1.vestigt de aandacht op de fundamentele rol die de Commissie verzoekschriften speelt bij de bescherming en bevordering van de rechten van EU-burgers en ‑ingezetenen door erop toe te zien dat de zorgen en klachten van indieners op tijdige, doeltreffende en passende wijze worden behandeld en dat indieners worden geïnformeerd over de genomen maatregelen en de geboekte vooruitgang in verband met hun verzoekschriften; herinnert eraan dat alle verzoekschriften aan de hand van een open, democratische en transparante verzoekschriftenprocedure worden behandeld;

2.prijst het cruciale werk dat de Commissie verzoekschriften heeft verricht in de zaak van de verzoekschriften over het schiereiland Akamas, het gebied met de grootste biodiversiteit op Cyprus, dat al tientallen jaren te maken heeft met herhaalde systematische schendingen van de habitatrichtlijnRichtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1992/43/oj). en de vogelrichtlijnRichtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand (PB L 20 van 26.1.2010, blz. 7, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/147/oj)., terwijl in het algemeen doeltreffende en wettelijk bindende maatregelen om dit gebied te beschermen ontbreken, en de bevoegde Cypriotische autoriteiten onlangs plannen hebben gepresenteerd die verwoestende gevolgen zullen hebben voor de zeer kwetsbare natuurlijke ecosystemen van het gebied en in strijd zijn met milieuwetgeving van de EU; onderstreept dat de Commissie naar aanleiding van de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften hierover op 13 maart 2024 heeft besloten Cyprus voor het Hof van Justitie van de Europese Unie te dagen voor niet-naleving van de habitatrichtlijn door de Cypriotische autoriteiten; betreurt het dat de Commissie in de periode volgend op dat besluit – meer dan een jaar – geen enkel dossier bij het Hof heeft ingediend, en derhalve de gerechtelijke procedure nog niet formeel heeft ingeleid;

3.onderstreept het belangrijke werk dat is verricht door de Commissie verzoekschriften voor de bescherming van de rechten van werknemers tegen discriminatie en misbruik van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd in de publieke sector in Italië; waardeert het dat de Commissie terdege rekening heeft gehouden met de zeer degelijke juridische documenten die door de indieners zijn verstrekt en die zorgvuldig zijn beoordeeld tijdens verschillende vergaderingen van de Commissie verzoekschriften, en heeft besloten Italië voor het HvJ EU te dagen omdat het in strijd met Richtlijn 1999/70/EG van de Raad geen einde heeft gemaakt aan het misbruik van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd en discriminerende arbeidsvoorwaarden;

4.prijst de Commissie verzoekschriften voor de behandeling van verzoekschrift nr. 1168/2023, ingediend door Mihai Igna namens de vereniging “Samen brengen we welvaart”, waarin wordt opgeroepen tot teruggave van de nationale schatten en historische archieven van Roemenië die momenteel in Rusland worden vastgehouden; benadrukt het grote historische belang van dit debat voor alle lidstaten die in het verleden te maken hebben gehad met plunderingen door Rusland, met name in de context van de aanhoudende oorlog in Oekraïne, aangezien het de bredere uitdagingen in verband met het behoud van cultuur en de bescherming van nationaal erfgoed in tijden van geopolitieke conflicten belicht; benadrukt dat de betrokkenheid van de Commissie verzoekschriften bij deze zaak blijk geeft van haar inzet voor de bescherming van de rechten van EU burgers en lidstaten, het historische erfgoed van Roemenië, en voor de ondersteuning van de rechtmatige aanspraken van Roemenië op het internationale toneel; herinnert aan de vervolgens in de plenaire vergadering aangenomen resolutie over de teruggave van Roemeense nationale schatten die illegaal door Rusland zijn toegeëigendPB C, C/2024/6559, 12.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6559/oj.;

5.wijst nogmaals op het belang van een permanent openbaar debat over de werkterreinen van de EU, zodat burgers naar behoren worden geïnformeerd over de reikwijdte van de bevoegdheden van de Unie en de verschillende niveaus van besluitvorming; dringt aan op een intensievere gestructureerde EU-brede informatie- en communicatiecampagne, die zonder extra kosten moet worden uitgevoerd (d.w.z. met gebruikmaking van de huidige middelen van de liaisonbureaus van het Europees Parlement), in alle officiële EU-talen in samenwerking met nationale en regionale ombudsmannen, ngo’s en onderwijsinstellingen om burgers uit alle lidstaten bewuster te maken van hun recht om verzoekschriften in te dienen, waarbij het met name gaat om plattelands- en kansarme gemeenschappen en gemarginaliseerde groepen, alsook om afgelegen eilanden en regio’s; stelt voor om, zonder dat dit extra kosten met zich meebrengt, meer inspanningen te leveren op het gebied van voorlichting via sociale media en lokale gemeenschapsevenementen; onderstreept de noodzaak van bredere bewustmakings- en voorlichtingscampagnes met actieve betrokkenheid van communicatiediensten om de kennis van burgers over hun recht om een verzoekschrift in te dienen, alsmede over de reikwijdte van de verantwoordelijkheden van de EU en de bevoegdheden van de Commissie verzoekschriften te helpen vergroten, teneinde het aantal niet-ontvankelijke verzoekschriften te verminderen en burgers meer bij het besluitvormingsproces te betrekken; beveelt aan de digitale toegankelijkheid van het verzoekschriftenportaal te verbeteren, onder meer door aanpassingen voor personen met een handicap en vertalingen van hogere kwaliteit in alle officiële EU-talen; beveelt aan om te onderzoeken in hoeverre bestaande IT-instrumenten kunnen worden ingezet voor het vergroten van de ondersteuning van burgers op het portaal, onder meer door opties over te hevelen naar de betreffende klachtenmechanismen;

6.herinnert aan de Europese dimensie van de Commissie verzoekschriften, die door burgers uit alle 27 lidstaten kan worden benaderd over kwesties die binnen de werkingssfeer van de EU-Verdragen en de EU-wetgeving vallen; is van mening dat de Commissie een bijzondere verantwoordelijkheid heeft om deze Europese dimensie hoog in het vaandel te houden en de burgers te laten zien wat de meerwaarde is van Europese eenheid en integratie; onderstreept dat de Europese dimensie gebaseerd moet zijn op solidariteit, bevordering van sociale en economische rechten, bescherming van minderheidstalen en -culturen en actieve bestrijding van de klimaatverandering;

7.wijst erop dat verzoekschriften voor het Parlement en de andere EU-instellingen een uitgelezen kans zijn om rechtstreeks met EU-burgers in contact te treden en een regelmatige dialoog met hen te onderhouden, met name in gevallen waarin zij gevolgen ondervinden van de onjuiste toepassing of schending van het EU-recht; wijst op de noodzaak van nauwere samenwerking tussen de EU-instellingen en de nationale, regionale en lokale autoriteiten bij onderzoeken in verband met de uitvoering en naleving van de EU-wetgeving; meent dat een dergelijke samenwerking van cruciaal belang is voor het aanpakken en wegnemen van de zorgen van burgers over de toepassing van het EU-recht en bijdraagt tot de versterking van de democratische legitimiteit en verantwoordingsplicht van de Unie; roept de vertegenwoordigers van de lidstaten er daarom toe op deel te nemen aan commissievergaderingen en tijdig en in detail te reageren op de verzoeken om verduidelijking of informatie die de Commissie verzoekschriften aan de nationale autoriteiten doet toekomen; wijst op het toegenomen aantal verzoekschriften dat in 2023 is ontvangen over structurele verschillen tussen bevolkingsgroepen, onder meer op het gebied van bezoldiging en pensioeninkomen; dringt erop aan dat deze punten van zorg systematisch worden geanalyseerd en aangepakt door middel van een gecoördineerd optreden met de relevante commissies en de Commissie; dringt voorts aan op betere bescherming en steun voor personen die blootstaan aan misbruik of uitsluiting en die te maken krijgen met belemmeringen bij de toegang tot passende ondersteuningsmechanismen en justitie;

8.herinnert eraan dat verzoekschriften een aanzienlijke bijdrage leveren aan de uitoefening van de rol van de Commissie als hoedster van de Verdragen, doordat burgers hiermee een extra instrument in handen krijgen om inbreuken op het EU‑recht te melden; wijst erop dat constructieve samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de Europese Commissie door middel van tijdige en gedetailleerde antwoorden van de Commissie op basis van grondige onderzoeken naar de in de verzoekschriften aan de orde gestelde kwesties van essentieel belang is voor een goede behandeling van verzoekschriften;

9.verzoekt de Commissie er opnieuw om juridische duidelijkheid te verschaffen over de belangrijkste criteria die ten grondslag liggen aan haar strategische aanpak voor de handhaving van EU-wetgeving en om de Commissie verzoekschriften regelmatig op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in inbreukprocedures en ervoor te zorgen dat de Commissie verzoekschriften toegang krijgt tot alle relevante documenten inzake EU‑Pilot- en inbreukprocedures die zijn ingeleid naar aanleiding van binnengekomen verzoekschriften en wetgevingsinitiatieven die als gevolg daarvan zijn gelanceerd; is van mening dat meer transparantie en regelmatige feedback over de behandeling van lopende inbreukprocedures van de kant van de Commissie bevorderlijk zouden zijn voor de follow-up van openstaande verzoekschriften door de commissie; is ingenomen met het recente initiatief van de Commissie om verzoekschriften in het zoeksysteem van het inbreukenregister van de Commissie op te nemen; vindt het belangrijk dat de Commissie tijdig onderzoek doet naar verzoekschriften en daarbij aandacht besteedt aan schendingen van rechten die een groot aantal burgers en ingezetenen in de EU treffen, en waar nodig overleg pleegt met de bevoegde nationale ombudsman; uit zijn bezorgdheid over de manier waarop de Commissie bepaalde inbreukprocedures tegen lidstaten afhandelt, ook met betrekking tot kwesties die in veel verzoekschriften aan de orde zijn gesteld; spoort de Commissie aan alle noodzakelijke maatregelen te nemen voor verbetering van de transparantie en doeltreffendheid van haar aanpak van inbreukprocedures, die de burgers als ondoorzichtig kunnen beschouwen;

10.verzoekt de Commissie na te gaan of de nationale autoriteiten de nodige maatregelen nemen om tegemoet te komen aan de zorgen van burgers, die tot uiting komen in de verzoekschriften waarin inbreuken op de EU-wetgeving worden aangehaald, en zo nodig inbreukprocedures in te leiden; benadrukt dat het van cruciaal belang is dat de Commissie tijdig en proactief optreedt tegen inbreuken op het EU-recht om te voorkomen dat deze inbreuken, die het vertrouwen van de burgers in de Europese instellingen kunnen ondermijnen, systematisch van aard worden;

11.herinnert eraan dat de vrijheid van meningsuiting een fundamentele pijler van Europese democratie is; veroordeelt elke poging om burgers, of hun verkozen vertegenwoordigers, te censureren, marginaliseren of te intimideren vanwege hun politieke opvattingen; benadrukt verder dat het eerbiedigen van de uitslag van verkiezingen, zij het op nationaal of Europees niveau, van essentieel belang is voor het vertrouwen van burgers in het democratische proces;

12.onderstreept dat een sterkere en actievere samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie verzoekschriften noodzakelijk is om verzoekschriften te deblokkeren die snelle antwoorden en reacties van de nationale autoriteiten vereisen; herinnert eraan dat de late reacties van de lidstaten gevolgen kunnen hebben voor de tijdige oplossing van door burgers aan de orde gestelde kwesties en een negatieve uitwerking kunnen hebben op de aanpak van inbreuken op het Unierecht; merkt op dat lidstaten ervoor moeten zorgen dat verzoekschriften binnen de gestelde termijn van drie maanden worden beantwoord; benadrukt dat betere coördinatie en dialoog een efficiëntere behandeling van de zorgen van de burgers zouden vergemakkelijken, onnodige vertragingen zouden voorkomen en de verzoekschriftenprocedure doeltreffender zouden maken;

13.stelt met bezorgdheid vast dat de aanbevelingen die de Commissie verzoekschriften in haar verslag van 19 maart 2024 naar aanleiding van haar werkbezoek aan Catalonië heeft gedaan, nog niet volledig zijn uitgevoerd door de relevante onderwijsautoriteiten, met name die welke betrekking hebben op de bescherming van de taalrechten van alle studenten en hun families; spreekt zijn diepe teleurstelling uit over de spanningen die de leden van de commissie tijdens hun bezoek aan Barcelona van 18 tot en met 20 december 2023 hebben ondervonden, en dringt aan op een respectvolle dialoog en samenwerking tussen alle belanghebbenden om ervoor te zorgen dat democratische instellingen hun mandaat kunnen uitvoeren in een klimaat van wederzijds respect en begrip;

14. is sterk gekant tegen de intimidatie en pesterijen waarvan de officiële leden van de delegatie van de Commissie verzoekschriften het slachtoffer zijn geworden tijdens hun onderzoeksmissie naar Barcelona van 18 tot en met 20 december 2023, die tot doel had ter plaatse een evaluatie uit te voeren van het model van taalonderdompeling in Catalonië, de gevolgen ervan voor gezinnen die naar de autonome regio verhuizen en daar wonen, voor meertaligheid en non-discriminatie en het beginsel van de rechtsstaat;

15.betreurt het dat de onderwijsautoriteiten van de regio de aanbevelingen die de Commissie verzoekschriften heeft gedaan in haar verslag van 19 maart 2024 en die gericht zijn op de bescherming van de taalrechten van studenten en hun families niet heeft uitgevoerd;

16.herinnert eraan dat de e-Petition-databank een essentieel intern hulpmiddel is dat de leden van de Commissie verzoekschriften toegang geeft tot alle nodige informatie om de stand van zaken van elk verzoekschrift te kunnen volgen en weloverwogen beslissingen te kunnen nemen over de behandeling van verzoekschriften; merkt op dat de e-Petition-databank ook een belangrijke rol speelt in de communicatie met indieners;

17.herinnert aan de toezegging van de Commissie om samen met het Parlement een interinstitutioneel IT-instrument te ontwikkelen waarmee informatie en documenten kunnen worden uitgewisseld over alle follow-upmaatregelen naar aanleiding van verzoekschriften, zoals inbreukprocedures, wetgevingsvoorstellen of antwoorden van nationale autoriteiten, zodat verzoekschriften transparanter en efficiënter kunnen worden behandeld, wat in het algemeen het vertrouwen van burgers in de EU-instellingen en het Europese project kan aanwakkeren;

18.herinnert eraan dat de samenwerking met andere commissies van het Parlement essentieel is voor de uitvoerige behandeling van verzoekschriften, waarbij bijzondere aandacht moet gaan naar verzoekschriften over gendergelijkheid, diversiteit van gezinsvormen, milieurechtvaardigheid en de taalrechten van minderheden; merkt op dat er in 2023 34 verzoeken om advies (behorend bij 31 verzoekschriften) en 223 verzoeken om informatie naar andere commissies zijn gestuurd; merkt op dat er van de 34 aangevraagde adviezen eind 2023 slechts 25 waren beantwoord (in 14 gevallen is een advies uitgebracht, terwijl de commissie in tien gevallen heeft besloten geen advies op te stellen en er in vier gevallen geen officieel besluit is meegedeeld); herinnert eraan dat indieners worden ingelicht over het besluit om andere commissies te raadplegen bij de behandeling van hun verzoekschrift; onderstreept dat parlementaire commissies hun inspanningen moeten opvoeren om actief bij te dragen aan de behandeling van verzoekschriften door hun expertise beschikbaar te stellen, zodat het Parlement sneller en uitvoeriger op de zorgen van burgers kan reageren;

19.vindt het verzoekschriftennetwerk een nuttig instrument om de follow-up van verzoekschriften bij parlementaire en wetgevende werkzaamheden te vergemakkelijken; is ervan overtuigd dat regelmatige bijeenkomsten van het verzoekschriftennetwerk van cruciaal belang zijn om de zichtbaarheid van de activiteiten van de Commissie verzoekschriften te vergroten en een beter inzicht te geven in haar werkzaamheden en missie, alsook om nauwer samen te werken met de andere parlementaire commissies;

20.onderstreept dat de Commissie verzoekschriften haar standpunt over belangrijke kwesties die in verzoekschriften aan bod komen kenbaar heeft gemaakt in haar verslag over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in 2022Aangenomen door het Parlement als resolutie van 23 november 2023 over het resultaat van de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in 2022 (PB C, C/2024/4220, 24.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/4220/oj).;

21.wijst op een lichte afname van verzoekschriften over kwesties in verband met externe betrekkingen in vergelijking met 2022; merkt op dat dit kan worden verklaard door de nieuwe geopolitieke context in 2023 en in het bijzonder een afname van het aantal verzoekschriften over de oorlog in Oekraïne en een aanzienlijke toename van verzoekschriften over de nieuwe conflicten in het Midden-Oosten; merkt op dat de Commissie verzoekschriften rekening heeft gehouden met zorgen van burgers over onder meer sancties, veiligheid, conflictoplossing, visumbeleid en de vooruitgang van de kandidaat-lidstaten van de EU, waarbij ze een aantal verzoekschriften op haar agenda heeft geplaatst die met name betrekking hadden op kwesties in verband met de situatie van vluchtelingen, in het bijzonder van kinderen, en de situatie van Venezolaanse vluchtelingen in de EU; waardeert de inspanningen van de commissies die zich al actief met deze kwesties bezighouden en benadrukt dat de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken bij hun beraadslagingen rekening moeten houden met deze verzoekschriften;

22.stelt vast dat het thema gezondheid, dat in 2022 een van de belangrijkste punten van zorg was voor indieners, een belangrijke rol leek te blijven spelen in 2023; merkt in het bijzonder op dat de Commissie verzoekschriften heeft onderzocht en besproken over het verbod op chemische stoffen en zware metalen in kinderspeelgoed, over steun voor gezonde en milieuvriendelijke voedselsystemen en levensstijlen en over de uitvoering van EU-verordeningen inzake toegevoegde suikers in levensmiddelen voor zuigelingen en peuters;

23.vestigt de aandacht op het grote aantal verzoekschriften dat is ingediend en besproken in verband met de zorgen van burgers over de herinvoering van grenscontroles tussen sommige lidstaten, waarbij het problematische aspect van de beperking van het vrije verkeer van personen binnen de EU aan de orde is gesteld, evenals andere aspecten zoals de sterke en zwakke punten van de uitbreiding van het Schengengebied; herinnert eraan dat de lidstaten in het geval van een ernstige bedreiging voor het openbaar beleid of de binnenlandse veiligheid, of in buitengewone omstandigheden die een bedreiging voor de algehele werking van het Schengengebied vormen, opnieuw binnengrenstoezicht mogen invoerenArtikelen 25 tot en met 30 van Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende een Uniecode voor de overschrijding van de grenzen door personen (Schengengrenscode) (PB L 77 van 23.3.2016, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/399/oj).; uit zijn waardering voor de belangrijke rol die de Commissie verzoekschriften speelt, met name voor het grote aantal uitgevoerde activiteiten, de goedkeuring in de commissie van een beknopte ontwerpresolutie over de toetreding tot het Schengengebied op 27 juni 2023 en de bijbehorende resolutie van het Parlement om de uitbreiding van het Schengengebied met Roemenië en Bulgarije krachtig te steunen, alsook de organisatie van de openbare hoorzitting over Schengengrenzen op 18 juli 2023, in samenwerking met de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken; is ingenomen met het unanieme besluit van de Raad om beide landen vanaf 1 januari 2025 volledig tot het Schengengebied toe te laten, waardoor de fundamentele vrijheden van de interne markt van de EU ten volle kunnen worden uitgeoefend; benadrukt dat het besluit om lidstaten niet tot het Schengengebied toe te laten hoewel zij aan alle vereisten voldoen een discriminerend besluit is zonder juridische rechtvaardiging en voor veel EU-burgers vergaande gevolgen heeft;

24. neemt kennis van de plotselinge toename van verzoekschriften van Spaanse oorsprong in de tweede helft van 2023 met betrekking tot risico’s voor de rechtsstaat in Spanje naar aanleiding van de intentie van de Spaanse regering om een amnestiewet aan te nemen die in strijd is met het constitutioneel en Europees recht; betreurt de aanvallen op de rechtsstaat en de scheiding der machten door de Spaanse regering;

25.vestigt de aandacht op de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften in verband met verzoekschriften over gemeenschappelijke regels voor één norm voor de afmetingen van handbagage, waaruit blijkt dat burgers zich zorgen maken over het ongemak als gevolg van inconsistente regels voor handbagage van luchtvaartmaatschappijen en de daaruit voortvloeiende verborgen kosten; benadrukt zijn oproep tot naleving van een relevant arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de context van de herziening van de EU-wetgeving inzake luchtdiensten; wijst in dit verband op de beknopte ontwerpresolutie over standaardafmetingen voor handbagage die op 20 september 2023 door de Commissie verzoekschriften is aangenomen, gevolgd door het aannemen van een resolutie bij een enkele stemming door het Europees Parlement op 4 oktober 2023; is ingenomen met het feit dat de Commissie in november 2023 een herziening van het kader voor passagiersrechten en een reeks voorstellen ter verbetering van de ervaring van passagiers en reizigers heeft voorgesteld, waaronder de vereiste van een beperkt aantal gemeenschappelijke maten en gewichten teneinde de verwarring te beperken; vindt het betreurenswaardig dat passagiers met een handicap nog steeds te veel barrières tegenkomen tijdens het reizen, vooral in het geval van multimodale reizen; betreurt het dat de openbaarvervoersystemen van veel lidstaten niet voldoen aan de vereisten van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD);

26.merkt op dat milieukwesties ook in 2023 een belangrijk punt van zorg waren, aangezien ruim 21 % van de verzoekschriften betrekking had op milieukwesties; betreurt het dat in sommige van deze verzoekschriften werd beweerd dat de lidstaten de EU-wetgeving onjuist hebben toegepast en dat tegen sommige lidstaten al inbreukprocedures zijn ingeleid wegens schending van de EU-milieuwetgeving; merkt op dat er in tal van verzoekschriften klachten worden geuit over luchtkwaliteit, geluidshinder, afvalbeheer/‑behandeling, de aantasting van natuurlijke ecosystemen en de schending van de habitatrichtlijn in verschillende lidstaten; vestigt de aandacht op de openbare hoorzitting over de stand van uitvoering van de habitatrichtlijn, die op 24 mei 2023 werd georganiseerd; neemt kennis van het werk dat de Commissie verzoekschriften ook in 2023 heeft verricht met betrekking tot de gevolgen van de klimaatverandering op verschillende terreinen, niet alleen op milieugebied, maar ook wat betreft landgebruik, waarbij een aantal ontvangen verzoekschriften over deze onderwerpen op de agenda is gezet; wijst op de workshop over de gevolgen van klimaatverandering voor de sociale zekerheid en de meest kwetsbare groepen, die op 22 maart 2023 is gehouden, en op de presentatie van de studie over compensatie voor slachtoffers van rampen als gevolg van klimaatverandering, die op 18 juli 2023 plaatsvond;

27.vestigt de aandacht op de workshop die de Commissie verzoekschriften op 25 januari 2023 organiseerde over transparantie van de prijsstelling en vergoeding van geneesmiddelen, waarbij transparantie werd besproken vanuit het perspectief van patiënten en consumenten, producenten van geneesmiddelen en academisch onderzoek; merkt op dat de besprekingen vooral gingen over de onderzoeks- en ontwikkelingskosten van bedrijven en de beschikbare informatie over de prijzen die voor geneesmiddelen worden betaald, waarmee het belang van transparantie over deze kwesties wordt onderstreept;

28.benadrukt hoe belangrijk het is om te voldoen aan de verwachtingen van de EU-burgers op het vlak van milieubescherming, en dringt er bij de Commissie op aan om, samen met de lidstaten, te zorgen voor de correcte uitvoering van de EU-wetgeving op milieugebied, met name met betrekking tot illegale houtkap; wijst op de verzoekschriften over milieukwesties, waarin de toenemende bezorgdheid van het publiek over de gevolgen van de klimaatverandering tot uiting komt en waarvoor een consistente handhaving van de bestaande EU-milieuwetgeving door zowel de Commissie als de lidstaten vereist is; benadrukt dat het oog hebben voor de verwachtingen van de EU-burgers inzake de bescherming van het milieu net zo belangrijk moet zijn als het rekening houden met de economische situatie van elke lidstaat; benadrukt dat buitensporige regelgeving een negatief effect heeft op opkomende economieën; onderstreept dan ook dat elke lidstaat zelf moet kunnen beslissen over zijn transitieproces en dat milieuwetgeving het economische concurrentievermogen niet mag belemmeren;

29. onderkent de positieve gevolgen van het informatiebezoek aan Roemenië van 15 tot en met 18 mei 2023 over het beheer en de bescherming van de populatie bruine beren; stelt echter tot zijn spijt vast dat er nog steeds te veel mensen en vee worden gedood door bruine beren, en dat er daarom meer toezicht door en samenwerking met de nationale autoriteiten nodig is; benadrukt dat altijd prioriteit moet worden toegekend aan de bescherming van mensenlevens en veiligheid;

30. benadrukt naar aanleiding van het informatiebezoek aan Roemenië dat er een evenwicht moet zijn tussen de bescherming van wilde dieren en de veiligheid van burgers; onderstreept dat elke lidstaat het recht moet hebben om maatregelen te nemen, waaronder het reguleren van de populatie van de soort, om bedreigingen voor het leven en de eigendommen van zijn burgers te voorkomen;

31.wijst op de inzet van de Commissie verzoekschriften om de rechten van personen met een handicap te beschermen; herinnert aan de jaarlijkse workshop die de Commissie verzoekschriften op 29 november 2023 heeft gehouden over de rechten van personen met een handicap; herinnert eraan dat het eerste deel gericht was op hoe personen met een handicap omgaan met de recente crises (energiekosten, oorlog, hoge inflatie enz.) en hoe EU-maatregelen eraan hebben bijgedragen om deze obstakels te overwinnen, terwijl het tweede deel inging op de vraag hoe de Europese instellingen inclusieve communicatie met burgers met een handicap tot stand hebben gebracht; wijst er in dit verband ook op dat de commissie op 29 november 2023 een advies in de vorm van een brief heeft aangenomen over de invoering van de Europese gehandicaptenkaart en de Europese parkeerkaart voor personen met een handicap; benadrukt dat de toegang tot socialezekerheidsuitkeringen van personen met een handicap een zaak van nationale verantwoordelijkheid en socialecoördinatieregelingen is, en dat de behandeling van geschillen ook via de bestaande gerechtelijke mechanismen en hun bevoegdheden, middels de verplichting van het uitputten van alle rechtsmiddelen, moet plaatsvinden in plaats van middels direct ingrijpen van de Commissie, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel; onderstreept in dit verband ook de absolute noodzaak van een volledige en consistente omzetting van de Europese toegankelijkheidswet en verzoekt de lidstaten verdere vertragingen te voorkomen die de rechten van personen met een handicap belemmeren; wijst er nogmaals op dat de Europese toegankelijkheidswet tot doel heeft het leven voor ten minste 87 miljoen personen met een handicap te verbeteren en hun toegang tot onder meer openbaar vervoer, bankdiensten, computers, tv’s, e-boeken en onlinewinkels te vergemakkelijken;

32.wijst op de belangrijke bijdrage die de Commissie verzoekschriften heeft geleverd aan de bescherming van de rechten van personen met een handicap, zoals blijkt uit de behandeling van een aantal verzoekschriften over deze gevoelige kwestie; onderkent in dit verband de inspanningen van de diensten van het Parlement en merkt op dat niet alleen de technisch beste maar ook de meest toegankelijke oplossing voor dove burgers moet worden gevonden om met hen te communiceren in hun eigen moedertaal, d.w.z. nationale gebarentalen; verzoekt om wijziging van het Reglement in nauwe samenwerking met de Commissie constitutionele zaken (AFCO), teneinde de verplichte exclusieve schriftelijke communicatie met burgers die gebarentaal gebruiken, of doof of hardhorend zijn af te schaffen, zodat zij in het kader van de behandeling op verzoek hun gebarentaal kunnen gebruiken; wijst er in dit verband ook op dat de commissie op 29 november 2023 een advies in de vorm van een brief heeft aangenomen over de invoering van de Europese gehandicaptenkaart en de Europese parkeerkaart voor personen met een handicap;

33.wijst bovendien op de specifieke beschermende rol die de Commissie verzoekschriften, vanwege haar bevoegdheid om verzoekschriften te behandelen, binnen de EU vervult in het kader van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, en wijst op de belangrijke lopende werkzaamheden van de commissie in verband met verzoekschriften over kwesties met betrekking tot handicaps; constateert weliswaar een lichte daling van het aantal verzoekschriften over handicaps in 2023 ten opzichte van 2022, maar benadrukt dat het aantal verzoekschriften bijna verdubbeld is ten opzichte van 2021; merkt verder op dat discriminatie en toegang tot openbaar vervoer en werkgelegenheid nog altijd grote uitdagingen zijn voor personen met een handicap, en benadrukt dat de Commissie verzoekschriften bijzondere aandacht heeft besteed aan het verzoek om in het Europees statuut voor personen met een handicap de rechten van mensen met autisme te erkennen; is ingenomen met de beknopte ontwerpresolutie over de harmonisatie van de rechten van mensen met autisme, waarin wordt benadrukt dat de toegang tot diagnose, gezondheidszorg, onderwijs, werkgelegenheid, toegankelijkheid en verschaffing van redelijke huisvesting, handelingsbekwaamheid en levenslange steun in de gemeenschap, ook met betrekking tot cultuur en sport, moet worden verbeterd; wijst verder op de bijzondere rol van de Commissie verzoekschriften bij het waarborgen van de rechten van kinderen en hun ouders, en stelt vast dat er talloze verzoekschriften over kinderrechten zijn ontvangen, die speciale aandacht en actie vereisen; herinnert in dit verband aan de bepalingen van het Handvest van de grondrechten van de EU, met name artikel 24 over de rechten van het kind, op grond waarvan ieder kind het recht heeft persoonlijke betrekkingen en rechtstreekse contacten met beide ouders te onderhouden, tenzij dit in strijd is met de belangen van het kind; wijst tevens op het gevaar dat gezinnen met autistische kinderen het doelwit worden van onbewezen, potentieel schadelijke en illegale therapieën en ingrepen die kunnen leiden tot ernstig lichamelijk misbruik van kinderen;

34.herinnert eraan dat betrekkingen met de Europese Ombudsman tot de verantwoordelijkheden behoren die in het Reglement aan de Commissie verzoekschriften worden toegekend; is verheugd over de constructieve samenwerking van het Parlement met de Europese Ombudsman, waarmee de Commissie verzoekschriften de doelstelling deelt om de transparantie, professionaliteit en integriteit van de EU-instellingen tegenover de Europese burgers te waarborgen, alsook over zijn betrokkenheid bij het Europees netwerk van ombudsmannen; benadrukt dat nauwer met de Europese Ombudsman moet worden samengewerkt, teneinde ervoor te zorgen dat burgers die een klacht indienen over administratieve misstanden binnen de instellingen van de EU een snel, onpartijdig en transparant antwoord krijgen;

35. wijst op de belangrijke werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften op het gebied van de bescherming van de rechten van werknemers; benadrukt dat er naar aanleiding van verschillende verzoekschriften op dit gebied verdere maatregelen zijn genomen, zoals het debat over het gebruik van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd, het debat over het verzoekschrift “Goede kleren, eerlijk loon”, dat werd omgezet in een Europees burgerinitiatief en zich richtte op de erbarmelijke situatie van werknemers in de wereldwijde kleding- en schoeiselindustrie als gevolg van oneerlijke handelspraktijken, of de mondelinge vraag van het Parlement over de arbeidsomstandigheden van leraren in de Europese Unie, die eveneens voortkwam uit een verzoekschrift over dit onderwerp; wijst andermaal op het belang van het waarborgen van eerlijke arbeidsomstandigheden en een betere bescherming van werknemers in de EU, en roept de lidstaten en de Commissie ertoe op de zorgen die zijn geuit in verzoekschriften met betrekking tot arbeidsrechten en vakbonden op doeltreffende wijze aan te pakken;

36. herinnert aan de studie van het Europees Parlement over dakloosheid in de EU, die in opdracht van de Commissie verzoekschriften is uitgevoerd en tijdens haar vergadering in november 2023 is gepresenteerd; stelt vast dat deze studie een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan deze dringende sociale en economische uitdaging, die een van de ernstigste vormen van maatschappelijke uitsluiting vormt, en waarin de noodzaak wordt onderstreept van een beleidsverandering om dakloosheid ten enenmale te voorkomen, onder meer door te zorgen voor veilige en betaalbare huisvesting; wijst erop dat het illegaal bewonen van een gebouw of grond niet als oplossing voor dakloosheid kan worden beschouwd, omdat het recht op eigendom verankerd is in artikel 17 van het Handvest van de grondrechten van de EU; is van mening dat de lidstaten, in plaats van illegale bewoning te bevorderen, eraan moeten werken daadwerkelijke oplossingen te vinden, omdat het huisvestingsbeleid onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten valt;

37.is zich bewust van de bijdragen die de Europese Ombudsman het hele jaar door regelmatig levert aan de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften; is stellig van oordeel dat de instellingen, organen en instanties van de Unie moeten zorgen voor een consequente en doeltreffende opvolging van de aanbevelingen van de Ombudsman;

38.benadrukt dat Europese burgerinitiatieven (EBI’s) een belangrijk instrument vormen voor actief burgerschap en publieke participatie; is verheugd over de bespreking in sommige vergaderingen van niet-succesvolle EBI’s, die soms vervolgens werden geherformuleerd als verzoekschriften, waardoor burgers de kans kregen hun ideeën naar voren te brengen en een constructief debat te voeren, terwijl hun deelname aan de democratische processen van de EU werd bevorderd; neemt kennis van het grote aantal nieuwe EBI’s dat in 2023 door de Commissie werd geregistreerd, waaruit blijkt dat burgers de kans grijpen om via participatieve instrumenten hun stem te laten horen in de beleidsvorming en de wetgevingsprocessen; verzoekt de Commissie de dialoog met de burgers te verbeteren en succesvolle EBI’s naar behoren op te volgen; is ingenomen met de aanzienlijke inspanningen die zijn geleverd om, in samenwerking met andere commissies, vier openbare hoorzittingen te organiseren over succesvolle EBI’s, zodat de organisatoren de doelstellingen van het initiatief uiteen konden zetten en in gesprek konden gaan met leden van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de Europese Commissie; beklemtoont dat de inspanning van de Commissie om geldige EBI’s te beantwoorden cruciaal is voor burgers om vertrouwen te houden in het EBI als het belangrijkste instrument voor de participatieve democratie;

39. dringt er bij de Commissie op aan de nodige aandacht te schenken aan de door het Parlement aangenomen resoluties over Europese burgerinitiatieven (EBI’s) en haar dialoog met de burgers te versterken, met name door te zorgen voor een passende en doeltreffende follow-up van succesvolle EBI’s, waardoor het democratisch proces wordt versterkt en de stem van de burgers terdege tot uiting komt in de Europese beleidsvorming;

40.onderstreept dat het verzoekschriftenportaal een essentieel instrument is om een vlotte, efficiënte en transparante verzoekschriftenprocedure te waarborgen; is in dit verband ingenomen met de verbeteringen op het gebied van gegevensbescherming en veiligheidskenmerken, die het portaal voor burgers gebruiksvriendelijker en veiliger hebben gemaakt; benadrukt dat de inspanningen om het portaal toegankelijker te maken, moeten worden voortgezet, onder meer door het toegankelijker te maken voor gebruikers van gebarentaal en personen met een handicap; merkt op dat het verzoekschriftenportaal een van de meest bezochte websites van het Europees Parlement is en bijgevolg voor tal van EU-burgers het eerste contactpunt met het Parlement is;

41. herinnert aan de Europese dimensie van de Commissie verzoekschriften, die door burgers uit alle 27 lidstaten kan worden benaderd over kwesties die binnen de werkingssfeer van de activiteiten van de Unie vallen; is van mening dat de commissie een bijzondere verantwoordelijkheid heeft om deze Europese dimensie in stand te houden en te laten zien wat de meerwaarde van Europese eenheid en integratie voor de burgers is, en om kwesties in verband met schendingen van het EU-recht, alsook mazen en tekortkomingen in de bestaande bepalingen van het EU-recht, te blijven aanpakken; is van mening dat het tijdig voorkomen van verzoekschriften met duidelijk nationale bevoegdheden en, indien nodig, het geven van uitgebreide toelichtingen over en instructies voor alternatieve maatregelen, kan bijdragen tot een constructieve aanpak en een grotere betrokkenheid van de burgers, en is daarbij van mening dat het Europees Parlement meer inspanningen moet leveren om de rol en het werk van zijn Commissie verzoekschriften te bevorderen en alle EU-burgers bewust te maken van de mogelijkheid om een verzoekschrift tot het Europees Parlement te richten; herinnert eraan dat vanwege de beperkte tijd die aan commissievergaderingen is toegewezen de meeste verzoekschriften via de schriftelijke procedure worden behandeld; wijst er in dit verband nogmaals op dat alle ontvangen verzoekschriften, ook die op het gebied van internationale zaken, met de vereiste transparantie en onpartijdigheid moeten worden behandeld; is van mening dat bij de selectie van verzoekschriften die in de commissie worden behandeld een geografisch en politiek evenwicht van de ontvangen verzoekschriften moet worden gehanteerd; vindt bovendien dat ook bij de organisatie van informatiebezoeken van de commissie, zowel jaarlijks als gedurende elk wetgevingsmandaat, moet worden gestreefd naar geografisch evenwicht;

42.is ingenomen met de beknopte ontwerpresolutie over de oprichting van een Europese hoofdstad van lokale handelPB C 214 van 16.6.2023, blz. 2. tijdens de plenaire vergadering van januari 2023; onderstreept dat deze prestatie een uitstekend resultaat is voor de Commissie verzoekschriften en merkt op dat dit project met succes is opgenomen als voorbereidende actie in de begroting 2024, met een totale begroting van 3 miljoen EUR; herinnert eraan dat het project voor de oprichting van de Europese hoofdstad van de kleine detailhandel in december 2023 officieel door de Commissie in Barcelona is gepresenteerd;

43.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, en het verslag van de Commissie verzoekschriften, te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Europese Ombudsman, de regeringen en parlementen van de lidstaten, hun verzoekschriftencommissies en hun nationale ombudsman of soortgelijke bevoegde organen.