(10)Materiaal van seksueel misbruik van kinderen, ongeacht de manier waarop dat is geproduceerd, al dan niet met gebruik van artificiële intelligentie, bevat vaak beeldopnamen van seksueel misbruik van kinderen door volwassenen. Dat materiaal kan tevens afbeeldingen omvatten van kinderen die betrokken zijn bij expliciete seksuele gedragingen of van hun intieme delen, waarbij dergelijke afbeeldingen worden vervaardigd of gebruikt voor primair seksuele doeleinden en, met of zonder medeweten van het kind, worden geëxploiteerd. Voorts heeft het concept van materiaal van seksueel misbruik van kinderen ook betrekking op realistische afbeeldingen van een kind dat deelneemt of wordt afgebeeld alsof het deelneemt aan expliciete seksuele gedragingen, voor primair seksuele doeleinden, en op zogenaamde “instructies” die bedoeld zijn om advies, richtsnoeren of raad te geven over hoe materiaal van seksueel misbruik van kinderen kan worden geproduceerd, verspreid of verkregen en over hoe kinderen seksueel kunnen worden misbruikt of uitgebuit of voor dergelijke doeleinden kunnen worden benaderd.

(11)Uit onderzoek is gebleken dat het beperken van de verspreiding van materiaal van seksueel misbruik van kinderen niet alleen van cruciaal belang is om revictimisatie als gevolg van de circulatie van beelden en video’s van het misbruik te voorkomen, maar ook dat dit een belangrijke vorm van dadergerichte preventie is, aangezien toegang tot materiaal van seksueel misbruik van kinderen vaak de eerste stap is richting hands-on misbruik, ongeacht of dat materiaal echte of louter realistische misbruik- en uitbuitingssituaties weergeeft. Als gevolg van de voortdurende ontwikkeling van artificiële intelligentie-toepassingen, die realistische beelden kunnen genereren die niet te onderscheiden zijn van echte beelden, zal het aantal door artificiële intelligentie gegenereerde of met behulp van andere geautomatiseerde systemen gecreëerde zogenaamde “deepfake”-beelden, pseudofoto’s en -video’s van seksueel misbruik van kinderen de komende jaren naar verwachting exponentieel toenemen. Bovendien worden de ontwikkelingen op het gebied van aangevulde, uitgebreide en virtuele realiteit, waarbij gebruik wordt gemaakt van avatars met sensorische feedback, bijvoorbeeld via apparaten die een gevoel van aanraking creëren, niet volledig gedekt door de bestaande definitie. De opname van een expliciete verwijzing naar weergaven gegenereerd “met welke middelen dan ook” en de verwijzing naar reproducties of weergaven “ongeacht de methode waarmee die zijn gecreëerd of gemanipuleerd” moet ervoor zorgen dat de definitie van materiaal van seksueel misbruik van kinderen deze en toekomstige technologische ontwikkelingen op een voldoende technologieneutrale en dus toekomstbestendige wijze bestrijkt.

(12)Om strafbare feiten in verband met seksueel misbruik van kinderen te voorkomen, moet de definitie van materiaal van seksueel misbruik van kinderen ook instructies over hoe kinderen seksueel kunnen worden misbruikt of uitgebuit omvatten, ongeacht de vorm waarin dergelijke instructies worden verstrekt. In die instructies, onder meer in de vorm van handleidingen, wordt advies gegeven over het vinden, groomen en misbruiken van kinderen en over het voorkomen van identificatie en vervolging, of wordt advies gegeven over hoe materiaal van seksueel misbruik van kinderen kan worden gegenereerd, verspreid of verkregen. Digitale modellen of prompts waarmee door AI gegenereerd materiaal van seksueel misbruik van kinderen kan worden gecreëerd, moeten ook worden aangemerkt als instructies voor seksueel misbruik of uitbuiting van kinderen en moeten dus eveneens onder de definitie van materiaal van seksueel misbruik van kinderen vallen. Deze instructies verlagen drempels en bieden toegang tot de nodige knowhow, waardoor ze daders aanmoedigen tot en ondersteunen bij het plegen van seksueel misbruik. De online verspreiding ervan heeft er al toe geleid dat sommige lidstaten hun strafrecht hebben aangepast en het bezit en de verspreiding van dergelijke instructies expliciet strafbaar hebben gesteld. Het gebrek aan harmonisatie heeft tot gevolg dat het niveau van bescherming binnen de Unie niet overal gelijk is.

(14)Bij het vaststellen van wetgeving inzake materieel strafrecht dient de Unie de samenhang van deze wetgeving te waarborgen, in het bijzonder voor wat betreft de strafmaat. Deze richtlijn bevat een uitzonderlijk hoog aantal verschillende strafbare feiten en vereist bijgevolg een grotere differentiatie in de strafmaat dan gebruikelijk in rechtsinstrumenten van de Unie, teneinde de ernst van de verschillende strafbare feiten te weerspiegelen. Deze richtlijn moet ervoor zorgen dat voor met behulp van technologie gepleegde strafbare feiten dezelfde straffen gelden als voor andere strafbare feiten, aangezien de ernst van deze strafbare feiten en het trauma dat het er gevolg van is, vergelijkbaar zijn.

(15)Ernstige vormen van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen dienen te worden bestraft met doeltreffende, evenredige en afschrikkende straffen. Dit geldt met name voor diverse vormen van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen die worden vergemakkelijkt door het gebruik van informatie- en communicatietechnologie, zoals het online benaderen van kinderen voor seksuele doeleinden via sociale netwerksites en chatrooms. Voorts dient de definitie van materiaal van seksueel misbruik van kinderen te worden verduidelijkt en beter in overeenstemming te worden gebracht met de in internationale instrumenten gehanteerde definitie. Meer in het algemeen dient de in deze richtlijn gebruikte terminologie in overeenstemming te worden gebracht met erkende internationale normen, zoals de terminologiegids voor de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik, die op 28 januari 2016 is aangenomen door de interdepartementale werkgroep in Luxemburg. Bovendien moeten de lidstaten, om een efficiëntere uitvoering van deze richtlijn te bevorderen, de in hun nationale wetgeving gebruikte formuleringen harmoniseren en moderniseren teneinde deze in overeenstemming te brengen met de formuleringen die in deze richtlijn worden gebruikt. Een eerste cruciale stap in die richting is de vervanging van de term “kinderpornografie” door “materiaal van seksueel misbruik van kinderen”.

(20)In de context van materiaal van seksueel misbruik van kinderen biedt de term “niet worden geacht wederrechtelijk te zijn gepleegd” de lidstaten de mogelijkheid een verweer te bieden ten aanzien van handelswijzen met betrekking tot materiaal dat materiaal van seksueel misbruik van kinderen zou kunnen zijn die bijvoorbeeld medische, wetenschappelijke of vergelijkbare doeleinden dienen. Voorts kan deze term juridische verweermiddelen of vergelijkbare relevante beginselen omvatten die een persoon onder specifieke omstandigheden van aansprakelijkheid kunnen vrijwaren. De term staat tevens de verrichting van onder nationale juridische bevoegdheden ressorterende activiteiten toe, zoals het rechtmatige bezit van materiaal van seksueel misbruik van kinderen door de autoriteiten teneinde strafprocedures in te stellen of misdrijven te voorkomen, op te sporen of te onderzoeken, of zoals activiteiten van organisaties, zoals meldpunten, die in het algemeen belang optreden tegen seksueel misbruik van kinderen, mits deze organisaties daartoe zijn gemachtigd door de bevoegde autoriteiten van de lidstaat waar zij zijn gevestigd. Deze activiteiten omvatten met name het in ontvangst nemen, analyseren en genereren van meldingen inzake vermoedelijk materiaal van seksueel misbruik van kinderen die bij hen worden ingediend door onlinegebruikers of andere organisaties die in het algemeen belang optreden tegen seksueel misbruik van kinderen, met inbegrip van het bepalen van de locatie waar het in de meldingen bedoelde materiaal wordt gehost, alsook het uitvoeren van zoekopdrachten om de verspreiding van materiaal van seksueel misbruik van kinderen op te sporen.

(22)In het kader van het internet vormt het benaderen van kinderen voor seksuele doeleinden een bedreiging met specifieke kenmerken, aangezien internet de gebruiker een ongekende anonimiteit biedt omdat hij zijn identiteit en persoonlijke kenmerken, zoals zijn leeftijd, kan verhullen. In het afgelopen decennium heeft het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën het voor daders steeds gemakkelijker gemaakt om toegang te krijgen tot kinderen, waarbij het contact vaak begint met de dader die het kind in compromitterende situaties lokt, hetzij in de reële wereld, hetzij in de virtuele wereld, bijvoorbeeld door zich voor te doen als een gelijke of met ander bedrieglijk of vleierig gedrag. Deze verhoogde toegang tot kinderen heeft geleid tot een snelle groei van fenomenen zoals seksuele afpersing. Onder seksuele afpersing van kinderen wordt verstaan het dreigen met de verspreiding van intiem materiaal waarin een kindslachtoffer voorkomt, met als doel geld, materiaal van seksueel misbruik van kinderen of enig ander voordeel te verkrijgen, met het dreigement dit materiaal te delen zonder de instemming van de weergegeven persoon, waarvan zowel seksueel minderjarige als seksueel meerderjarige kinderen het slachtoffer kunnen zijn. De afgelopen jaren is er sprake van een sterke toename van financieel gemotiveerde seksuele afpersing door georganiseerde criminele groepen die zich vooral richten op tienerjongens, wat er meerdere malen toe heeft geleid dat kinderen zich van het leven hebben beroofd. Daarom is het van essentieel belang dat al deze fenomenen op passende wijze worden aangepakt in de wetgeving van de lidstaten. Tegelijkertijd erkennen de lidstaten dat het van groot belang is de benadering van kinderen voor seksuele doeleinden buiten de context van internet eveneens te bestrijden, in het bijzonder wanneer een dergelijke benadering plaatsvindt zonder gebruik van informatie- en communicatietechnologie. De lidstaten worden aangespoord om gedragingen waarbij de benadering van een kind om de dader te ontmoeten voor seksuele doeleinden plaatsvindt in de aanwezigheid of de nabijheid van het kind, strafbaar te stellen, bijvoorbeeld in de vorm van een strafbare voorbereiding van een misdrijf, een poging tot het plegen van de in deze richtlijn bedoelde strafbare feiten of een bijzondere vorm van seksueel misbruik. Ongeacht welke juridische oplossing wordt gekozen om het offline benaderen van kinderen voor seksuele doeleinden (“offline grooming”) strafbaar te stellen, dienen de lidstaten ervoor te zorgen dat de plegers van dergelijke strafbare feiten worden vervolgd.

(23)In het licht van de recente technologische ontwikkelingen en met name de ontwikkelingen op het gebied van artificiële intelligentie en op het gebied van aangevulde, uitgebreide en virtuele realiteit, is het dringend noodzakelijk dat doeltreffender wordt opgetreden tegen het benaderen van kinderen en dat er periodieke evaluaties worden uitgevoerd van het rechtskader: de strafbaarstelling van het benaderen van kinderen mag niet beperkt blijven tot spraak-, tekst- of mailgesprekken, maar moet ook contacten, uitwisselingen of ontmoetingen in de reële wereld of de virtuele wereld omvatten, waaronder in een aangevulde, uitgebreide en virtuele realiteit-omgeving, alsook het op grote schaal benaderen van kinderen door middel van daartoe getrainde chatbots, aangezien dit fenomeen waarschijnlijk nog zal toenemen als gevolg van de te verwachten ontwikkeling van toepassingen op het gebied van artificiële intelligentie. Daarom moet de term “door middel van informatie- en communicatietechnologie” zodanig ruim worden opgevat dat hij al deze technologische ontwikkelingen bestrijkt.

(24)Deze richtlijn is niet van toepassing op het beleid van de lidstaten betreffende seksuele handelingen met onderlinge instemming waarbij kinderen betrokken kunnen zijn en die kunnen worden beschouwd als uiting van de normale ontdekking van de seksualiteit in het kader van de persoonlijke ontwikkeling, waarbij rekening wordt gehouden met verschillende culturele en juridische tradities en met nieuwe vormen van het aanknopen en onderhouden van betrekkingen tussen kinderen en adolescenten, onder meer via informatie- en communicatietechnologie. Lidstaten die gebruikmaken van de in deze richtlijn geboden mogelijkheden, zullen dit doen in het kader van de uitoefening van hun bevoegdheden. Meer in het bijzonder moeten de lidstaten de mogelijkheid hebben om consensuele seksuele handelingen waarbij uitsluitend seksueel meerderjarige kinderen betrokken zijn en consensuele seksuele handelingen waarbij gelijken betrokken zijn, uit te sluiten van strafbaarstelling. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat gelijken beschermd worden tegen vervolging wegens vrijwillige seksuele handelingen waarbij geen sprake is van uitbuiting, mits er geen sprake is van dwang, misbruik van vertrouwen of afhankelijkheid tussen deze gelijken. De wijzigingen van het betrokken artikel hebben tot doel de werkingssfeer van de afwijking te verduidelijken, aangezien sommige lidstaten blijkbaar een te ruime interpretatie hebben gegeven aan de oorspronkelijke formulering (bijvoorbeeld door consensuele handelingen tussen seksueel meerderjarige minderjarigen en volwassenen van om het even welke leeftijd - die zelfs in het geval van een aanzienlijk leeftijdsverschil als “gelijken” worden beschouwd - uit te sluiten van strafbaarstelling). De bepalingen met betrekking tot seksuele meerderjarigheid mogen niet zodanig worden uitgelegd dat de strafbaarstelling van seksueel misbruik en uitbuiting van seksueel meerderjarige kinderen op enigerlei wijze wordt beperkt, aangezien geen enkel kind kan instemmen met seksueel misbruik.

(25)De lidstaten moeten in hun nationaal recht verzwarende omstandigheden opnemen overeenkomstig de toepasselijke regels in hun rechtsstelsels inzake verzwarende omstandigheden. De leeftijd van het slachtoffer, behandelingen gericht op het veranderen van de seksuele gerichtheid of genderidentiteit van een persoon (zogenaamde “conversietherapie”) en het feit dat het strafbare feit werd ingegeven door een of meer van de discriminatiegronden waartegen artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie bescherming biedt, moeten in aanmerking worden genomen als verzwarende omstandigheid. Zij dienen ervoor te zorgen dat rechters deze verzwarende omstandigheden bij de veroordeling van daders kunnen laten meewegen, ofschoon rechters niet tot de toepassing ervan verplicht zijn. De lidstaten hoeven verzwarende omstandigheden niet in hun recht op te nemen wanneer zij, gezien de aard van het specifieke strafbare feit, irrelevant zijn. De relevantie van de diverse in deze richtlijn vastgelegde verzwarende omstandigheden moet op nationaal niveau worden beoordeeld voor elk van de in deze richtlijn genoemde strafbare feiten.

(26)In het kader van deze richtlijn dient onder lichamelijk of geestelijk onvermogen tevens het lichamelijk of geestelijk onvermogen te worden verstaan dat wordt veroorzaakt door de invloed van drugs, geneesmiddelen en alcohol, of andere middelen die de vrije wil kunnen aantasten. Personen die zich in een staat van onvermogen bevinden, kunnen niet geïnformeerd en vrijwillig instemmen met seksuele handelingen, waardoor elke seksuele handeling in dergelijke omstandigheden inherent niet-consensueel is.

(31)Slachtoffers van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen zijn ook tientallen jaren na het plegen van de feiten vaak nog niet in staat om daarvan aangifte te doen en dat vanwege gevoelens van schaamte, schuld en zelfverwijt, die onder meer verband kunnen houden met het sociale en culturele stigma dat nog steeds aan seksueel misbruik kleeft, het heimelijke karakter van het misbruik, bedreigingen of beschuldigingen van de dader en/of trauma’s. Vanwege de specifieke kwetsbaarheden van kinderen en hun nog niet voltooide ontwikkeling is het mogelijk dat kinderen nog niet ten volle beseffen dat datgene wat heeft plaatsgevonden misbruik was, met name als degene die zich hieraan schuldig heeft gemaakt een volwassene was die zij vertrouwden. Het kan voorkomen dat overlevers pas als zij volwassen zijn de emotionele maturiteit hebben ontwikkeld om te beseffen dat er sprake was van misbruik en de langetermijneffecten van dit misbruik te begrijpen. Trauma kan ertoe leiden dat slachtoffers herinneringen jarenlang verdringen of onderdrukken om zichzelf te beschermen. Plegers van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen blijven, in tegenstelling tot daders van andere geweldsdelicten, vaak tot op hoge leeftijd actief en blijven dus lang een bedreiging vormen voor kinderen. Doeltreffend onderzoek naar en doeltreffende vervolging van strafbare feiten in verband met seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en passende bijstand aan en ondersteuning van slachtoffers, zijn dus alleen mogelijk indien de verjaringstermijnen worden afgeschaft.

(34)De lidstaten moeten iedere persoon die op de hoogte is of een vermoeden heeft van het seksuele misbruik of de seksuele uitbuiting van een kind, aanmoedigen dit te melden bij de bevoegde diensten. Met name moeten de lidstaten informatie beschikbaar stellen aan kinderen over de mogelijkheid om misbruik te melden, onder meer bij hulplijnen, en via de communicatieplatforms die jongeren het meest gebruiken. Het is de verantwoordelijkheid van elke lidstaat om te bepalen bij welke bevoegde autoriteiten dergelijke vermoedens kunnen worden gemeld. Die bevoegde autoriteiten mogen niet beperkt zijn tot diensten voor kinderbescherming of relevante sociale diensten. De vereiste dat een melding te goeder trouw moet gebeuren, heeft tot doel te voorkomen dat de bepaling wordt ingeroepen om met kwade opzet zuiver denkbeeldige of niet op waarheid berustende feiten aan te geven.

(35)De regels inzake rechtsmacht dienen te worden gewijzigd om ervoor te zorgen dat personen uit de Unie die kinderen seksueel misbruiken of uitbuiten worden vervolgd, zelfs wanneer zij hun misdrijven buiten de Unie plegen, met name in het kader van het zogeheten sekstoerisme. Onder “seksuele uitbuiting van kinderen in de context van reizen of toerisme” moet de seksuele uitbuiting van kinderen worden verstaan door een persoon of personen die vanuit hun gebruikelijke omgeving naar een bestemming in het buitenland reizen waar zij seksuele contacten met kinderen hebben en deelnemen aan strafbare feiten als omschreven in deze richtlijn. Wanneer seksuele uitbuiting van kinderen in de context van reizen of toerisme buiten de Unie plaatsvindt, worden de lidstaten aangemoedigd ernaar te streven de samenwerking met derde landen en internationale organisaties te intensiveren door middel van de beschikbare nationale en internationale instrumenten, met inbegrip van bilaterale of multilaterale verdragen inzake uitlevering, wederzijdse bijstand of overdracht van procedures, teneinde seksuele uitbuiting van kinderen in het buitenland te bestrijden. De lidstaten moeten een open dialoog en communicatie met landen buiten de Unie bevorderen, teneinde op grond van de relevante nationale wetgeving daders te kunnen vervolgen die met het oog op seksuele uitbuiting van kinderen in de context van reizen of toerisme buiten de grenzen van de Unie reizen.

(36)Bij maatregelen om kindslachtoffers op een alomvattende manier te beschermen moeten de belangen van het kind voorop staan en moet rekening worden gehouden met hun behoeften. Voor een doeltreffende bescherming van kinderen is een maatschappijbrede aanpak nodig. Alle relevante autoriteiten en diensten moeten het kind centraal stellen en samenwerken om het te beschermen en te ondersteunen, met inachtneming van de belangen van het kind. Het “Barnahus”-model, waarbij met medewerking van specialisten uit alle relevante disciplines een kindvriendelijke omgeving wordt gecreëerd, is momenteel het meest geavanceerde voorbeeld van een kindvriendelijke benadering van justitie en van het voorkomen van revictimisatie. De desbetreffende bepalingen van deze richtlijn zijn gebaseerd op de beginselen van dat model. Dat model heeft tot doel ervoor te zorgen dat alle kinderen die betrokken zijn bij onderzoeken naar seksueel misbruik of seksuele uitbuiting worden onderworpen aan een kwalitatief hoogwaardige beoordeling in een kindvriendelijke omgeving, passende psychosociale ondersteuning krijgen en een beroep kunnen doen op diensten voor kinderbescherming. Met deze richtlijn wordt beoogd ervoor te zorgen dat alle lidstaten deze slachtoffergerichte beginselen in acht nemen en een multidisciplinair kinderbeschermingssysteem invoeren dat rekening houdt met de leeftijd van kinderen en voorziet in doeltreffende zorg en juridische ondersteuning voor kindslachtoffers, waarbij de lidstaten evenwel niet verplicht zijn om het Barnahus-model als zodanig toe te passen. Wanneer het kind medisch moet worden onderzocht ten behoeve van het strafonderzoek, bijvoorbeeld om bewijs van misbruik te verzamelen, moet dit medisch onderzoek beperkt blijven tot het strikt noodzakelijke teneinde hertraumatisering zoveel mogelijk te beperken. Deze verplichting mag geen belemmering vormen voor andere medische onderzoeken die nodig zijn voor het welzijn van het kind. Kindslachtoffers dienen gemakkelijk toegang te hebben tot een kindvriendelijke justitie en tot rechtsmiddelen en maatregelen voor het oplossen van belangenconflicten in het geval van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting van een kind in het gezin of de familie. Wanneer in een strafonderzoek of een strafproces een bijzondere vertegenwoordiger voor een kind moet worden aangewezen, kan deze rol ook door een rechtspersoon, een instelling of een autoriteit worden vervuld. Kindslachtoffers moeten ook worden beschermd tegen straffen, bijvoorbeeld krachtens de nationale wetgeving inzake prostitutie, wanneer zij hun situatie bij de bevoegde instanties onder de aandacht brengen. Voorts mag de deelname van kindslachtoffers aan een strafprocedure, voor zover mogelijk, geen verdere trauma’s veroorzaken door ondervragingen of oogcontact met daders. Alle bij de procedure betrokken autoriteiten moeten worden opgeleid op het gebied van kindvriendelijke justitie. Een goed begrip van kinderen en de manier waarop zij reageren op traumatische ervaringen maakt het mogelijk de kwaliteit van de bewijsverzameling te waarborgen en ervoor te zorgen dat het kind zo weinig mogelijk onder druk staat wanneer de noodzakelijke maatregelen worden genomen. Wanneer kindslachtoffers of kindgetuigen deelnemen aan de strafprocedure, moet de rechter bij het voeren van de procedure ten volle rekening houden met hun leeftijd en maturiteit en ervoor zorgen dat de procedure toegankelijk en begrijpelijk is voor het kind. Het recht van het kind om te worden gehoord en op zinvolle wijze deel te nemen moet prioriteit krijgen, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat de mening van het kind gedurende het hele proces wordt gehoord en geëerbiedigd.

(37)Lidstaten moeten kindslachtoffers en overlevers zowel op korte als lange termijn op maat gesneden en alomvattende bijstand verlenen, ongeacht of zij een formele klacht hebben ingediend. Onder overlever moet worden verstaan een persoon die als kind het slachtoffer is geweest van seksueel geweld, ongeacht zijn wettelijke status en de vraag of hij binnen een rechtsstelsel als slachtoffer van een misdrijf wordt erkend. Elk leed als gevolg van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van een kind is aanzienlijk en moet zo snel mogelijk na het eerste contact van het slachtoffer met de autoriteiten worden aangepakt. Onmiddellijke bijstand aan slachtoffers vóór en tijdens strafrechtelijke onderzoeken en procedures is van essentieel belang om langdurige trauma’s als gevolg van het ondergane misbruik zoveel mogelijk te beperken. Om de snelle verlening van bijstand, met inbegrip van het in kaart brengen van relevante ondersteuningsdiensten, te vergemakkelijken, moeten de lidstaten richtsnoeren en protocollen opstellen voor beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg, het onderwijs en de sociale dienstverlening, met inbegrip van het personeel van hulplijnen. Gezien de aard van het leed ten gevolge van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting, moet dergelijke bijstand zo lang worden voortgezet als nodig is voor het lichamelijke en psychische herstel van het kind en kan hij indien noodzakelijk worden gecontinueerd wanneer het kind volwassen is. Er moet worden overwogen bijstand en advies uit te breiden tot ouders, verzorgers of voogden van kindslachtoffers indien zij niet van deelname aan het misdrijf worden verdacht, om hen in staat te stellen kindslachtoffers tijdens de procedure te kunnen bijstaan.

(39)Richtlijn 2012/29/EU stelt een aantal rechten van het slachtoffer in de strafprocedure vast, waaronder het recht op bescherming en het recht op een beslissing inzake schadevergoeding door de dader en iedere organisatie die aansprakelijk is voor seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen. Het voorstel tot herziening van de richtlijn slachtofferrechten voorziet in gerichte wijzigingen van de rechten van alle slachtoffers. Naast de in die richtlijn vastgestelde rechten, dienen kinderen die het slachtoffer zijn van seksueel misbruik, seksuele uitbuiting en materiaal van seksueel misbruik toegang te krijgen tot juridisch advies en, overeenkomstig de rol die het toepasselijke rechtsstelsel aan het slachtoffer toebedeelt, tot vertegenwoordiging in rechte, ook voor het vorderen van een schadevordering. Dit juridische advies en deze vertegenwoordiging zouden ook door de bevoegde autoriteiten kunnen worden verleend in het geval de schadevergoeding van de staat wordt gevorderd. Het juridische advies heeft ten doel slachtoffers in staat te stellen informatie en advies te krijgen over de verschillende mogelijkheden waarover zij beschikken. Juridisch advies dient te worden verstrekt door iemand die een passende juridische opleiding heeft genoten, maar dit hoeft niet noodzakelijk een jurist te zijn. Juridisch advies en, overeenkomstig de rol die het toepasselijke rechtsstelsel aan het slachtoffer toebedeelt, vertegenwoordiging in rechte moeten kosteloos zijn, in elk geval wanneer het slachtoffer over onvoldoende financiële middelen beschikt, en conform de nationale procedures van de lidstaten beschikbaar zijn. In verband met het recht van slachtoffers op schadevergoeding dient geen verjaringstermijn te gelden.

(40)Het EU-centrum voor kinderbescherming (“EU-centrum”), dat is opgericht bij Verordening [.../.../EU tot vaststelling van regels ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen]16, moet de inspanningen van de lidstaten op het gebied van preventie en bijstand aan slachtoffers ondersteunen en moet de lidstaten helpen hun verplichtingen uit hoofde van deze richtlijn na te komen. Het is van het grootste belang dat die regels onverwijld worden vastgesteld en dat onverwijld wordt overgegaan tot de oprichting van het EU-centrum, teneinde de talrijke inspanningen in de Unie ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen te stroomlijnen en kracht bij te zetten. Het moet de uitwisseling van beste praktijken in de Unie en daarbuiten vergemakkelijken. Het EU-centrum moet de dialoog tussen alle relevante belanghebbenden aanmoedigen teneinde de ontwikkeling van geavanceerde preventieprogramma’s te bevorderen. Door samen te werken met de lidstaten en bij te dragen tot de standaardisering van het verzamelen van gegevens over seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen in de hele Unie, moet het EU-centrum bovendien een waardevol instrument zijn ter ondersteuning van empirisch onderbouwd beleid inzake preventie en bijstand aan slachtoffers. De lidstaten moeten, op de wijze die volgens hen het best beantwoordt aan hun interne organisatie en rekening houdend met de behoefte aan een minimale structuur met welomschreven taken, nationale autoriteiten of gelijkwaardige entiteiten oprichten die in staat zijn trends op het gebied van seksueel misbruik van kinderen te beoordelen, statistieken te verzamelen, de resultaten van acties ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen te meten, en regelmatig verslag uit te brengen over dergelijke trends, statistieken en resultaten. Deze nationale autoriteiten moeten fungeren als nationaal contactpunt en moeten bij hun werkzaamheden kiezen voor een geïntegreerde aanpak waarbij diverse belanghebbenden zijn betrokken. Daarnaast moeten de lidstaten op nationaal niveau de nodige mechanismen vaststellen om te zorgen voor doeltreffende coördinatie en samenwerking tussen alle relevante publieke en private actoren bij de ontwikkeling en uitvoering van maatregelen om online en offline seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen te voorkomen en te bestrijden, en om de samenwerking met het EU-centrum en de Commissie te vergemakkelijken. In Verordening (EU) [.../... tot vaststelling van regels ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen] wordt voorzien in de oprichting van het EU-centrum; alle bepalingen van deze richtlijn die naar het EU-centrum verwijzen, moeten van toepassing zijn vanaf de datum van inwerkingtreding van die verordening.

__________________

16 COM(2022) 209 final van 11 mei 2022.

(42)De lidstaten dienen maatregelen te nemen om handelingen die verband houden met de bevordering van seksueel misbruik van kinderen en seksuele uitbuiting van kinderen in de context van reizen of toerisme te voorkomen of te verbieden. Er kan aan verschillende preventiemaatregelen worden gedacht, zoals de opstelling en aanscherping van een gedragscode en zelfreguleringsmechanismen in de toeristische sector, het invoeren van een ethische code of “kwaliteitslabels” of het ontwikkelen van uitdrukkelijk beleid voor toeristische organisaties teneinde seksueel misbruik of seksuele uitbuiting van kinderen in de context van reizen of toerisme te bestrijden. De lidstaten moeten de instrumenten die hen ter beschikking staan op grond van het Unierecht, het nationale recht en internationale overeenkomsten benutten om seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen in de context van reizen of toerisme via of naar hun grondgebied te voorkomen, met name door passende maatregelen te nemen na ontvangst van relevante informatie uit derde landen, waaronder het verrichten van verdere controles of het weigeren van toegang op grond van Verordening (EU) 2018/1861 betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem (SIS) op het gebied van grenscontroles17.

__________________

17 Verordening (EU) 2018/1861 van het Europees Parlement en de Raad van 28 november 2018 betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem (SIS) op het gebied van grenscontroles, tot wijziging van de Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen en tot wijziging en intrekking van Verordening (EG) nr. 1987/2006 (PB L 312 van 7.12.2018, blz. 14, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1861/oj).

(43)De lidstaten moeten beleid ontwikkelen of hun beleid aanscherpen om seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen te voorkomen, onder meer met maatregelen om de vraag die de voedingsbodem is voor alle vormen van seksuele uitbuiting van kinderen, te ontmoedigen en te doen afnemen, en maatregelen om het risico dat kinderen slachtoffer worden in te perken door middel van informatie- en bewustmakingscampagnes, ook ten behoeve van ouders, vrijwilligers, verzorgers, leerkrachten, opleiders, beroepsbeoefenaars op het gebied van kinderbescherming, beroepsbeoefenaars in de maatschappelijke dienstverlening en de pleegzorg, trainers, coaches, beoefenaars van juridische beroepen, rechters in familierechtbanken, eerstelijnspolitiefunctionarissen, beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg, leiders van religieuze gemeenschappen en de samenleving in het algemeen, en onderzoeks- en educatieve programma’s, waaronder op het gebied van seksuele voorlichting. Bij dergelijke initiatieven dienen de lidstaten oog te hebben voor de bevordering van de rechten van het kind. Er dient voor te worden gezorgd dat op kinderen gerichte bewustmakingscampagnes geschikt en eenvoudig te begrijpen zijn, en afgestemd zijn op de specifieke behoeften van kinderen in verschillende leeftijdsgroepen, waaronder kinderen in de voorschoolse leeftijd en bijzonder kwetsbare kinderen, waaronder kinderen met een geestelijke, intellectuele, zintuiglijke of lichamelijke handicap, kinderen in een migratiecontext (zowel niet-begeleide als begeleide minderjarigen) en kinderen die niet voldoen aan de conventionele normen inzake seksuele gerichtheid, genderidentiteit en -expressie of geslachtskenmerken. Bij preventiemaatregelen moet het fenomeen van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen holistisch worden benaderd door zowel de online- als de offlinedimensie ervan aan te pakken en alle relevante belanghebbenden te mobiliseren. Wat meer bepaald de onlinedimensie betreft, moeten de maatregelen de ontwikkeling van digitale geletterdheid omvatten, met inbegrip van een kritische omgang met de digitale wereld, teneinde gebruikers te helpen pogingen tot online seksueel misbruik van kinderen te herkennen en ermee om te gaan, ondersteuning te zoeken en misbruik te voorkomen. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan de preventie van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen die worden verzorgd in een groepsomgeving in plaats van in een gezinsomgeving. Voor zover dit nog niet is gebeurd, moet ook de instelling van specifieke hulplijnen of meldpunten worden overwogen. Kinderen moeten via die kanalen informatie en advies kunnen inwinnen over de in de artikelen 3 tot en met 8 ter bedoelde strafbare feiten.

Schrappen

(50)Wanneer dit wenselijk is vanwege het gevaar dat daders vormen en het mogelijke risico op herhaling van de strafbare feiten, dient aan veroordeelde daders tijdelijk of permanent een verbod te worden opgelegd dat ten minste betrekking heeft op het uitoefenen van beroeps- en vrijwilligersactiviteiten waarbij zij rechtstreeks en geregeld in aanraking komen met kinderen of binnen organisaties die met kinderen werken of die in het algemeen belang optreden tegen seksueel misbruik van kinderen. Werkgevers die personeel aanwerven voor een baan die rechtstreeks en regelmatig contact met kinderen behelst, moeten informatie vragen over in het strafregister opgenomen bestaande veroordelingen voor zedendelicten ten koste van kinderen, of van reeds opgelegde verboden. Voor de toepassing van deze richtlijn dient het begrip “werkgevers” tevens personen te omvatten die een organisatie leiden op het gebied van vrijwilligerswerk dat in verband staat met het toezicht op of de verzorging van kinderen en waarbij sprake is van rechtstreeks en geregeld contact met kinderen, met inbegrip van gemeenschapsomgevingen zoals scholen, ziekenhuizen, sociale zorgdiensten, sportclubs of religieuze gemeenschappen. De wijze van informatieverstrekking, bijvoorbeeld via de betrokken persoon, en de exacte inhoud van die informatie, de definitie van georganiseerde vrijwilligersactiviteiten en van rechtstreeks en geregeld contact met kinderen, moeten overeenkomstig het nationale recht worden bepaald. Informatie die door de ene bevoegde autoriteit aan de andere wordt doorgegeven, moet echter ten minste alle relevante gegevens bevatten die door de lidstaten zijn opgeslagen in hun nationale strafregisters en alle relevante gegevens die gemakkelijk uit derde landen kunnen worden verkregen, zoals gegevens die van het Verenigd Koninkrijk kunnen worden verkregen via het kanaal dat is ingesteld overeenkomstig deel drie, titel IX, van de Handels- en Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds19.

__________________

19 PB L 149 van 30.4.2021, blz. 10, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2021/689(1)/oj.

(52)Voor informatie die niet of nog niet beschikbaar is in het Europees Strafregisterinformatiesysteem (Ecris), bijvoorbeeld informatie over delinquente onderdanen van derde landen, moeten de lidstaten, in afwachting van de volledige uitvoering van Verordening (EU) 2019/816 van het Europees Parlement en de Raad20, gebruikmaken van andere kanalen om alle relevante informatie te verstrekken aan werkgevers die personeel aanwerven voor functies die rechtstreeks en geregeld contact met kinderen behelzen. Deze richtlijn beoogt geen harmonisatie van de regels inzake de toestemming van de betrokkene bij uitwisseling van informatie uit strafregisters, d.w.z. inzake de vraag of deze toestemming vereist is of niet. Met betrekking tot de vraag of toestemming krachtens het nationale recht vereist is of niet wordt in deze richtlijn geen enkele nieuwe verplichting opgelegd om het nationale recht en de nationale procedures in dit opzicht aan te passen.

__________________

20 Verordening (EU) 2019/816 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 tot invoering van een gecentraliseerd systeem voor de vaststelling welke lidstaten over informatie beschikken inzake veroordelingen van onderdanen van derde landen en staatlozen (Ecris-TCN) ter aanvulling van het Europees Strafregisterinformatiesysteem en tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1726 (PB L 135 van 22.5.2019, blz. 1, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2019/816/oj?locale=nl).

Deze richtlijn stelt minimumregels vast voor de definitie van strafbare feiten en sancties op het gebied van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen, materiaal van seksueel misbruik van kinderen en het benaderen van kinderen voor seksuele doeleinden, onder meer als dit geschiedt met gebruikmaking van informatie- en communicatietechnologie. Zij voert tevens bepalingen in om de preventie van die strafbare feiten en de bescherming van slachtoffers daarvan te versterken.

a)alle materiaal dat de weergave behelst van een kind dat deelneemt aan echte of gesimuleerde expliciete seksuele handelingen;

b)elke weergave, met welke middelen dan ook, van de intieme delen van een kind voor primair seksuele doeleinden;

c)alle materiaal dat de weergave behelst van een persoon die er als een kind uitziet en die deelneemt aan echte of gesimuleerde expliciete seksuele gedragingen of elke weergave voor primair seksuele doeleinden van de intieme delen van een persoon die er als een kind uitziet;

d)realistische afbeeldingen, pseudofoto’s, reproducties of weergaven van een kind dat deelneemt aan expliciete seksuele gedragingen, of realistische afbeeldingen, reproducties of weergaven voor primair seksuele doeleinden van de intieme delen van een kind, ongeacht de wijze van vervaardiging of manipulatie, onder meer door gebruik te maken van artificiële intelligentie, deepfake technologieën, of aangevulde, uitgebreide en virtuele realiteit-omgevingen;

e)alle materiaal, ongeacht de vorm ervan, dat bedoeld is om advies, richtsnoeren of instructies te geven over hoe een van de in de artikelen 3 tot en met 8 ter bedoelde strafbare feiten kan worden gepleegd, met inbegrip van instructies voor artificiële-intelligentiesystemen;

4)uitbuiting van kinderen in de prostitutie: het gebruiken van een kind voor seksuele handelingen, waarbij geld of een andere vorm van beloning, winst, voordeel, profijt of vergoeding wordt gegeven of beloofd als betaling in ruil voor seksuele handelingen van het kind, ongeacht of die betaling, die belofte, die winst, dat voordeel, dat profijt of die vergoeding aan het kind of aan een derde wordt gegeven of gedaan;

5)voorstelling van seksueel misbruik van kinderen: het live vertonen, bedoeld voor een publiek van een of meer personen, onder meer door gebruikmaking van informatie- en communicatietechnologie:

a)van een kind dat deelneemt aan echte of gesimuleerde expliciete seksuele handelingen of gedragingen, of

b)van de intieme delen van een kind voor primair seksuele doeleinden;

8)gelijken: personen die nabij zijn in leeftijd en in psychologische en lichamelijke ontwikkeling en maturiteit.

Strafbare feiten op het gebied van seksueel misbruik van kinderen

1.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de in de leden 2 tot en met 8 bedoelde opzettelijke gedragingen strafbaar worden gesteld.

2.Het voor seksuele doeleinden bewerkstelligen dat een kind dat nog niet seksueel meerderjarig is, of een kind dat seksueel meerderjarig is en niet instemt, getuige is van seksuele handelingen, onder meer door dat kind bloot te stellen aan pornografische inhoud, ook zonder dat het daaraan hoeft deel te nemen, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste één jaar.

3.Het voor seksuele doeleinden bewerkstelligen dat een kind dat nog niet seksueel meerderjarig is, of een kind dat seksueel meerderjarig is en niet instemt, getuige is van seksueel misbruik, ook zonder dat het daaraan hoeft deel te nemen, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twee jaar.

4.Het aangaan van seksuele handelingen met een kind dat nog niet seksueel meerderjarig is of een kind ertoe brengen seksuele handelingen aan te gaan met een andere persoon of met zichzelf, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste tien jaar.

a)misbruik wordt gemaakt van een erkende positie van vertrouwen, gezag of invloed ten aanzien van het kind wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twaalf jaar; of

b)misbruik wordt gemaakt van de bijzonder kwetsbare situatie van het kind, in het bijzonder als gevolg van een geestelijke, intellectuele, zintuigelijke of lichamelijke handicap of een situatie van afhankelijkheid, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twaalf jaar; of

c)gebruik wordt gemaakt van dwang, lichamelijk of psychologisch geweld, chantage of andere bedreigingen, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste veertien jaar;

6.Een kind middels dwang, geweld of bedreigingen aanzetten tot seksuele handelingen met een derde of met zichzelf wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste veertien jaar.

7.De volgende opzettelijke gedragingen worden gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste zestien jaar:

8.De in lid 7 bedoelde soorten gedragingen worden gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste zestien jaar indien het kind seksueel meerderjarig is en er niet mee instemt.

9.Voor de toepassing van de leden 2, 3, 4 en 8 zorgen de lidstaten ervoor dat:

a)onder een niet-consensuele handeling wordt verstaan een handeling die wordt verricht zonder de instemming van het kind, of een handeling waarbij het kind wegens omstandigheden als bedoeld in lid 5 of wegens andere omstandigheden, waaronder de lichamelijke of geestelijke gesteldheid van het kind, niet uit vrije wil kan beslissen, zoals in het geval van bewusteloosheid, slaap, intoxicatie, overrompeling, verlamming door angst, ziekte of lichamelijk letsel;

c)het ontbreken van instemming niet kan worden weerlegd door het feit dat het kind zwijgt of zich niet verbaal of fysiek verzet, noch door zijn seksuele gedrag in het verleden of het heden en evenmin door een vroegere of huidige relatie met een dader.

Strafbare feiten op het gebied van seksuele uitbuiting van kinderen

1.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de in de leden 2 tot en met 7 bis genoemde opzettelijke gedragingen strafbaar worden gesteld.

2.Het bewerkstelligen van de deelname van een kind aan voorstellingen van seksueel misbruik van kinderen, of het werven van een kind hiervoor of het profiteren of anderszins uitbuiten van een kind voor dergelijke doeleinden, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste zes jaar.

3.Het onder dwang of met geweld bewerkstelligen dat een kind deelneemt aan voorstellingen van seksueel misbruik van kinderen of het bedreigen van een kind voor dergelijke doeleinden, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste negen jaar.

4.Het welbewust bijwonen van voorstellingen van seksueel misbruik van kinderen waaraan een kind deelneemt, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste drie jaar.

5.Het bewerkstelligen dat een kind deelneemt aan uitbuiting in de prostitutie , het werven van een kind voor dit doel of het profiteren of anderszins uitbuiten van een kind voor dergelijke doeleinden, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twaalf jaar.

6.Een kind dwingen tot uitbuiting in de prostitutie of het kind met dat doel bedreigen wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste veertien jaar.

7.Het aangaan van seksuele handelingen met een kind, waarbij een beroep wordt gedaan op uitbuiting in de prostitutie, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twaalf jaar.

2.Het verwerven of in bezit hebben van materiaal van seksueel misbruik van kinderen, met inbegrip van het in bezit hebben van materiaal als bedoeld in artikel 2, punt 3, d), voor persoonlijk gebruik, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twee jaar.

3.Het zich door middel van informatie- en communicatietechnologie welbewust toegang verschaffen tot materiaal van seksueel misbruik van kinderen wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twee jaar.

4.De distributie, verspreiding of uitzending van materiaal van seksueel misbruik van kinderen wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste vier jaar.

5.Het aanbieden, leveren of ter beschikking stellen van materiaal van seksueel misbruik van kinderen wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste vier jaar.

6.Het vervaardigen van materiaal van seksueel misbruik van kinderen, met inbegrip van het vervaardigen van materiaal als bedoeld in artikel 2, punt 3, d), voor persoonlijk gebruik, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste acht jaar.

Voor de toepassing van lid 1 worden de in de leden 2, 3 bedoelde gedragingen en de in lid 4 bedoelde overdracht niet geacht wederrechtelijk te zijn gepleegd wanneer zij met name worden gesteld door of namens en onder de verantwoordelijkheid van een organisatie zoals een meldpunt dat in een lidstaat is gevestigd, in het algemeen belang optreedt tegen seksueel misbruik van kinderen en daartoe was gemachtigd door de bevoegde autoriteiten van die lidstaat, mits dergelijke acties werden uitgevoerd overeenkomstig de in de betrokken machtiging vastgestelde voorwaarden.

Deze voorwaarden houden onder meer in dat de organisaties die dergelijke machtigingen krijgen over de nodige deskundigheid en onafhankelijkheid moeten beschikken, dat er passende rapportage- en toezichtmechanismen moeten zijn om ervoor te zorgen dat de organisaties snel, zorgvuldig en in het algemeen belang handelen, en dat de organisaties gebruik moeten maken van beveiligde communicatiekanalen om de onder de machtiging vallende acties uit te voeren.

8.De lidstaten zorgen voor een juridisch kader voor de in lid 7 bedoelde organisaties die in het algemeen belang optreden tegen seksueel misbruik van kinderen en zorgen ervoor dat de machtigingen die dergelijke organisaties ontvangen van de bevoegde autoriteiten van een lidstaat alle van de volgende activiteiten toestaan:

(Niet van toepassing op de Nederlandse versie)

(Niet van toepassing op de Nederlandse versie)

(Niet van toepassing op de Nederlandse versie)

(Niet van toepassing op de Nederlandse versie)

a)het doen van een voorstel, onder meer door middel van informatie- en communicatietechnologie om een kind online of in persoon te ontmoeten met het oogmerk om een van de in artikel 3, leden 4, 5, 6 en 7, artikel 4 en artikel 5, lid 6, genoemde strafbare feiten te plegen, wordt, voor zover dit voorstel is gevolgd door materiële handelingen die tot een dergelijke ontmoeting konden leiden, gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste één jaar;

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat een poging, onder meer door middel van informatie- en communicatietechnologie, om de in artikel 5, leden 2 en 3, genoemde strafbare feiten te plegen, door een volwassene die een kind benadert met het oogmerk materiaal van seksueel misbruik van kinderen te verschaffen, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste één jaar.

de in de eerste alinea bedoelde gedragingen worden gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste twee jaar indien er gebruik wordt gemaakt van dwang, geweld of bedreigingen.

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat een poging, onder meer door middel van informatie- en communicatietechnologie, om de in artikel 4, leden 2 en 5, genoemde strafbare feiten te plegen, door een volwassene die een kind ertoe brengt deel te nemen aan voorstellingen van seksueel misbruik van kinderen en seksuele uitbuiting van kinderen, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste drie jaar.

de in de eerste alinea bedoelde gedragingen worden gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste zes jaar indien er gebruik wordt gemaakt van dwang, geweld of bedreigingen.

Benadering met het oog op het plegen van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting, met inbegrip van livestreaming

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat het opzettelijk beloven of aanbieden van geld of andere vormen van beloning of vergoeding om een persoon ertoe te brengen een van de in artikel 3, leden 4, 5, 6, 7 en 8, artikel 4, leden 2 en 3, en artikel 5, lid 6, genoemde strafbare feiten, met inbegrip van livestreaming, te plegen, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste vijf jaar.

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat het opzettelijk exploiteren of beheren van een dienst van de informatiemaatschappij die is opgezet om het plegen van een van de in de artikelen 3 tot en met 7 bedoelde strafbare feiten te faciliteren of aan te moedigen, wordt gestraft met een maximumgevangenisstraf van ten minste tien jaar.

1.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de uitlokking van of de hulp bij en de aanzetting tot het plegen van een van de in de artikelen 3 tot en met 8 ter genoemde strafbare feiten strafbaar worden gesteld.

2.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat een poging tot het plegen van één van de strafbare feiten genoemd in artikel 3, leden 4, 5 , 6, 7 en 8, artikel 4, leden 2, 3, 5, 6 en 7, artikel 5, leden 4, 5 en 6, en de artikelen 7 en 8 ter strafbaar wordt gesteld.

1.De lidstaten zorgen ervoor dat in het kader van artikel 3, leden 2, 4 en 7, wordt voorzien in een uitsluiting van strafbaarstelling voor consensuele seksuele handelingen tussen gelijken, mits er geen sprake is van dwang, misbruik van vertrouwen of afhankelijkheid tussen de betrokkenen.

2.De lidstaten zorgen ervoor dat in het kader van artikel 4, lid 4, wordt voorzien in een uitsluiting van strafbaarstelling voor een voorstelling die plaatsvindt in de context van een consensuele relatie waarbij het kind seksueel meerderjarig is of tussen gelijken, mits de handelingen niet met misbruik of uitbuiting gepaard gingen en er geen geld of andere vormen van beloning of vergoeding worden gegeven als betaling in ruil voor de voorstelling.

De lidstaten zorgen ervoor dat in het kader van artikel 5, leden 2 , 3, 4 en 6, wordt voorzien in een uitsluiting van strafbaarstelling voor het vervaardigen, verwerven, in bezit hebben van of toegang hebben tot materiaal waarbij uitsluitend:

wanneer dit materiaal is vervaardigd en in bezit wordt gehouden met de instemming van de betrokken kinderen en uitsluitend voor persoonlijk gebruik van de betrokkenen, mits er geen sprake is van misbruik van vertrouwen of afhankelijkheid tussen de betrokkenen.

4.De lidstaten zorgen ervoor dat in het kader van artikel 6 wordt voorzien in een uitsluiting van strafbaarstelling voor voorstellen, gesprekken, contacten of uitwisselingen tussen gelijken, mits er geen sprake is van misbruik van vertrouwen of afhankelijkheid tussen de betrokkenen.

Voor de toepassing van de leden 1 tot en met 4 van dit artikel kan een kind dat seksueel meerderjarig is, alleen worden geacht met een handeling te hebben ingestemd als de instemming vrijwillig en duidelijk, op geïnformeerde en ondubbelzinnige wijze en vrijwillig is gegeven, waarbij de vrije wil van het kind wordt beoordeeld in het licht van de omringende omstandigheden, als gedefinieerd in artikel 2, punt 2 bis. Een seksueel meerderjarig kind wordt niet geacht te hebben ingestemd indien het kind niet in staat was uit vrije wil te beslissen wegens omstandigheden als bedoeld in artikel 3, lid 5, of wegens andere omstandigheden, waaronder de lichamelijke of geestelijke gesteldheid van het kind, zoals in het geval van bewusteloosheid, slaap, intoxicatie, overrompeling, verlamming door angst, ziekte of lichamelijk letsel.

Het ontbreken van instemming kan niet worden weerlegd door het feit dat het kind zwijgt of zich niet verbaal of fysiek verzet, noch door zijn seksuele gedrag in het verleden en evenmin door een vroegere of huidige relatie met een dader.

6.Het op consensuele basis delen van iemands intieme beelden, video’s of soortgelijk materiaal kan niet worden opgevat als instemming voor het verder delen of verspreiden van die beelden, video’s of dat soortgelijke materiaal, ook niet in bewerkte of gewijzigde vorm. Elk verder delen of verspreiden, hetzij door de oorspronkelijke ontvanger, hetzij door een andere partij, vereist uitdrukkelijke, geïnformeerde instemming van de afgebeelde persoon.

a)het strafbare feit werd gepleegd jegens een kind in een bijzonder kwetsbare situatie, zoals een jong kind, een kind met een geestelijke, intellectuele, zintuigelijke of lichamelijke handicap, een kind dat van zijn vrijheid is beroofd of wiens vrijheid is beperkt, of een kind in een toestand van afhankelijkheid of in een staat van lichamelijk of geestelijk onvermogen;

1.Om het risico op herhaling van strafbare feiten te voorkomen nemen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat aan een natuurlijk persoon die voor een van de in de artikelen 3 tot en met 9 genoemde strafbare feiten is veroordeeld, een tijdelijk of permanent verbod kan worden opgelegd dat ten minste betrekking heeft op het uitoefenen van beroepsactiviteiten en georganiseerde vrijwilligersactiviteiten waarbij hij rechtstreeks en geregeld in aanraking komt met kinderen of waarbij contact met kinderen wordt gefaciliteerd.

2.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat werkgevers bij de aanwerving van personeel voor beroepsactiviteiten of georganiseerde vrijwilligersactiviteiten die rechtstreeks en geregeld contact met kinderen behelzen en organisaties die in het algemeen belang optreden tegen seksueel misbruik van kinderen en die personeel, consultants en vrijwilligers aanwerven of contracteren verplicht zijn om overeenkomstig het nationale recht op passende wijze, zoals toegang op verzoek of via de betrokken persoon, informatie te vragen met betrekking tot het bestaan van strafrechtelijke veroordelingen voor één van de in de artikelen 3 tot en met 9 genoemde strafbare feiten die zijn opgenomen in het strafregister, of van verboden tot het uitoefenen van activiteiten die rechtstreeks en geregeld contact met kinderen behelzen, als gevolg van dergelijke strafrechtelijke veroordelingen.

3.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat, met het oog op toepassing van de leden 1 en 2 van dit artikel, informatie met betrekking tot het bestaan van strafrechtelijke veroordelingen voor één van de in de artikelen 3 tot en met 9 genoemde strafbare feiten of van verboden tot het uitoefenen van activiteiten die rechtstreeks en geregeld contact met kinderen behelzen als gevolg van dergelijke strafrechtelijke veroordelingen, op verzoek van de bevoegde autoriteiten, door de autoriteiten wordt doorgegeven aan de verzoekende partij en dat de doorgegeven informatie zo volledig mogelijk is en ten minste de gegevens bevat die door de lidstaten worden bijgehouden over strafrechtelijke veroordelingen of verboden als gevolg van strafrechtelijke veroordelingen. Daartoe wordt deze informatie doorgegeven via Ecris of via het mechanisme voor de uitwisseling van strafregisterinformatie dat met derde landen is opgezet.

Straffen voor rechtspersonen

1.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat tegen een rechtspersoon die uit hoofde van artikel 13 aansprakelijk is gesteld, doeltreffende, evenredige en afschrikkende straffen kunnen worden vastgesteld, waaronder strafrechtelijke of niet-strafrechtelijke geldboetes en eventueel andere straffen, zoals:

2.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat, ingeval rechtspersonen aansprakelijk zijn gesteld uit hoofde van artikel 13, strafbare feiten waarop voor natuurlijke personen een maximumgevangenisstraf van ten minste twee jaar is gesteld, worden gestraft met geldboetes waarvan het maximumbedrag niet minder mag bedragen dan 1 % van de totale wereldwijde omzet van de rechtspersoon ofwel in het boekjaar voorafgaand aan het jaar waarin het strafbare feit werd gepleegd ofwel in het boekjaar voorafgaand aan het besluit tot oplegging van de geldboete, of dan 8 000 000 EUR, als dit hoger is.

3.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat, ingeval rechtspersonen aansprakelijk zijn gesteld uit hoofde van artikel 13, strafbare feiten waarop voor natuurlijke personen een maximumgevangenisstraf van ten minste drie jaar is gesteld, worden gestraft met geldboetes waarvan het maximumbedrag niet minder mag bedragen dan 5 % van de totale wereldwijde omzet van de rechtspersoon ofwel in het boekjaar voorafgaand aan het jaar waarin het strafbare feit werd gepleegd ofwel in het boekjaar voorafgaand aan het besluit tot oplegging van de geldboete, of dan 40 000 000 EUR, als dat hoger is.

Onderzoek en vervolging

Schrappen

Schrappen

Schrappen

Schrappen

Schrappen

3.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat doeltreffende onderzoekmiddelen, zoals die welke worden gebruikt bij georganiseerde of andere zware criminaliteit, ter beschikking staan van personen, eenheden of diensten die bevoegd zijn voor het onderzoeken of vervolgen van de in de artikelen 3 tot en met 9 genoemde strafbare feiten. In voorkomend geval omvatten die onderzoeksmiddelen speciale onderzoeksmiddelen, zoals die welke worden gebruikt bij de bestrijding van georganiseerde of andere zware criminaliteit, bijvoorbeeld de mogelijkheid om undercover-onderzoeken uit te voeren, de inzet van lokcomputers (zogenaamde “honeypots”), het onderscheppen van communicatie, heimelijke observatie, ook met gebruikmaking van elektronische middelen, en het monitoren van bankrekeningen of het doen van andere financiële onderzoeken in overeenstemming met nationale wetgeving.

4.De lidstaten zorgen ervoor dat personen, eenheden of diensten die de in de artikelen 3 tot en met 9 bedoelde strafbare feiten onderzoeken en vervolgen, over voldoende personeel en deskundigheid beschikken om deze strafbare feiten, met inbegrip van die welke zijn gepleegd met behulp van informatie- en communicatietechnologie, doeltreffend te onderzoeken en te vervolgen, overeenkomstig de toepasselijke regels van het Unierecht en het nationale recht.

(Niet van toepassing op de Nederlandse versie)

3.De lidstaten zorgen ervoor dat ten minste alle beroepsbeoefenaars en vrijwilligers die onder andere in de kinderbeschermings-, onderwijs-, sport-, kinderopvang- en gezondheidszorgsector in nauw contact komen met kinderen, alsook beoefenaars van juridische beroepen, leerkrachten en opvoeders, rechters in familierechtbanken en eerstelijnspolitiefunctionarissen, worden geïnformeerd en opgeleid om misbruik te herkennen.

4.De lidstaten stellen beroepsbeoefenaars die werkzaam zijn in het kader van specifieke programma’s voor personen die zijn veroordeeld voor een onder deze richtlijn vallend strafbaar feit of voor personen die vrezen dat zij een onder deze richtlijn vallend strafbaar feit zouden kunnen plegen, vrij van de in lid 3 bedoelde meldingsplicht.

1.Naast de rechten van slachtoffers bij het doen van aangifte uit hoofde van artikel 5 van Richtlijn 2012/29/EU en artikel 5 bis van Richtlijn (EU) .../... [voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2012/29/EU tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten], zorgen de lidstaten ervoor dat slachtoffers de in de artikelen 3 tot en met 9 van deze richtlijn bedoelde strafbare feiten kosteloos, veilig en op een eenvoudige, vertrouwelijke en toegankelijke wijze bij de bevoegde autoriteiten kunnen melden. Dit omvat de mogelijkheid om met behulp van gemakkelijk toegankelijke en gebruiksvriendelijke informatie- en communicatietechnologieën melding te doen van die strafbare feiten en, indien mogelijk, bewijs over te leggen.

2.De lidstaten zorgen ervoor dat de in lid 1 bedoelde meldingsprocedures veilig en vertrouwelijk zijn en op kindvriendelijke wijze zijn ontworpen, in een taal die is aangepast aan de leeftijd en maturiteit van de kinderen. De lidstaten zorgen ervoor dat het doen van een melding niet afhankelijk is van de ouderlijke toestemming en dat passende informatie wordt verstrekt over meldingsprocedures en ondersteunende diensten.

3.De lidstaten zorgen ervoor dat het voor de bevoegde autoriteiten die in contact komen met slachtoffers die strafbare feiten in verband met seksueel misbruik of seksuele uitbuiting van kinderen melden, verboden is persoonsgegevens over de verblijfsstatus van het slachtoffer door te geven aan de bevoegde migratie-autoriteiten of die gegevens te gebruiken in verband met de uitvoering van een terugkeerprocedure.

6.Wanneer een strafbaar feit in de zin van de artikelen 3 tot en met 9 onder de rechtsmacht van meer dan één lidstaat valt, werken deze lidstaten samen om te bepalen welke lidstaat de strafprocedure moet voeren. In voorkomend geval wordt de zaak overeenkomstig artikel 12 van Kaderbesluit 2009/948/JBZ naar Eurojust verwezen en worden alle bevoegde nationale autoriteiten daarvan in kennis gesteld teneinde de grensoverschrijdende samenwerking te vergemakkelijken.

1.De lidstaten zorgen ervoor dat kindslachtoffers van de in de artikelen 3 tot en met 9 genoemde strafbare feiten overeenkomstig de artikelen 21 en 22 bijstand, ondersteuning en bescherming ontvangen, waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van het kind, ongeacht of het kindslachtoffer formeel aangifte heeft gedaan.

1.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de slachtoffers voor, tijdens en gedurende een passende periode na de strafprocedure bijstand en gespecialiseerde en passende ondersteuning ontvangen zodat zij in staat worden gesteld de rechten uit te oefenen die bij Richtlijn 2012/29/EU , bij Richtlijn (EU) .../... [voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2012/29/EU tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten] en bij deze richtlijn zijn vastgesteld. De lidstaten zorgen met name ten behoeve van slachtoffers van de in de artikelen 3 tot en met 9 bedoelde strafbare feiten voor de aanwezigheid van gemakkelijk toegankelijke doorverwijscentra, die onderdeel kunnen zijn van het nationale gezondheidszorgstelsel, om doeltreffende bijstand te waarborgen aan kindslachtoffers van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting en om een klinische behandeling van seksueel geweld te waarborgen, onder meer door te helpen bij het bewaren en documenteren van bewijs, overeenkomstig artikel 9 bis van Richtlijn (EU) .../... [voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2012/29/EU tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten]. Deze centra voorzien in traumagerichte zorg en, indien nodig, een doorverwijzing naar gespecialiseerde traumazorg en begeleiding voor kindslachtoffers. De lidstaten zorgen ervoor dat kindslachtoffers van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting toegang hebben tot medische en forensische onderzoeken die kunnen plaatsvinden in deze centra of via een doorverwijzing naar gespecialiseerde centra of afdelingen. De lidstaten zorgen voor coördinatie tussen de verwijzingscentra en bekwame medische en forensische centra. Alle in dit artikel bedoelde diensten worden op kindvriendelijke wijze verleend. De lidstaten kunnen bepalen dat deze centra moeten worden verbonden aan de centra die zijn opgericht krachtens artikel 28 van Richtlijn (EU) 2024/1385 ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. De lidstaten nemen met name de nodige maatregelen om bescherming te waarborgen van kinderen die melding maken van gevallen van misbruik binnen hun familie, en handelen daarbij in het belang van het kind.

2.De lidstaten zorgen ervoor dat slachtoffers en hun familieleden toegankelijke, kindvriendelijke, uitgebreide, gespecialiseerde, gecoördineerde, op de behoeften en de leeftijd afgestemde medische zorg krijgen, met inbegrip van toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten, emotionele, psychosociale, psychologische, juridische en educatieve en administratieve ondersteuning, alsmede alle andere passende ondersteuning die met name is toegesneden op situaties van seksueel misbruik, met bijzondere aandacht voor het herstel op lange termijn van de slachtoffers. Deze ondersteuning wordt op één en dezelfde plek aangeboden, op basis van het “Barnahus”-model.

3.Als het nodig is zorgen de lidstaten ervoor dat er tijdelijke huisvesting voor kinderen beschikbaar is. Kinderen worden bij voorrang bij andere familieleden geplaatst, zo nodig in tijdelijke of permanente huisvesting met ondersteunende diensten, waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van het kind.

4.De lidstaten zorgen ervoor dat slachtoffers van op grond van deze richtlijn strafbaar gestelde feiten toegang hebben tot de verwijzingscentra die zijn opgericht krachtens artikel 26 van Richtlijn [.../.../EU voorstel voor een richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen]26.

__________________

26 COM(2022) 105 final van 8 maart 2022.

(Niet van toepassing op de Nederlandse versie)

9.De inspanningen van de lidstaten op het gebied van bijstand aan slachtoffers worden proactief ondersteund door het EU-centrum, zodra deze is opgericht, door:

Bescherming van kinderen tijdens het strafonderzoek en het strafproces

1.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat, overeenkomstig de rol die het desbetreffende rechtsstelsel aan het slachtoffer toebedeelt, de bevoegde autoriteiten met het oog op het strafonderzoek en het strafproces een bijzondere vertegenwoordiger van het kindslachtoffer aanwijzen, wanneer de personen die de ouderlijke verantwoordelijkheid dragen, het kind krachtens het nationale recht niet mogen vertegenwoordigen omdat tussen hen en het kindslachtoffer een belangenconflict bestaat, of wanneer het kind niet begeleid is of van zijn gezin is gescheiden. Alle bij het proces betrokken autoriteiten worden opgeleid op het gebied van kindvriendelijke justitie.

a)ondervragingen van het kindslachtoffer of, in voorkomend geval, van een kindgetuige plaatsvinden zonder ongerechtvaardigde vertraging nadat de feiten bij de bevoegde autoriteiten zijn aangegeven;

b)ondervragingen van het kindslachtoffer of, in voorkomend geval, van een kindgetuige plaatsvinden in lokalen die daarvoor zijn ontworpen of aangepast;

c)ondervragingen van het kindslachtoffer of, in voorkomend geval, van een kindgetuige worden verricht door beroepsmensen die daarvoor zijn opgeleid;

d)indien mogelijk en wenselijk, alle ondervragingen van het kindslachtoffer of, in voorkomend geval, van een kindgetuige door dezelfde personen worden verricht;

f)het kindslachtoffer of, in voorkomend geval, een kindgetuige steeds vergezeld mag worden door zijn wettelijke vertegenwoordiger of, in voorkomend geval, een volwassene van zijn keuze, tenzij met betrekking tot die persoon een gemotiveerde beslissing in tegengestelde zin is genomen.

(Niet van toepassing op de Nederlandse versie)

b)het kindslachtoffer of, in voorkomend geval, een kindgetuige in de rechtszaal kan worden gehoord zonder daar aanwezig te zijn, met name door middel van geschikte communicatietechnologieën.

6.De lidstaten nemen, wanneer dit in het belang is van de kindslachtoffers of, in voorkomend geval, van een kindgetuige en rekening houdend met andere doorslaggevende belangen, de nodige maatregelen om de privacy, identiteit en beeltenis van kindslachtoffers en kindgetuigen te beschermen, en om de publieke verspreiding van elke informatie die tot hun identificatie zou kunnen leiden, te voorkomen.

7.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat, wanneer de deelname van een kind aan een strafproces over een van de in de artikelen 3 tot en met 9 bedoelde strafbare feiten noodzakelijk is, de rechter in dat strafproces rekening houdt met de kwetsbaarheden van het kind, onder andere vanuit het oogpunt van de leeftijd, de maturiteit en het geestelijk en lichamelijk welzijn van het kind. De lidstaten waarborgen dat dit uitgangspunt bij alle kinderen geldt, waaronder kinderen die verdacht of beschuldigd worden van of veroordeeld zijn voor een strafbaar feit.

2.Naast hun rechten uit hoofde van artikel 16 bis van Richtlijn (EU).../... [voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2012/29/EU tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten], moeten slachtoffers in het kader van strafrechtelijke en civielrechtelijke procedures vergoeding kunnen eisen van de schade die zij hebben geleden als gevolg van een op grond van deze richtlijn strafbaar gesteld feit. De lidstaten zorgen ervoor dat er geen verjaringstermijn van toepassing is op het recht van het slachtoffer op schadevergoeding.

Schrappen

Schrappen

Schrappen

Schrappen

De lidstaten richten nationale autoriteiten of gelijkwaardige entiteiten op of benoemen dergelijke autoriteiten of entiteiten om de volgende activiteiten uit te voeren:

De nationale autoriteiten zijn met name verantwoordelijk voor de in artikel 31 bedoelde verplichtingen inzake gegevensverzameling, onderzoek en rapportage.

De lidstaten voeren passende mechanismen in om te zorgen voor doeltreffende coördinatie en samenwerking met het oog op de ontwikkeling en uitvoering op nationaal niveau van maatregelen ter bestrijding van online en offline seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en zulks tussen relevante autoriteiten, instanties en organen, waaronder lokale en regionale autoriteiten, rechtshandhavingsinstanties, de rechterlijke macht, openbare aanklagers, aanbieders van ondersteuningsdiensten en aanbieders van diensten van de informatiemaatschappij, niet-gouvernementele organisaties, waaronder organisaties die meldpunten en hulplijnen beheren, sociale diensten, met inbegrip van instanties voor kinderbescherming of kinderwelzijn, aanbieders van onderwijs en gezondheidszorg, sociale partners, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan hun autonomie, en andere relevante organisaties en entiteiten. In het kader van deze mechanismen wordt er ook gezorgd voor doeltreffende coördinatie en samenwerking tussen de lidstaten, met het EU-centrum en de Commissie en andere agentschappen en organen van de Unie.

Schrappen

1.De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat personen die vrezen dat zij een van de in de artikelen 3 tot en met 9 genoemde strafbare feiten zouden kunnen plegen gemakkelijk en anoniem toegang kunnen krijgen tot specifieke en doeltreffende interventieprogramma’s of -maatregelen die erop zijn gericht het risico te beoordelen en te voorkomen dat dergelijke strafbare feiten worden gepleegd, en dat zij daarnaast toegang kunnen krijgen tot toegankelijke, gebruiksvriendelijke, veilige en direct bereikbare kanalen zoals hulplijnen en online chats die worden bemand door adequaat opgeleid personeel.

2.De lidstaten zorgen ervoor dat de in lid 1 bedoelde programma’s of maatregelen zonder onnodige beperkingen toegankelijk zijn conform de nationale gezondheidszorgnormen en dat er voor die programma’s doorlopend voldoende middelen beschikbaar zijn.

1.Om de vraag die de voedingsbodem is voor alle vormen van seksuele uitbuiting van kinderen, te ontmoedigen en te doen afnemen, nemen de lidstaten passende maatregelen, onder meer op het gebied van onderwijs en opleiding, voorlichtings- en bewustmakingscampagnes over de levenslange gevolgen van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen, het illegale karakter ervan en de mogelijkheid voor personen die vrezen dat zij daarmee verband houdende strafbare feiten zouden kunnen plegen, om toegang te krijgen tot specifieke en doeltreffende interventieprogramma’s of -maatregelen . De lidstaten ontwikkelen een communicatiestrategie en nationale actieplannen, en bevorderen de dialoog en samenwerking met maatschappelijke organisaties, meldpunten, hulplijnen, overheidsinstanties en relevante diensten van de informatiemaatschappij.

2.De lidstaten nemen passende maatregelen, onder meer via het internet, zoals het opzetten, in voorkomend geval in samenwerking met relevante organisaties uit het maatschappelijk middenveld en andere belanghebbenden, van informatie- en bewustwordingscampagnes en onderzoeks- , onderwijs- en opleidingsprogramma’s of -materiaal, onder meer over digitale geletterdheid, over seksuele voorlichting waarbij rekening wordt gehouden met de leeftijd van de doelgroep en waarbij aandacht wordt besteed aan het begrip instemming, over veiligheid online en offline, alsook over een juist gebruik van het internet en nieuwe technologieën, die erop zijn gericht het bewustzijn te vergroten en het risico dat kinderen slachtoffer worden van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting, te beperken.

3.Elke lidstaat zorgt ervoor dat regelmatige en gespecialiseerde opleiding, onder meer over kindvriendelijke justitie wordt bevorderd of aangeboden aan beroepsbeoefenaars, rechters en ambtenaren die mogelijk in aanraking komen met kinderen die slachtoffer zijn van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting, met inbegrip van maar niet beperkt tot beroepsbeoefenaars op het gebied van kinderbescherming, juridische beroepsbeoefenaars, leerkrachten, personeel in de kinderopvang en in de gezondheidszorg, opvoeders, vrijwilligers en coaches, rechters van familierechtbanken en eerstelijnspolitieagenten; deze opleiding moet hen in staat stellen in een vroeg stadium tekenen van misbruik of mogelijk misbruik of seksuele uitbuiting te herkennen, en kinderen die slachtoffer zijn of kunnen worden van seksueel misbruik of seksuele uitbuiting, te herkennen en met hen om te gaan.

De lidstaten nemen passende maatregelen om de preventie van seksueel misbruik van kinderen in gemeenschapsomgevingen, waaronder scholen, ziekenhuizen, sociale zorgdiensten, pleegzorg, dagopvang, sportclubs of religieuze gemeenschappen, te waarborgen, teneinde kinderen en volwassenen, met inbegrip van ouders en opvoeders, uit te rusten met passende vaardigheden om potentieel kwaadwillig gedrag op te merken.

a)specifieke opleidings- en bewustmakingsactiviteiten voor personeel, consultants en vrijwilligers die in nauw contact met kinderen werken, onder meer over preventie, herkenning en hoe te reageren in geval van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen op een manier die past bij de leeftijd van het kind, die genderbewust is en rekening houdt met trauma;

b)verplicht beleid inzake de bescherming van kinderen, specifieke richtsnoeren, interne protocollen en normen voor het in kaart brengen van goede praktijken, zoals het instellen van mechanismen voor toezicht en verantwoording voor personeel dat in dergelijke omgevingen in nauw contact staat met kinderen;

c)het creëren van veilige en toegankelijke plekken, geleid door specifiek en adequaat opgeleid personeel, waar kinderen, ouders, verzorgers en leden van de gemeenschap ongepast gedrag kunnen melden.

Bij de preventiemaatregelen wordt bijzondere aandacht besteed aan de noodzaak om bijzonder kwetsbare kinderen, waaronder kinderen met een geestelijke, verstandelijke, zintuiglijke of lichamelijke handicap, te beschermen.

5.Voor de toepassing van deze richtlijn ontvangen de lidstaten proactieve ondersteuning van het EU-centrum, zodra dit is opgericht, door:

c)de ontwikkeling en uitwisseling van kennis, richtsnoeren voor professionals in de frontlinie, beste praktijken en expertise tussen lidstaten, instellingen, organen en instanties van de Unie en derde landen te faciliteren door een openbare databank bij te houden van preventiemaatregelen en -programma’s die in alle lidstaten en in derde landen worden uitgevoerd.

b)met volledige kennis van de feiten akkoord gaan met hun deelname aan de programma’s of maatregelen;

2.De lidstaten kunnen maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat webpagina’s die materiaal van seksueel misbruik van kinderen bevatten of verspreiden met onmiddellijke ingang worden geblokkeerd voor internetgebruikers op hun grondgebied. Deze maatregelen moeten via transparante procedures worden vastgesteld en voldoende waarborgen bieden, met name om zeker te stellen dat de beperking niet verder gaat dan nodig en proportioneel is en dat gebruikers worden geïnformeerd over de reden van de beperking. Die waarborgen dienen tevens de mogelijkheid van een rechtsmiddel te bevatten.

1.De lidstaten beschikken over een systeem voor het registreren, genereren en verstrekken van geanonimiseerde statistische gegevens over de meldings-, onderzoeks- en juridische stadia met betrekking tot de in de artikelen 3 tot en met 9 bedoelde strafbare feiten, om de effectiviteit van hun maatregelen ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen te kunnen nagaan.

2.De statistieken omvatten de volgende gegevens, uitgesplitst naar geslacht, gender, leeftijd van slachtoffer en dader, relatie tussen slachtoffer en dader, en soort strafbaar feit:

b)het jaarlijkse aantal gemelde strafbare feiten en het jaarlijkse aantal personen dat is vervolgd en veroordeeld voor de in de artikelen 3 tot en met 9 bedoelde strafbare feiten, zoals verkregen uit nationale administratieve bronnen;