(3)In overeenstemming met de partnerschapsprioriteiten beloven de EU en Egypte verantwoordingsplicht, de rechtsstaat en volledige eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden te waarborgen en democratie, gendergelijkheid en gelijke kansen te bevorderen als grondwettelijke rechten van al hun burgers. Deze toezeggingen bevorderen het partnerschap en dragen bij tot de duurzame sociale en economische ontwikkeling, goed bestuur en sociaal-economische stabiliteit van Egypte. De nauwere, constructieve samenwerking tussen de EU en Egypte in de afgelopen periode heeft het pad geëffend voor een zinvollere dialoog over mensenrechtenaangelegenheden. Het subcomité “politieke aangelegenheden, mensenrechten en democratie, internationale en regionale vraagstukken” van december 2022 en het Associatiecomité van mei 2023 voorzagen in de institutionele platforms om van gedachten te wisselen over een reeks mensenrechtenaangelegenheden, hetgeen de EU wil blijven doen en waarop zij wil voortbouwen. Een gestage toekomstige verbetering van de mensen- en vrouwenrechtenrechtensituatie, zoals een verbetering van het recht op vrijheid van meningsuiting, vereniging en vreedzame vergadering, de invoering van een moratorium op de doodstraf, de bestrijding van foltering en gedwongen verdwijningen en de verbetering van de omstandigheden in gevangenissen en van de fundamentele vrijheden dankzij een actief, coherent en proactief beleid op dit gebied in Egypte zal een positief effect hebben op de betrekkingen tussen de EU en Egypte.

(5)De EU erkent de sleutelrol van Egypte voor de regionale veiligheid en stabiliteit, en heeft een groot belang bij het voorkomen van economische instabiliteit op korte termijn in het land, die bredere gevolgen zou kunnen hebben en geopolitieke rivalen ten goede zou kunnen komen. Terrorisme, georganiseerde misdaad, zoals mensenhandel, irreguliere migratie, desinformatie, conflicten en de vervolging van religieuze en etnische minderheden zijn een gemeenschappelijke bedreiging voor onze veiligheid en het sociale weefsel van landen aan weerszijden van de Middellandse Zee. Evenzo is energie ook een van de urgentste uitdagingen waar landen aan weerszijden van de Middellandse Zee mee te kampen hebben. De samenwerking op energiegebied tussen de EU en Egypte in het oostelijke Middellandse Zeegebied kan niet alleen economische welvaart voor de regio betekenen, maar kan ook de energiezekerheid voor de EU vergroten door de energieaanvoer te diversifiëren en regionale samenwerking te stimuleren. In dat opzicht doet het forum voor gas in het oostelijke Middellandse Zeegebied dienst als een platform voor positieve regionale samenwerking. Daarom hebben de EU en Egypte een gemeenschappelijk belang bij het versterken van de samenwerking die in de partnerschapsprioriteiten wordt belicht, met volledige inachtneming van het internationaal recht, met inbegrip van het internationaal zeerecht, het recht inzake de mensenrechten en het internationaal humanitair recht, en bij het bevorderen van gezamenlijke belangen en het aanpakken van gemeenschappelijke uitdagingen.

(6)Wijzend op de mondiale en regionale geopolitieke uitdagingen, zoals de humanitaire crisis in Gaza als gevolg van de nasleep van de terroristische aanslagen van Hamas in Israël op 7 oktober 2023, de escalerende spanningen in de Hoorn van Afrika en de veiligheid van de scheepvaart in de Rode Zee en het Suezkanaal, de migratiedruk door het conflict in Sudan, de instabiliteit in Syrië, de verantwoordelijkheden van Egypte als gastland voor grote aantallen vluchtelingen en migranten en het strategische belang van Egypte als grootste land in de regio en als pijler van stabiliteit voor het hele Midden-Oosten, is de Unie een strategisch en breed partnerschap met Egypte aangegaan, zoals uiteengezet in de gezamenlijke verklaring.

(7)Doel van het strategisch en breed partnerschap met Egypte is de politieke betrekkingen tussen de EU en Egypte op te tillen tot een strategisch partnerschap en Egypte in staat te stellen zijn sleutelrol, namelijk het bieden van stabiliteit in de regio, het Midden-Oosten en Noord-Afrika te vervullen. Het partnerschap heeft tot doel bij te dragen tot de ondersteuning van de macro-economische veerkracht van Egypte en de uitvoering van ambitieuze sociaal-economische hervormingen mogelijk te maken op een wijze die het hervormingsproces waarin het IMF-programma voor Egypte voorziet, aanvult en versterkt. Zoals uiteengezet in de gezamenlijke verklaring, zal het partnerschap betrekking hebben op een breed scala aan beleidsmaatregelen die zijn verdeeld over zes interventiepijlers, namelijk: politieke betrekkingen; economische stabiliteit; investeringen en handel; irreguliere migratie en mobiliteit met eerbiediging van de mensenrechten; samenwerking op het gebied van veiligheid en rechtshandhaving; demografie en menselijk kapitaal. Een dergelijk strategisch en breed partnerschap moet worden ontwikkeld in overeenstemming met initiatieven op het niveau van de Unie en de lidstaten, zoals de Global Gateway en het Mattei-plan voor Afrika.

(8)Het partnerschap wordt ondersteund door een financieel pakket van 7,4 miljard EUR dat bestaat uit steun op korte en langere termijn voor de noodzakelijke macrobudgettaire en sociaal-economische hervormingsagenda, en uit verhoogde bedragen die beschikbaar zijn om investeringen in Egypte te ondersteunen en gerichte steun voor de uitvoering van de verschillende strategische prioriteiten, met name met betrekking tot irreguliere migratie en hernieuwbare energie. Een onderdeel van het steunpakket is het MFB-pakket van de EU van maximaal 5 miljard EUR aan concessionele leningen, bestaande uit twee MFB-operaties, één op korte termijn voor maximaal 1 miljard EUR en een reguliere, meer op middellange termijn voor maximaal 4 miljard EUR, financieringsinstrumenten, zoals garanties en blendinginstrumenten, gericht op het mobiliseren van publieke en particuliere investeringen die de meeste Egyptenaren ten goede komen met als doel aanzienlijke nieuwe investeringen te genereren. Dit zal worden aangevuld met programma’s ter ondersteuning van specifieke prioriteiten in het kader van het strategisch en breed partnerschap via individuele projecten en technische bijstand in het kader van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking2.

__________________

2 Vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (PB L 209 van 14.6.2021, blz. 1).

(9)De macro-economische begrotingssituatie heeft Egypte de afgelopen maanden voor aanzienlijke uitdagingen gesteld en is aanzienlijk verslechterd, aangezien de externe druk is toegenomen en de overheidsschuld verder is gestegen, met aanhoudende aanzienlijke neerwaartse risico’s voor de economische vooruitzichten. De gevolgen van de Russische oorlog tegen Oekraïne en de geopolitieke spanningen en conflicten in het Midden-Oosten hebben geleid tot langdurige kapitaaluitstroom en lagere ontvangsten van buitenlandse valuta, met name door een sterke daling van inkomsten uit het toerisme, de opbrengsten van het Suezkanaal en de gasproductie en het gedaalde vertrouwen onder buitenlandse investeerders. Dit is met name problematisch in het licht van de moeilijke begrotingssituatie in Egypte, die wordt gekenmerkt door constante begrotingstekorten en hoge en stijgende schuldquotes. Ondanks deze moeilijke externe context is Egypte er in 2024 in geslaagd hervormingen door te voeren, zoals de eenmaking van de wisselkoersen en een strakker monetair beleid, om het behoud van de macro-economische stabiliteit te ondersteunen.

(12)Egypte heeft begin 2024 opnieuw betrekkingen aangeknoopt met het IMF en bereikte op 6 maart 2024 een overeenkomst op technisch niveau over een vernieuwd programma van de uitgebreide financieringsfaciliteit, dat werd opgeschaald tot 8 miljard USD. De onderhandelingen op deskundigenniveau over de vierde herziening van het economisch hervormingsprogramma van Egypte zijn in december 2024 afgerond. Het nieuwe programma is gericht op 1) geloofwaardige wisselkoersflexibiliteit, 2) een duurzame verstrakking van het monetaire beleid, 3) begrotingsconsolidatie om de houdbaarheid van de schuld te waarborgen, 4) een nieuw kader om de infrastructuuruitgaven te beperken, 5) toereikende sociale uitgaven om kwetsbare groepen te beschermen tegen de stijgende kosten van levensonderhoud en energieprijzen, en 6) uitvoering van het staatseigendomsbeleid en hervormingen om een gelijk speelveld tot stand te brengen door de ontwikkeling van de particuliere sector in de economie te bevorderen. Samen met de ondertekening van de overeenkomst op technisch niveau heeft Egypte ook een flexibilisering van de wisselkoers ingevoerd en de belangrijkste beleidskoers van de centrale bank verhoogd met een aanzienlijke 600 basispunten, in overeenstemming met de prioriteiten van het IMF-programma.

(16)Aangezien er nog steeds sprake is van een aanzienlijk resterend extern financieringstekort op de betalingsbalans van Egypte dat de door het IMF en andere multilaterale instellingen en regionale partners verstrekte middelen te boven gaat, wordt de door de EU aan Egypte toe te kennen macrofinanciële bijstand, onder de huidige uitzonderlijke omstandigheden, aangemerkt als een passende reactie op het verzoek van Egypte om in samenhang met het IMF-programma de economische stabilisatie te ondersteunen. Het pakket macrofinanciële bijstand van de EU, met inbegrip van macrofinanciële bijstand van maximaal 4 miljard EUR in het kader van dit voorstel, zou de economische stabilisatie en de structurele hervormingsagenda van Egypte ondersteunen en een aanvulling vormen op de middelen die in het kader van de financiële regeling van het IMF beschikbaar worden gesteld.

(19)De Commissie moet ervoor zorgen dat de macrofinanciële bijstand van de EU juridisch en materieel verenigbaar is met de hoofdbeginselen, -doelstellingen en -maatregelen die zijn vastgesteld op het gebied van de verschillende onderdelen van het externe optreden en andere relevante beleidsdomeinen van de EU, ook wanneer die verband houden met de democratie, de mensenrechten en de rechtsstaat, in overeenstemming met artikel 2 van de associatieovereenkomst tussen de EU en Egypte.

(22)Macrofinanciële bijstand moet een economisch instrument blijven. Een basisvoorwaarde voor toekenning van de macrofinanciële bijstand van de Unie aan Egypte moet echter zijn dat het land concrete, geloofwaardige en tastbare stappen blijft zetten in de richting van het eerbiedigen en versterken van doeltreffende democratische mechanismen – waaronder een parlementair meerpartijenstelsel – en de rechtsstaat, en het garanderen van de eerbiediging van de mensenrechten. Daarnaast moeten de specifieke doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie de doelmatigheid, transparantie en verantwoording van de beheerssystemen voor de overheidsfinanciën en het bestuur en het toezicht in de financiële sector in Egypte versterken en bijdragen aan structurele hervormingen die gericht zijn op de bevordering van duurzame en inclusieve groei, fatsoenlijk werk en begrotingsconsolidatie. De diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden moeten er regelmatig op toezien dat aan de basisvoorwaarde is voldaan en de specifieke doelstellingen worden behaald.

(23)Het is essentieel om te benadrukken dat Egypte moet voldoen aan de noodzakelijke economische voorwaarden om voor macrofinanciële bijstand in aanmerking te komen. Egypte heeft zijn solvabiliteit en financiële stabiliteit aangetoond, en deze zijn door de Commissie gecontroleerd. Met het oog op een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Unie in het kader van de macrofinanciële bijstand van de Unie, moet Egypte echter passende maatregelen nemen voor de preventie en de bestrijding van fraude, corruptie en andere onregelmatigheden met betrekking tot deze bijstand. Daarnaast moet een tussen de Commissie en de Egyptische autoriteiten te sluiten leningsovereenkomst bepalingen bevatten waarbij het Europees Bureau voor fraudebestrijding (“OLAF”) wordt gemachtigd om overeenkomstig de bepalingen en procedures van Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad3 en Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad4 onderzoeken, met inbegrip van controles ter plaatse en inspecties, uit te voeren, de Commissie en de Rekenkamer worden gemachtigd audits uit te voeren en het Europees Openbaar Ministerie wordt gemachtigd zijn bevoegdheden uit te oefenen met betrekking tot de verlening van macrofinanciële bijstand van de Unie tijdens en na de beschikbaarheidsperiode.

__________________

3 Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 september 2013 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad (PB L 248 van 18.9.2013, blz. 1).

4 Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 11 november 1996 betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden (PB L 292 van 15.11.1996, blz. 2).

(26)De macrofinanciële bijstand van de EU moet door de Commissie worden beheerd. Om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement en de Raad de uitvoering van dit besluit kunnen volgen, moet de Commissie hen regelmatig, aan de hand van een jaarlijks verslag, inlichten over ontwikkelingen met betrekking tot de bijstand en over de eerbiediging van doeltreffende democratische mechanismen, in overeenstemming met de in dit besluit genoemde basisvoorwaarden, en hun relevante documenten daarover verstrekken.

(28)De macrofinanciële bijstand van de EU moet zijn onderworpen aan duurzame economische beleidshervormingen en voorwaarden op het gebied van economisch beleid en democratie, rechtsstaat en mensenrechten, die in een memorandum van overeenstemming moeten worden vastgelegd. Ter wille van de efficiëntie en om eenvormige uitvoeringsvoorwaarden te waarborgen, moet de Commissie worden gemachtigd om met de Egyptische autoriteiten onderhandelingen over die voorwaarden te voeren onder toezicht van het comité van vertegenwoordigers van de lidstaten waarin Verordening (EU) nr. 182/2011 voorziet. Krachtens die verordening moet in alle andere gevallen dan die waarin die verordening voorziet, in de regel de raadplegingsprocedure worden gebruikt. Gezien de mogelijk belangrijke gevolgen van bijstand van meer dan 90 miljoen EUR, is het passend dat de onderzoeksprocedure wordt gebruikt voor verrichtingen boven die drempel. Gezien het bedrag van de macrofinanciële bijstand van de Unie aan Egypte moet op de goedkeuring van het memorandum van overeenstemming en voor het verlagen, schorsen of annuleren van de bijstand de onderzoeksprocedure worden toegepast,

1.De Unie stelt Egypte macrofinanciële bijstand in de vorm van concessionele leningen beschikbaar voor een maximumbedrag van 4 miljard EUR (“de macrofinanciële bijstand van de Unie”) teneinde de sociaal-economische stabilisatie van Egypte en een substantiële structurelehervormingsagenda te ondersteunen, evenals de taak van het land om de effecten van irreguliere migratie te verzachten en migratiestromen te beheren. De macrofinanciële bijstand van de Unie wordt uitgekeerd na goedkeuring van de begroting van de Unie voor het betrokken jaar door het Europees Parlement en de Raad. De bijstand draagt bij aan het lenigen van de betalingsbalansbehoeften van Egypte die in het kader van het IMF-programma zijn vastgesteld.

1.Een basisvoorwaarde voor toekenning van de macrofinanciële bijstand van de Unie moet zijn dat Egypte concrete en geloofwaardige stappen blijft zetten in de richting van het naleven en verbeteren van doeltreffende democratische mechanismen – waaronder een parlementair meerpartijenstelsel – en de rechtsstaat eerbiedigt, en inspanningen blijft leveren om de eerbiediging van de mensenrechten te garanderen.

2.De diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden zien er tijdens de volledige duur van de macrofinanciële bijstand van de EU op toe dat aan die basisvoorwaarde is voldaan en brengen regelmatig schriftelijk verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad over de vraag of er is voldaan aan het in het memorandum van overeenstemming uiteengezette economisch beleid en financiële voorwaarden.

1.De Commissie bereikt, volgens de in artikel 7, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure, met de Egyptische autoriteiten overeenstemming over duidelijk bepaalde voorwaarden inzake economisch beleid en financiële voorwaarden, gericht op structurele hervormingen, zoals de nieuwe hervorming van de strafrechtelijke procedure, en gezonde overheidsfinanciën, waaraan de macrofinanciële bijstand van de Unie onderworpen is en die worden vastgelegd in een memorandum van overeenstemming (“het memorandum van overeenstemming”), dat een tijdschema bevat voor het voldoen aan die voorwaarden. De in het memorandum van overeenstemming vastgelegde voorwaarden inzake economisch beleid en financiële voorwaarden stroken met de in artikel 1, lid 3, bedoelde overeenkomsten of afspraken, met inbegrip van de programma’s voor macro-economische aanpassing en structurele hervorming die door Egypte met steun van het IMF worden uitgevoerd.

2.De in lid 1 bedoelde voorwaarden inzake economisch beleid en financiële voorwaarden zijn er in het bijzonder op gericht de doelmatigheid, transparantie en verantwoording van de beheerssystemen voor de overheidsfinanciën in Egypte te bevorderen, met inbegrip van de systemen voor het gebruik van de macrofinanciële bijstand van de EU. Bij het vaststellen van de beleidsmaatregelen wordt ook naar behoren rekening gehouden met vooruitgang op het gebied van het wederzijds openstellen van markten, ook voor kmo’s, de ontwikkeling van op regels gebaseerde en eerlijke handel, duurzame ontwikkeling, goed bestuur en andere prioriteiten in het kader van het externe beleid van de EU. De Commissie ziet regelmatig toe op de vooruitgang die bij het bereiken van die doelstellingen is geboekt.

c)de bevredigende uitvoering van de in het memorandum van overeenstemming vastgelegde economischebeleids- en financiële voorwaarden en voorwaarden inzake democratie, rechtsstaat en mensenrechten.

4.Indien de in lid 3 bepaalde voorwaarden niet zijn vervuld, wordt de uitkering van de macrofinanciële bijstand van de EU door de Commissie tijdelijk geschorst of ingetrokken. In die gevallen licht zij het Europees Parlement en de Raad onverwijld in over de redenen voor die opschorting of annulering.

1.Voor de financiering van steun in het kader van de macrofinanciële bijstand in de vorm van leningen wordt de Commissie gemachtigd om, namens de Unie, de nodige financiële middelen op de kapitaalmarkten of bij financiële instellingen te lenen overeenkomstig artikel 223 van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509.

2.De Commissie sluit met Egypte een leningsovereenkomst voor het in artikel 1 bedoelde bedrag. De nadere voorwaarden voor de steun uit hoofde van de macrofinanciële bijstand in de vorm van leningen worden vastgelegd overeenkomstig artikel 223 van het Financieel Reglement in een tussen de Commissie en Egypte te sluiten leningsovereenkomst. In de leningsovereenkomst worden de beschikbaarheidsperiode en de gedetailleerde voorwaarden van de steun in het kader van de macrofinanciële bijstand in de vorm van leningen vastgesteld, onder meer met betrekking tot de internecontrolesystemen. Egypte betaalt de lening terug die wordt verstrekt tegen voorwaarden waardoor het mogelijk is deze af te lossen over een lange periode, met inbegrip van een eventuele aflossingsvrije periode, na een formele kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad. De maximale looptijd van de leningen bedraagt 35 jaar. De Commissie licht het Europees Parlement en de Raad in over de ontwikkelingen met betrekking tot de in lid 3 bedoelde verrichtingen.

1.De macrofinanciële bijstand van de EU wordt uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad7.

_________________

7 Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2024 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

b)worden de economische situatie en de vooruitzichten van Egypte, alsook de bij de uitvoering van de in artikel 2 en artikel 3, lid 1, bedoelde beleidsmaatregelen gemaakte vorderingen beoordeeld;

c)wordt het verband gespecificeerd tussen de hervormingen van het economisch beleid van Egypte in het kader van het memorandum van overeenstemming, zijn budgettaire prestaties en de uitbetaling van macrofinanciële bijstand van de EU, en worden de stappen uiteengezet die zijn genomen op het vlak van democratische mechanismen, de rechtsstaat en de mensenrechten.