1.ag aithint ardmhianta seanbhunaithe shochaí shibhialta na Tuirce maidir le haontachas leis an Aontas Eorpach; á chur in iúl gur geal léi na ráitis a rinne Rialtas na Tuirce le déanaí ina n-athdhearbhaítear a thiomantas do bhallraíocht AE mar sprioc straitéiseach agus iarracht á déanamh an caidreamh idir AE agus an Tuirc a athbheochan i gcomhréir leis na conclúidí ábhartha ón gComhairle Eorpach ar bhealach céimnithe, comhréireach agus inchúlaithe; ag aithint thiomantas an Aontais an rannpháirtíocht sin a chothú trí idirphlé agus comhar feabhsaithe ach á spreagadh athbhreithniú a dhéanamh ar a ionchais maidir le rannpháirtíocht sa todhchaí intuartha, i bhfianaise mheath na gcaighdeán daonlathach atá ag brú na tíre i dtreo samhail fhorlámhach le deich mbliana anuas, rud a chuir dlús le déanaí le gabháil phríomhfhreasúra polaitiúil an Uachtaráin Recep Tayyip Erdoğan, Méara Bhardas Cathrach Iostanbúl Ekrem İmamoğlu;

2.á chur i bhfáth go bhfuil ballraíocht AE ag brath ar chritéir an aontachais (Cóbanhávan) a chomhlíonadh, lena n-éilítear institiúidí cobhsaí lena ráthaítear an daonlathas, an smacht reachta, cearta an duine, urraim do mhionlaigh agus cosaint mionlach, dea-chaidreamh comharsanachta, urraim don dlí idirnáisiúnta agus ailíniú le CBES AE; ag tabhairt dá haire, thairis sin, gur dearbhchritéir iad sin, nach saincheisteanna iad atá faoi réir breithnithe straitéiseacha idirbheartaíochta agus caibidlíochtaí; á chur i bhfáth nach mór aitheantas a thabhairt do na Ballstáit go léir mar chuid riachtanach den próiseas aontachais;

3.á chur in iúl gur oth léi, ina leith sin, nach raibh aon ghníomhaíochtaí nithiúla ó údaráis na Tuirce ag gabháil leis na ráitis dhearfacha thuasluaite chun an bhearna ollmhór leanúnach idir an Tuirc agus an tAontas maidir le luachanna agus caighdeáin a dhúnadh, go háirithe maidir le bunphrionsabail an phróisis aontachais; ag athdhearbhú a conclúidí a glacadh roimhe seo go leanann Rialtas na Tuirce de bheith ag léiriú, mar atá déanta aige le blianta beaga anuas, easpa shoiléir tola polaitiúla chun na hathchóirithe is gá a dhéanamh chun an próiseas aontachais a athghníomhachtú agus go leanann sí de thuiscint fhorlámhach atá daingnithe go domhain ar an gcóras uachtaránachta a shaothrú;

4.ag aithint thábhacht straitéiseach agus gheopholaitiúil na Tuirce, agus a láithreachta agus a tionchair mhéadaithigh i limistéir atá ríthábhachtach don tslándáil idirnáisiúnta, amhail réigiún na Mara Duibhe, lena n-áirítear an Úcráin, agus an Meánoirthear; á athdhearbhú gur comhpháirtí straitéiseach agus comhghuaillí ECAT í an Tuirc, agus gur tír í a bhfuil dlúthchaidreamh ag AE léi i réimsí na slándála, na trádála, an gheilleagair agus na himirce; á chur in iúl gur geal léi comhar níos dlúithe idir an Tuirc agus AE, a ndearna Rialtas na Tuirce tagairt dó go minic, ach á chur i bhfáth nach féidir leis sin a bheith in ionad an fhíordhul chun cinn is gá a chaithfidh an Tuirc, mar thír is iarrthóir, a dhéanamh maidir leis na buncheanglais aontachais a chomhlíonadh; á thabhairt chun suntais, ina leith sin, nach bhfuil aon aicearraí sa phróiseas aontachais agus nach féidir aon argóint a chur chun cinn chun plé ar na prionsabail dhaonlathacha atá i gcroílár an phróisis aontachais a sheachaint;

5.ag tabhairt dá haire go dtugtar léargas níos dearfaí i dtuarascáil 2024 ón gCoimisiún ar chur chun feidhme athchóirithe i gcomhthéacs phróiseas aontachais na Tuirce ná tuarascáil 2023 na Tuirce, ag aistriú ó mheath breise go ‘gan aon dul chun cinn’ maidir leis an smacht reachta agus saincheisteanna a bhaineann le cearta an duine; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim, áfach, i bpríomhréimsí amhail an daonlathas, an smacht reachta agus cearta bunúsacha ar a laghad, gurb é is cúis leis sin gur baineadh lag trá amach cheana féin agus nár tháinig aon athrú ar an staid sin;

6.ag tabhairt dá haire, thairis sin, go bhfuil athrú caolchúiseach tagtha ar fhócas thuarascáil na Tuirce 2024, i gcodarsnacht le tuarascáil 2023, agus í imithe ón bpróiseas aontachais i dtreo comhpháirtíocht straitéiseach idir an tAontas Eorpach agus an Tuirc; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go bhfuil staid chriticiúil an phróisis aontachais ag spreagadh an Choimisiúin agus na Comhairle gan ach díriú ar ghné na comhpháirtíochta de chaidreamh an Aontais leis an Tuirc, mar a léirítear freisin sa teachtaireacht chomhpháirteach maidir le staid na himeartha i ndáil leis an gcaidreamh idir an tAontas agus an Tuirc an 29 Samhain 2023, agus an 22 Márta 2021; á thabhairt chun suntais go bhfuil méadú ag teacht ar an aistriú i dtreo creat éagsúil don chaidreamh, rud a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh don phróiseas aontachais;

7.á mheas, ó thaobh chearta an duine agus an smachta reachta de, go bhfuil na rúin is déanaí ón bParlaimint maidir leis an ábhar fós bailí i bhfianaise staid uafásach leanúnach chearta an duine agus cúlú daonlathach sa Tuirc le bliain anuas; ag tacú go hiomlán leis na rúin is déanaí ó Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa agus leis an tuarascáil ghaolmhar óna Coiste Faireacháin, chomh maith leis na rúin a ghlac Coiste Airí Chomhairle na hEorpa, ina léirítear go mion an raon leathan easnamh tromchúiseach i gcearta an duine arna thuairisciú go leanúnach ag eagraíochtaí a bhfuil cáil áitiúil agus idirnáisiúnta orthu;

8.ag cur sonrú i dtiomantas sonraithe Rialtas na Tuirce d’athchóiriú breithiúnach agus do bhearta de chineál eagraíochtúil a thabhairt isteach; á thabhairt chun suntais, áfach, gur gá bearta struchtúracha a thabhairt isteach lena n-áiritheofar neamhspleáchas breithiúnach; á chur in iúl gur oth léi go mór, in ainneoin straitéis athchóirithe le naoi bpacáiste athchóirithe bhreithiúnaigh, go bhfuil staid neamhspleáchas na mbreithiúna sa Tuirc fós i ndroch-chaoi tar éis don rialtas cur isteach go córasach ar an gcóras breithiúnach agus ionstraimiú polaitiúil a dhéanamh air; á chur in iúl gur saoth léi, ina leith sin, lagú na sásraí athbhreithnithe bunreachtúla atá fós ann, go háirithe iarratais aonair, agus na sáruithe rialta ar phróis chuí;

9.á chur in iúl gur cúis díomá di an ghéarleanúint a dhéantar ar ghairmithe dlí, lena n-áirítear an cás dlí is déanaí a chomhdaigh Oifig Phríomh-Ionchúisitheoir Poiblí Iostanbúl as ar tháinig deireadh le ceannaireacht Chomhlachas Barra Iostanbúl maidir le cúisimh as ‘bolscaireacht a dhéanamh d’eagraíocht sceimhlitheoireachta’ agus ‘faisnéis mhíthreorach a scaipeadh go poiblí’ as imscrúdú a iarraidh ar dhúnmharuithe beirt iriseoirí Coirdíneacha sa tSiria, agus as duine de chomhaltaí bhord feidhmiúcháin Chomhlachas Barra Iostanbúl a chur i bpríosún tar éis a thurais go Strasbourg chun cruinnithe a thionól le hinstitiúidí Chomhairle na hEorpa;

10.á chur in iúl gur cúis mhór imní di an easpa fhollasach cur chun feidhme maidir le cinntí ón gCúirt Bhunreachtúil, lena n-áirítear i gcás an Fheisire Can Atalay, a d’iompaigh ina géarchéim thromchúiseach bhreithiúnach, agus gearán coiriúil á dhéanamh ag an gCúirt Achomhairc i gcoinne naonúr breithiúna den Chúirt Bhunreachtúil; á chur in iúl gur cúis bhuartha di an cinneadh a rinne an Chúirt Achomhairc le déanaí pianbhreitheanna na sceimhlitheoirí a raibh baint acu le hionsaí ISIS ag Aerfort Atatürk Iostanbúl, inar maraíodh 45 dhuine in 2016, a chur ar ceal agus iad a scaoileadh saor;

11.á iarraidh ar an Tuirc a tiomantas don rialachas daonlathach a neartú, go háirithe trí athchóirithe lena n-áirithítear breithiúna neamhspleácha; ag tabhairt dá haire gur fógraíodh an Ceathrú Straitéis um Athchóiriú Breithiúnach le déanaí, a chuimsíonn 2025-2029; á iarraidh ar Rialtas na Tuirce bogadh ó na hathruithe dromchlacha a rinneadh go dtí seo trí na pacáistí athchóirithe agus na pleananna gníomhaíochta athfhillteacha go dtí athchóiriú domhain agus thar téarma lena dtabharfar aghaidh, trí fhíorthoil pholaitiúil, ar easnaimh thromchúiseacha agus struchtúracha bhreithiúna na Tuirce; á chur i bhfáth nach bhfuil gá le haon phacáiste straitéise ná athchóirithe chun deireadh a chur le cur isteach polaitiúil ar na breithiúna ach nach gá ach an toil pholaitiúil chun é sin a dhéanamh;

12.á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di i gcónaí an meath leanúnach atá ag teacht ar chaighdeáin dhaonlathacha agus an chniogbheartaíocht gan staonadh atá á déanamh ag údaráis na Tuirce ar aon ghuth criticiúil trí shraith dlíthe diansmachta atá ag dul i méid, mí-úsáid rialta na ndlíthe frithsceimhlitheoireachta, lena n-áirítear a gcur i bhfeidhm i ndáil le mionaoisigh (mar atá i dtriail ‘Kız Çocukları Davası’), úsáid dhíréireach a bhaint as coir oifigigh phoiblí a mhaslú, úsáid fhorleathan finnéithe rúnda agus cásanna díomhaoine in imeachtaí breithiúnacha lochtacha, agus cleachtas athfhillteach gabhálacha áibhéalacha oíche agus ruathair bhaile chun daoine a bhfuiltear ag díriú orthu a léiriú mar fhíorchontúirteach;

13.á chur in iúl gur geal léi gur tarraingíodh siar i mí na Samhna 2024 an dréachtleasú ar dhlíthe spiaireachta na Tuirce, ar a dtugtar an dlí an ‘ghníomhaire tionchair’; ag tathant ar údaráis na Tuirce staonadh ó dhlí comhchosúil atá róleathan agus doiléir a thabhairt isteach arís amach anseo, i bhfianaise an riosca thromchúisigh go n-úsáidfí é mar uirlis chun gníomhaíochtaí dlisteanacha eagraíochtaí na sochaí sibhialta laistigh den tír a choiriúlú tuilleadh; á iarraidh ar údaráis na Tuirce a áirithiú go bhfreastalóidh an bille cibearshlándála a formheasadh le déanaí ar a chuspóir dlisteanach maidir le príobháideachas sonraí agus slándáil náisiúnta a chosaint gan slí a thabhairt do sháruithe féideartha ar chearta bunúsacha ná teacht chun bheith ina uirlis eile le haghaidh tuilleadh brú faoi chois; á chur i bhfáth go bhfuil an gaireas breithiúnach fós an-sriantach, agus go bhfeidhmíonn gréasán casta reachtaíochta mar uirlis chun aon ghuth criticiúil a rialú agus a chur ina thost go córasach, amhail dlí 2020 maidir leis na meáin shóisialta, dlí 2021 maidir le frithsciúradh airgid agus dlí bréagaisnéise 2022;

14.á chur in iúl gur cúis bhuartha di gur formheasadh forálacha dlíthiúla le déanaí lena dtugtar cumhachtaí urghnácha don Chomhairle Maoirseachta Stáit (DDK) agus don Chiste Árachais Taiscí Coigiltis (TMSF), lena n-áirítear an deis a bheith ag an gcéad cheann oifigigh phoiblí de gach cineál agus de gach leibhéal a bhriseadh as a bpost agus iontaobhaithe a cheapadh, a d’fhéadfaí a úsáid ar bhealach treallach;

15.ag tathant ar údaráis na Tuirce deireadh a chur leis na srianta tromchúiseacha atá ann faoi láthair ar shaoirsí bunúsacha, go háirithe tuairimí a nochtadh, comhthionóil agus comhlachais, agus leis na hionsaithe leanúnacha ar chearta bunúsacha chomhaltaí an fhreasúra, chosantóirí chearta an duine, dhlíodóirí, cheardchumannaithe, chomhaltaí na mionlach, iriseoirí, acadóirí, ealaíontóirí agus ghníomhaithe na sochaí sibhialta, i measc nithe eile; ag géarcháineadh na rabhartaí ollghabhála agus príosúnachta le déanaí ar chúiseanna polaitiúla, agus ar fhorais naisc amhrasta sceimhlitheoireachta, a dhéanann difear do phearsana polaitiúla, acadóirí agus iriseoirí, lena n-áirítear gabháil Elif Akgül, iriseoir neamhspleách, Yıldız Tar, eagarthóir i gceannas ar an suíomh nuachta LGBT+ Kaos GL, agus Ender İmrek, colúnaí Evrensel gach lá, agus Joakim Medin, iriseoir Sualannach do ETC, a bhfuil cáil orthu go léir as a gcuid oibre ar shaincheisteanna a bhaineann le cearta an duine;

16.ag géarcháineadh gur gabhadh agus gur coinníodh an t-iriseoir Sualannach Joakim Medin le déanaí; á athdhearbhú gur ceart bunúsach agus bunluach AE í saoirse an phreasa; ag géarcháineadh na líomhaintí a rinneadh i gcoinne Joakim Medin, ar líomhaintí iad atá bunaithe go hiomlán ar a chuid oibre iriseoireachta agus, dá bhrí sin, á éileamh go scaoilfí saor láithreach agus gan choinníoll é agus iriseoirí eile a chuirtear i bpríosún as a saoirse cainte a fheidhmiú;

17.á chur in iúl gur saoth léi ionchúiseamh, cinsireacht agus ciapadh leanúnach iriseoirí agus na meán neamhspleách, lena ndiúltaítear dóibh an tsaoirse a ndualgais ghairmiúla a chomhlíonadh agus an pobal a chur ar an eolas, rud atá bunriachtanach do shochaí dhaonlathach fheidhmiúil; á iarraidh ar údaráis na Tuirce staonadh ó ionsaithe breise ar na meáin neamhspleácha agus seasamh le cearta bunúsacha agus saoirsí sibhialta amhail saoirse cainte agus saoirse an phreasa; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di i gcónaí an reachtaíocht atá ann cheana lena gcuirtear cosc ar idirlíon oscailte agus saor in aisce, le pianbhreitheanna fada príosúnachta forchurtha ar phostálacha ar na meáin shóisialta, na scórtha de bhloic rochtana agus d’orduithe bainte inneachair, agus úsáid leanúnach na hArdchomhairle Raidió agus Teilifíse (RTÜK) chun cniogbheartaíocht a dhéanamh ar cháineadh na meán agus fiú ar asraonta a mheastar a scaipeann ‘doirbhíochas’ in ionad nuacht dhearfach;

18.ag aithint na bhforbairtí dearfacha i ndáil le deireadh páirteach a bheith á chur ag an Aire leis na srianta ar bhigilí seachtainiúla Mháithreacha an tSathairn, Cumartesi Anneleri, i gCearnóg Galatasaray Iostanbúl, agus gur éigiontaíodh le déanaí an 46 dhuine a ionchúisíodh le breis agus 6 bliana sa chás a bhain le 700ú cruinniú na heagraíochta i mí Lúnasa 2018; á iarraidh go gcuirfí deireadh iomlán leis na srianta uile ar a n-agóid shíochánta, i gcomhréir iomlán leis an rialú ábhartha ón gCúirt Bhunreachtúil, agus go gcuirfí deireadh leis an gcás breithiúnach leanúnach i gcoinne roinnt dá comhaltaí agus dá lucht tacaíochta; á chur in iúl gur cúis bhuartha di an triail leanúnach i gcoinne an chosantóir chearta an duine mór le rá Nimet Tanrıkulu, a scaoileadh saor an 4 Márta 2025 tar éis 94 lá a chaitheamh faoi choinneáil réamhthrialach; ag tathant ar údaráis na Tuirce a áirithiú go scaoilfear saor láithreach gach duine atá á choinneáil as a saoirsí bunúsacha a fheidhmiú;

19.á chur in iúl go bhfuil uafás fós uirthi ag údaráis na Tuirce, go háirithe ag breithiúna na Tuirce, ag tabhairt neamhaird leanúnach ar rialuithe suntasacha na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine agus ag mainneachtain rialuithe suntasacha na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine a chur i bhfeidhm; á athdhearbhú go gcáineann sí mí-úsáid fhollasach na Tuirce as an gcóras breithiúnach agus gur dhiúltaigh sí Osman Kavala, cosantóir chearta an duine agus polaiteoirí an fhreasúra Selahattin Demirtaş agus Figen Yüksekdağ, a bhfuil imeachtaí stairiúla um shárú os comhair na Tuirce ina leith i gComhairle na hEorpa, a scaoileadh saor ó choinneáil, arb imeachtaí iad a bhfuil iarmhairtí, a bhfuiltear ag súil leo le fada, fós le cinneadh; á chur in iúl gur cúis uafáis di díotáil nua a comhdú agus a ghlacadh le déanaí i gcoinne Selahattin Demirtaş ina n-iarrann Oifig Phríomh-Ionchúisitheora Phoiblí Diyarbakır suas le 15 bliana príosúnachta agus cosc polaitiúil air bunaithe ar roinnt óráidí a thug sé in 2016; á iarraidh ar an Tuirc breithiúnais ECtHR a bhaineann le daoine agus maoin atá ar iarraidh (inter alia i gcás Fokas) sa Chipir a chomhlíonadh go hiomlán; á chur in iúl gur saoth léi cineál na n-ionchúiseamh sin arb í an pholaitíocht is cúis leo, ar cuid iad de phatrún níos leithne de chiapadh breithiúnach; á iarraidh ar an Tuirc breithiúnais uile ECtHR a chur chun feidhme go hiomlán i gcomhréir le hAirteagal 46 de ECHR agus i gcomhréir leis na hoibleagáidí neamhchoinníollacha a dhíorthaítear ó Airteagal 90 de bhunreacht na Tuirce; á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit na bealaí taidhleoireachta uile a úsáid chun tathant ar an Tuirc rialuithe ábhartha ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine a chur chun feidhme agus breithniú a dhéanamh ar choinníollacht chistiúcháin ábhartha a chur chun feidhme i ndáil le rialuithe ECtHR a chomhlíonadh;

20.á iarraidh ar an Tuirc urraim a thabhairt don chinneadh ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine an 24 Eanáir 2008, a chinn go raibh an Tuirc ciontach i sárú Airteagal 2 den Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine, toisc nár aimsigh sí iad siúd atá freagrach i gcás dhúnmharuithe Tassos Isaak agus Solomos Solomou, a rinneadh sa Chipir in 1996, ná nár chúisigh siad iad; á iarraidh ar údaráis na Tuirce na barántais ghabhála idirnáisiúnta i gcoinne na n-amhrastach dúnmharaithe a fhorfheidhmiú, agus iad a thabhairt ar láimh do Phoblacht na Cipire;

21.á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di an staid uafásach i bpríosúin na Tuirce mar gheall ar phlódú trom agus drochdhálaí maireachtála, le tuairiscí, lena n-áirítear ó Chomhairle na hEorpa, go bhfuil céasadh agus drochíde forleathan, agus rochtain ar bhunriachtanais amhail sláinteachas agus faisnéis a bheith an-teoranta; á chur in iúl gur cúis bhuartha di go háirithe na coinníollacha príosúnachta do phríosúnaigh scothaosta agus do phríosúnaigh atá go dona tinn, amhail cás Soydan Akay, atá á choinneáil i bpríosún go héagórach; á iarraidh go scaoilfear saor láithreach é ar fhorais dhaonnúla agus sláinte; á chur in iúl gur cúis bhuartha di an úsáid leanúnach a bhaintear as nochtchuardaigh uiríslithe i bpríosúin agus in áiteanna coinneála eile agus ciapadh leanúnach an Fheisire Ömer Faruk Gergerlioğlu, a bhfuil sé imeacht roimhe faoi láthair chun a shuíochán parlaiminteach agus a dhíolúine a bhaint, i measc cúiseanna eile gur cháin sé an cleachtas sin;

22.ag géarcháineadh chinneadh Rialtas na Tuirce, tar éis thoghcháin áitiúla mhí an Mhárta 2024, na méaraí a toghadh go daonlathach de 13 bhardas agus ceantar ar a laghad (Hakkari, Mardin, Batman, Halfeti, Tunceli, Bahçesaray, Akdeniz, Siirt, Van agus Kağızman, a bhuaigh Páirtí DEM; agus Esenyurt Ovacık agus Şişli, a bhuaigh Páirtí CHP) agus iontaobhaithe arna gceapadh ag an aireacht inmheánach a chur ina n-ionad; á mheas gur ionsaí follasach é an cleachtas seanbhunaithe sin iontaobhaithe a cheapadh ar na prionsabail is bunúsaí den daonlathas áitiúil; ag tathant ar údaráis na Tuirce deireadh a chur láithreach leis an bhfreasúra polaitiúil agus é a aisiompú agus urraim a thabhairt do chearta vótálaithe a n-ionadaithe roghnaithe a thoghadh i gcomhréir le moltaí na Comhdhála um Údaráis Áitiúla agus Réigiúnacha Chomhairle na hEorpa agus Choimisiún na Veinéise; ag athdhearbhú a hiarrata ar an Leas-Uachtarán/Ardionadaí breithniú a dhéanamh ar bhearta sriantacha faoi Chóras Domhanda Smachtbhannaí an Aontais i ndáil le Cearta an Duine i gcoinne oifigigh na Tuirce a ghlacann ról an iontaobhaí agus iad siúd a cheapann iad; ag cáineadh an chos ar bolg thromchúiseach a rinneadh ar agóidí i gcoinne méaraí tofa a chur as oifig, lena n-áirítear gabháil threallach na gcéadta agóideoirí, ar mionaoisigh iad cuid acu; á mheas gur léiriú soiléir é an cinneadh ó Rialtas na Tuirce filleadh ar an gcleachtas sin tar éis na dtoghchán áitiúil deireanach i mí an Mhárta 2024 ar a easpa tiomantais d’aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh dhaonlathacha laistigh den tír agus ar neamhréir shoiléir leis an toilteanas a dearbhaíodh an próiseas aontachais a athbheochan, ós rud é go mbaineann gníomhaíochtaí den sórt sin an bonn ó na hionchais maidir le comhpháirtíocht níos láidre agus níos cuimsithí le AE agus go ndéanann siad dochar don dul chun cinn fadtéarmach i dtreo comhar níos dlúithe;

23.á chur in iúl gur saoth léi an spriocdhíriú buan ar pháirtithe polaitiúla agus ar chomhaltaí an fhreasúra, a bhfuil brú méadaitheach orthu i gcónaí; á ghéarcháineadh gur gabhadh agus gur cuireadh as oifig Bardas Cathrach Iostanbúl, Méara Ekrem İmamoğlu le déanaí, mar aon le méaraí Şişli agus Beylikdüzü, faoi chuimsiú dhá imscrúdú ar leith ar éilliú líomhnaithe agus cúisimh a bhaineann le sceimhlitheoireacht lena mbaineann 106 amhrastach san iomlán; á thabhairt chun suntais gur seoladh na cásanna deireanacha sin, atá mar chuid de liosta fada de 42 imscrúdú riaracháin agus 51 imscrúdú breithiúnach ó toghadh İmamoğlu in 2019, cúpla lá roimh thoghchán inmheánach an pháirtí chun é a ainmniú mar iarrthóir uachtaránachta agus an lá tar éis an chinnidh a rinne Ollscoil Iostanbúl a dhioplóma a chúlghairm, cinneadh atá riachtanach chun go mbeadh sé ina Uachtarán; á chur in iúl gur cúis uafáis di an cinneadh toirmeasc sealadach a chur ar gach léirsiú in Iostanbúl agus i gcúigí eile ar fud na tíre, agus an moilliú ar na meáin shóisialta; ag cáineadh na géarleanúna atá déanta ag údaráis na Tuirce ar ollagóidí síochánta, lena n áirítear coinneáil beagnach 2,000 duine, cuid mhaith acu mic léinn, agus ionchúiseamh na gcéadta acu trí olltrialacha tapa d’easpa aon fhianaise ar mhí-iompar coiriúil; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di faoi ghabháil neamhdhleathach Esila Ayık, mac léinn grianghrafadóireachta atá lonnaithe i nGent a coinníodh an 8 Aibreán 2025 le linn agóidí in Iostanbúl de dheasca a riocht croí agus duáin gan chóireáil; á iarraidh go scaoilfí saor láithreach iad siúd go léir atá fós faoi choinneáil agus go n éigiontófaí iad siúd go léir a ionchúisítear as a gcearta bunúsacha a fheidhmiú; á chur in iúl gur saoth léi gabhálacha, coinneálacha agus díbirtí iriseoirí áitiúla agus idirnáisiúnta a bhí ag clúdach na n-agóidí de shárú ar shaoirse an phreasa; ag tathant ar údaráis na Tuirce imscrúdú a dhéanamh go pras agus go héifeachtach ar gach líomhain de chiapadh agus d’úsáid iomarcach fornirt i gcoinne agóideoirí agus seasamh leis an tsaoirse chun comhthionóil agus agóide; á mheas gur gluaiseacht pholaitiúil lena bhfuil údar polaitiúil iad na hionsaithe i gcoinne İmamoğlu atá dírithe ar chosc a chur ar iomaitheoir dlisteanach seasamh sna toghcháin atá ar na bacáin agus go bhfuil údaráis reatha na Tuirce ag brú tuilleadh i dtreo samhail atá go hiomlán forlámhach leis na gníomhaíochtaí sin; á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil freagairt láidir aontaithe ag AE ar na forbairtí scanrúla sin;

24.á chur in iúl, thairis sin, gur cúis bhuartha di na cásanna ar leith a bhí ann le déanaí i gcoinne Mhéara CHP cheantar Beşiktaş Iostanbúl Rıza Akpolat, an Mhéara Alaattin Köseler, Cathaoirleach Bhrainse na hÓige CHP Cem Aydın, agus Cathaoirleach Pháirtí Zafer Ümit Özdag; á chur in iúl gur cúis uafáis di an chniogbheartaíocht bhrúidiúil gan staonadh ar aon chineál cáinte atá déanta ag údaráis na Tuirce ar gach earnáil de shochaí na Tuirce le déanaí, mar a léirítear, i measc nithe eile, i gcás Ay ndáile Barım, bainisteoir tallainne aitheanta atá i bpríosún ón 27 Eanáir 2025 mar gheall ar rannpháirtíocht líomhnaithe in agóid Pháirc Gezi 12 bhliain ó shin, an t-imscrúdú a seoladh i gcoinne Orhan Turan agus Ömer Aras, Uachtarán agus feidhmeannas TÜSIAD, príomhghrúpa gnó na tíre, agus díotáil, arb é is aidhm di pianbhreitheanna príosúnachta a ghearradh, ar Ardeagarthóir Teilifíse Halk TV-in-Chat Tokta agus ar iriseoirí Seda Selek, Barır Pehlivan, Serhan Asker agus Kür bhfuilad Oğuz, a éigiontaíodh go sealadach; á chur in iúl gur cúis bhuartha di an rannpháirtíocht sna cásanna sin agus i gcásanna eile de Phríomh-Ionchúisitheoir Poiblí Iostanbúl, Akın Gürlek, a ceapadh le déanaí, a bhfuil baint aige le fada an lá, i bpoist éagsúla, i gcásanna ardphróifíle i gcoinne pearsana polaitiúla, agus a d’fhéadfadh forais a thabhairt chun breithniú a dhéanamh ar chur i bhfeidhm beart sriantach faoi chóras smachtbhannaí an Aontais um Chearta an Duine; á chur in iúl gur cúis bhuartha di freisin an brú airgeadais atá ag dul i méid ar bhardais an fhreasúra agus fógraí conspóideacha, amhail an brú a dhéantar i ndáil le hionaid cúraim lae atá á reáchtáil ag bardais an fhreasúra;

25.á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di an meath ar chearta na mban, an foréigean inscnebhunaithe agus an méadú ar mhinicíocht an fheimeamharaithe sa Tuirc in 2024, arb é an méadú is airde é ó 2010, an bhliain sular síníodh Coinbhinsiún Iostanbúl; á athdhearbhú go gcáineann sí go láidir tarraingt siar na Tuirce, le foraithne uachtaránachta, ón gcomhaontú idirnáisiúnta sin agus ag athdhearbhú a hiarrata an cinneadh sin a aisiompú; ag tathant ar údaráis na Tuirce feabhas a chur ar an gcreat reachtach agus ar a chur chun feidhme, lena n-áirítear trí Dhlí Cosanta uimh. 6284 a chur i bhfeidhm go hiomlán, chun dul i ngleic go héifeachtach le gach cineál foréigin in aghaidh na mban agus le cleachtas ‘maruithe onóra’ mar a thugtar orthu, deireadh a chur leis an mbeartas leanúnach saoirse ó phionós trí mhí-úsáideoirí a thabhairt chun cuntais, agus dul chun cinn a dhéanamh i dtreo comhionannas inscne, go háirithe maidir le rannpháirtíocht na mban i bpróisis chinnteoireachta agus ceaptha beartas; ag tabhairt rabhadh i gcoinne cúnguithe breise ar chearta na mban, mar a léiríodh leis an toirmeasc a chuir an Tuirc le déanaí ar ghearrthacha aaesaracha roghnacha in ionaid leighis phríobháideacha gan údar cuí leighis, ar sárú do-ghlactha é ar neamhspleáchas coirp na mban;

26.ag géarcháineadh na sáruithe leanúnacha agus na heaspa cosanta ar chearta bunúsacha daoine LGBTI+ sa Tuirc, lena n-áirítear minicíocht mhéadaithe na fuathchainte, coireanna fuatha agus reitric idirdhealaitheach, chomh maith le steiréitíopáil leanúnach sna meáin bunaithe ar ghnéaschlaonadh agus ar fhéiniúlacht inscne; á chur in iúl gur saoth léi gur minic a ghearrann na húdaráis smachtbhannaí ar an idirdhealú leanúnach sin, mar a léirítear leis na hollghabhálacha a rinneadh le linn an Bhród in 2023 agus leis an toirmeasc ar an mórshiúl in 2024, agus gur ceadaíodh mórshiúlta frith-LGBTI+; ag tathant ar údaráis na Tuirce deireadh a chur le toirmeasc a chur ar ghníomhaíochtaí i gcoinne na homafóibe, lena n-áirítear mórshiúlta Pride, le héifeacht láithreach;

27.á chur in iúl gur geal léi an t-idirphlé méadaithe le mionlaigh Chríostaí, ach á chur i bhfáth nár cláraíodh aon dul chun cinn suntasach maidir le cearta mionlach eitneach agus reiligiúnach a chosaint, go háirithe maidir lena bpearsantacht dhlítheanach, lena n-áirítear pearsantacht dhlítheanach dhaonra Cheartchreidmheach na Gréige ar oileáin Gökçeada (Imvros) agus Bozcaada (Tenedos); á iarraidh ar an Tuirc moltaí Choimisiún na Veinéise agus gach rialú ábhartha ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine a chur chun feidhme ina leith sin; ag tabhairt dá haire, agus é ina ábhar imní di, go bhfuil bacainní maorlathacha fós roimh ionadaithe ó reiligiúin éagsúla, lena n-áirítear pobail neamh-Mhoslamacha agus Alevi, agus iad ag iarraidh ionaid adhartha a chlárú; á thabhairt chun suntais gur sárú é sin ar an gceart chun saoirse reiligiúin agus creidimh; á iarraidh ar an Tuirc an rialachán a bhfuiltear ag súil leis le fada maidir le comhaltaí boird a thoghadh i bhfondúireachtaí mionlaigh neamh-Mhoslamacha lena rialaítear ospidéil phobail a ghlacadh; ag athdhearbhú a hiarrata ar an Tuirc urraim a thabhairt don ról atá ag an bPatrarcacht Éacúiméineach do Chríostaithe Cheartchreidmheacha ar fud an domhain agus aitheantas a thabhairt dá phearsantacht dhlítheanach agus d’úsáid phoiblí an teidil eaglasta Patrarc Éacúiméineach; á iarraidh ar an Tuirc luach uilíoch iontach Hagia Sophia agus músaem Chora, atá inscríofa ar Liosta Oidhreachta Domhanda UNESCO, a urramú agus a chosaint go hiomlán; ag tabhairt dá haire, agus é ina ábhar imní di, nach bhfuil dhá chinneadh ó Choiste Oidhreachta Domhanda UNESCO 2021 agus 2023 curtha chun feidhme fós ag an Tuirc maidir lena hoibleagáidí bearta speisialta a dhéanamh chun na séadchomharthaí sin a chosaint; á chur in iúl gur saoth léi an easpa cosanta do Mhainistir Panagia Soumela, atá curtha chun cinn lena cur ar liosta Shéadchomharthaí Oidhreachta Domhanda UNESCO; á chur i bhfáth gur gá deireadh a chur le srianta ar oiliúint, ceapadh agus comharbas na cléire; á chur in iúl gur geal léi go bhfuil sé beartaithe Sheimineár Halki a athoscailt agus á iarraidh go gcuirfí deireadh leis na bacainní uile ar a fheidhmiú cuí; á iarraidh ar údaráis na Tuirce imscrúdú agus ionchúiseamh éifeachtach a dhéanamh ar dhaoine atá freagrach as aon choir fuatha, lena n-áirítear fuathchaint, a dhéantar i gcoinne mionlach; ag cáineadh na ráiteas frithsheimíteach a rinne na meáin agus oifigigh ardleibhéil tar éis ionsaithe sceimhlitheoireachta Hamas i gcoinne Iosrael an 7 Deireadh Fómhair 2023; ag tabhairt dá haire go bhfuil na cleachtais sin go léir i gcoinne aon mhionlach reiligiúnach ar neamhréir le luachanna an Aontais;

28.á chur in iúl gur geal léi an iarraidh a rinne Abdullah Öcalan le déanaí ar PKK airm a leagan síos agus a dhíscaoileadh, agus páirt a ghlacadh i bpróiseas síochána, mar chéim stairiúil a rabhthas ag súil leis le fada a d’fhéadfadh cabhrú le deireadh a chur le tréimhse 40 bliain foréigin arb é ba chúis le bás níos mó ná 40000 duine; ag moladh na n-iarrachtaí a rinne na páirtithe leasmhara uile lena mbaineann chun na forbairtí sin a éascú, lena n-áirítear cur chuige cuiditheach na gceannairí polaitiúla éagsúla ar chuir ceannaire MHP Devlet Bahçeli tús leis, na cuairteanna ar phríosún Imrali a deonaíodh do thoscaireacht de chuid Pháirtí DEM, agus na comhairliúcháin leathana a stiúir an páirtí sin le páirtithe polaitiúla eile; á chur i bhfios go láidir gur deis shuntasach é sin agus nach mór próiseas polaitiúil cuimsitheach a bheith ann ina dhiaidh sin, a mbeidh ról lárnach aige do Pharlaimint na Tuirce, a bheidh dírithe ar réiteach síochánta agus inbhuanaithe a fháil ar shaincheist na gCoirdíneach ina gnéithe polaitiúla, sóisialta, daonlathacha agus slándála; á chur i bhfáth gur gá seasamh le cearta an duine, le hiolrachas polaitiúil agus le cearta sibhialta do gach saoránach, lena n-áirítear Coirdínigh; á chur in iúl gur oth léi an brú faoi chois polaitiúil leanúnach, an ciapadh breithiúnach agus na srianta ar chearta cultúrtha agus teanga atá os comhair na saoránach Coirdíneach, rud a bhaineann an bonn o phrionsabail dhaonlathacha agus o chomhtháthú sóisialta;

29.ag leanúint de mholadh na Tuirce as thart ar 3,1 milliún dídeanaí a óstáil, lena n-áirítear 2,9 milliún Siriach atá faoi chosaint shealadach in 2024, síos ó 3,2 milliún in 2023; á athdhearbhú a thábhachtaí atá comhar na Tuirce chun sreabha imirce a bhainistiú go héifeachtach agus go hordúil; á chur in iúl gur geal léi, thairis sin, gur rannchuidigh an tAontas beagnach EUR 10 mbilliún ó 2011 i leith chun cabhrú leis an Tuirc dídeanaithe a óstáil; ag tabhairt dá haire gur leithdháileadh roinnt cistithe ón Aontas chun cumais rialaithe teorann agus srianta na Tuirce a neartú; á chur in iúl gur geal léi gur chinn an tAontas EUR 1 bhilliún breise a leithdháileadh i mí na Nollag 2024 chun tuilleadh tacaíochta a thabhairt do chúram sláinte, oideachas agus lánpháirtiú dídeanaithe sa Tuirc ó thit réimeas Assad; ag an am céanna, ag tabhairt dá haire gur gealladh na cistí sin cheana féin i mí na Bealtaine 2024, agus dá bhrí sin nach cistí nua iad; á iarraidh ar an gCoimisiún an trédhearcacht agus an cruinneas is mó is féidir a áirithiú i leithdháileadh cistí agus go gcomhlíonfaidh tionscadail arna gcistiú ag AE, go háirithe iad siúd a bhaineann le hionaid aistrithe agus rialú teorann, na caighdeáin ábhartha uile maidir le cearta an duine; á chur in iúl gur cúis mhór imní di tuarascálacha inchreidte ina nochtar sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine in ionaid aistrithe arna gcistiú ag an Aontas sa Tuirc agus á iarraidh ar an gCoimisiún athbhreithniú trédhearcach agus neamhspleách a sheoladh ar an ábhar; ag tabhairt dá haire, agus é ina ábhar imní di, go bhfuil méadú leanúnach ar iarratais ar thearmann cláraithe i bPoblacht na Cipire le blianta beaga anuas; á mheabhrú go bhfuil sé d’oibleagáid ar an Tuirc gach beart is gá a dhéanamh chun stop a chur leis na bealaí imirce neamhdhleathacha atá ann cheana agus chun cosc a chur ar chruthú bealaí nua farraige nó talún le haghaidh imirce neamhdhleathach ón Tuirc chuig an Aontas, go háirithe chuig an nGréig agus chuig Poblacht na Cipire; ag cur sonrú sna rioscaí a bhaineann le haon ionstraimiú a d’fhéadfadh Rialtas na Tuirce a dhéanamh ar imircigh; á chur i bhfios go láidir gur gá cosaint chearta agus shaoirsí uile na ndídeanaithe agus na n-imirceach a áirithiú; á iarraidh ar an Tuirc a áirithiú go ndéanfar Ráiteas 2016 idir an tAontas agus an Tuirc agus an Comhaontú um Athligean Isteach idir an tAontas agus an Tuirc vis-à-vis na Ballstáit uile, lena n-áirítear Poblacht na Cipire, a chur chun feidhme go hiomlán agus go neamh-idirdhealaitheach; á chur in iúl go bhfuil dóchas faichilleach aici go mbeidh líon méadaitheach dídeanaithe in ann filleadh abhaile de réir a chéile mar gheall ar fhorbairtí sa tSiria; á athdhearbhú nár cheart filleadh a dhéanamh ach amháin ar bhonn deonach agus faoi choinníollacha sábháilteachta agus dínite; ag cáineadh ionsaithe foréigneacha leanúnacha i gcoinne dídeanaithe agus imirceach arna spreagadh ag reitric sheineafóbach i measc polaiteoirí agus pobail óstacha; á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar Bhallstáit an Aontais a n-iarrachtaí a mhéadú chun spás daonnúil agus cosanta a chaomhnú do dhídeanaithe ón tSiria sa Tuirc agus seasamh le prionsabal an non-refoulement mar bhunchloch de bheartais an Aontais;

30.á athdhearbhú go bhfuil spéis mhór aici sa chobhsaíocht agus sa tslándáil sa Mheánmhuir Thoir; á chur in iúl gur geal léi an díghéarú leanúnach agus an móiminteam dearfach sa réigiún agus an aeráid dhearfach a bhí ann le déanaí maidir le hath-rannpháirtíocht idir an Tuirc agus an Ghréig cé go bhfuil tionchar fós ag saincheisteanna neamhréitithe ar an gcaidreamh déthaobhach; á chur in iúl gur saoth léi go leanann an Tuirc de cheannasacht agus cearta ceannasacha Bhallstáit an Aontais a shárú, amhail an Ghréig agus Poblacht na Cipire, lena n áirítear trí fhoirceadal na Tíre Goirme a chur chun cinn; á chur i bhfios go láidir, cé go bhfuil laghdú suntasach tagtha ar sháruithe na Tuirce ar aerspás na Gréige, go bhfuil méadú tagtha ar sháruithe ar uiscí teorann na Gréige i gcomparáid le 2023, agus go bhfuil gníomhaíochtaí iascaireachta neamhdhleathacha córasacha déanta ag soithí na Tuirce laistigh d’uiscí teorann na Gréige; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di go leanann an Tuirc de bheith ag seasamh le bagairt fhoirmiúil cogaidh i gcoinne na Gréige (Casus Belli), má fheidhmíonn an Ghréig a ceart dleathach a uiscí teorann a leathnú suas go 12 mhuirmhíle sa Mhuir Aeigéach, i gcomhréir le hAirteagal 3 de Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige; á iarraidh ar an Tuirc ceannasacht Bhallstáit uile an Aontais ar a bhfarraigí teorann agus ar a n aerspás a urramú go hiomlán, agus a gcearta ceannasacha eile, lena n-áirítear an ceart chun acmhainní nádúrtha a thaiscéaladh agus a shaothrú i gcomhréir le dlí an Aontais agus leis an dlí idirnáisiúnta, lena n-áirítear Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige (UNCLOS), ar cuid de acquis an Aontais é; ag athdhearbhú a tuairime go sáraíonn an meabhrán tuisceana idir an Tuirc agus an Libia maidir le teorannú limistéar dlínse muirí na Meánmhara cearta ceannasacha tríú Stáit, nach gcomhlíonann sé Dlí na Farraige agus nach féidir aon iarmhairtí dlíthiúla a bheith aige do thríú Stáit;;

31.á chur in iúl gur oth léi go bhfuil fadhb na Cipire fós gan réiteach, agus á iarraidh go ndéanfaí rannpháirtíocht thromchúiseach agus toil pholaitiúil na bpáirtithe uile lena mbaineann chun caibidlíocht shíochánta faoi stiúir na Náisiún Aontaithe a thabhairt i gcrích, d’fhonn fíordhul chun cinn a bhaint amach i gcainteanna socraíochta na Cipire; á chur in iúl gur geal léi atosú na gcainteanna neamhfhoirmiúla faoi choimirce Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe an 18 agus an 19 Márta 2025, a tionóladh in atmaisféar cuiditheach inar léirigh an dá thaobh tiomantas soiléir do dhul chun cinn a dhéanamh agus d’idirphlé leanúnach; á chur in iúl gur geal léi an comhaontú idir an dá thaobh maidir le ceithre phointe trasnaithe a oscailt, dímhianú, coiste um ghnóthaí óige a bhunú agus tionscadail chomhshaoil agus ghrianfhuinnimh a sheoladh, mar chuid de shraith nua beart cothaithe muiníne; ag spreagadh gach taobh leas a bhaint as an móiminteam sin chun bogadh i dtreo tús a chur an athuair leis an gcaibidlíocht;

32.ag athdhearbhú go láidir a tuairime gurb é an t-aon réiteach ar fhadhb na Cipire réiteach cothrom, cuimsitheach, inmharthana agus daonlathach, lena n-áirítear maidir lena gnéithe seachtracha, laistigh de chreat comhaontaithe na Náisiún Aontaithe, ar bhonn cónaidhm dhéphobail dhéchriosach ag a bhfuil pearsantacht dhlítheanach idirnáisiúnta aonair, ceannasacht aonair, saoránacht aonair agus comhionannas polaitiúil, mar a leagtar amach sna rúin ábhartha ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, sna réimsí cóineasaithe comhaontaithe agus i gCreat Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe, agus i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta agus leis na prionsabail agus na luachanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe; ag cáineadh go láidir iarrachtaí na Tuirce stádas an eintitis scarthaigh sa Chipir atá faoi fhorghabháil a uasghrádú, lena n-áirítear trí Eagraíocht na Stát Tuirciceach, agus á iarraidh ar gach stát ceannasacht na Cipire a urramú de réir rúin ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe; á iarraidh, mar ábhar práinne, go gcuirfí tús an athuair leis an gcaibidlíocht maidir le hathaontú na Cipire faoi choimirce Ardrúnaí na Náisiún Aontaithe a luaithe is féidir, ón bpointe ar cuireadh isteach orthu in Crans-Montana in 2017; á iarraidh ar an Tuirc deireadh a chur leis an togra do-ghlactha le haghaidh réiteach dhá stát sa Chipir agus filleadh ar an mbonn comhaontaithe le haghaidh réitigh agus chreat na Náisiún Aontaithe; ag iarraidh ar an Tuirc, thairis sin, a trúpaí a tharraingt siar ón gCipir agus staonadh ó aon ghníomhaíocht aontaobhach lena ndéanfaí buandeighilt an oileáin a dhaingniú agus ó ghníomhaíocht lena n-athrófaí an chothromaíocht dhéimeagrafach;;

33.á iarraidh ar an Tuirc stádas an chreasa mhaolánaigh agus sainordú Fhórsa Síochánaíochta na Náisiún Aontaithe sa Chipir (UNFICYP) a urramú; ag athdhearbhú a hiarrata go mbeadh comhar ann i measc Phoblacht na Cipire, na Tuirce, na Ríochta Aontaithe agus na Náisiún Aontaithe chun bearta nithiúla a chur chun feidhme chun an crios maolánach a dhímhíleatú, agus chun feabhas a chur ar an tslándáil ar an oileán; ag tathant ar an Tuirc agus ar cheannaireacht Turcach na Cipire gach gníomhaíocht agus sárú aontaobhach laistigh den chrios maolánach agus gar dó a aisiompú agus staonadh ó aon ghníomhaíochtaí agus briogadh breise den sórt sin; ag cáineadh ‘oscailt’ leanúnach Varosha ag an Tuirc, ós rud é go n-athraíonn sé sin an staid ar an láthair go diúltach, go mbaineann sé an bonn ó mhuinín fhrithpháirteach agus go bhfuil tionchar diúltach aige ar na hionchais maidir le cainteanna díreacha a atosú maidir le réiteach cuimsitheach ar fhadhb na Cipire; á iarraidh ar an Tuirc a gníomhaíochtaí neamhdhleathacha de shárú ar rúin 550(1984) agus 789(1992) ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir le Varosha a aisiompú, ina n-iarrtar ar an Tuirc limistéar Varosha a aistriú chuig a háitritheoirí dleathacha faoi riarachán sealadach na Náisiún Aontaithe, agus tarraingt siar ó Strovilia agus cur chun feidhme iomlán Chomhthuiscint Pyla a éascú;

34.á athdhearbhú gur cúis mhór bhuartha di gach gníomhaíocht aontaobhach a bhfuil sé mar aidhm léi buandeighilt na Cipire a dhaingniú ar an láthair seachas athaontú na Cipire a bhaint amach; sa chomhthéacs sin, ag cáineadh na cuairte neamhdhleathaí a thug an tUachtarán Erdoğan ar na limistéir atá faoi fhorghabháil i bPoblacht na Cipire, mar aon lena ráitis ghríosaitheacha, lena gcuirtear i mbaol iarrachtaí na Náisiún Aontaithe, an Aontais, an chomhphobail idirnáisiúnta i gcoitinne agus páirtithe eile lena mbaineann a mhéid a bhaineann le hatosú caibidlíochta suntasaí laistigh den chreat comhaontaithe; á chur in iúl gur oth léi gurb ionann gníomhaíochtaí aontaobhacha den sórt sin agus idirghabháil dhíreach neamhdhlisteanach i gcoinne leasanna na bpobal Gréagach agus Turcach sa Chipir;

35.ag athdhearbhú a hiarrata ar an Tuirc an spás is gá a thabhairt do phobal Turcach na Cipire chun gníomhú i gcomhréir lena ról mar phobal dlisteanach ar an oileán, ar ceart é a ráthaítear le bunreacht Phoblacht na Cipire; ag athdhearbhú a hiarrata ar an gCoimisiún dlús a chur lena iarrachtaí dul i dteagmháil le pobal Turcach na Cipire, d’fhonn réiteach fhadhb na Cipire a éascú agus á mheabhrú go bhfuil a áit san Aontas Eorpach; á iarraidh ar na páirtithe uile lena mbaineann cur chuige níos misniúla a léiriú maidir leis na pobail a thabhairt le chéile; á chur i bhfáth gur gá corpas dlí AE a chur chun feidhme ar fud an oileáin ar fad tar éis réiteach cuimsitheach ar fhadhb na Cipire;

36.ag cur sonrú in obair shuntasach an Choiste um Dhaoine ar Iarraidh sa Chipir (CMP) agus á iarraidh go mbeadh rochtain níos fearr ag arm na Tuirce ar chriosanna míleata atá faoi fhorghabháil, rochtain ar a chartlanna míleata agus faisnéis maidir le hathlonnú taisí ó láithreáin adhlactha a bhí ann roimhe seo go láithreáin adhlactha nua; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di i gcónaí na srianta agus na baic oideachais agus reiligiúnacha atá os comhair na gCipireach Gréagach atá ina gcónaí sna hiamhchríocha; á iarraidh ar an Tuirc dlús a chur lena comhar le Comhairle na hEorpa agus lena comhlachtaí agus institiúidí ábhartha, aghaidh a thabhairt ar a bpríomh-mholtaí, an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine a chur chun feidhme go hiomlán maidir le saoirse reiligiúin agus an tsaoirse tuairimíochta agus tuairimí a nochtadh, agus an ceart chun rochtain a fháil ar an oidhreacht chultúrtha agus taitneamh a bhaint aisti, agus chun stop a chur le scriosadh d’aon ghnó na hoidhreachta cultúrtha agus reiligiúnaí; ag cáineadh na n-iarrachtaí leanúnacha atá á ndéanamh ag an Tuirc iriseoirí Turcacha na Cipire, ceardchumannaithe, cosantóirí chearta an duine agus saoránaigh fhorásacha i bpobal Turcach na Cipire a imeaglú agus a chur ina dtost, agus ar an gcaoi sin a gceart chun saoirse tuairimíochta agus chun tuairimí a nochtadh a shárú; á iarraidh ar an Tuirc stop a chur lena beartas ionsaitheach fógartha maidir le díol agus saothrú mhaoin Ghréagach na Cipire, beartas atá ceaptha chun éifeachtaí do-aisiompaithe a chruthú ar an láthair agus a thugann neamhaird iomlán ar rialú an Chóid Eorpaigh um Chearta an Duine ar an tsaincheist sin;

37.á chur in iúl gur oth léi diúltú leanúnach na Tuirce an dlí eitlíochta a chomhlíonadh agus bealach cumarsáide a bhunú idir ionaid rialaithe aerthráchta sa Tuirc agus i bPoblacht na Cipire, a mbaineann rioscaí agus contúirtí sábháilteachta iarbhír lena neamhláithreacht mar a shainaithin Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh agus Cónaidhm Idirnáisiúnta Chomhlachais na bPíolótaí Aerlíne; á chur in iúl gur oth léi freisin gur dhiúltaigh sí rochtain a thabhairt do shoithí atá faoi bhratach Ballstáit amháin ar Chaolais Bosporus agus aran Dardainéil; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go bhféadfadh na réimsí sin a bheith ina réimsí inar féidir leis an Tuirc a tiomantas do bhearta cothaithe muiníne a chruthú agus á iarraidh ar an Tuirc comhoibriú trí dhlí eitlíochta AE a chur chun feidhme go hiomlán; á chur in iúl gur oth léi gur lean an Tuirc dá hiarrachtaí bac a chur ar chur chun feidhme an Idirnascaire Mórmhara, tionscadal leasa choitinn de chuid an Aontais, agus gur lean sí dá pleananna le haghaidh idirnascaire neamhdhleathach leictreachais leis an limistéar atá faoi fhorghabháil sa Chipir;

38.á chur in iúl gur oth léi gur dhiúltaigh an Tuirc, le 20 bliain anuas, na hoibleagáidí a glacadh i leith AE a chur chun feidhme, lena n-áirítear iad siúd i ndáil leis an gCipir, de réir Chreat Caibidlíochta mhí Dheireadh Fómhair 2005; á chur i bhfáth nach mór aitheantas a thabhairt do na Ballstáit go léir mar chuid riachtanach den próiseas aontachais; ag athdhearbhú a hiarrata ar an Tuirc a hoibleagáid a chomhlíonadh maidir le cur chun feidhme iomlán, neamh-idirdhealaitheach an Phrótacail Breise a ghabhann le Comhaontú Ankara i ndáil leis na Ballstáit uile, lena n-áirítear Poblacht na Cipire; á iarraidh, thairis sin, ar an Tuirc a áirithiú go n-urramófar go hiomlán cearta daonna agus polaitiúla mhuintir uile na Cipire agus go ráthófar comhlíonadh phrionsabail bhunúsacha an Aontais Eorpaigh agus an acquis Eorpaigh;

39.á athdhearbhú go dtacaíonn sí le todhchaí shaor, shlán agus chobhsaí don tSiria agus dá saoránaigh agus á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le próiseas aistrithe polaitiúil cuimsitheach agus síochánta atá faoi stiúir agus faoi úinéireacht na Siria, lena n-áirítear pobail reiligiúnacha agus eitneacha a chosaint agus a chuimsiú; á chur in iúl go bhfuil sí tiomanta do chomhar cuiditheach idir AE agus an Tuirc chuige sin, maidir le cabhair dhaonnúil, réiteach polaitiúil inbhuanaithe a chur chun cinn sa tSiria, agus an comhrac i gcoinne DAESH, ós rud é go bhfuil ról lárnach ag an Tuirc maidir le cobhsaíocht a chur chun cinn sa réigiún; á mheabhrú nach mór ceannasacht na Siria a athbhunú; ag aithint a thábhachtaí atá sé geilleagar na Siria a atógáil mar cholún den chobhsaíocht agus den rathúnas fadtéarmach don réigiún; á iarraidh ar an Tuirc iomláine chríochach agus ceannasacht na Siria a urramú agus deireadh a chur láithreach le gach ionsaí agus ionradh ar chríoch na Siria agus le forghabháil na críche sin i gcomhréir iomlán leis an dlí idirnáisiúnta; ag cáineadh na n-ionsaithe a rinne mílístí i gcoinne fhórsaí Coirdíneacha na Siria i dtuaisceart na Siria le seachtainí beaga anuas, ag baint tairbhe as cliseadh réimeas Assad; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di, ós rud é go méadaíonn na hionsaithe sin líon na ndaoine easáitithe ina dtír féin ach go gcuireann siad éifeachtúlacht agus leanúnachas an chomhraic i gcoinne Daesh i mbaol freisin; ag tabhairt dá haire go bhfuil an baol ann go ndéanfaidh a láithreacht leanúnach iarrachtaí i dtreo réiteach polaitiúil inbhuanaithe sa tSiria a dhíchobhsú tuilleadh agus an bonn a bhaint uathu; ag tabhairt dá haire, thairis sin, agus ábhair imní slándála á lua aici, go bhfuil limistéir san Iaráic go neamhdhleathach ag an Tuirc freisin; á athdhearbhú nár cheart do phobail shibhialtacha a bheith ina n-íospartaigh féinchosanta mhíleata choíche; á iarraidh go ndéanfaí an t-imscrúdú is gá ar na cásanna ina raibh taismigh shibhialtacha ann agus go gcuirfí deireadh leis an gcniogbheartaíocht ar iriseoirí atá ag obair sa cheantar; á iarraidh ar an Tuirc tacú leis an bpróiseas chun an comhaontú idir rialtas idirthréimhseach na Siria agus SDF faoi stiúir na gCoirdíneach a chur chun feidhme agus staonadh ó aon chur isteach ar phróisis inmheánacha na Siria;

40.ag tacú le normalú an chaidrimh idir an Airméin agus an Tuirc ar mhaithe le hathmhuintearas, dea-chaidreamh comharsanachta, cobhsaíocht agus slándáil réigiúnach agus forbairt shocheacnamaíoch, agus á chur in iúl gur geal léi an dul chun cinn atá déanta go dtí seo; á chur in iúl gur geal léi na hiarrachtaí leanúnacha chun naisc a athbhunú idir an dá thír; ag tathant ar an Tuirc a áirithiú go gcuirfear chun feidhme go tapa na comhaontuithe ar tháinig ionadaithe speisialta Rialtais na Tuirce agus na hAirméine orthu, amhail an t-aerspás agus an teorainn idir an dá thír a oscailt do na náisiúnaigh tríú tír, agus, ina dhiaidh sin, do shealbhóirí pasanna taidhleoireachta; á chur in iúl gur geal léi oscailt shealadach thrasnuithe teorann Margara-Alican idir an Airméin agus an Tuirc chun seachadadh cabhrach daonnúla chuig an tSiria a éascú; á chur in iúl go bhfuil súil aici go bhféadfadh na forbairtí sin spreagadh a thabhairt do normalú an chaidrimh i réigiún Chugas Theas, ó thaobh slándála agus forbairt shocheacnamaíoch de freisin, agus á chur i bhfáth gur spéis le AE tacú leis an bpróiseas sin; ag spreagadh na Tuirce ról cuiditheach a bheith aici maidir le cobhsaíocht réigiúnach a chur chun cinn trí thabhairt i gcrích tapa an phróisis síochána idir an Airméin agus an Asarbaiseáin a éascú, inter alia trína tionchar a imirt ar an Asarbaiseáin agus tríd an Asarbaiseáin a dhíspreagadh ó aon ghníomhaíocht mhíleata bhreise i gcoinne cheannasacht na hAirméine; ag spreagadh an athuair go n-aithneodh an Tuirc cinedhíothú na hAirméine chun an bealach a réiteach d’fhíor-athmhuintearas idir muintir na Tuirce agus na hAirméine, agus chun lánurraim a thabhairt dá oibleagáidí maidir le hoidhreacht chultúrtha na hAirméine a chosaint;

41.ag tabhairt dá haire go bhfuil tionchar fós ag seasamh na Tuirce i ndáil le cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar an gcaidreamh idir an tAontas agus an Tuirc, de réir mar a dhéanann an Tuirc iarracht naisc a choinneáil leis an Iarthar agus leis an Rúis araon ag an am céanna; ag cur sonrú in iarrachtaí taidhleoireachta na Tuirce idirghabháil a dhéanamh idir an Rúis agus an Úcráin, go háirithe maidir le Tionscnamh Gráin na Mara Duibhe, chomh maith lena tacaíocht leanúnach d’iomláine chríochach agus do cheannasacht na hÚcráine, lena n-áirítear a vóta i bhfabhar rúin ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe lena gcáintear ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine; á chur in iúl gur oth léi, ar an taobh eile, go bhfuil méadú mór tagtha ar an trádáil idir an Tuirc agus an Rúis ó thús an chogaidh san Úcráin, rud a fhágann gurb í an Tuirc an dara comhpháirtí trádála is mó atá ag an Tuirc in ainneoin smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise, agus gurb í an Tuirc an t-aon Bhallstát de chuid ECAT nach bhfuil aon smachtbhannaí forchurtha aige ar an Rúis; ag tabhairt dá haire, thairis sin, go bhfuil tús curtha ag Oifig Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh, OLAF, le himscrúdú ar lúb ar lár a chuireann ar chumas tíortha amhail an Tuirc ola na Rúise atá faoi smachtbhannaí a athbhrandáil agus í a onnmhairiú chuig an Aontas; á chur in iúl gur geal léi, áfach, céimeanna dearfacha amhail blocáil onnmhairí na Tuirce chuig an Rúis le haghaidh earraí dé-úsáide áirithe, chomh maith le táirgí de thionscnamh na Stát Aontaithe agus na Ríochta Aontaithe a théann chun tairbhe do ghníomhaíocht mhíleata na Rúise; ag athdhearbhú a hiarrata ar Rialtas na Tuirce stop a chur lena phleananna do Ghléasra Cumhachta Núicléiche Akkuyu, a thógfar, a oibreoidh agus a bheidh faoi úinéireacht chorparáid fuinnimh adamhaigh stáit na Rúise, Rosatom; á chur in iúl gur cúis bhuartha di plé leanúnach na Tuirce leis an Rúis chun mol trádála gáis a bhunú in Iostanbúl, atá beartaithe le tús a chur le hoibríochtaí in 2025;

42.á chur in iúl gur geal léi rannpháirtíocht na Tuirce i misin agus oibríochtaí éagsúla bainistithe géarchéime (faoi chuimsiú an chomhbheartais slándála agus cosanta); á chur in iúl gur oth léi, áfach, an meath breise ar leibhéal an ailínithe maidir le seasaimh an chomhbheartais eachtraigh agus slándála, lena n-áirítear maidir le smachtbhannaí agus cur i gcoinne imchéimniú smachtbhannaí, atá tite go dtí ráta 5 % a bhí íseal go stairiúil, an ráta is ísle d’aon tír aontachais; á mheabhrú go gceanglaítear ar thíortha is iarrthóirí AE ailíniú de réir a chéile le comhbheartas eachtrach agus slándála an Aontais Eorpaigh agus an dlí idirnáisiúnta a chomhlíonadh; á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil aon chéimeanna déanta ag an Tuirc ina leith sin, go háirithe trí mhainneachtain ailíniú le smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise, agus go bhfuil beartais eachtracha AE agus na Tuirce éagsúil i roinnt mhaith réimsí leasa fhrithpháirtigh; ag tathant ar an Tuirc ailíniú le smachtbhannaí AE i gcoinne na Rúise agus iad a chur chun feidhme go hiomlán, lena n-áirítear maidir le bearta frith-imchéimniúcháin agus comhoibriú go dlúth le Toscaire Smachtbhannaí an Aontais;

43.á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé an comhar idir AE agus an Tuirc a threisiú i gcúrsaí slándála domhanda, go háirithe i bhfianaise an tírdhreacha gheopholaitiúil atá ag athrú agus na n-athruithe a d’fhéadfadh teacht ar bheartas eachtrach na Stát Aontaithe; á chur in iúl go bhfuil dóchas faichilleach aici go bhféadfadh rannpháirtíocht neamhfhoirmiúil a bhí ann le déanaí, amhail rannpháirtíocht Aire Gnóthaí Eachtracha na Tuirce i gcruinniú neamhfhoirmiúil airí gnóthaí eachtracha AE in 2024, spreagadh a thabhairt do chaidreamh níos fearr; ag aithint ról lárnach na Tuirce mar chomhghuaillí in ECAT agus á chur in iúl gur geal léi cinneadh Pharlaimint na Tuirce aontachas na Sualainne le ECAT a dhaingniú i mí Eanáir 2024; á mheabhrú, ina leith sin, go bhfuil freagracht lárnach ar an Tuirc cobhsaíocht a chothú ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal domhanda araon agus go bhfuiltear ag dréim leis go ngníomhóidh sí i gcomhréir lena hoibleagáidí ECAT, go háirithe i bhfianaise an tsuaite gheopholaitiúil atá ann faoi láthair; ag spreagadh rannpháirtíocht chuiditheach in idirphlé polaitiúil níos struchtúrtha agus níos minice maidir leis an mbeartas eachtrach, slándála agus cosanta chun comhar a lorg maidir le leasanna cóineasaithe agus le linn a bheith ag oibriú chun éagsúlachtaí a laghdú, go háirithe maidir le deireadh a chur le bacainní leanúnacha ar fhíorchaidreamh idir AE agus ECAT a fheabhsú, lena n-áirítear córas aerchosanta S-400 a fháil ón Rúis; á chur in iúl gur cúis bhuartha di i gcónaí go leanann an Tuirc de Bhallstát a eisiamh ó chomhar le ECAT;

44.á chur in iúl gur geal léi seasamh seanbhunaithe na Tuirce i bhfabhar réiteach dhá stát ar an gcoinbhleacht idir Iosrael agus an Phalaistín, a hiarrataí go mbeadh sos cogaidh ann sa chogadh idir Iosrael agus Hamas, agus a hiarrachtaí leanúnacha cabhair dhaonnúil a sholáthar do Gaza le linn na coinbhleachta; á chur in iúl gur oth léi go mór, ag an am céanna, tacaíocht ghníomhach údaráis na Tuirce, lena n-áirítear tacaíocht ghníomhach an Uachtaráin don ghrúpa sceimhlitheoireachta Hamas atá liostaithe ag an Aontas agus a seasamh maidir leis an ionsaí ar Iosrael an 7 Deireadh Fómhair 2023, nár cháin Rialtas na Tuirce é; á chur i bhfios nach bhfuil tacaíocht oscailte na Tuirce do Hamas ná a diúltú eagraíocht sceimhlitheoireachta a ainmniú ag luí le beartas eachtrach agus slándála AE; á iarraidh, dá bhrí sin, go ndéanfaí athbhreithniú ar an seasamh sin;

45.ag tabhairt dá haire, agus é ina ábhar imní di, gur iarr an Tuirc a bheith ina comhalta de BRICS+ agus gur tairgeadh stádas ‘tír chomhpháirtíochta’ di, agus go bhfuil sí ag meas an rud céanna d’Eagraíocht Comhair Shang-hai (SCO), áit a bhfuil stádas comhpháirtí idirphlé aici; á chur in iúl gur cúis mhór bhuartha di spéis mhéadaitheach na Tuirce i gcreat comhpháirtíochta malartach, atá ar neamhréir go bunúsach le próiseas aontachais AE; á áitiú nár cheart go ndéanfadh stádas nua na Tuirce mar thír chomhpháirtíochta BRICS difear do fhreagrachtaí na Tuirce laistigh de ECAT; ag tabhairt dá haire go bhfuil formáidí comhair, comhpháirtíochtaí agus comhghuaillíochtaí réigiúnacha á gcothú ag an Tuirc lasmuigh den Aontas; á chur in iúl gur cúis bhuartha di claonadh na Tuirce an cur chuige ilveicteora sin a úsáid chun a leasanna a chur chun cinn gan gealltanas a thabhairt do chomhar iomlán le haon cheann de na comhghuaillíochtaí sin;

46.á chur in iúl gur cúis bhuartha di i gcónaí an úsáid a bhaineann Rialtas na Tuirce as diaspóra na Tuirce mar ionstraim chun cur isteach ó am go chéile ar bheartais intíre Bhallstáit AE;

47.á chur in iúl gur geal léi filleadh na Tuirce ar bheartas eacnamaíoch agus airgeadaíochta níos traidisiúnta, agus fás láidir agus easnamh measartha buiséid á gcoinneáil; á chur in iúl gur oth léi, áfach, go bhfuil na saoránaigh fós ag íoc an chostais sin i bhfoirm rátaí úis níos airde; á thabhairt chun suntais go bhfuil méadú tagtha ar leochaileachtaí sóisialta, go háirithe i measc leanaí agus daoine scothaosta, go príomha mar gheall ar straitéis chuimsitheach a bheith in easnamh chun an bhochtaineacht a laghdú agus neamhionannais ioncaim; á chur i bhfios go láidir gur gá d’údaráis na Tuirce bearta cuimsitheacha cosanta sóisialta a chur chun feidhme, cearta cómhargála a neartú agus a áirithiú go dtabharfar tús áite le hathchóirithe eacnamaíocha don neamhionannas a laghdú agus deiseanna oibre cuibhiúla a chruthú;

48.á chur in iúl gur oth léi, in ainneoin an dul chun cinn a tugadh faoi deara i mbeartais eacnamaíocha agus airgeadaíochta, go leanann gníomhaíochtaí eile de chuid Rialtas na Tuirce a dhéanann difear don smacht reachta de bheith ag baint an bhoinn ó bhunphrionsabail amhail deimhneacht dhlíthiúil, rud a mbíonn tionchar diúltach aige ar acmhainneacht fhéideartha na Tuirce infheistíochtaí a fháil; á chur in iúl gur geal léi gur baineadh an Tuirc de liosta liath an Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais (TFGA) i mí an Mheithimh 2024, tar éis dul chun cinn suntasach a dhéanamh maidir lena córas frithsciúrtha airgid a fheabhsú agus maoiniú na sceimhlitheoireachta a chomhrac;

49.á chur in iúl gur geal léi gníomhaíocht mhéadaithe infheistíochta na Tuirce in earnáil an fhuinnimh ghlais agus á iarraidh ar an Tuirc leanúint d’fheabhas a chur ar chomhoiriúnacht a bheartais fuinnimh le acquis an Aontais Eorpaigh, agus leas á bhaint as acmhainneacht ollmhór na Tuirce san fhuinneamh in-athnuaite; á chur in iúl gur cúis bhuartha di an easpa dul chun cinn suntasach maidir le gníomhú ar son na haeráide, go háirithe mar gheall ar easpa dlí chuimsithigh aeráide, córais trádála astaíochtaí intíre, agus straitéis fhadtéarmach forbartha astaíochtaí ísle, lena mbaintear an bonn óna sprioc 2053 maidir le haeráidneodracht; á thabhairt chun suntais go bhfuil gá le creat dlíthiúil láidir agus sásraí forfheidhmiúcháin níos déine chun acmhainní comhshaoil agus nádúrtha a chosaint; ag tathant ar an Tuirc a beartais chomhshaoil a ailíniú le acquis an Aontais, lena n-áirítear gnáthóga nádúrtha a urramú agus tionscadail mhianadóireachta á ndéanamh aici, agus á chur i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé go gcloífidh an Tuirc le Coinbhinsiún Aarhus; ag moladh obair chosantóirí chearta an chomhshaoil sa Tuirc agus ag tabhairt rabhadh faoin tionchar tubaisteach atá ag tionscadail fhorleathana rialtais ar an gcomhshaol, amhail leathnú a ghníomhaíochtaí mianadóireachta copair i Sliabh Ida (Kaz Daglari);

50.á thabhairt chun suntais go bhfuil bearta déanta ag an Tuirc chun soláthairtí fuinnimh a éagsúlú agus a sciar fuinnimh in-athnuaite a mhéadú; ag tabhairt dá haire gurb í an tír an seachtú margadh GNL is mó agus á thabhairt chun suntais go bhfuil acmhainneacht aici mar mhol fuinnimh réigiúnach; ag tabhairt dá haire gur ghlac an Tuirc leis na spriocanna domhanda maidir le héifeachtúlacht fuinnimh agus acmhainneacht fuinnimh in-athnuaite faoi 2030; á iarraidh ar an gCoimisiún acmhainneacht na Tuirce mar mhol fuinnimh réigiúnach a chur san áireamh i dtionscnaimh chun an acmhainneacht in-athnuaite suiteáilte i réigiún na Meánmhara a mhéadú agus i bhforbairt an Chomhshocraithe Nua don Mheánmhuir, agus á iarraidh go mbeadh comhar fuinnimh mar chuid den chlár oibre coiteann;

51.ag tabhairt faoi deara roinnt feabhsuithe ar dhálaí mhargadh an tsaothair agus á chur i bhfios go bhfuil roinnt dúshláin chriticiúil ar feitheamh, amhail fostaíocht neamhfhoirmiúil, an bhearna idir na hinscní, agus neamhionannas ioncaim; á chur in iúl gur cúis bhuartha di cumhdach íseal na cómhargála agus an easpa aitheantais do chearta ceardchumainn d’fhostaithe áirithe san earnáil phoiblí; á chreidiúint go bhfuil gá le tuilleadh iarrachtaí chun sásraí idirphlé shóisialta a fheabhsú agus chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin sábháilteachta ceirde atá ag teacht chun cinn; á mheabhrú go bhfuil saoirse na gceardchumann agus an t-idirphlé sóisialta ríthábhachtach d’fhorbairt agus do rathúnas sochaí iolraíche; á chur in iúl gur saoth léi, i ndáil leis sin, coinneáil ceardchumannaithe le déanaí lena n-áirítear Remzi Çali-kan, leas-uachtarán chónaidhm DISK, agus uachtarán Genel-Iт, a scaoileadh saor tar éis mí i bpríosún, Kemal Göksoy, Uachtarán Bhrainse Mersin de Genel-İт, atá fós i bpríosún, agus Mehmet Türkmen, cathaoirleach Aontas na hearnála teicstílí BİRTEK SEN, a coinníodh an 14 Feabhra 2025;

52.á athdhearbhú go gcreideann sí go láidir, lasmuigh den phróiseas aontachais reoite atá ann faoi láthair, gur tír í an Tuirc a bhfuil ábharthacht straitéiseach ag baint léi, gur príomh-chomhpháirtí í do chobhsaíocht an réigiúin i gcoitinne agus go bhfuil ról tábhachtach aici maidir le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin slándála, ar bhainistiú imirce, ar fhrithsceimhlitheoireacht agus ar shlándáil fuinnimh; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé idirphlé cuiditheach a choinneáil agus comhar a dhoimhniú i réimsí leasa straitéisigh fhrithpháirtigh; ag díriú ar roinnt réimsí beartais le haghaidh rannpháirtíocht amach anseo, cibé acu an t aistriú glas, trádáil, fuinneamh, aontas custaim nuachóirithe agus léirscaoileadh víosaí, i measc nithe eile, atá i gceist; á mheabhrú, áfach, nach gcuidíonn cúlú daonlathach agus neamhailíniú le CBES le dul chun cinn suntasach a dhéanamh ina leith sin; á athdhearbhú go bhfuil AE tiomanta don chaidreamh is fearr is féidir a shaothrú leis an Tuirc bunaithe ar idirphlé, urraim agus muinín fhrithpháirteach, i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta agus leis an dea-chaidreamh comharsanachta;

53.a chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé comhpháirtíocht níos doimhne a spreagadh i ngach earnáil eacnamaíoch, chun tairbhe AE agus a Bhallstát uile agus chun tairbhe na Tuirce; ag tabhairt dá haire go háirithe a thábhachtaí atá comhar i réimsí an fhuinnimh, na nuálaíochta, na hintleachta saorga, na sláinte, na slándála agus an bhainistithe imirce, i measc réimsí eile; i ndáil leis an méid sin, ag tabhairt dá haire gur tionóladh idirphléití ardleibhéil éagsúla le déanaí, lena n-áirítear HLD maidir le trádáil agus HLD maidir leis an ngeilleagar, mar chéimeanna i dtreo cineálacha pragmatacha comhair i réimsí a bhfuil tábhacht fhrithpháirteach ag baint leo; á iarraidh arís go n-atosófaí na HLDanna ábhartha uile agus go mbunófaí HLDanna struchtúrtha maidir le comhar earnálach, chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin choiteanna agus chun deiseanna a fhiosrú, ar choinníoll nach mór an comhar sin a bheith fite fuaite le coinníollacht shoiléir agus chomhsheasmhach atá bunaithe ar urraim do phrionsabail dhaonlathacha, don smacht reachta agus do chearta bunúsacha, mar a cuireadh i bhfios go láidir roimhe seo sa tuarascáil seo;;

54.á chur in iúl go bhfuil sí réidh chun tacú le haontas custaim uasghrádaithe ag a mbeidh raon feidhme níos leithne, a rachaidh chun tairbhe don dá thaobh, lena bhféadfaí raon leathan réimsí leasa choitinn a chuimsiú, lena n-áirítear digitiú, ailíniú an Chomhaontaithe Ghlais do bheartais fuinnimh ghlais, soláthar poiblí, gealltanais forbartha inbhuanaithe, agus dícheall cuí, lena gcuirfí le slándáil eacnamaíoch an dá thaobh; ag tacú le sásra um réiteach díospóidí atá éifeachtúil agus éifeachtach a bheith ag gabháil leis an aontas custaim uasghrádaithe sin; á chur i bhfios go láidir, chun go dtabharfadh an Pharlaimint a toiliú ag deireadh an phróisis, go mbeadh gá le nuachóiriú den sórt sin a bheith bunaithe ar choinníollacht láidir a bhaineann le cearta an duine agus saoirsí bunúsacha, urraim don dlí idirnáisiúnta agus dea-chaidreamh comharsanachta, lena n-áirítear cur chun feidhme iomlán an Phrótacail Breise ag an Tuirc maidir le Comhaontú Ankara a leathnú chuig na Ballstáit uile gan eisceacht agus ar bhealach neamh-idirdhealaitheach;

55.ag tabhairt dá haire, agus é ina chúis mhór aiféala di, nach bhfuil aon dul chun cinn déanta ag an Tuirc chun na tagarmharcanna is gá maidir le léirscaoileadh víosaí a bhaint amach; á athdhearbhú go bhfuil sí toilteanach tús a chur leis an bpróiseas léirscaoilte víosaí a luaithe a chomhlíonfaidh údaráis na Tuirce na sé thagarmharc atá fós gan réiteach go hiomlán ar bhealach neamh-idirdhealaitheach vis-à-vis Ballstáit uile AE agus ailíniú á dhéanamh acu le beartas víosaí AE; á chur in iúl gur oth léi go bhfuil fadhbanna ag saoránaigh na Tuirce maidir le hiarrataí/iarratais ar víosaí chuig Ballstáit AE mar gheall ar mhéadú suntasach ar an éileamh agus ar eagla go mbainfí mí-úsáid as an gcóras; ag aithint, áfach, an tiomantais pholaitiúil chun rochtain ar víosaí a fheabhsú agus á iarraidh go ndéanfaí iarrachtaí níos déine ar an dá thaobh chun aghaidh a thabhairt ar na bacainní teicniúla agus riaracháin atá fós ann; á iarraidh ar Bhallstáit AE na hacmhainní a leithdháiltear ar an ábhar sin a mhéadú; ag tacú le bearta maidir le héascú víosaí, go háirithe maidir le gníomhaíochtaí gnó agus mic léinn Erasmus; á chur in iúl gur oth léi go mór na hiarrachtaí leanúnacha atá á ndéanamh ag údaráis na Tuirce an milleán a chur ar AE as gan dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an sainchomhad sin, agus gan aon bhearta is gá a dhéanamh chun na tagarmharcanna atá fágtha a chomhlíonadh; á mheabhrú don Tuirc go bhfuil tionchar díreach ag an easpa dul chun cinn inláimhsithe agus carnach ar na coinníollacha atá ar feitheamh ar ghníomhaíochtaí gnó agus ar mhic léinn Erasmus; á chur in iúl gur mór aici rannchuidiú luachmhar mhalartuithe Erasmus+ chun deiseanna oideachais traschultúrtha saibhre a chur ar fáil; á chur in iúl gur oth léi, áfach, an droch-mhaoirseacht a rinne an Coimisiún, arna léiriú ag comhpháirtíocht Erasmus le hOllscoil Eolaíochta agus Teicneolaíochta Gaziantep, ar chuir a ceannaireacht in iúl go poiblí go dtacaíonn sí le gníomhartha sceimhlitheoireachta; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go n-urramóidh ollscoileanna comhpháirtíochta Cairt um Chearta Bunúsacha AE trí fhíoruithe ex ante agus rialuithe rialta a dhéanamh;

56.á mheas, i bhfianaise an mhéid thuas, gur theip ar Rialtas na Tuirce na bearta is gá a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh bhunúsacha dhaonlathacha atá ann cheana laistigh den tír agus á athdhearbhú, dá bhrí sin, a thuairim nach féidir próiseas aontachais na Tuirce leis an Aontas a atosú sna himthosca reatha, in ainneoin na n-ardmhianta daonlathacha agus ar son na hEorpa atá ag cuid mhór de shochaí na Tuirce; á mheabhrú, amhail i gcás aon iarrthóir eile, go bhfuil an próiseas aontachais ag brath ar chomhlíonadh iomlán chritéir Chóbanhávan agus ar normalú an chaidrimh le Ballstáit uile AE;

57.ag tathant ar Rialtas na Tuirce agus ar institiúidí AE agus ar na Ballstáit leanúint de bheith ag obair, tar éis an phróisis aontachais atá reoite faoi láthair, ar bhonn na gconclúidí ábhartha ón gComhairle agus ón gComhairle Eorpach agus na coinníollachta seanbhunaithe, i dtreo comhpháirtíocht níos dlúithe, níos dinimiciúla agus níos straitéisí agus béim ar leith á leagan ar ghníomhú ar son na haeráide, ar shlándáil fuinnimh, ar chomhar frithsceimhlitheoireachta agus ar chobhsaíocht réigiúnach; á áitiú gur gá tús a chur le próiseas machnaimh maidir leis an gcaoi ar féidir leis an gcreat nua cuiditheach agus forásach sin don chaidreamh idir AE agus an Tuirc leasanna na bpáirtithe uile lena mbaineann a chuimsiú, mar shampla tríd an gComhaontú Comhlachais atá ann faoi láthair a nuachóiriú agus a fheabhsú; á chur i bhfios go láidir nach mór próiseas dearfach den sórt sin a bheith bunaithe ar dhul chun cinn nithiúil sa Tuirc maidir le hailíniú CBES, an daonlathas, an smacht reachta agus urraim do luachanna bunúsacha agus nach mór an dul chun cinn sin a bheith ag teacht leis an dul chun cinn sin;

58.á mheas gur bonn maith é teachtaireacht chomhpháirteach an 29 Samhain 2023 maidir le staid na himeartha i ndáil leis an gcaidreamh idir AE agus an Tuirc ar féidir dul chun cinn a dhéanamh sa chaidreamh foriomlán idir AE agus an Tuirc; á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil formhuiniú polaitiúil soiléir ag an gComhairle go dtí seo ar an teachtaireacht chomhpháirteach sin; á athdhearbhú gur cuid riachtanach d’aon chomhaontú idir AE agus an Tuirc é aitheantas a thabhairt do Bhallstáit uile AE; á chur i bhfáth go bhfuil rannpháirtíocht chuiditheach na Tuirce, lena n-áirítear i ndáil le fadhb na Cipire, ríthábhachtach i gcónaí chun comhar níos dlúithe idir AE agus an Tuirc a chur chun cinn;

59.ag tabhairt rabhaidh, mar sin féin, go mbeidh tionchar tromchúiseach ar gach gné den chaidreamh idir AE agus an Tuirc, lena n-áirítear trádáil agus comhar slándála, ag an mbogadh breise i dtreo an údarásaíochais ag údaráis na Tuirce, amhail mar a chonacthas le déanaí, ós rud é go gcuireann sé cosc ar an muinín agus ar an iontaofacht is gá idir comhpháirtithe agus go gcuireann sé an dá thaobh in iúl sa saol geopholaitiúil atá ann faoi láthair;

60.ag leanúint de thoilmhianta daonlathacha agus ar son na hEorpa fhormhór shochaí na Tuirce (go háirithe i measc aos óg na Tuirce) a aithint agus a mholadh, ar toilmhianta iad nach dtréigfidh an tAontas; á mheas gur cúis mhór iad na mianta sin chun próiseas aontachais na Tuirce a choinneáil beo; á iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, seasamh lena thacaíocht pholaitiúil agus airgeadais don tsochaí shibhialta bhríomhar agus ar son an daonlathais sa Tuirc agus an tacaíocht sin a mhéadú, ar féidir lena hiarrachtaí rannchuidiú leis an toil pholaitiúil is gá a ghiniúint chun an caidreamh idir AE agus an Tuirc a dhoimhniú; á thabhairt chun suntais, mar sin féin, go bhfuil atosú an phróisis aontachais ag brath ar thoil pholaitiúil bhuanseasmhach údaráis agus shochaí na Tuirce a í bheith ina daonlathas iomlán, rud nach féidir leis an Aontas iallach a fhorchur uirthi;

61.ag athdhearbhú a hiarrata an t-eolas agus an tuiscint fhrithpháirteach idir ár sochaithe a neartú agus a dhoimhniú, fás cultúrtha agus malartuithe soch-chultúrtha a chur chun cinn agus gach léiriú de chlaontacht shóisialta, reiligiúnach, eitneach nó chultúrtha a chomhrac ag spreagadh na Tuirce agus an Aontais luachanna comhroinnte a chur chun cinn, go háirithe trí thacú le daoine óga; á athdhearbhú go bhfuil sí lántiomanta do thacaíocht do shochaí shibhialta neamhspleách na Tuirce a chothú agus a mhéadú;

62.á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig Uachtarán na Comhairle Eorpaí, chuig an gComhairle Eorpach agus chuig an gCoimisiún. á iarraidh go ndéanfaí an rún seo a aistriú go Tuircis agus é a chur ar aghaidh chuig Uachtarán, Rialtas agus Parlaimint Phoblacht na Tuirce.