obserwowania procesów i regularnego odwiedzania wszystkich armeńskich zakładników; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawicielkę i specjalnego przedstawiciela UE ds. praw człowieka, by odwiedzili zakładników;

5.apeluje o nałożenie sankcji w ramach globalnego systemu sankcji za naruszenia praw człowieka na wszystkich azerbejdżańskich przywódców i urzędników dopuszczających się naruszeń praw człowieka, w szczególności na prokuratorów i sędziów Dżamala Ramazanowa, Anara Rzajewa i Zejnala Agajewa;

6.wzywa Międzynarodowy Trybunał Karny do zbadania przypadków przymusowych wysiedleń, prześladowań i czystek etnicznych Ormian z Górskiego Karabachu; wzywa do pełnego wdrożenia wszystkich nakazów wydanych przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, w tym obowiązku Azerbejdżanu do ochrony przed przemocą i uszczerbkiem na zdrowiu wszystkich osób zatrzymanych w związku z wojną z 2020 r.;

7.ponawia swój zdecydowany apel o zawieszenie protokołu ustaleń między UE a Azerbejdżanem z 2022 r. w sprawie strategicznego partnerstwa w dziedzinie energii; nalega, aby warunkiem wszelkich przyszłych umów o partnerstwie między UE a Azerbejdżanem było uwolnienie wszystkich więźniów politycznych, poprawa sytuacji w zakresie praw człowieka w tym kraju, nieopóźnianie w sposób nieuzasadniony przez Azerbejdżan podpisania porozumienia pokojowego z Armenią, a także poszanowanie przez ten kraj praw Ormian z Górskiego Karabachu, w tym prawa do powrotu;

8.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawicielce, państwom członkowskim oraz prezydentom, rządom i parlamentom Armenii i Azerbejdżanu.