P10_TA(2025)0056Poprawa zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom UE i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania sięRezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania się (COM(2024)0316 – C10-0112/2024 – 2024/0187(CNS))(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)Parlament Europejski,

–uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2024)0316),

–uwzględniając art. 77 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C10-0112/2024),

–uwzględniając art. 84 Regulaminu,

–uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A10-0041/2025),

1.zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

3.zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

4.zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

5.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Tekst proponowany przez KomisjęPoprawkaPoprawka 1Wniosek dotyczący rozporządzeniaMotyw 19

(19)Niniejsze rozporządzenie nie stanowi podstawy prawnej ustanowienia lub prowadzenia na szczeblu krajowym baz danych do celów przechowywania danych biometrycznych w państwach członkowskich, gdyż podstawę taką powinno stanowić prawo krajowe, które musi być zgodne z prawem Unii dotyczącym ochrony danych, w tym z wymogami w zakresie konieczności i proporcjonalności. Ponadto niniejsze rozporządzenie nie stanowi podstawy prawnej stworzenia lub prowadzenia scentralizowanej bazy danych na szczeblu Unii.

(19)Niniejsze rozporządzenie nie stanowi podstawy prawnej do ustanowienia lub prowadzenia na szczeblu krajowym baz danych do celów przechowywania danych biometrycznych w państwach członkowskich. Ponadto niniejsze rozporządzenie nie stanowi podstawy prawnej do ustanowienia lub prowadzenia scentralizowanej bazy danych na szczeblu Unii. Jak przypomniał Europejski Inspektor Ochrony Danych w swojej opinii 21/2024, ustanowienie lub prowadzenie baz danych na szczeblu krajowym w celu przechowywania danych biometrycznych w państwach członkowskich, a także ustanowienie lub prowadzenie scentralizowanej bazy danych na szczeblu Unii oraz potencjalne wykorzystanie takich danych do innych celów, wymagałoby spełnienia kryterium ścisłej konieczności i proporcjonalności na podstawie Karty, zgodnie z wykładnią zawartą w odpowiednim orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości.

Poprawka 2Wniosek dotyczący rozporządzeniaMotyw 20

(20)Dane biometryczne powinny być gromadzone i przechowywane na nośniku danych dowodów osobistych i dokumentów pobytowych do celów weryfikacji autentyczności dokumentu i tożsamości jego posiadacza. Biorąc pod uwagę podpis elektroniczny na nośniku danych dowodów osobistych, identyfikacja posiadacza za pomocą danych na nośniku pamięci, który zawiera te same dane personalizacyjne, co wydrukowane na dokumencie, jest bardziej wiarygodna niż kontrola wizualna dokumentu. Obywatele Unii powinni zatem mieć możliwość korzystania z danych znajdujących się na nośniku ich dowodu osobistego, aby potwierdzić swoją tożsamość wobec podmiotów prywatnych. Weryfikacja odcisków palców przechowywanych na nośniku danych powinna być jednak przeprowadzana wyłącznie przez odpowiednio upoważniony personel i wyłącznie gdy prawo wymaga okazania dokumentu.

(20)Do wizerunków twarzy przechowywanych na nośniku danych dowodów osobistych i dokumentów pobytowych dostęp powinien mieć wyłącznie odpowiednio upoważniony personel właściwych organów krajowych, agencji Unii i podmiotów prywatnych do celów weryfikacji autentyczności dokumentu i weryfikacji tożsamości posiadacza. Dostęp taki powinien być zgodny z unijnymi przepisami o ochronie danych. Ponadto wizerunki twarzy nie powinny być zatrzymywane przez okres dłuższy, niż jest to niezbędne do tych celów, powinny być usuwane niezwłocznie po osiągnięciu tych celów i nie powinny być przekazywane państwom trzecim ani organizacjom międzynarodowym, chyba że zezwalają na to unijne przepisy o ochronie danych. Zabezpieczenia te mają zapewnić odpowiednią ochronę wizerunku twarzy bez jednoczesnego zakazywania korzystania z niego.

Poprawka 3Wniosek dotyczący rozporządzeniaMotyw 20 a (nowy)

(20a)Weryfikację odcisków palców przechowywanych na nośniku danych powinien przeprowadzać tylko odpowiednio upoważniony personel właściwych organów krajowych i agencji Unii, wyłącznie gdy okazania dokumentu wymaga prawo Unii lub prawo krajowe.

Poprawka 4Wniosek dotyczący rozporządzeniaMotyw 23

(23)Państwa członkowskie powinny mieć możliwość podejmowania decyzji o włączeniu danych dotyczących płci danej osoby do dokumentu objętego niniejszym rozporządzeniem. Jeżeli państwo członkowskie uwzględnia płeć danej osoby w takim dokumencie, należy odpowiednio stosować właściwe wartości określone w dokumencie ICAO nr 9303: „F”, „M” lub „X” lub odpowiednią literę stosowaną w języku lub językach danego państwa członkowskiego.

(23)Z zastrzeżeniem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości1a państwa członkowskie powinny mieć możliwość podejmowania decyzji o włączeniu danych dotyczących płci danej osoby do dokumentu objętego niniejszym rozporządzeniem. Jeżeli państwo członkowskie uwzględnia płeć danej osoby w takim dokumencie, należy odpowiednio stosować właściwe wartości określone w dokumencie ICAO nr 9303: „F”, „M” lub „X” lub odpowiednią literę stosowaną w języku lub językach danego państwa członkowskiego.

_________________

1a Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 października 2024 r. w sprawie C‑4/23 [Mirin], ECLI:EU:C:2024:845

Poprawka 5Wniosek dotyczący rozporządzeniaMotyw 26

(26)W przypadku gdy występują trudności w pobieraniu identyfikatorów biometrycznych, państwa członkowskie powinny zapewnić wprowadzenie odpowiednich procedur w celu poszanowania godności danej osoby. Należy zatem wziąć pod uwagę specyficzne względy związane z płcią i szczególnymi potrzebami dzieci oraz osób wymagających szczególnego traktowania. Wykwalifikowany personel powinien przejść szkolenie dotyczące przyjaznych dzieciom i osobom wymagającym szczególnego traktowania praktyk pobierania identyfikatorów biometrycznych, które uwrażliwi go na potrzeby związane z płcią i wiekiem oraz na konieczność poszanowania godności wszystkich osób.

Poprawka 6Wniosek dotyczący rozporządzeniaMotyw 32

(32)Państwa członkowskie powinny wymieniać między sobą informacje niezbędne do celów dostępu do informacji zapisanych na bezpiecznym nośniku danych, ich uwierzytelnienia i sprawdzenia. Formaty wykorzystane na zabezpieczonym nośniku danych powinny być interoperacyjne, w tym w odniesieniu do zautomatyzowanych przejść granicznych.

Poprawka 7Wniosek dotyczący rozporządzeniaMotyw 43

(43)Zgodnie z Porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa9 Komisja powinna przeprowadzić ocenę niniejszego rozporządzenia nie wcześniej niż sześć lat po dacie jego wejścia w życie, w tym na podstawie informacji zgromadzonych dzięki szczególnym uzgodnieniom w zakresie monitorowania, aby ocenić faktyczny wpływ niniejszego rozporządzenia oraz potrzebę podjęcia dalszych działań. Do celów monitorowania państwa członkowskie powinny gromadzić dane statystyczne dotyczące liczby wydanych przez siebie dowodów osobistych i dokumentów pobytowych.

(43)Po dwóch i 11 latach od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja powinna złożyć sprawozdanie z jego wdrożenia, zawierające ocenę, czy poziom zabezpieczeń jest właściwy, oraz jaki jest wpływ rozporządzenia na prawa podstawowe i zasady ochrony danych. Zgodnie z Porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa9 Komisja powinna przeprowadzić ocenę niniejszego rozporządzenia sześć lat po dacie jego wejścia w życie, a następnie co sześć lat, w tym na podstawie informacji zgromadzonych dzięki szczególnym uzgodnieniom w zakresie monitorowania, aby ocenić faktyczny wpływ niniejszego rozporządzenia oraz potrzebę podjęcia dalszych działań. Do celów monitorowania państwa członkowskie powinny gromadzić dane statystyczne dotyczące liczby wydanych przez siebie dowodów osobistych i dokumentów pobytowych.

_________________

9 Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/agree_interinstit/2016/512/oj.

Poprawka 8Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 3 – ustęp 2 – akapit 2

W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego numer dokumentu może być umieszczony w polu I, a wskazanie płci danej osoby jest fakultatywne.

W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego numer dokumentu może być umieszczony w polu I, a wskazanie płci danej osoby jest fakultatywne. Jeżeli państwo członkowskie uwzględnia płeć danej osoby w dokumencie objętym niniejszym rozporządzeniem, należy odpowiednio stosować właściwe wartości określone w dokumencie ICAO nr 9303: „F”, „M” lub „X” lub odpowiednią literę stosowaną w oficjalnym języku lub oficjalnych językach danego państwa członkowskiego.

Poprawka 9Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 3 – ustęp 5

5.Dowody osobiste są wyposażone w nośnik danych o wysokim stopniu zabezpieczenia, który zawiera wizerunek twarzy posiadacza dokumentu i dwa odciski palców w formatach cyfrowych. W odniesieniu do pobierania identyfikatorów biometrycznych państwa członkowskie stosują specyfikacje techniczne określone w decyzji wykonawczej Komisji C(2018)776712 zmienionej decyzją wykonawczą Komisji C(2021)372613.

5.Dowody osobiste są wyposażone w nośnik danych o wysokim stopniu zabezpieczenia, który zawiera wizerunek twarzy posiadacza dokumentu i dwa odciski palców w formatach cyfrowych. W odniesieniu do pobierania tych dwóch rodzajów identyfikatorów biometrycznych państwa członkowskie stosują specyfikacje techniczne określone w decyzji wykonawczej Komisji C(2018)776712 zmienionej decyzją wykonawczą Komisji C(2021)372613.

_________________

12 Decyzja wykonawcza Komisji C(2018)7767 z dnia 30 listopada 2018 r. określająca specyfikację techniczną jednolitego wzoru dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich i uchylająca decyzję C(2002)3069.

13 Decyzja wykonawcza Komisji C(2021)3726 z dnia 4 czerwca 2021 r. zmieniająca załącznik III do decyzji wykonawczej C(2018)7767 w odniesieniu do wykazu odniesień normatywnych.

Poprawka 10Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 10 – ustęp 3

3.Poza przypadkami, gdy jest to wymagane w celu przetwarzania zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym, identyfikatory biometryczne gromadzone na potrzeby personalizacji dowodów osobistych lub dokumentów pobytowych są przechowywane w wysoce bezpieczny sposób i wyłącznie do dnia odbioru dokumentu, a w każdym razie nie dłużej niż 90 dni od daty wydania tego dokumentu. Po upływie tego okresu identyfikatory biometryczne zostają natychmiast usunięte lub zniszczone.

3.Identyfikatory biometryczne gromadzone na potrzeby personalizacji dowodów osobistych lub dokumentów pobytowych są przechowywane w wysoce bezpieczny sposób i wyłącznie do dnia odbioru dokumentu, a w każdym razie nie dłużej niż 90 dni od daty wydania tego dokumentu. Po upływie tego okresu identyfikatory biometryczne zostają natychmiast usunięte lub zniszczone. Przetwarzanie tych danych do innych celów podlega ograniczeniom i warunkom przewidzianym w prawie krajowym lub unijnym prawie o ochronie danych.

Poprawka 11Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 11 – ustęp 4

4.Współpraca z usługodawcami zewnętrznymi nie wyklucza odpowiedzialności państwa członkowskiego, która może wynikać z prawa Unii lub prawa krajowego z tytułu naruszenia obowiązków w odniesieniu do danych osobowych. Państwa członkowskie dbają o to, aby wszyscy dostawcy zewnętrzni przestrzegali unijnych i krajowych przepisów o ochronie danych; należy też przyjąć odpowiednie środki, aby zapobiec nieuprawnionemu dostępowi lub niewłaściwemu wykorzystaniu danych osobowych podczas procesów zlecanych na zewnątrz.

Poprawka 12Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 11 – ustęp 6 – akapit 1 – wprowadzenie

Dane biometryczne przechowywane na nośniku danych dokumentów tożsamości i dokumentów pobytowych wykorzystuje się wyłącznie zgodnie z prawem unijnym i krajowym do celów weryfikacji:

Do wizerunku twarzy posiadacza, który to wizerunek przechowywany jest na nośniku danych w dowodach osobistych i dokumentach pobytowych, dostęp ma wyłącznie odpowiednio upoważniony personel właściwych organów krajowych, agencji Unii i podmiotów prywatnych, a dostęp ten odbywa się zgodnie z unijnymi przepisami o ochronie danych do celów weryfikacji:

Poprawka 13Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 11 – ustęp 6 – akapit -1 a (nowy)

Dostęp do wizerunku twarzy przez podmioty prywatne wymaga również zgody posiadacza, chyba że – niezależnie od zgody – jest on absolutnie niezbędny do celów określonych w akapicie pierwszym i jest przewidziany w prawie Unii lub prawie krajowym zgodnie z unijnymi przepisami o ochronie danych.

Poprawka 14Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 11 – ustęp 6 – akapit 2

Dostęp do dwóch odcisków palców przechowywanych na nośniku danych ma wyłącznie odpowiednio upoważniony personel właściwych organów krajowych i agencji unijnych.

Dostęp do dwóch odcisków palców posiadacza dokumentu przechowywanych na nośniku danych ma wyłącznie odpowiednio upoważniony personel właściwych organów krajowych i agencji unijnych, który korzysta z niego do celów określonych w akapicie pierwszym zgodnie z unijnymi i krajowymi przepisami o ochronie danych.

Poprawka 15Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 13 – nagłówek

Ocena

Sprawozdawczość i ocena

Poprawka 16Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 13 – ustęp -1 (nowy)

-1.Do dnia [dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] i do dnia [11 lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie z wdrożenia niniejszego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do ochrony praw podstawowych i danych osobowych.

Poprawka 17Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 13 – ustęp 1 – wprowadzenie

1.Nie wcześniej niż [sześć lat po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] Komisja dokonuje jego oceny i przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie z głównymi ustaleniami. Sprawozdanie dotyczy w szczególności:

1.Nie później niż [sześć lat po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia], a następnie co sześć lat Komisja dokonuje jego oceny i przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie z głównymi ustaleniami. Sprawozdanie dotyczy w szczególności:

Poprawka 18Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 13 – ustęp 1 – litera d a (nowa)

da) konieczności wprowadzenia wspólnych zabezpieczeń w tymczasowych dokumentach potwierdzających tożsamość w celu ich lepszego uznawania;

Poprawka 19Wniosek dotyczący rozporządzeniaArtykuł 13 – ustęp 1 – litera d b (nowa)

db) konieczności dalszej harmonizacji zabezpieczeń dokumentów pobytowych.