P10_TA(2025)0093Εκθέσεις του 2023 και του 2024 για τη ΣερβίαΨήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Μαΐου 2025 σχετικά με τις εκθέσεις της Επιτροπής, του 2023 και του 2024, για τη Σερβία (2025/2022(INI))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη τη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους αφενός και της Δημοκρατίας της Σερβίας αφετέρου ΕΕ L 278 της 18.10.2013, σ. 16, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2013/490/oj., που τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2013,

–έχοντας υπόψη ότι η Σερβία υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ στις 19 Δεκεμβρίου 2009,

–έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής της 12ης Οκτωβρίου 2011 σχετικά με την αίτηση της Σερβίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση (COM(2011)0668), την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 1ης Μαρτίου 2012 για τη χορήγηση στη Σερβία καθεστώτος υποψήφιας χώρας και την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 2013 για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Σερβία,

–έχοντας υπόψη τη συμφωνία των Βρυξελλών της 27ης Φεβρουαρίου 2023 και τη συμφωνία της Οχρίδας της 18ης Μαρτίου 2023, καθώς και το παράρτημα εφαρμογής της,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1529 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Σεπτεμβρίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ III) ΕΕ L 330 της 20.9.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1529/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1449 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, για τη θέσπιση της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια ΕΕ L, 2024/1449, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1449/oj.,

–έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας της συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Θεσσαλονίκη στις 19 και 20 Ιουνίου 2003,

– έχοντας υπόψη τις δηλώσεις των συνόδων κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων της 17ης Μαΐου 2018 στη Σόφια και της 6ης Μαΐου 2020 στο Ζάγκρεμπ,

– έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του σχετικά με τις εξωτερικές παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της παραπληροφόρησης, σε όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

–έχοντας υπόψη τη Διαδικασία του Βερολίνου, που δρομολογήθηκε στις 28 Αυγούστου 2014,

–έχοντας υπόψη την πρώτη συμφωνία σχετικά με τις αρχές που διέπουν την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των κυβερνήσεων της Σερβίας και του Κοσόβου, της 19ης Απριλίου 2013, τις συμφωνίες της 25ης Αυγούστου 2015, καθώς και τον εν εξελίξει διάλογο υπό την αιγίδα της ΕΕ για την εξομάλυνση των σχέσεων των δύο αυτών χωρών,

–έχοντας υπόψη τη συμφωνία για την ελεύθερη κυκλοφορία μεταξύ των κυβερνήσεων της Σερβίας και του Κοσόβου, της 27 Αυγούστου 2022, και τη συμφωνία για τις πινακίδες κυκλοφορίας, της 23ης Νοεμβρίου 2022, καθώς και τον χάρτη πορείας για την εφαρμογή των ενεργειακών συμφωνιών στον διάλογο υπό την αιγίδα της ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2022,

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Φεβρουαρίου 2020, με τίτλο «Ενίσχυση της διαδικασίας προσχώρησης – Μια αξιόπιστη προοπτική της ΕΕ για τα Δυτικά Βαλκάνια» (COM(2020)0057),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Οκτωβρίου 2020, με τίτλο «Ένα οικονομικό και επενδυτικό σχέδιο για τα Δυτικά Βαλκάνια» (COM(2020)0641),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Νοεμβρίου 2023, με τίτλο «Ανακοίνωση σχετικά με την πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ 2023» (COM(2023)0690), η οποία συνοδευόταν από το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής με τίτλο «Έκθεση του 2023 για τη Σερβία» (SWD(2023)0695),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Νοεμβρίου 2023, με τίτλο «Ένα νέο αναπτυξιακό σχέδιο για τα Δυτικά Βαλκάνια» (COM(2023)0691),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Μαρτίου 2024, σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις και επανεξετάσεις των πολιτικών πριν από τη διεύρυνση (COM(2024)0146),

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 30ής Οκτωβρίου 2024, με τίτλο «Ανακοίνωση σχετικά με την πολιτική διεύρυνσης της ΕΕ 2024» (COM(2024)0690), η οποία συνοδευόταν από το υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής με τίτλο «Έκθεση του 2024 για τη Σερβία» (SWD(2024)0695),

–έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 9ης Φεβρουαρίου 2023 σχετικά με τον διάλογο υπό την αιγίδα της ΕΕ μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 14 του σερβικού συντάγματος όσον αφορά την προστασία των εθνικών μειονοτήτων,

–έχοντας υπόψη τη σύμβαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, που κυρώθηκε από τη Σερβία το 2001, και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις περιφερειακές ή μειονοτικές γλώσσες, που κυρώθηκε από τη Σερβία το 2006,

–έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 26ης και 27ης Οκτωβρίου 2023, σχετικά με το Κόσοβο και τη Σερβία,

–έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2024 σχετικά με τη διεύρυνση,

–έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ων Δικαιωμάτων του Ανθρώπου προς τη Σερβία, της 29ης Απριλίου 2025, με την οποία απαιτείται από τη Σερβία να μην χρησιμοποιεί ηχητικές συσκευές για τον έλεγχο του πλήθους,

–έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της αποστολής εκλογικών παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη/Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΟΑΣΕ/ODIHR) σχετικά με τις πρόωρες βουλευτικές και προεδρικές εκλογές της 3ης Απριλίου 2022 στη Σερβία, η οποία δημοσιεύθηκε στις 19 Αυγούστου 2022,

–έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου του 2006, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Μαρτίου 2020, καθώς και τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης της 21ης και 22ας Ιουνίου 1993, γνωστά και ως κριτήρια της Κοπεγχάγης,

–έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της αποστολής εκλογικών παρατηρητών του ΟΑΣΕ/ODIHR σχετικά με τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 17ης Δεκεμβρίου 2023 στη Σερβία, η οποία δημοσιεύτηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2024,

–έχοντας υπόψη το μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Σερβίας για μια στρατηγική εταιρική σχέση σχετικά με τις βιώσιμες πρώτες ύλες, τις αξιακές αλυσίδες συσσωρευτών και τα ηλεκτρικά οχήματα, που υπεγράφη στις 19 Ιουλίου 2024,

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 29ης Φεβρουαρίου 2024 σχετικά με την εμβάθυνση της ολοκλήρωσης της ΕΕ ενόψει της μελλοντικής διεύρυνσης ΕΕ C, C/2024/6746, 26.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6746/oj.,

–έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Σερβία, και ιδίως το ψήφισμα της 19ης Οκτωβρίου 2023 σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στον διάλογο Σερβίας-Κοσόβου, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης στους βόρειους δήμους του Κοσόβου ΕΕ C, C/2024/2654, 29.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/2654/oj., καθώς και το ψήφισμα της 8ης Φεβρουαρίου 2024 σχετικά με την κατάσταση στη Σερβία μετά τις εκλογές ΕΕ C, C/2024/6339, 7.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6339/oj.,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 55 του Κανονισμού του,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A10-0072/2025),

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεύρυνση αποτελεί ένα από τα πλέον επιτυχημένα μέσα εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ και συνιστά στρατηγική γεωπολιτική επένδυση στη μακροχρόνια ειρήνη, σταθερότητα και ασφάλεια στο σύνολο της ηπείρου·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, οι υποψήφιες χώρες πρέπει να τηρούν τις αξίες της Ένωσης προκειμένου να μπορούν να προσχωρήσουν σε αυτήν·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημοκρατία και το κράτος δικαίου αποτελούν θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, τα τελευταία έτη, διαβρώνονται σταθερά τα πολιτικά δικαιώματα και οι πολιτικές ελευθερίες, ασκείται δε πίεση στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, στην αντιπολίτευση και σε οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών·

Ε.λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην τέταρτη γνώμη της, που ενέκρινε στις 26 Ιουνίου 2019, η συμβουλευτική επιτροπή της Σύμβασης-πλαισίου του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις εθνικές μειονότητες επέκρινε τη Σερβία για τις καθυστερήσεις στην πλήρη εφαρμογή των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων για τις εθνικές μειονότητες·

ΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η θρησκευτική ελευθερία αποτελεί βασική ευρωπαϊκή αξία και θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και, επομένως, η Σερβία υποχρεούται να τη σέβεται και να την εγγυάται για όλα τα άτομα που διαμένουν στην επικράτειά της, σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις της και τις υποχρεώσεις της στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

Ζ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, με το κεφάλαιο 23, η Σερβία πρέπει να καταδείξει πραγματικές βελτιώσεις στην αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες·

Η.λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υποψήφια προς ένταξη χώρα θα κριθεί με βάση τις επιδόσεις της, στις οποίες συγκαταλέγονται ο σεβασμός για τα ευρωπαϊκά κοινά δικαιώματα και αξίες και η σταθερή προσήλωση σε αυτά, καθώς και η ευθυγράμμιση με την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ·

Θ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σερβία δεν έχει επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό ευθυγράμμισης της Σερβίας με την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) μειώνεται σταθερά από το 2021· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σερβία υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα και πολιτική ανεξαρτησία της Ουκρανίας και έχει καταδικάσει ρητά την επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας και έχει ψηφίσει μαζί με την ΕΕ στα Ηνωμένα Έθνη, μολονότι δεν έχει επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό ευθυγράμμισης της Σερβίας με την ΚΕΠΠΑ μειώθηκε από 54 % το 2023 σε 51 % το 2024, ενώ άλλες υποψήφιες χώρες στην περιοχή – Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο και Βόρεια Μακεδονία – πέτυχαν ευθυγράμμιση 100 %·

Ι.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σερβία παραμένει κρίσιμο πεδίο μάχης για ξένες εκστρατείες παραπληροφόρησης, ιδίως από τη Ρωσία και την Κίνα, οι οποίες επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια αντιδυτική ρητορική· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην τελική έκθεση του ΟΑΣΕ/ODIHR σχετικά με τις πρόωρες κοινοβουλευτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις 17 Δεκεμβρίου 2023, παρατηρήθηκαν διάφορες διαδικαστικές ελλείψεις, καθώς και η χρήση σκληρής ρητορικής και η παρουσία διαρκούς μεροληψίας στα μέσα ενημέρωσης, με αποτέλεσμα να έχει μη ισορροπημένο πλεονέκτημα το κυβερνών κόμμα· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ζητήματα που εντοπίζονται στην εν λόγω έκθεση πρέπει να αξιολογηθούν διεξοδικά και άμεσα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η Σερβία ενέκρινε τη στρατηγική για την καταπολέμηση του κυβερνοεγκλήματος 2019-2023 και τα σχετικά σχέδια δράσης τον Σεπτέμβριο του 2018· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω στρατηγική και τα σχετικά σχέδια δράσης δεν ανανεώθηκαν μετά τον Δεκέμβριο του 2023· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σερβία δεν ευθυγραμμίστηκε με τα ενωσιακά περιοριστικά μέτρα ως αντίδραση σε κυβερνοεπιθέσεις το 2023 και το 2024·

ΙΑ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Κοσόβου και Σερβίας αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο αμφότερων των χωρών προς την ένταξη στην ΕΕ·

ΙΒ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσχώρηση στην ΕΕ απαιτεί αναπόφευκτα την πλήρη ευθυγράμμιση με τους στόχους εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης·

ΙΓ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σερβία αναγνωρίζει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της χερσονήσου της Κριμαίας και της περιοχής του Ντονμπάς·

ΙΔ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος της Σερβίας (59,7 % του συνολικού εμπορίου της Σερβίας)·

ΙΕ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί την επιρροή της στη Σερβία προσπαθώντας να αποσταθεροποιήσει, να παρέμβει και να απειλήσει γειτονικά κυρίαρχα κράτη και να υπονομεύσει το ευρωπαϊκό μέλλον της Σερβίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ρωσικά προπαγανδιστικά μέσα, όπως τα RT (πρώην Russia Today) και Sputnik, λειτουργούν ελεύθερα στη Σερβία και ασκούν σημαντική επιρροή στη διαμόρφωση αντιενωσιακών και αντιδημοκρατικών αφηγημάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραπληροφόρηση συχνά προέρχεται από ψευδείς ή παραπλανητικές δηλώσεις πολιτικών προσώπων, οι οποίες μεταδίδονται από κρατικά μέσα ενημέρωσης και ακολούθως παίρνουν διάσταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συχνά με πρόθεση την υπονόμευση των πολιτικών αντιπάλων και των δημοκρατικών αρχών·

ΙΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 8 Ιουνίου 2024, πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι πανσερβική συνέλευση με τη συμμετοχή πολιτικών ηγετών από τη Σερβία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο, με σύνθημα «Ένας λαός, μία συνέλευση»·

Δέσμευση για προσχώρηση στην ΕΕ

1.σημειώνει τη δεδηλωμένη δέσμευση της Σερβίας για ένταξη στην ΕΕ ως στρατηγικό στόχο της και τη φιλοδοξία της να ευθυγραμμιστεί πλήρως με το κεκτημένο της ΕΕ έως το τέλος του 2026· προτρέπει τη Σερβία να υλοποιήσει ταχέως και αποφασιστικά τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, ειδικότερα της ομάδας 1, ώστε η πολύ φιλόδοξη αυτή δέσμευση να θεωρηθεί ρεαλιστική, γνήσια και ουσιώδης· τονίζει ότι είναι αναγκαίο η Σερβία να αποδείξει σοβαρά ότι είναι στρατηγικά προσανατολισμένη προς την ΕΕ, επιδεικνύοντας ισχυρή πολιτική βούληση και συνέπεια στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την ΕΕ και προβάλλοντας αντικειμενικά και με σαφήνεια προς τους πολίτες της την ΕΕ, την ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας και τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις·

2.επαναλαμβάνει τη στρατηγική σημασία των Δυτικών Βαλκανίων στο σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο και για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της ΕΕ στο σύνολό της· επισημαίνει ότι, λόγω της γεωπολιτικής θέσης της, η χώρα έχει άμεσο αντίκτυπο στη συνολική σταθερότητα της περιοχής· καταδικάζει, ως εκ τούτου, τις προσπάθειες της Σερβίας να δημιουργήσει σφαίρα επιρροής που υπονομεύει την κυριαρχία των γειτονικών χωρών·

3.αναγνωρίζει το καλό επίπεδο προετοιμασίας της Σερβίας όσον αφορά τη μακροοικονομική σταθερότητα και τη δημοσιονομική πειθαρχία και την εκτίμηση της Επιτροπής ότι η ομάδα 3 είναι τεχνικά έτοιμη για άνοιγμα, αλλά διαπιστώνει με ανησυχία ότι έχει σημειωθεί περιορισμένη ή μηδενική συνολική πρόοδος όσον αφορά την εκπλήρωση των κριτηρίων αξιολόγησης για την προσχώρηση στην ΕΕ σε όλα τα διαπραγματευτικά κεφάλαια, με ιδιαίτερες ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς όπως το κράτος δικαίου, η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και η ευθυγράμμιση με τις πολιτικές της ΕΕ, ιδίως την εξωτερική πολιτική της ΕΕ·

4.εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος όσον αφορά το κεφάλαιο 31, δεδομένου ότι το μοτίβο ευθυγράμμισης της Σερβίας με τις θέσεις εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο, κυρίως λόγω των στενών σχέσεων της Σερβίας με τη Ρωσία· υπενθυμίζει ότι η Σερβία εξακολουθεί να αποτελεί αξιοσημείωτη εξαίρεση όσον αφορά την ευθυγράμμιση με την ΚΕΠΠΑ στα Δυτικά Βαλκάνια· καλεί τη Σερβία να αντιστρέψει την τάση αυτή και να επιδείξει θετικά βήματα προς την πλήρη ευθυγράμμιση· σημειώνει ότι αυξάνεται το ποσοστό συμμόρφωσης της Σερβίας με τις ενωσιακές δηλώσεις και διακηρύξεις, αλλά παραμένει μόλις στο 61 %· επικροτεί τη συνεχιζόμενη ενεργό συμμετοχή και θετική συμβολή της Σερβίας σε ενωσιακές στρατιωτικές αποστολές και επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων·

5.χαιρετίζει την ανθρωπιστική στήριξη της Σερβίας προς την Ουκρανία και σημειώνει την πώληση πυρομαχικών αξίας 800 εκατομμυρίων EUR για χρήση από την Ουκρανία σε μια αμοιβαία επωφελή συμφωνία· σημειώνει ότι η Σερβία έχει ευθυγραμμιστεί με ορισμένες θέσεις της ΕΕ όσον αφορά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του διότι η Σερβία εξακολουθεί να μην ευθυγραμμίζεται με τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ κατά της Ρωσίας· καλεί την ΕΕ να επανεξετάσει την έκταση της χρηματοδοτικής βοήθειας που παρέχει η ΕΕ στη Σερβία σε περίπτωση που συνεχίσει να υποστηρίζει αντιδημοκρατικές ιδεολογίες και δεν ευθυγραμμιστεί με τα περιοριστικά μέτρα της ΕΕ και την ΚΕΠΠΑ· καλεί τη Σερβία να ευθυγραμμιστεί συστηματικά, ταχέως και χωρίς καθυστέρηση με τα περιοριστικά μέτρα και τη γενική πολιτική της ΕΕ έναντι της Ρωσίας και της Λευκορωσίας·

6.τονίζει τη σημασία της εφαρμογής κυρώσεων κατά της Ρωσίας για την ασφάλεια της Ευρώπης στο σύνολό της· αποδοκιμάζει τις στενές σχέσεις που εξακολουθεί να έχει η Σερβία με τη Ρωσία, καθώς εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τον στρατηγικό της προσανατολισμό· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς τις σερβικές αρχές να ενισχύσουν τη διαφάνεια όσον αφορά τον ρόλο και τις δραστηριότητες του αποκαλούμενου Ρωσοσερβικού Ανθρωπιστικού Κέντρου στο Niš και να τερματίσουν αμέσως κάθε στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία· σημειώνει την απόφαση της Σερβίας να υποστηρίξει το ψήφισμα του ΟΗΕ με το οποίο καταδικάζεται η επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας τρία έτη μετά την εισβολή πλήρους κλίμακας· εκφράζει τη λύπη του για την άμεση λεκτική ανατροπή της σερβικής ψήφου στα Ηνωμένα Έθνη από τον πρόεδρο Vučić, την οποία χαρακτήρισε «λάθος»· θεωρεί ότι η διατήρηση προνομιακών σχέσεων με το καθεστώς του Κρεμλίνου υπονομεύει όχι μόνο την αξιοπιστία της Σερβίας ως υποψήφιας χώρας, αλλά και την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων εταίρων της και το μέλλον των σχέσεων ΕΕ-Σερβίας·

7.εκφράζει τη λύπη του διότι εξακολουθεί να μειώνεται η στήριξη του σερβικού λαού για την ένταξη στην ΕΕ και να αυξάνεται η στήριξη προς το καθεστώς Πούτιν, αποτέλεσμα της μακροχρόνιας αντιευρωπαϊκής και φιλορωσικής ρητορικής που διαδίδουν τα μέσα ενημέρωσης υπό κυβερνητικό έλεγχο, καθώς και ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι· καλεί τις σερβικές αρχές να προαγάγουν μια τεκμηριωμένη και ανοικτή συζήτηση σχετικά με την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

8.εκφράζει τη λύπη του για τη συνεχιζόμενη διάδοση παραπληροφόρησης, μεταξύ άλλων σχετικά με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας· καταδικάζει τις δευτερογενείς επιπτώσεις των ενεργειών αυτών σε άλλες χώρες της περιοχής· καλεί τις σερβικές αρχές να καταπολεμήσουν την παραπληροφόρηση και καλεί την ΕΕ να ενισχύσει τη συνεργασία με τη Σερβία για την ενίσχυση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας και την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών·

9.σημειώνει την πρόοδο της Σερβίας όσον αφορά την ευθυγράμμιση με την πολιτική θεωρήσεων της ΕΕ και ζητεί πλήρη ευθυγράμμιση, ιδίως όσον αφορά τις τρίτες χώρες που συνιστούν απειλή για την ασφάλεια της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της απειλής κυβερνοεπιθέσεων· επικροτεί τη συμφωνία που υπεγράφη στις 25 Ιουνίου 2024 μεταξύ της ΕΕ και της Σερβίας σχετικά με την επιχειρησιακή συνεργασία για τη διαχείριση των συνόρων με τον Frontex, τονίζοντας την ανάγκη να αναληφθεί δράση σύμφωνα με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τα διεθνή πρότυπα·

10.επαναλαμβάνει ότι ο συνολικός ρυθμός των ενταξιακών διαπραγματεύσεων θα πρέπει να εξαρτάται από την απτή πρόοδο όσον αφορά τις θεμελιώδεις αρχές, το κράτος δικαίου και την προσήλωση στα κοινά ευρωπαϊκά δικαιώματα και αξίες, καθώς και στον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας, ο οποίος πρέπει να διεξάγεται καλή τη πίστει, ώστε να καταλήξει σε μια νομικά δεσμευτική συμφωνία που θα βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση, καθώς και στην ευθυγράμμιση με την ΚΕΠΠΑ της ΕΕ· επαναλαμβάνει τη θέση του ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Σερβία θα πρέπει να προχωρήσουν μόνον εάν η χώρα ευθυγραμμιστεί με τις ενωσιακές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις της που σχετίζονται με την ΕΕ, ιδίως στον τομέα των «θεμελιωδών αρχών»·

11.επαναλαμβάνει την ανησυχία του όσον αφορά την κατευναστική προσέγγιση της Επιτροπής έναντι της Σερβίας στο πλαίσιο της οπισθοδρόμησης του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στη χώρα εδώ και ένα έτος, καθώς και της αποσταθεροποιητικής επιρροής της σε ολόκληρη την περιοχή· παροτρύνει την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει σαφέστερη γλώσσα, μεταξύ άλλων στο υψηλότερο επίπεδο, προς τη Σερβία, αντιμετωπίζοντας με συνέπεια σημαντικές ελλείψεις, την έλλειψη προόδου ή ακόμη και την οπισθοδρόμηση, προασπίζοντας έτσι τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ·

12.καλεί τη σερβική κυβέρνηση να προωθήσει τον ρόλο και τα οφέλη της προσχώρησης στην ΕΕ και των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων και μεταρρυθμίσεων στον σερβικό πληθυσμό·

Δημοκρατία και κράτος δικαίου

13.σημειώνει τις συνεχιζόμενες προκλήσεις όσον αφορά τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της αθέμιτης επιρροής και της πολιτικής πίεσης στο δικαστικό σώμα· εκφράζει την ανησυχία του για τη μη εφαρμογή διασφαλίσεων που να αποτρέπουν τις πολιτικές παρεμβάσεις στους διορισμούς δικαστών και τις πειθαρχικές ενέργειες κατά δικαστών και εισαγγελέων· καλεί τη Σερβία να διασφαλίσει ότι το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, το Ανώτατο Εισαγγελικό Συμβούλιο και η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Σερβίας υπερασπίζονται αποτελεσματικά και προορατικά τη δικαστική ανεξαρτησία και την αυτονομία των εισαγγελικών αρχών·

14.τονίζει τη σημασία της έγκρισης του νόμου για τη Δικαστική Ακαδημία και της γνώμης της Επιτροπής της Βενετίας, καθώς και της πραγματοποίησης των αναγκαίων διορισμών δικαστών για τη μείωση των υφιστάμενων κενών θέσεων και τη βελτίωση της συνολικής αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος· σημειώνει ότι η καθυστέρηση στην έγκριση του νόμου αυτού έχει καθυστερήσει βασικές δικαστικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την ευθυγράμμιση με τα ενωσιακά πρότυπα· ζητεί να τροποποιηθεί το νομοσχέδιο μετά από διαφανή διαβούλευση με όλους τους σχετικούς συμφεροντούχους, με σκοπό να διασφαλιστούν η ανεξαρτησία και οι μηχανισμοί ελέγχου του θεσμού, προκειμένου να συμβάλει στη συνολική ανεξαρτησία της δικαιοσύνης·

15.σημειώνει ότι έχει σημειωθεί περιορισμένη πρόοδος στην καταπολέμηση της διαφθοράς παρά την έγκριση νέας στρατηγικής για την καταπολέμηση της διαφθοράς για την περίοδο 2024-2028· καλεί τη Σερβία να εγκρίνει και να αρχίσει να εφαρμόζει το συνοδευτικό σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της διαφθοράς και να θεσπίσει έναν αποτελεσματικό μηχανισμό παρακολούθησης και συντονισμού για την παρακολούθηση της προόδου, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι εξακολουθεί να επικρατεί διαφθορά σε πολλούς τομείς, ιδίως σε σχέση με «έργα συμφερόντων για τη Δημοκρατία της Σερβίας», και ότι απαιτείται ισχυρή πολιτική βούληση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της διαφθοράς, καθώς και για την ισχυρή αντίδραση από πλευράς ποινικής δικαιοσύνης στη διαφθορά υψηλού επιπέδου· σημειώνει ότι η Σερβία καταλαμβάνει την 105η θέση στον δείκτη αντίληψης της διαφθοράς για το 2024, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ· θεωρεί ότι το επίπεδο διαφθοράς στη Σερβία αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στη διαδικασία προσχώρησής της στην ΕΕ· σημειώνει με ανησυχία ότι δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί αποτελέσματα σε υποθέσεις υψηλού δημόσιου ενδιαφέροντος, μετά από αρκετά χρόνια, όπως στις μακροχρόνιες υποθέσεις Krušik, Jovanjica, Savamala και Belivuk· καλεί τη Σερβία να ενισχύσει την ανεξαρτησία των θεσμών της για την καταπολέμηση της διαφθοράς, μεριμνώντας ώστε να διαθέτουν επαρκείς πόρους και να προστατεύονται από πολιτικές παρεμβάσεις· καλεί την κυβέρνηση της Σερβίας να υπογράψει τη Σύμβαση για την καταπολέμηση της δωροδοκίας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και να ευθυγραμμίσει πλήρως το νομικό της πλαίσιο για την αστυνομική συνεργασία και το οργανωμένο έγκλημα με εκείνο της ΕΕ·

16.εκφράζει την ικανοποίησή του για την πιο πλουραλιστική σύνθεση του νέου κοινοβουλίου, με ευρύτερη εκπροσώπηση των πολιτικών κομμάτων, συμπεριλαμβανομένων των κομμάτων εθνικών μειονοτήτων· σημειώνει ότι οι πρόωρες εκλογές και η αντίστοιχη διακοπή της λειτουργίας της κυβέρνησης και του κοινοβουλίου έχουν παρεμποδίσει την πρόοδο όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις· σημειώνει τη συχνότητα των πρόωρων εκλογών, τη μόνιμη διεξαγωγή προεκλογικών εκστρατειών και τις μεγάλες καθυστερήσεις στον σχηματισμό κυβερνήσεων, καθώς και τη διατάραξη του έργου του εθνικού κοινοβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της απουσίας συνεδριών για ερωτήσεις προς την κυβέρνηση, της έλλειψης συζητήσεων σχετικά με τις εκθέσεις ανεξάρτητων θεσμικών οργάνων και της συχνότερης χρήσης επειγουσών διαδικασιών, οι οποίες οδηγούν σε έλλειψη κοινοβουλευτικής νομοθετικής εποπτείας και νομιμότητας και δεν συμβάλλουν στην αποτελεσματική δημοκρατική διακυβέρνηση της χώρας·

17.σημειώνει την παραίτηση του πρωθυπουργού Miloš Vučević στις 28 Ιανουαρίου 2025, η οποία επικυρώθηκε από την Εθνοσυνέλευση στις 19 Μαρτίου 2025, και την εν συνεχεία εκλογή της νέας κυβέρνησης υπό τον Đuro Macut, που διορίστηκε στις 16 Απριλίου 2025· σημειώνει την επανάληψη των εργασιών της Εθνοσυνέλευσης στις 4 Μαρτίου 2025, μετά από τρεις μήνες διακοπής, και καταδικάζει όλες τις πράξεις βίας που σημειώθηκαν επί τη ευκαιρία·

18.επαναλαμβάνει την ετοιμότητά του να στηρίξει την Εθνοσυνέλευση και τα μέλη της στις δημοκρατικές διαδικασίες που σχετίζονται με την ευρωπαϊκή πορεία της Σερβίας, συμπεριλαμβανομένης της ορθής λειτουργίας του κοινοβουλίου σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό του, χρησιμοποιώντας τα υφιστάμενα εργαλεία και τις πρωτοβουλίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη στήριξη της δημοκρατίας, καθώς και στηρίζοντας την αυξημένη κοινοβουλευτική εποπτεία της διαδικασίας προσχώρησης στην ΕΕ και των μεταρρυθμίσεων·

19.σημειώνει με βαθιά ανησυχία την τελική έκθεση της αποστολής εκλογικών παρατηρητών του ΟΑΣΕ/ODIHR σχετικά με τις εκλογές του Δεκεμβρίου 2023· σημειώνει ότι, τον Απρίλιο του 2024, η Εθνοσυνέλευση συγκρότησε ομάδα εργασίας για τη βελτίωση της εκλογικής διαδικασίας, αλλά ότι, έως το τέλος του έτους, δεν είχε συμφωνήσει σχετικά με νομικά μέτρα για τη βελτίωση της εκλογικής διαδικασίας· σημειώνει ότι δύο στους τρεις εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών αποχώρησαν από την ομάδα εργασίας τον Φεβρουάριο του 2025· σημειώνει ότι, τους πρώτους μήνες του 2025, έγιναν βήματα για την τροποποίηση του νόμου σχετικά με το ενιαίο μητρώο ψηφοφόρων, χωρίς όμως να υπάρχει συναίνεση μεταξύ των πολιτικών παραγόντων και των φορέων της κοινωνίας των πολιτών όσον αφορά το περιεχόμενό του· καλεί όλες τις κοινοβουλευτικές ομάδες στην Εθνοσυνέλευση να αποφασίσουν σχετικά με την εφαρμογή των συστάσεων του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με τη σύμφωνη γνώμη όλων των ομάδων· ζητεί την ίση μεταχείριση όλων των βουλευτών κατά το έργο της Εθνοσυνέλευσης, τη συνεπή και αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοβουλευτικού κώδικα δεοντολογίας και την αμερόληπτη επιβολή κυρώσεων για παραβιάσεις της κοινοβουλευτικής ακεραιότητας·

20.εκφράζει την ανησυχία του για τον αυξανόμενο ρόλο της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό και των ξένων κυβερνοεπιχειρήσεων και παρεμβάσεων στις δημοκρατικές εκλογικές διαδικασίες της Σερβίας·

21.τονίζει την κρίσιμη σημασία της διασφάλισης της ανεξαρτησίας των βασικών θεσμικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιστικών αρχών για τα μέσα ενημέρωσης, όπως η ρυθμιστική αρχή για τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης (REM)· εκφράζει τη λύπη του για την καθυστέρηση στην εκλογή των νέων μελών· εκφράζει τη λύπη του για τις παρατυπίες στη διαδικασία διορισμού· σημειώνει ότι την απόσυρση αρκετών υποψηφίων από την επιλογή τον Φεβρουάριο του 2025, οι οποίοι αιτιολόγησαν την απόφασή τους με τις παρατυπίες αυτές· εκφράζει τη βαθιά του λύπη για το γεγονός ότι η REM δεν έλαβε εγκαίρως υπόψη τις νομικές υποχρεώσεις της όσον αφορά τον έλεγχο της διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας του 2023 στα μέσα ενημέρωσης, την υποβολή έκθεσης με τα πορίσματά της και την επιβολή κυρώσεων σε μέσα ενημέρωσης που παραβίασαν τον νόμο, διέδωσαν ρητορική μίσους ή παραβίασαν δημοσιογραφικά πρότυπα· σημειώνει με ανησυχία την απουσία πλουραλιστικών πολιτικών απόψεων στα εθνικά μέσα ενημέρωσης· σημειώνει ότι η REM θα πρέπει να προωθεί ενεργά την πολυφωνία και τη διαφάνεια των μέσων ενημέρωσης όσον αφορά τις ιδιοκτησιακές δομές των μέσων ενημέρωσης και την ανεξαρτησία από ξένους παράγοντες·

22.σημειώνει ότι η REM παραχώρησε τέσσερις εθνικές συχνότητες σε κανάλια που έχουν ιστορικό παραβίασης των δημοσιογραφικών προτύπων, συμπεριλαμβανομένων της ρητορικής μίσους και της παραπλάνησης του κοινού, της μη συμμόρφωσης με προειδοποιήσεις εκδοθείσες από τη REM, και της διάδοσης παραπληροφόρησης και της υποστήριξης του αφηγήματος του Κρεμλίνου σχετικά με τον ρωσικό πόλεμο στην Ουκρανία· εκφράζει τη βαθιά του λύπη διότι η REM δεν έχει εκδώσει την πέμπτη εθνική άδεια και ζητεί να χορηγηθεί με διαφανή και αμερόληπτη διαδικασία χωρίς περιττή καθυστέρηση και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης αμέσως μετά την εκλογή νέου συμβουλίου REM· καλεί τη σερβική κυβέρνηση να καταργήσει και να ξεκινήσει εκ νέου τη διαδικασία εκλογής νέων μελών, σύμφωνα με το σερβικό δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης·

Θεμελιώδεις ελευθερίες και ανθρώπινα δικαιώματα

23.εκφράζει τα ειλικρινή συλλυπητήριά του στις οικογένειες των 16 θυμάτων που έχασαν τη ζωή τους και εκείνων που τραυματίστηκαν μετά την κατάρρευση της στέγης του σιδηροδρομικού σταθμού του Νόβι Σαντ την 1η Νοεμβρίου 2024· ζητεί να κινηθούν πλήρεις και διαφανείς νομικές διαδικασίες μετά την έρευνα των αρχών με σκοπό την προσαγωγή των υπευθύνων στη δικαιοσύνη· υπογραμμίζει την ανάγκη να εξεταστεί γενικότερα κατά πόσον η διαφθορά οδήγησε σε υποβάθμιση των προτύπων ασφάλειας και συνέβαλε στην τραγωδία αυτή·

24.εκφράζει τη λύπη του για την καθυστερημένη αντίδραση και λογοδοσία των σερβικών αρχών, την αργή διαδικασία έρευνας και την έλλειψη διαφάνειας στον απόηχο της τραγωδίας, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν εν μέρει ενόψει της κλιμακούμενης δημόσιας πίεσης·

25.εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τα συστημικά ζητήματα που επισημάνθηκαν από τις φοιτητικές διαμαρτυρίες και πολλές άλλες διαμαρτυρίες στη Σερβία, όπως ζητήματα που σχετίζονται με τις πολιτικές ελευθερίες, τον διαχωρισμό των εξουσιών, τη διαφθορά, την προστασία του περιβάλλοντος, τη θεσμική και οικονομική διαφάνεια, ειδικότερα όσον αφορά έργα υποδομών, και τη λογοδοσία· εκφράζει τη λύπη του διότι η κυβέρνηση έχασε την ευκαιρία να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των φοιτητών και των πολιτών που υποστήριξαν τους φοιτητές καλή τη πίστει· επιβεβαιώνει ότι τα αιτήματα των φοιτητών ευθυγραμμίζονται με τις μεταρρυθμίσεις που αναμένεται να εφαρμόσει η Σερβία στην ευρωπαϊκή της πορεία·

26.υπογραμμίζει τη σημασία της ελευθερίας του λόγου και του συνέρχεσθαι· καλεί τις αρχές της Σερβίας να διασφαλίσουν την προστασία όσων συμμετέχουν στις ειρηνικές διαδηλώσεις· σημειώνει τις μαζικές διαμαρτυρίες στις 15 Μαρτίου 2025, τις μεγαλύτερες στη σύγχρονη ιστορία της Σερβίας· ζητεί να διερευνηθούν αμερόληπτα οι ισχυρισμοί ότι χρησιμοποιήθηκε παράνομη τεχνολογία ελέγχου του πλήθους κατά των διαδηλωτών, προκαλώντας τραυματισμούς σε ορισμένους από αυτούς·

27.εκφράζει τη λύπη του για τη συνεχιζόμενη βία κατά των φοιτητών, συμπεριλαμβανομένου του πρόσφατου περιστατικού στο κτίριο της Σχολής Αθλητισμού και Φυσικής Αγωγής στο Novi Sad, στο οποίο τουλάχιστον πέντε άνθρωποι τραυματίστηκαν ως αποτέλεσμα της εισβολής της αστυνομίας στο κτίριο μαζί με τον κοσμήτορα, Patrik Drid·

28.καταδικάζει απερίφραστα την κατάχρηση των προσωπικών δεδομένων από δημόσια μητρώα για αντίποινα κατά ειρηνικών διαδηλωτών· καλεί τη σερβική εισαγγελία να απαγγείλει κατηγορίες κατά όλων των προσώπων που επιτέθηκαν σωματικά και υποκίνησαν βία κατά των διαδηλωτών· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για κάθε πράξη βίας· παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις όσον αφορά τις συλλήψεις διαδηλωτών και τις νομικές διαδικασίες που έχουν κινηθεί εναντίον τους· εκφράζει την ανησυχία του για τις καταγγελίες ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας ενεπλάκησαν σε εκφοβισμό και παρακολούθηση των διαδηλωτών· καταδικάζει τη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι σερβικές αρχές, που υποκινεί βία κατά φοιτητών και άλλων διαδηλωτών· σημειώνει ότι οι φοιτητές ακτιβιστές έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με νομική παρενόχληση, εκφοβισμό και υπερβολική χρήση βίας από τις αρχές· ζητεί την ενδελεχή, αμερόληπτη και ταχεία διερεύνηση των ισχυρισμών περί βίας κατά διαδηλωτών και ανάρμοστης συμπεριφοράς της αστυνομίας κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων· καλεί τις διπλωματικές αποστολές της ΕΕ και των κρατών μελών να συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά τις εν εξελίξει νομικές υποθέσεις που σχετίζονται με τις διαδηλώσεις·

29.εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για την αυξανόμενη πολιτική και οικονομική πίεση στους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και στους καθηγητές πανεπιστημίου, οι οποίοι στερήθηκαν τους μισθούς τους επειδή συμμετείχαν στη συλλογική δράση για την υποστήριξη των αιτημάτων των φοιτητών· εκφράζει, στο πλαίσιο αυτό, τη λύπη του για τις απαράδεκτες νομικές διαδικασίες και την εκστρατεία δυσφήμισης των μέσων ενημέρωσης κατά του πρύτανη του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου·

30.εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του διότι οι σερβικές αρχές έχουν εμπλακεί σε εκτεταμένες παράνομες πρακτικές παρακολούθησης με τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού κατά ακτιβιστών, δημοσιογράφων και μελών της κοινωνίας των πολιτών, όπως αναφέρεται στις πρόσφατες εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας και του Ιδρύματος SHARE· προτρέπει την κυβέρνηση της Σερβίας να σταματήσει αμέσως τη χρήση προηγμένης τεχνολογίας παρακολούθησης κατά ακτιβιστών, δημοσιογράφων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και καλεί τις αρμόδιες κρατικές αρχές να διερευνήσουν ενδελεχώς όλες τις υφιστάμενες υποθέσεις παράνομης παρακολούθησης και χρήσης κατασκοπευτικού λογισμικού και να κινήσουν κατάλληλες διαδικασίες κατά των υπευθύνων· στο πλαίσιο αυτό, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δώσει συνέχεια στα περιστατικά αυτά, να θέσει τα ζητήματα αυτά επί τάπητος ενώπιον των σερβικών αρχών και να επιμείνει στη διεξαγωγή ενδελεχούς έρευνας εν προκειμένω·

31.εκφράζει τη λύπη του για την εικαζόμενη τηλεφωνική παρακολούθηση και κράτηση πέντε ακτιβιστών από το κίνημα Ελεύθερων Πολιτών (PSG) της αντιπολίτευσης και ενός φοιτητή από την οργάνωση STAV τον Μάρτιο του 2025, καθώς και για τα εντάλματα σύλληψης που εκδόθηκαν για άλλους ακτιβιστές της STAV· καταδικάζει τη χρήση της υπόθεσης από τα προπαγανδιστικά μέσα ενημέρωσης και την αδικαιολόγητη παράταση της κράτησης· καλεί τις σερβικές αρχές να απελευθερώσουν την Marija Vasić, τον Lazar Dinić, τον Mladen Cvijetić, τον Lado Jovović, τον Srđan Đurić και τον Davor Stefanović.

32.απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι η ΕΕ και ορισμένα από τα κράτη μέλη της συμμετείχαν στη διοργάνωση των φοιτητικών διαδηλώσεων με σκοπό την πρόκληση μιας «έγχρωμης επανάστασης»· καταδικάζει απερίφραστα, στο πλαίσιο αυτό, τις παράνομες συλλήψεις και απελάσεις πολιτών της ΕΕ και τη δημοσιοποίηση από καταδικασθέντες εγκληματίες πολέμου των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πολιτών της ΕΕ, καθώς και τη ρητορική μίσους κατά εθνικών μειονοτήτων· εκφράζει την ανησυχία του για τον αυξανόμενο αριθμό κρατήσεων όπου εμπλέκονται Ευρωπαίοι πολίτες στα σύνορα της Σερβίας· σημειώνει ότι τα αντιενωσιακά αφηγήματα εκδηλώνονται ως μειούμενη στήριξη της σερβικής κοινωνίας για την ένταξη στην ΕΕ και ως ενίσχυση της παρουσίας ξένων αυταρχικών παραγόντων στη χώρα·

33.καλεί τις σερβικές αρχές να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους κρατικούς θεσμούς παρέχοντας διαφάνεια και λογοδοσία· ενθαρρύνει όλους τους πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες να συμμετάσχουν σε ουσιαστικό διάλογο χωρίς αποκλεισμούς με στόχο την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την ΕΕ·

34.σημειώνει ότι η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στη Σερβία έχει επιδεινωθεί περαιτέρω, όπως καταδεικνύει το γεγονός ότι η Σερβία έπεσε στην 98η θέση στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου του Δημοσιογράφου Χωρίς Σύνορα για το 2024· προτρέπει τη Σερβία να βελτιώσει και να προστατεύσει τον επαγγελματισμό, την ποικιλομορφία και την πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης και να προωθήσει την ποιοτική ερευνητική δημοσιογραφία, τα υψηλότερα δεοντολογικά δημοσιογραφικά πρότυπα, μέσω του σεβασμού των δημοσιογραφικών κωδίκων δεοντολογίας, και τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας· υπενθυμίζει τη σημασία της πολυφωνίας και της διαφάνειας των μέσων ενημέρωσης, μεταξύ άλλων όσον αφορά πτυχές που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και την κρατική χρηματοδότηση, ιδίως μέσω της καλύτερης συμμετοχής της REM· υπενθυμίζει ότι η συγκέντρωση της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τον επαγγελματισμό των ρεπορτάζ· επαναβεβαιώνει ότι, στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η Σερβία πρέπει να ευθυγραμμιστεί με την ΕΕ σε θέματα στρατηγικής σημασίας, όπως η καταπολέμηση της χειραγώγησης των πληροφοριών και παρεμβάσεων από το εξωτερικό· καλεί τη Σερβία να ευθυγραμμιστεί με τις πολιτικές της ΕΕ για την αντιμετώπιση των ξένων παρεμβάσεων και των εκστρατειών παραπληροφόρησης, εφαρμόζοντας συγκεκριμένα ρυθμιστικά μέτρα σύμφωνα με τα ενωσιακά πρότυπα, όπως οι διατάξεις που περιλαμβάνονται στην πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ (πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες) (ΕΕ L 277 της 27.10.2022, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj). και στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/900 σχετικά με τη διαφάνεια και τη στόχευση της πολιτικής διαφημιστικής προβολής Κανονισμός (ΕΕ) 2024/900 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Μαρτίου 2024, σχετικά με τη διαφάνεια και τη στόχευση της πολιτικής διαφημιστικής προβολής (ΕΕ L, 2024/900, 20.3.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/900/oj).· ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ της Σερβίας, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών με γνώμονα την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης· αναμένει από τις αρχές να διερευνήσουν και να διώξουν όλες τις περιπτώσεις ρητορικής μίσους, εκστρατειών δυσφήμισης και στρατηγικών αγωγών κατά δημοσιογράφων·

35.εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τις καταγγελλόμενες περιπτώσεις κακοποιητικών επιθέσεων, ψηφιακής παρακολούθησης και παρενόχλησης εις βάρος δημοσιογράφων, ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, και πιο πρόσφατα μια αστυνομική επιδρομή κατά τεσσάρων επιφανών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στις 25 Φεβρουαρίου 2025, φαινομενικά για κατάχρηση κονδυλίων του Οργανισμού Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ· καταδικάζει απερίφραστα τις επίμονες εκστρατείες δυσφήμισης και τον εκφοβισμό εις βάρος της κοινωνίας των πολιτών στη Σερβία, συμπεριλαμβανομένων ψευδών ισχυρισμών σχετικά με σχέδια ανατροπής της κυβέρνησης με εξωτερική στήριξη·

36.εκφράζει την ανησυχία του διότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στη Σερβία βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων περιοριστικών προϋποθέσεων, χρηματοδοτικών περιορισμών, επιδρομών της αστυνομίας και άλλων μορφών εκφοβισμού από τις κρατικές αρχές· υπογραμμίζει τη σημασία ενός πλαισίου που θα επιτρέπει στις τοπικές και ενεργές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να λειτουργούν ελεύθερα και να συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ, με ουσιαστικό και χωρίς αποκλεισμούς τρόπο· εκφράζει τη λύπη του διότι η Σερβία δεν παρέχει αυτή τη στιγμή ένα πλαίσιο που να επιτρέπει στις ενεργές και πλουραλιστικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως σε όσες ασχολούνται με τη στήριξη της δημοκρατίας και την παρακολούθηση των εκλογών, να λειτουργούν ελεύθερα και να συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής με ουσιαστικό και χωρίς αποκλεισμούς τρόπο· εκφράζει την ανησυχία του για τις πρόσφατες επιδρομές σε γραφεία οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών· ζητεί να διερευνηθούν όλες οι επιθέσεις και οι εκστρατείες δυσφήμισης εις βάρος οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και να βελτιωθεί η διαφάνεια της δημόσιας χρηματοδότησης·

37.καταδικάζει την πολιτική πίεση που ασκείται σε πανεπιστήμια και άλλα ερευνητικά ιδρύματα μέσω ενός βεβιασμένου κυβερνητικού διατάγματος που παρεμβαίνει στην ακαδημαϊκή ελευθερία των ερευνητών και μειώνει τους μισθούς τους· καταδικάζει τη δυσφήμιση καθηγητών, ερευνητών και λοιπού ακαδημαϊκού προσωπικού σε φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης· εκφράζει τη λύπη του για την αυξανόμενη χρήση συμβάσεων ορισμένου χρόνου για εκπαιδευτικούς και άλλους δημόσιους υπαλλήλους ως πολιτικό εργαλείο για την άσκηση πίεσης και ελέγχου·

38.προτρέπει τις σερβικές αρχές να επεκτείνουν τη διαθεσιμότητα δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών υπηρεσιών σε όλες τις μειονοτικές γλώσσες σε ολόκληρη τη χώρα, διασφαλίζοντας ίση πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης για όλες τις κοινότητες, αξιοποιώντας παράλληλα τις βέλτιστες πρακτικές από την περιοχή της Βοϊβοδίνας·

39.εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το σχέδιο νόμου που υποβλήθηκε στο σερβικό κοινοβούλιο στις 29 Νοεμβρίου 2024, το οποίο προτείνει να θεσπιστεί νόμος, όπως ο αντίστοιχος ρωσικός, για τους ξένους πράκτορες· υπενθυμίζει στους Σέρβους νομοθέτες ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι δημοσιογράφοι διαδραματίζουν καίριο ρόλο σε μια υγιή δημοκρατική κοινωνία· επαναλαμβάνει ότι μια τέτοια νομοθεσία δεν συνάδει με τις αξίες της ΕΕ· σημειώνει ότι πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ανέστειλαν τη συνεργασία τους με το νομοθετικό και το εκτελεστικό σώμα της κυβέρνησης τον Φεβρουάριο του 2025·

40.εκφράζει σοβαρή ανησυχία για την αυξανόμενη πολιτική παρέμβαση όσον αφορά την προστασία της κληρονομιάς στη Σερβία, συμπεριλαμβανομένων της άρσης του καθεστώτος προστασίας από πολιτιστικά μνημεία και της αδιαφορίας για τις νομικές διαδικασίες που διέπουν τη διατήρησή τους, όπως στην περίπτωση του μοντερνιστικού συγκροτήματος Generalštab·

41.καλεί τη Σερβία να καταπολεμήσει την παραπληροφόρηση, συμπεριλαμβανομένων των παραπλανητικών αφηγημάτων κατά της ΕΕ και, ειδικότερα, να δώσει τέλος στις κρατικά χρηματοδοτούμενες εκστρατείες παραπληροφόρησης· καταδικάζει το άνοιγμα γραφείου του RT στο Βελιγράδι, την έναρξη εργασιών της διαδικτυακής υπηρεσίας ειδήσεων του RT στα σερβικά και τη συνεχιζόμενη λειτουργία του ρωσικού διαδικτυακού ειδησεογραφικού πρακτορείου Sputnik Srbija, το οποίο χρησιμοποιείται για τη διάδοση φιλορωσικών αφηγημάτων και παραπληροφόρησης σε ολόκληρη την περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων· προτρέπει τις σερβικές αρχές να αντιμετωπίσουν τις υβριδικές απειλές και να ευθυγραμμιστούν πλήρως με την απόφαση του Συμβουλίου όσον αφορά την αναστολή των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων των Sputnik και RT· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τη διάδοση της παραπληροφόρησης σχετικά με τη ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας· καλεί τη Σερβία και την Επιτροπή να ενισχύσουν τις υποδομές για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και άλλων υβριδικών απειλών· καταδικάζει την αυξανόμενη επιρροή της ρωσικής και κινεζικής κρατικής παραπληροφόρησης στη Σερβία, μεταξύ άλλων και τη διάδοση αντιευρωπαϊκών και αντιδημοκρατικών αφηγημάτων·

42.σημειώνει την έγκριση της εθνικής στρατηγικής για την ισότητα και της στρατηγικής για την πρόληψη και την προστασία από τις διακρίσεις, και ζητεί την πλήρη εφαρμογή τους και την περαιτέρω ευθυγράμμισή τους με τα ενωσιακά πρότυπα· προτρέπει τις σερβικές αρχές να ανταποκριθούν στις συστάσεις της Ομάδας ειδικών σε δράση κατά της βίας εναντίον των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (GREVIO) με σκοπό τη βελτίωση της συμμόρφωσης με τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, την οποία έχει κυρώσει η Σερβία· σημειώνει με ανησυχία την προσωρινή αναστολή της εφαρμογής του νόμου για την ισότητα των φύλων από το Συνταγματικό Δικαστήριο· εκφράζει την ανησυχία του για τη συνεχιζόμενη έλλειψη επαρκούς στήριξης προς τις οργανώσεις που προωθούν τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων·

43.εκφράζει τη βαθιά του λύπη για τη δημογραφική συρρίκνωση στη Σερβία, η οποία επιδεινώνεται από την αρνητική καθαρή μετανάστευση λόγω οικονομικών δυσχερειών και πολιτικών διώξεων· τονίζει ότι είναι κυρίως νέοι, μορφωμένοι και παραγωγικοί άνθρωποι που εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα, καθώς και άτομα που υφίστανται πιέσεις και απειλούνται λόγω των πολιτικών τους απόψεων, συμπεριλαμβανομένης της Dijana Hrka, μητέρας ενός από τα θύματα της τραγωδίας του σιδηροδρομικού σταθμού Novi Sad, που φοβάται για την ασφάλειά της μετά την άσκηση πίεσης από υποστηρικτές του SNS·

44.τονίζει ότι οι σερβικές αρχές πρέπει να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για την προάσπιση και την ενίσχυση του σεβασμού των δικαιωμάτων του παιδιού στη χώρα, μεταξύ άλλων με την επικύρωση του τρίτου προαιρετικού πρωτοκόλλου της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, έγκριση εθνικού σχεδίου δράσης για τα δικαιώματα του παιδιού, υιοθέτηση νέας στρατηγικής για τη βία κατά των παιδιών δεδομένης της λήξης του προηγούμενου πλαισίου, θέσπιση εθνικού πλαισίου για την προστασία των παιδιών από κακοποίηση και αμέλεια·

45.επικροτεί για το γεγονός ότι η Παρέλαση Υπερηφάνειας 2024 του Βελιγραδίου, η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής στη Σερβία, πραγματοποιήθηκε ειρηνικά, αν και υπό την εμφανή προστασία αστυνομικών δυνάμεων·

46.τονίζει την ανάγκη για ισχυρή δέσμευση όσον αφορά τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων, τη διασφάλιση της πλήρους εκπροσώπησής τους σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, τη διατήρηση της πολιτιστικής τους ταυτότητας μέσω της χρήσης των αντίστοιχων γλωσσών τους και την κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών τους, της ελευθερίας της έκφρασης και της πρόσβασης στην πληροφόρηση, καθώς και την ανάγκη να συνεχιστούν ενεργά οι έρευνες για εγκλήματα μίσους ως αναντικατάστατο μέρος των κοινών ευρωπαϊκών αξιών· εκφράζει τη λύπη του, διότι σχεδόν όλες οι εθνικές μειονότητες προστατεύονται μόνο στα χαρτιά· εκφράζει την ανησυχία του για την πρακτική της τυπικής εκπροσώπησης των εθνικών μειονοτήτων που βρίσκονται υπό κυβερνητικό έλεγχο· καλεί τη Σερβία να προστατεύσει και να προωθήσει την πολιτιστική κληρονομιά και τις παραδόσεις των εθνικών της μειονοτήτων, ιδίως δε να δημιουργήσει θετική ατμόσφαιρα για την εκπαίδευση στις μειονοτικές γλώσσες, μεταξύ άλλων παρέχοντας επαρκή αριθμό εκπαιδευτικών, σχολικών βιβλίων και πρόσθετου υλικού, και αποδοκιμάζει την παραβίαση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων στον τομέα αυτόν· καλεί τη Σερβία να μην εκμεταλλεύεται τις εθνικές ταυτότητες των εθνικών μειονοτήτων κατά τρόπο που σπέρνει διχόνοια εντός των κοινοτήτων αυτών, και καταδικάζει απερίφραστα τις καταγεγραμμένες περιπτώσεις ρητορικής μίσους εναντίον ορισμένων εξ αυτών· σημειώνει τη σημαντική καθυστέρηση στην κατάρτιση νέου σχεδίου δράσης για την πραγμάτωση των δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων, και τονίζει την επείγουσα ανάγκη να οριστικοποιηθεί και να εφαρμοστεί άμεσα από τη Σερβία· υπογραμμίζει την ανάγκη το νέο σχέδιο δράσης να ενσωματώνει πλήρως τα πορίσματα και τις συστάσεις της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Σύμβασης-πλαισίου για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων·

47.εκφράζει την ανησυχία του για τη σημαντική μείωση του πληθυσμού ορισμένων μειονοτικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένης της βουλγαρικής μειονότητας· καλεί τη Σερβία να διασφαλίσει το δικαίωμα χρήσης ονομάτων και γλωσσών ειδικά για μειονοτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών εντός της βουλγαρικής κοινότητας· σημειώνει με ανησυχία ότι δεν έχουν μεταφραστεί όλα τα σχολικά εγχειρίδια στα βουλγαρικά· καλεί τη σερβική κυβέρνηση να διασφαλίσει αμοιβαία ίσα δικαιώματα για την κροατική μειονότητα στη Σερβία, όπως απολαμβάνει η σερβική μειονότητα στην Κροατία, ιδίως όσον αφορά τη διασφάλιση της αμοιβαίας εκπροσώπησής της σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και τοπικών επιπέδων· εκφράζει εκ νέου την ανησυχία του όσον αφορά την περιοριστική και αυθαίρετη επιβολή του νόμου για τη μόνιμη και προσωρινή διαμονή σε σχέση με την παθητικοποίηση των διευθύνσεων χιλιάδων Αλβανών στη νότια Σερβία· τονίζει την κατάσταση της ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Σερβία, η οποία δεν αναγνωρίζεται επίσημα από το κράτος ως παραδοσιακή εκκλησία·

48.εκφράζει τη λύπη του για τις προσπάθειες των σερβικών αρχών να υπονομεύσουν την εθνική ταυτότητα των κοινοτήτων εντός της χώρας· στο πλαίσιο αυτό, εκφράζει την ανησυχία του για την προώθηση αφηγημάτων όπως το αποκαλούμενο «έθνος των Shopi», τα οποία επιδιώκουν να διαγράψουν την ύπαρξη της βουλγαρικής κοινότητας και να αρνηθούν τις ιστορικές ρίζες και την πολιτιστική κληρονομιά της· εκφράζει τη λύπη του για τις έρευνες που διεξήγαγαν οι σερβικές αρχές στο πολιτιστικό κέντρο Bosilegrad και για την κίνηση προδικαστικών διαδικασιών για «εθνοτικό μίσος» κατά ακτιβιστών ΜΚΟ·

49.καλεί τη Σερβία να μην στρεβλώνει ιστορικά γεγονότα, όπως το αφήγημα γύρω από την αποκαλούμενη σφαγή στη Surdulica, τα οποία χρησιμεύουν μόνο για την εξάπλωση της διχόνοιας και του μίσους κατά μειονοτήτων και γειτονικών χωρών, κάτι που δεν είναι συμβατό με την ένταξη στην ΕΕ·

Συμφιλίωση και σχέσεις καλής γειτονίας

50.επαναλαμβάνει ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας και η περιφερειακή συνεργασία παραμένουν ουσιώδη στοιχεία της διαδικασίας διεύρυνσης· καλεί τη Σερβία να σταματήσει να επιβάλλει περιορισμούς εισόδου στους περιφερειακούς ακτιβιστές και καλλιτέχνες της κοινωνίας των πολιτών, καθώς οι πρακτικές αυτές υπονομεύουν τον περιφερειακό διάλογο και συνεργασία· επαναβεβαιώνει ακόμη τη σημασία της σταθερότητας των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ανθεκτικότητάς τους έναντι εξωτερικών παρεμβάσεων στις εσωτερικές δημοκρατικές διαδικασίες· τονίζει τη σημασία να αναπτύξει η Σερβία σχέσεις καλής γειτονίας, να εφαρμόσει διμερείς συμφωνίες και να επιλύσει εκκρεμή διμερή ζητήματα με τους γείτονές της· σημειώνει τη συμμετοχή της Σερβίας σε περιφερειακές πρωτοβουλίες και την ενεργό συμμετοχή της στο σχέδιο ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια και την κοινή περιφερειακή αγορά· υπογραμμίζει ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για να προχωρήσει η Σερβία στην ευρωπαϊκή της πορεία·

51.ζητεί την ιστορική συμφιλίωση και την υπέρβαση των διακρίσεων και των προκαταλήψεων του παρελθόντος· αποδοκιμάζει την πρόσφατη εμπρηστική ρητορική της κυβέρνησης, η οποία στρέφεται κατά γειτονικών κρατών που δεν υποστήριξαν το άνοιγμα της ομάδας 3 για τη Σερβία·

52.επαναλαμβάνει ότι η Σερβία πρέπει να απόσχει από τον επηρεασμό της εγχώριας πολιτικής των γειτονικών της χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τον αντισυνταγματικό εορτασμό της Ημέρας της Σερβικής Δημοκρατίας στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και την αμφισβήτηση των δικαστικών αποφάσεων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης·

53.καλεί τη Σερβία να εντείνει τις προσπάθειές της για συμφιλίωση και να αναζητήσει λύσεις σε διαφορές του παρελθόντος, ιδίως όσον αφορά αγνοούμενους, ήτοι 1 782 άτομα στην Κροατία, 7 608 άτομα στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και 1 595 στο Κόσοβο· καλεί τις σερβικές αρχές να μεριμνήσουν για τη δικαίωση των θυμάτων αναγνωρίζοντας και τηρώντας τις δικαστικές αποφάσεις σχετικά με τα εγκλήματα πολέμου, καταπολεμώντας την ατιμωρησία για εγκλήματα πολέμου, διερευνώντας υποθέσεις αγνοουμένων, διερευνώντας τόπους ταφής, και στηρίζοντας τις εθνικές εισαγγελικές αρχές στην προσαγωγή των δραστών στη δικαιοσύνη, γεγονός που απαιτεί τη συνεργασία και άλλων μερών· καταδικάζει απερίφραστα την εκτεταμένη δημόσια άρνηση διεθνών αποφάσεων για εγκλήματα πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της άρνησης της γενοκτονίας στη Srebrenica·

54.καλεί τις δικαστικές αρχές της Σερβίας να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τα πρότυπα δίκαιης δίκης και ικανοποίησης της δικαιοσύνης για τα θύματα σε όλες τις υποθέσεις εγκλημάτων πολέμου· ζητεί να συμπεριληφθούν στον ποινικό κώδικα η άρνηση εγκλημάτων πολέμου και ο εγκωμιασμός εγκληματιών πολέμου, με σκοπό τη δίωξη κάθε μορφής άρνησης εγκλημάτων πολέμου όπως προσδιορίζονται από τις αποφάσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία και του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου·

55.επαναλαμβάνει τη στήριξή του υπέρ της πρωτοβουλίας θέσπισης περιφερειακής επιτροπής για τη διαπίστωση πραγματικών περιστατικών εγκλημάτων πολέμου και άλλων σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην επικράτεια της πρώην Γιουγκοσλαβίας (RECOM)·

56.επαναλαμβάνει τη θέση του σχετικά με τη σημασία να αποσφραγιστούν και να δημοσιευθούν τα αρχεία της εμπόλεμης περιόδου, και επαναλαμβάνει την έκκλησή του να αποσφραγιστούν τα αρχεία της πρώην Γιουγκοσλαβίας και, ειδικότερα, να επιτραπεί η πρόσβαση στους φακέλους της πρώην γιουγκοσλαβικής μυστικής υπηρεσίας (UDBA) και της Υπηρεσίας Αντικατασκοπείας του Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού (KOS), και να επιστραφούν οι φάκελοι στις αντίστοιχες κυβερνήσεις, εφόσον το ζητήσουν·

57.επαναλαμβάνει την πλήρη υποστήριξή του προς τον διάλογο υπό την αιγίδα της ΕΕ και χαιρετίζει τον διορισμό του Peter Sørensen ως Ειδικού Εντεταλμένου της ΕΕ για τον διάλογο μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας·

58.επαναλαμβάνει τη σημασία της εποικοδομητικής δέσμευσης εκ μέρους των αρχών τόσο της Σερβίας όσο και του Κοσόβου, προκειμένου να επιτευχθεί μια συνολική νομικά δεσμευτική συμφωνία εξομάλυνσης, με βάση την αμοιβαία αναγνώριση και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο· καλεί τόσο το Κόσοβο όσο και τη Σερβία να εφαρμόσουν τις συμφωνίες των Βρυξελλών και της Οχρίδας, συμπεριλαμβανομένης της ίδρυσης της Ένωσης/Κοινότητας Δήμων με Σερβική Πλειοψηφία και της άρσης της αντίθεσης της Σερβίας όσον αφορά τη συμμετοχή του Κοσόβου σε περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς, καθώς και να αποφύγουν μονομερείς ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη διαδικασία διαλόγου·

59.αναμένει από το Κόσοβο και τη Σερβία να συνεργαστούν πλήρως και να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για τη σύλληψη και την ταχεία προσαγωγή στη δικαιοσύνη των δραστών της τρομοκρατικής επίθεσης του 2023 στο χωριό Banjska· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Σερβία εξακολουθεί να ασκεί δίωξη κατά των υπευθύνων, ιδίως του Milan Radoičić, αντιπροέδρου της Srpska Lista· επαναλαμβάνει ότι οι δράστες της τρομοκρατικής επίθεσης στο Zubin Potok πρέπει επίσης να λογοδοτήσουν και να προσαχθούν στη δικαιοσύνη χωρίς καθυστέρηση·

60.καλεί την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και την Επιτροπή να αναλάβουν πιο προορατικό ρόλο στη διαδικασία διαλόγου· ζητεί να ενισχυθεί ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διευκόλυνση του διαλόγου μέσω τακτικών συνεδριάσεων της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης·

Κοινωνικο-οικονομικές μεταρρυθμίσεις

61.χαιρετίζει τη σταθερή πρόοδο της Σερβίας προς την ανάπτυξη μιας λειτουργικής οικονομίας της αγοράς με θετική αύξηση του ΑΕΠ και αυξημένες ξένες επενδύσεις σε ορισμένους τομείς· σημειώνει ότι η Σερβία έλαβε την πρώτη της πιστοληπτική διαβάθμιση επενδυτικής κατηγορίας· υπογραμμίζει ότι η ΕΕ είναι ο κύριος εμπορικός εταίρος της Σερβίας, η μεγαλύτερη πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων και μακράν ο βασικότερος χορηγός· επαναλαμβάνει ότι η χρηματοδοτική βοήθεια, η οποία είναι ιδιαίτερα επωφελής για τη Σερβία, εξαρτάται από την ενίσχυση των δημοκρατικών αρχών, την ευθυγράμμιση με την ΚΕΠΠΑ και άλλες πολιτικές της ΕΕ· επαναλαμβάνει την ανάγκη για ουσιαστικότερες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, την εκπαίδευση και τη δημόσια διοίκηση, μεταξύ άλλων για την αντιμετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων· εκφράζει την ανησυχία του για την κλίμακα και το πεδίο εφαρμογής των ανατεθειμένων διακυβερνητικών συμβάσεων που εξαιρούνται από το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του διότι το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ανατολικής Ευρώπης·

62.εκφράζει την ανησυχία για τις επενδύσεις της Ρωσίας και της Κίνας στη Σερβία και την αυξανόμενη επιρροή τους στις πολιτικές και οικονομικές διαδικασίες στην περιοχή·

63.καλεί τη Σερβία να εντείνει τις προσπάθειες και να αυξήσει τις επενδύσεις στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των παραμεθόριων περιοχών της ώστε να αντιμετωπίσει την πληθυσμιακή συρρίκνωση και να διασφαλίσει την πρόσβαση των κατοίκων σε βασικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματικών ευκαιριών, της υγειονομικής περίθαλψης και της εκπαίδευσης· υπογραμμίζει τις δυνατότητες των προγραμμάτων διασυνοριακής συνεργασίας του ΜΠΒ ΙΙΙ ως βασικού εργαλείου για την προώθηση της μακροπρόθεσμης βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης·

64.χαιρετίζει την ενεργό συμμετοχή της Σερβίας στην εφαρμογή του νέου αναπτυξιακού σχεδίου για τα Δυτικά Βαλκάνια· σημειώνει το γεγονός ότι η Σερβία ενέκρινε το θεματολόγιο μεταρρυθμίσεών της στις 3 Οκτωβρίου 2024· πιστεύει ότι η αξιοποίηση των ευκαιριών του αναπτυξιακού σχεδίου θα ενισχύσει περαιτέρω τη σερβική οικονομία, η οποία κατά την τελευταία τριετία επωφελήθηκε από χρηματοδοτική και τεχνική συνδρομή ύψους άνω των 586 εκατομμυρίων EUR στο πλαίσιο του ΜΠΒ ΙΙΙ· πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση θα πρέπει να στηρίζει καλύτερα τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις της χώρας· ζητεί, εν προκειμένω, να αναπρογραμματιστεί η σχετική χρηματοδότηση της ΕΕ, μεταξύ άλλων από το νέο σχέδιο ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια, ώστε να ανακατευθυνθούν περισσότερα κονδύλια προς τη στήριξη δικαστικών μεταρρυθμίσεων, μέτρων κατά της διαφθοράς, καθώς και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, με σκοπό να υποστηριχθεί το κρίσιμο έργο τους, ιδίως στο πλαίσιο του κενού που δημιουργήθηκε από την αποχώρηση των Αμερικανών δωρητών· καλεί ακόμη την ΕΕ και τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο γόνιμης συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και των ομολόγων της στα Δυτικά Βαλκάνια, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να ασκεί αποτελεσματικά τις αρμοδιότητές της όσον αφορά τα κονδύλια του ΜΠΒ ΙΙΙ και της διευκόλυνσης για τα Δυτικά Βαλκάνια στις αποδέκτριες χώρες· προτρέπει τις σερβικές αρχές να εντείνουν τις προσπάθειές τους να γνωστοποιήσουν σαφώς στους πολίτες τα οφέλη των ενωσιακών κονδυλίων και να βελτιώσουν την προβολή τους·

65.εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη δημόσιων διαβουλεύσεων κατά την έγκριση του θεματολογίου μεταρρυθμίσεων της Σερβίας· ζητεί αποτελεσματικότερη εποπτεία των ενωσιακών χρηματοδοτικών προγραμμάτων και έργων·

66.τάσσεται υπέρ της αυξημένης περιφερειακής συνεργασίας μεταξύ των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την ανάπτυξη κοινών στρατηγικών για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και των εξωτερικών παρεμβάσεων· τονίζει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διευκόλυνση αυτών των συνεργατικών προσπαθειών· ζητεί να συνεχιστεί και να ενισχυθεί περαιτέρω το περιφερειακό πρόγραμμα του ΜΠΒ για την κυβερνοασφάλεια·

67.αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο της επιχειρηματικής κοινότητας της Σερβίας στην προαγωγή της οικονομικής σύγκλισης με την ΕΕ, μεταξύ άλλων με τις ευκαιρίες που παρέχει το σχέδιο ανάπτυξης και η εφαρμογή του, ως βιώσιμη εναλλακτική λύση στις ρωσικές και κινεζικές επενδύσεις στη χώρα· επικροτεί τη συμβολή της επιχειρηματικής κοινότητας στην προαγωγή των κοινωνικοοικονομικών σχέσεων στα Δυτικά Βαλκάνια·

68.σημειώνει τις προσπάθειες της επιχειρηματικής κοινότητας της Σερβίας να υποστηρίξει την προσχώρηση των Δυτικών Βαλκανίων στην ενιαία αγορά της ΕΕ ως απτό βήμα προς την πλήρη ένταξη στην ΕΕ· ζητεί σαφείς, μετρήσιμες δράσεις και σαφώς καθορισμένους ρόλους και αρμοδιότητες με γνώμονα την υλοποίηση του σχεδίου δράσης για την κοινή περιφερειακή αγορά, ως βασικού μοχλού για την επιτυχή προσχώρηση της περιοχής στην ενιαία αγορά της ΕΕ·

Ενέργεια, περιβάλλον, βιώσιμη ανάπτυξη και συνδεσιμότητα

69.καλεί τη Σερβία να εντείνει τις προσπάθειές της για τη μεταφορά του σχετικού περιβαλλοντικού και κλιματικού κεκτημένου και να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των προτύπων προστασίας του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων ενισχύοντας σημαντικά τις διοικητικές και τεχνικές ικανότητές της σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, ιδίως όσον αφορά τη νομοθεσία για τη διαχείριση των αποβλήτων και την έγκριση του προγράμματος προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και του εθνικού σχεδίου για την ενέργεια και το κλίμα· προτρέπει τις σερβικές αρχές να βελτιώσουν τη διαφάνεια και την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων όλων των επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των κινεζικών και ρωσικών επενδύσεων·

70.εκφράζει εκ νέου τη λύπη του για τη μη ανάληψη δράσης σχετικά με τη ρύπανση του ποταμού Dragovishtitsa από ορυχεία που λειτουργούν στην περιοχή και τις επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων της περιοχής και στο περιβάλλον·

71.καλεί τη Σερβία να εντείνει τις προσπάθειές της για την απανθρακοποίηση του ενεργειακού της συστήματος και να καταστήσει δυνατή την αποτελεσματική επιβολή των κανονισμών για τη μείωση της ρύπανσης που σχετίζονται με τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς·

72.επισημαίνει την ανάγκη για περαιτέρω πρόοδο στη διασυνοριακή συνεργασία με τις γειτονικές χώρες, ειδικότερα όσον αφορά τις διασυνοριακές οδικές υποδομές· προτρέπει τη Σερβία να αρχίσει να υλοποιεί τις δραστηριότητες που περιγράφονται στο μνημόνιο συνεννόησης για τη συνεργασία με τη Βουλγαρία στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος·

73.σημειώνει το μνημόνιο συνεννόησης ΕΕ-Σερβίας για τη δρομολόγηση στρατηγικής εταιρικής σχέσης σχετικά με τις βιώσιμες πρώτες ύλες, τις αξιακές αλυσίδες συσσωρευτών και τα ηλεκτρικά οχήματα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης και σύμφωνα με τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα· υπενθυμίζει ότι ο διάλογος με τους πληττόμενους πληθυσμούς, την επιστημονική κοινότητα και την κοινωνία των πολιτών θα πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε τέτοιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης·

74.επικροτεί τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων στα Τίρανα σχετικά με τη μείωση του κόστους περιαγωγής· καλεί, εν προκειμένω, τις αρχές, τους ιδιωτικούς φορείς και όλους τους συμφεροντούχους να διευκολύνουν την εκπλήρωση των συμφωνηθέντων στόχων για την επίτευξη ουσιαστικής μείωσης του κόστους περιαγωγής για δεδομένα και περαιτέρω μειώσεων που θα οδηγήσουν σε τιμές παραπλήσιες των εγχώριων τιμών μεταξύ των Δυτικών Βαλκανίων και της ΕΕ έως το 2027· επικροτεί την έναρξη ισχύος της πρώτης φάσης εφαρμογής του χάρτη πορείας για την περιαγωγή μεταξύ των Δυτικών Βαλκανίων και της ΕΕ·

75.επαναλαμβάνει τη σημασία η Σερβία να συνεχίσει να διαφοροποιεί τον ενεργειακό εφοδιασμό της, ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την εξάρτησή της από τη Ρωσία· σημειώνει τις εξαγγελθείσες από τις Ηνωμένες Πολιτείες κυρώσεις κατά της Naftna Industrija Srbije (NIS), θυγατρικής της ρωσικής Gazprom· επικροτεί την ολοκλήρωση της γραμμής διασύνδεσης φυσικού αερίου μεταξύ Σερβίας και Βουλγαρίας (IBS) τον Δεκέμβριο του 2023· εκφράζει τη λύπη του για την αναβολή της έναρξης της εμπορικής λειτουργίας της IBS· ζητεί να ολοκληρωθεί ταχέως η διαδικασία αδειοδότησης, ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης λειτουργικότητά της σύμφωνα με το κεκτημένο της Ενεργειακής Κοινότητας· σημειώνει ότι η Σερβία λαμβάνει μέτρα για τη θέσπιση φόρου άνθρακα έως το 2027 ως βήμα προς την ευθυγράμμιση με το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ·

76.σημειώνει ότι έχουν ανοίξει όλα τα κεφάλαια της ομάδας 4 σχετικά με το πράσινο θεματολόγιο και τη βιώσιμη συνδεσιμότητα· σημειώνει την έγκριση του νόμου για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ως θετικό βήμα για την προστασία του περιβάλλοντος στη Σερβία, εκφράζοντας παράλληλα τη λύπη του διότι ο νέος νόμος δεν ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη σχετική οδηγία 2014/52/ΕΕ της ΕΕ Οδηγία 2014/52/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/92/ΕΕ σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (ΕΕ L 124 της 25.4.2014, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/52/oj)., καθώς εξακολουθεί να παρέχει τη δυνατότητα σε σημαντικά έργα να προχωρήσουν χωρίς ολοκληρωμένο περιβαλλοντικό έλεγχο· εκφράζει εκ νέου την ανάγκη καθορισμού και αυστηρής διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, ιδίως όσων χαρακτηρίζονται σημαντικές περιοχές πτηνών και βιοποικιλότητας· ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε κρίσιμες τοποθεσίες, όπου πρέπει να βελτιωθεί η επιβολή κατά της λαθροθηρίας·

° °

77.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την Επιτροπή, την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/ Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και στον Πρόεδρο, την Κυβέρνηση και την Εθνοσυνέλευση της Σερβίας.