(10)Materiały przedstawiające niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, niezależnie od metody ich tworzenia, w tym przy użyciu sztucznej inteligencji, często zawierają wizerunki niegodziwego traktowania dzieci przez dorosłych w celach seksualnych. Mogą również zawierać wizerunki dzieci uczestniczących w zachowaniach o wyraźnie seksualnym charakterze lub wizerunki intymnych części ciała dziecka, przy czym są one produkowane lub wykorzystywane do celów głównie seksualnych, za wiedzą dziecka lub bez niej. Ponadto pojęcie materiału przedstawiającego niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych obejmuje także realistyczne wizerunki dziecka uczestniczącego lub przedstawionego jako uczestniczące w zachowaniach o wyraźnie seksualnym charakterze w celach głównie seksualnych oraz tak zwane „podręczniki instruktażowe” mające na celu udzielanie porad, wskazówek lub instrukcji dotyczących generowania, rozpowszechniania lub nabywania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych oraz jak niegodziwie traktować dzieci w celach seksualnych, wykorzystywać seksualnie dzieci lub nagabywać dzieci.

(11)Badania wykazały, że ograniczenie rozpowszechniania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych ma kluczowe znaczenie nie tylko dla uniknięcia ponownej wiktymizacji wynikającej z obiegu wizerunków i nagrań wideo przedstawiających niegodziwe traktowanie, ale ma również zasadnicze znaczenie jako forma prewencji po stronie przestępców, ponieważ uzyskiwanie dostępu do materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych jest często pierwszym krokiem prowadzącym do dopuszczania się takiego niegodziwego traktowania w rzeczywistości, niezależnie od tego, czy dany materiał przedstawia faktyczne czy po prostu realistycznie przedstawione niegodziwe traktowanie i wykorzystywanie. W związku z ciągłym rozwojem zastosowań sztucznej inteligencji zdolnych do tworzenia realistycznych wizerunków, które są niemożliwe do odróżnienia od rzeczywistych wizerunków, w nadchodzących latach liczba wizerunków, pseudofotografii i nagrań wideo tzw. „deepfake” generowanych przez sztuczną inteligencję lub tworzonych za pomocą innych narzędzi informatycznych i przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych prawdopodobnie gwałtownie wzrośnie. Ponadto obecna definicja nie obejmuje w pełni rozwoju rzeczywistości rozszerzonej, rozbudowanej i wirtualnej, który umożliwia wykorzystanie awatarów, w tym sensorycznych informacji zwrotnych, np. za pomocą urządzeń imitujących wrażenia dotykowe. Włączenie wyraźnego odniesienia do obrazów generowanych „w jakikolwiek sposób” oraz odniesienia do „wytworzonych lub przetworzonych obrazów” „niezależnie od tego, jak zostały stworzone lub zmanipulowane” powinno zapewnić, aby definicja materiału przedstawiającego niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych obejmowała wymienione i przyszłe zmiany technologiczne w sposób wystarczająco neutralny technologicznie i przez to była dostosowana do przyszłych wyzwań.

(12)Aby zapobiegać przestępstwom związanym z niegodziwym traktowaniem dzieci w celach seksualnych, definicja materiału przedstawiającego niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych powinna obejmować instrukcje dotyczące wykorzystywania seksualnego dzieci lub niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, niezależnie od formy, w jakiej takie instrukcje są przedstawiane. Instrukcje te, w tym w formie podręczników, zawierają porady na temat tego, w jaki sposób wyszukiwać dzieci, nagabywać je i wykorzystywać oraz jak uniknąć identyfikacji i ścigania, a także wskazówki dotyczące generowania, rozpowszechniania lub pozyskiwania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych. Modele cyfrowe lub prompty umożliwiające tworzenie materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych generowanych przez sztuczną inteligencję powinny być również uznawane za instrukcje dotyczące sposobu niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania dzieci, a zatem wchodzą w zakres definicji materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych. Przez zniesienie barier i dostarczanie niezbędnych informacji praktycznych takie podręczniki zachęcają przestępców do popełnienia przestępstwa niegodziwego traktowania w celach seksualnych i ułatwiają jego popełnienie. Ze względu na rozpowszechnianie takich podręczników w internecie niektóre państwa członkowskie już zmieniły swoje prawo karne i jednoznacznie penalizują posiadanie i dystrybucję takich instrukcji. Brak harmonizacji w tym zakresie prowadzi do nierównego poziomu ochrony w UE.

(14)Przy przyjmowaniu prawodawstwa dotyczącego prawa karnego materialnego Unia powinna zapewnić spójność takich przepisów, w szczególności pod względem wymiaru kar. Ponieważ niniejsza dyrektywa dotyczy wyjątkowo dużej liczby różnych przestępstw, wymaga – w celu odzwierciedlenia odmiennej wagi tych przestępstw – większego zróżnicowania pod względem wymiaru kar w porównaniu z tym, które zwykle powinno być przewidziane w aktach prawnych Unii. Niniejsza dyrektywa powinna zagwarantować, że przestępstwa popełnione z wykorzystaniem technologii będą podlegały tym samym sankcjom co inne przestępstwa, ponieważ waga tych przestępstw i wynikająca z nich trauma są takie same.

(15)Poważne formy niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci powinny podlegać skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym karom . Chodzi tutaj szczególnie o różne formy niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci, ułatwiane przez zastosowanie technologii informacyjno-komunikacyjnych, takie jak nagabywanie dzieci online w celach seksualnych za pośrednictwem portali internetowych sieci społecznościowych i czatów. Należy również wprowadzić jaśniejszą definicję materiału przedstawiającego niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych , zbliżając ją do definicji zawartej w międzynarodowych instrumentach prawnych. W szerszym ujęciu terminologię stosowaną w niniejszej dyrektywie należy dostosować do uznanych standardów międzynarodowych, takich jak Wytyczne dotyczące terminologii w dziedzinie ochrony dzieci przed wyzyskiwaniem seksualnym i wykorzystywaniem seksualnym przyjęte przez Międzyagencyjną Grupę Roboczą w Luksemburgu w dniu 28 stycznia 2016 r. Ponadto, aby usprawnić skuteczne wdrażanie niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny zharmonizować i zmodernizować język używany w swoim prawie krajowym w celu dostosowania go do języka używanego w niniejszej dyrektywie. W pierwszej kolejności należy zastąpić termin „pornografia dziecięca” terminem „materiały przedstawiające niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych”.

(20)W kontekście materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych pojęcie nieuznawania za popełnione „bezprawnie” umożliwia państwom członkowskim wprowadzenie okoliczności wyłączającej bezprawność w odniesieniu do czynności związanych z materiałem, który mógłby stanowić materiał przedstawiający niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych , mającym na przykład cele medyczne, naukowe lub podobne. Ponadto pojęcie „bezprawnie” nie wyklucza okoliczności wyłączających bezprawność lub podobnych odnośnych zasad, które uwalniają daną osobę od odpowiedzialności w pewnych okolicznościach. Umożliwia ono również działalność prowadzoną w ramach krajowych kompetencji prawnych, taką jak legalne posiadanie materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych przez władze w celu prowadzenia postępowań karnych lub zapobiegania przestępstwom, wykrywania ich czy prowadzenia postępowań przygotowawczych , lub działalność prowadzoną przez organizacje takie jak infolinie, działające w interesie publicznym przeciwko niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych, gdy organizacje te zostały upoważnione przez właściwe organy państwa członkowskiego, w którym mają swoją siedzibę. Działania te obejmują w szczególności przyjmowanie, analizowanie i sporządzanie zgłoszeń o materiałach, w przypadku których podejrzewa się, że przedstawiają niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, w tym określanie miejsca przechowywania materiałów, o których mowa w zgłoszeniach, przekazywanych im przez użytkowników internetu lub inne organizacje działające w interesie publicznym przeciwko niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych, a także przeprowadzanie wyszukiwań w celu wykrycia rozpowszechniania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych.

(22)Nagabywanie dzieci w celach seksualnych jest zagrożeniem o specjalnym charakterze w kontekście internetu, który zapewnia użytkownikom bezprecedensową anonimowość gdyż mogą oni ukryć własną tożsamość i dane osobowe, na przykład wiek. Na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat technologie informacyjno-komunikacyjne ułatwiły przestępcom dostęp do dzieci – kontakt często rozpoczyna się zwabieniem dziecka przez sprawcę na przykład udającego, że jest rówieśnikiem lub wykorzystującego inne oszukańcze lub schlebiające zachowania, i postawieniem go w kompromitującej sytuacji, mogącej mieć miejsce zarówno w świecie rzeczywistym, jak i wirtualnym. Taki ułatwiony dostęp do dzieci doprowadził do szybkiego rozwoju zjawisk takich jak wymuszenia seksualne. Szantaż wobec dzieci przy użyciu treści pornograficznych odnosi się do czynności stosowania groźby rozpowszechnienia intymnych materiałów przedstawiających dziecko będące ofiarą w celu uzyskania pieniędzy, materiału przedstawiającego niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych lub innych form korzyści pod groźbą udostępnienia tych materiałów bez zgody przedstawionej osoby, co dotyczy zarówno dzieci poniżej, jak i powyżej wieku przyzwolenia. W ostatnich latach nastąpił gwałtowny wzrost przypadków szantażu przy użyciu treści pornograficznych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, którego dopuszczają się zorganizowane grupy przestępcze, koncentrujące swoje działania w szczególności na nastoletnich chłopcach, co doprowadziło do wielu przypadków samobójstw wśród takich dzieci. W związku z tym istotne jest, aby wszystkie te zjawiska zostały odpowiednio uwzględnione w prawie państw członkowskich. Równocześnie państwa członkowskie uznają znaczenie zwalczania także nagabywania dziecka poza internetem, w szczególności gdy nagabywanie takie nie odbywa się przy użyciu technologii informacyjno-komunikacyjnych. Zachęca się państwa członkowskie do kryminalizowania czynów, w których nakłanianie dziecka do spotkania przestępcy w celach seksualnych ma miejsce w obecności lub w pobliżu dziecka, na przykład w postaci szczególnego przygotowania do popełnienia przestępstwa, usiłowania popełnienia przestępstw, o których mowa w niniejszej dyrektywie, lub szczególnej formy niegodziwego traktowania w celach seksualnych. Bez względu na wybór rozwiązania prawnego służącego kryminalizacji nagabywania poza internetem państwa członkowskie powinny zapewnić ściganie sprawców tych przestępstw.

(23)W świetle ostatnich osiągnięć technologicznych, a w szczególności rozwoju sztucznej inteligencji oraz rzeczywistości rozszerzonej, rozbudowanej i wirtualnej, istnieje pilna potrzeba skuteczniejszego przeciwdziałania nagabywaniu dzieci w celach seksualnych oraz przeprowadzania okresowych ocen ram prawnych: kryminalizacja nagabywania dzieci w celach seksualnych nie powinna być ograniczona do rozmów głosowych, tekstowych lub e-mailowych, lecz powinna obejmować również kontakty, wymianę lub spotkania odbywające się w świecie rzeczywistym lub wirtualnym, w tym w warunkach rozszerzonej, rozbudowanej lub wirtualnej rzeczywistości, a także nagabywanie dzieci w celach seksualnych na szeroką skalę za pomocą chatbotów przeszkolonych do tego celu, ponieważ zjawisko to prawdopodobnie wzrośnie wraz z przewidywalnym rozwojem zastosowań sztucznej inteligencji. W związku z tym wyrażenie „za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych” należy rozumieć w sposób wystarczająco szeroki, aby obejmowało ono wszystkie te zmiany technologiczne.

(24)Niniejsza dyrektywa nie reguluje polityki państw członkowskich w zakresie czynności seksualnych podejmowanych dobrowolnie przez dzieci, które mogą być uznawane za normalne odkrywanie seksualności w trakcie rozwoju człowieka, z uwzględnieniem różnych tradycji kulturowych i prawnych oraz nowych form nawiązywania i podtrzymywania relacji między dziećmi i nastolatkami, w tym poprzez technologie informacyjno-komunikacyjne. Państwa członkowskie korzystające z możliwości, o których mowa w niniejszej dyrektywie, działają na mocy swoich uprawnień. W szczególności państwa członkowskie powinny mieć możliwość odstąpienia od karania dobrowolnych czynności seksualnych z udziałem wyłącznie dzieci powyżej wieku przyzwolenia oraz dobrowolnych czynności seksualnych z udziałem rówieśników. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby rówieśnicy podlegali ochronie przed ściganiem za dobrowolne i wolne od wykorzystywania czynności seksualne, o ile nie występuje element przymusu, nadużycia zaufania lub zależności między tymi osobami. Zmiany wprowadzone do tego artykułu mają na celu wyjaśnienie zakresu odstępstwa ze względu na fakt, iż niektóre państwa członkowskie miały interpretować jego pierwotne brzmienie zbyt szeroko (np. odstępując od karania dobrowolnych czynności między małoletnimi powyżej wieku przyzwolenia a osobami dorosłymi w dowolnym wieku, uznając je za „rówieśników” pomimo znacznych różnic wiekowych). Przepisy dotyczące wieku przyzwolenia nie powinny być interpretowane w sposób, który w jakikolwiek sposób ograniczałby kryminalizację niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorzystywania dzieci, które osiągnęły wiek przyzwolenia, ponieważ żadne dziecko nie może wyrazić zgody na niegodziwe traktowanie w celach seksualnych.

(25)Państwa członkowskie powinny wprowadzić do swego prawa krajowego okoliczności obciążające – zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi okoliczności obciążających istniejącymi w ich systemie prawnym. Wiek ofiary, leczenie mające na celu zmianę orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej danej osoby (tzw. „praktyka konwersyjna”) oraz fakt, że przestępstwo było motywowane co najmniej jedną z przyczyn chronionych na mocy art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, powinny być brane pod uwagę jako okoliczności obciążające. Państwa członkowskie powinny zapewnić sędziom skazującym sprawców możliwość uwzględniania tych okoliczności, z tym że uwzględnianie ich przez sędziów nie jest obowiązkowe. Państwa członkowskie nie powinny wprowadzać tych okoliczności obciążających do swojego prawa, jeżeli są one nieistotne ze względu na charakter danego przestępstwa. W odniesieniu do wszystkich przestępstw wymienionych w niniejszej dyrektywie należy ocenić na poziomie krajowym istotność różnych okoliczności obciążających przewidzianych w niniejszej dyrektywie.

(26)Pojęcie niezdolności fizycznej lub psychicznej w rozumieniu niniejszej dyrektywy powinno obejmować również stan fizycznej lub psychicznej niezdolności spowodowany narkotykami, lekami lub alkoholem lub każdą inną substancją, która może wpłynąć na wolną wolę. Osoby w stanie niezdolności nie mogą wyrazić świadomej i dobrowolnej zgody, a zatem czynności seksualne są w takiej sytuacji z natury rzeczy podejmowane bez zgody.

(31)Ofiary niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci często nie są w stanie zgłosić przestępstwa przez kilkadziesiąt lat po jego popełnieniu z powodu wstydu, winy i obwiniania samego siebie, co może wynikać m.in. ze stygmatyzacji społecznej i kulturowej, która nadal ciąży na niegodziwym traktowaniu w celach seksualnych, tajemnicą, w której dochodzi do takiego niegodziwego traktowania, groźbami lub wywoływaniem winy przez sprawcę bądź też traumą. Ze względu na szczególną podatność na zagrożenia i ograniczenia rozwojowe dzieci mogą nie w pełni zrozumieć, że to, co miało miejsce, stanowi nadużycie, zwłaszcza jeśli sprawca nadużycia był zaufaną osobą dorosłą. Czasem osoby, które przetrwały przemoc, dostrzegają nadużycia związane z tym, co miało miejsce, i rozumieją długoterminowe skutki, dopiero jako dorośli, dojrzali emocjonalnie ludzie. Trauma może spowodować, że ofiary będą latami stosować mechanizmy obronne polegające na wypieraniu lub blokowaniu wspomnień. W przeciwieństwie do sprawców innych przestępstw z użyciem przemocy, sprawcy niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci zazwyczaj dopuszczają się dalszych nadużyć do późnego wieku, nadal stanowiąc zagrożenie dla dzieci. W związku z tym skuteczne prowadzenie postępowań przygotowawczych i ściganie przestępstw związanych z niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych i wykorzystywaniem seksualnym dzieci, a także odpowiednia pomoc i wsparcie dla ofiar mogą być zapewnione tylko wtedy, gdy terminy przedawnienia zostaną zniesione.

(34)Państwa członkowskie powinny zachęcać wszelkie osoby, które wiedzą o wykorzystywaniu seksualnym dziecka lub niegodziwym traktowaniu go w celach seksualnych lub podejrzewają popełnienie takich czynów, by zawiadomiły o tym fakcie właściwe służby. W szczególności państwa członkowskie powinny udostępniać dzieciom informacje na temat możliwości zgłaszania niegodziwego traktowania, w tym za pośrednictwem telefonu zaufania i platform komunikacyjnych, z których osoby młode korzystają najczęściej. W gestii państw członkowskich leży określenie właściwych organów, które można powiadamiać o takich podejrzeniach. Te właściwe organy nie powinny być ograniczone wyłącznie do służb odpowiedzialnych za ochronę dzieci czy odnośnych służb opieki społecznej . Wymóg, by podejrzenie było „w dobrej wierze”, ma służyć zapobieganiu sytuacjom, w których powoływano by się na ten przepis przy wysuwaniu, w złej wierze, oskarżeń dotyczących faktów całkowicie wyimaginowanych i niezgodnych z prawdą.

(35)Należy zmienić normy jurysdykcyjne w celu zapewnienia, by sprawcy z Unii dopuszczający się niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego dzieci byli ścigani nawet wtedy, gdy popełnią przestępstwo poza Unią, w szczególności w ramach tak zwanej „turystyki seksualnej”. Niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych w kontekście podróży lub turystyki należy rozumieć jako wykorzystywanie seksualne dzieci przez osobę lub osoby podróżujące ze swego zwyczajowego otoczenia do miejsca położonego za granicą, w którym mają kontakty seksualne z dziećmi i biorą udział w przestępstwach opisanych w niniejszej dyrektywie. W przypadku gdy niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych w kontekście podróży lub turystyki ma miejsca poza Unią, zachęca się państwa członkowskie do dążenia – przy użyciu dostępnych instrumentów krajowych i międzynarodowych, w tym dwustronnych lub wielostronnych umów o ekstradycji, wzajemnej pomocy lub przekazywaniu postępowań , – do wzmocnienia współpracy z krajami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi w celu zwalczania wykorzystywania seksualnego dzieci za granicą. Państwa członkowskie powinny wspierać otwarty dialog i komunikację z państwami spoza Unii, by móc na mocy swego odpowiedniego ustawodawstwa krajowego ścigać sprawców udających się poza granice Unii w celu uprawiania niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych w kontekście podróży lub turystyki .

(36)Powinny być podejmowane środki na rzecz kompleksowej ochrony dzieci będących ofiarami w celu jak najlepszego zabezpieczenia ich interesu, z uwzględnieniem oceny ich potrzeb. Skuteczna ochrona dzieci wymaga podejścia obejmującego całe społeczeństwo. Stawiając dobro dzieci w centrum uwagi, wszystkie właściwe organy i służby powinny współpracować w celu ochrony i wspierania dzieci w ich najlepszym interesie. Model „Barnahus” polegający na zapewnieniu przyjaznego dziecku środowiska obejmującego specjalistów ze wszystkich odpowiednich dyscyplin jest aktualnie najbardziej zaawansowanym przykładem przyjaznego dziecku podejścia do wymiaru sprawiedliwości i unikania ponownej wiktymizacji. Odpowiednie przepisy niniejszej dyrektywy opierają się na zasadach tego modelu. Model ten ma na celu zapewnienie, aby wszystkie dzieci biorące udział w dochodzeniach w sprawie niegodziwego traktowania dzieci lub wykorzystywania seksualnego dzieci korzystały z wysokiej jakości oceny w przyjaznym im środowisku, odpowiedniego wsparcia psychospołecznego i usług ochrony. Niniejsza dyrektywa ma na celu zapewnienie, aby wszystkie państwa członkowskie przestrzegały wspomnianych zasad ukierunkowanych na ofiary i wprowadziły dostosowane do wieku, multidyscyplinarne systemy ochrony dzieci w celu zapewnienia skutecznej opieki i wsparcia prawnego dzieciom będącym ofiarami, choć nie nakłada ona na państwa członkowskie obowiązku wdrożenia modelu Barnahus jako takiego. Jeśli do celów postępowania przygotowawczego, na przykład zebrania dowodów niegodziwego traktowania, konieczne są badania lekarskie dziecka, takie badania nie powinny wykraczać poza niezbędne minimum, aby ograniczyć wtórną traumatyzację. Obowiązek ten nie powinien uniemożliwiać przeprowadzania innych badań lekarskich koniecznych dla dobra dziecka. Dzieci będące ofiarami powinny mieć łatwy dostęp do wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dziecku, środków ochrony prawnej oraz środków zapobiegających konfliktom interesów, w przypadkach, w których niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego dziecka dopuszczają się członkowie rodziny. W przypadkach gdy na czas postępowania przygotowawczego lub sądowego należy wyznaczyć specjalnego przedstawiciela dla dziecka będącego ofiarą , taką rolę może również odgrywać osoba prawna, instytucja lub organ. Ponadto dzieci będące ofiarami, które przedstawią swoją sprawę właściwym organom, powinny być chronione przed sankcjami wynikającymi na przykład z krajowych przepisów dotyczących prostytucji. Poza tym uczestnictwo dzieci będących ofiarami w postępowaniu karnym nie powinno być w miarę możliwości źródłem dodatkowych traumatycznych przeżyć wynikających z przesłuchań lub kontaktu wzrokowego ze sprawcami. Przedstawiciele wszystkich organów uczestniczących w postępowaniu powinni być przeszkoleni w zakresie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dziecku. Właściwe zrozumienie dziecka i sposobów jego reakcji na traumatyczne doświadczenia pozwoli zapewnić wysoką jakość gromadzenia materiałów dowodowych, a także oszczędzić dziecku stresu w trakcie prowadzenia niezbędnych czynności. Jeżeli dziecko będące ofiarą lub dziecko występujące w roli świadka uczestniczy w postępowaniu karnym, przy prowadzeniu postępowania sąd powinien w pełni uwzględnić wiek i stopień dojrzałości dziecka oraz dopilnować, aby postępowanie było dla niego dostępne i zrozumiałe. Prawo dziecka do bycia wysłuchanym i do rzetelnego uczestnictwa powinno być traktowane priorytetowo, tak aby zapewnić wysłuchanie i poszanowanie poglądów dziecka w trakcie całego procesu.

(37)Państwa członkowskie powinny udzielać dzieciom będącym ofiarami i osobom, które jako dzieci doświadczyły niegodziwego traktowania, dostosowanego i kompleksowego krótko- i długoterminowego wsparcia, niezależnie od tego, czy złożyły one formalną skargę. Jako osobę, która doświadczyła niegodziwego traktowania w celach seksualnych, należy rozumieć osobę, która doświadczyła przemocy seksualnej jako dziecko, niezależnie od jej statusu prawnego i uznania jej za ofiarę przestępstwa przez system prawny. Wszelkie szkody wyrządzone dziecku poprzez niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i wykorzystywanie seksualne mają poważny charakter i należy im poświęcić uwagę, tak szybko jak to możliwe po pierwszym kontakcie ofiary z organami władzy. Natychmiastowa pomoc ofiarom przed postępowaniem przygotowawczym i sądowym oraz w trakcie tego postępowania jest konieczna w celu ograniczenia długotrwałej traumy związanej z doznanymi nadużyciami. Aby ułatwić szybkie udzielanie pomocy, w tym identyfikację odpowiednich służb wsparcia, państwa członkowskie powinny wydawać wytyczne i protokoły dla pracowników opieki zdrowotnej, oświaty i opieki społecznej, w tym dla personelu telefonów zaufania. Ze względu na naturę szkód wyrządzonych przez niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i wykorzystywanie seksualne takie wsparcie powinno być udzielane tak długo, jak jest to konieczne, aby dziecko odzyskało zdrowie fizyczne i psychiczne, a w razie konieczności powinno być udzielane aż do wieku dorosłego. Powinno się rozważyć, czy pomocą i doradztwem należy objąć rodziców lub opiekunów dziecka będącego ofiarą, o ile nie są oni podejrzanymi w odniesieniu do danego przestępstwa, tak aby ułatwić im pomoc dziecku będącemu ofiarą w trakcie postępowania.

(39)Dyrektywa 2012/29/UE ustanawia pakiet praw ofiar w postępowaniu karnym, w tym prawo do ochrony i prawo do uzyskania decyzji w sprawie odszkodowania od sprawcy i każdej organizacji odpowiedzialnej za niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i wykorzystywanie seksualne dzieci. We wniosku dotyczącym przeglądu dyrektywy o prawach ofiar przewidziano ukierunkowane zmiany dotyczące praw wszystkich ofiar. Oprócz praw ustanowionych w przywołanej dyrektywie dzieciom będącym ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych, wykorzystywania seksualnego i materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie w celach seksualnych należy zapewnić dostęp do doradztwa prawnego i – zgodnie z rolą ofiary w danym systemie wymiaru sprawiedliwości – do zastępstwa procesowego, w tym także w celu dochodzenia odszkodowania. Właściwe organy mogą udzielać takiego doradztwa prawnego i oferować takie zastępstwo procesowe również w celu dochodzenia odszkodowania od państwa. Doradztwo prawne ma umożliwić pokrzywdzonym uzyskanie danych o ich sytuacji oraz porady dotyczącej istniejących możliwości. Doradztwo prawne powinno być świadczone przez osobę posiadającą odpowiednie wykształcenie prawnicze, która nie musi koniecznie być prawnikiem. Doradztwo prawne i – zgodnie z pozycją ofiary w danym systemie wymiaru sprawiedliwości – zastępstwo procesowe powinno być bezpłatne, przynajmniej w sytuacjach, gdy ofiara nie posiada wystarczających środków finansowych, w trybie zgodnym z procedurami wewnętrznymi obowiązującymi w państwach członkowskich. Prawo ofiar do odszkodowania nie powinno podlegać terminowi przedawnienia.

(40)Unijne Centrum ds. Ochrony Dzieci („Unijne Centrum”), ustanowione rozporządzeniem [.../.../UE ustanawiającym przepisy mające na celu zapobieganie niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczanie]16, powinno wspierać realizację działań i zobowiązań państw członkowskich w zakresie zapobiegania przestępstwom i udzielania pomocy ofiarom wynikających z niniejszej dyrektywy. Ustanowienie tych przepisów i powołanie bez zbędnej zwłoki Unijnego Centrum ma ogromne znaczenie dla usprawnienia i zwiększenia wielorakich wysiłków na rzecz zapobiegania niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczania w całej Unii. Powinno też ułatwiać wymianę najlepszych praktyk w Unii i poza nią. Unijne Centrum powinno zachęcać do dialogu między wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami, aby pomóc w opracowaniu nowoczesnych programów zapobiegawczych. Współpracując z państwami członkowskimi i przyczyniając się do standaryzacji gromadzenia danych dotyczących niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci w całej Unii, Unijne Centrum powinno także ułatwiać prowadzenie opartej na dowodach polityki zarówno w zakresie zapobiegania przestępstwom, jak i pomocy ofiarom. Państwa członkowskie powinny ustanowić organy krajowe lub podmioty równoważne, które uznają za najwłaściwsze pod kątem ich organizacji wewnętrznej, uwzględniając fakt, że potrzebna jest minimalna struktura realizująca określone zadania, zdolna do analizowania tendencji w zakresie niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, gromadzenia danych statystycznych, mierzenia wyników działań mających na celu zapobieganie niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczanie oraz do przekazywania regularnie informacji o takich tendencjach, statystykach i wynikach. Takie organy krajowe powinny pełnić funkcję krajowego punktu kontaktowego i przyjąć w swoich pracach integracyjne podejście angażujące wiele zainteresowanych stron. Państwa członkowskie powinny ponadto ustanowić na szczeblu krajowym niezbędne mechanizmy służące zapewnieniu skutecznej koordynacji i współpracy wszystkich właściwych podmiotów publicznych i prywatnych w zakresie opracowywania i wdrażania środków zapobiegania niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i wykorzystywaniu seksualnemu dzieci, zarówno w internecie, jak i poza nim, oraz zwalczania tych zjawisk; powinny też ułatwiać współpracę z Unijnym Centrum i Komisją. Ponieważ Unijne Centrum zostało ustanowione rozporządzeniem [../../UE ustanawiającym przepisy mające na celu zapobieganie niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczanie], wszystkie przepisy niniejszej dyrektywy, które się do niego odnoszą, powinny mieć zastosowanie od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia.

__________________

16 COM(2022) 209 z 11.05.2022.

(42)Państwa członkowskie powinny podejmować działania, by zapobiegać czynom związanym z propagowaniem niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych oraz z niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych i wykorzystywaniem seksualnym dzieci w kontekście podróży lub turystyki lub by zakazać takich czynów. Można by rozważyć różne środki zapobiegawcze, takie jak: opracowanie i wprowadzenie w życie kodeksu postępowania czy mechanizmów samoregulacji w branży turystycznej, stworzenie kodeksu etyki i „znaków jakości” lub wprowadzenie szczególnej polityki dla organizacji zajmujących się turystyką zwalczających niegodziwe traktowanie w celach seksualnych oraz wykorzystywanie seksualne dzieci w kontekście podróży lub turystyki. Państwa członkowskie powinny korzystać z narzędzi, którymi dysponują na mocy prawa UE, prawa krajowego i umów międzynarodowych, w celu zapobiegania niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych i wykorzystywaniu seksualnemu dzieci w kontekście podróży lub turystyki przez i na ich terytorium, w szczególności przez podejmowanie adekwatnych działań po otrzymaniu odpowiednich informacji z państw trzecich, w tym przez prowadzenie bardziej szczegółowych kontroli lub wydawanie decyzji o odmowie wjazdu w kontekście rozporządzenia (UE) 2018/1861 w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych17.

__________________

17 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych, zmiany konwencji wykonawczej do układu z Schengen oraz zmiany i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1987/2006, Dz.U. L 312 z 7.12.2018, s. 14, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1861/oj.

(43)Państwa członkowskie powinny opracować lub udoskonalić strategie zapobiegania niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych oraz wykorzystywaniu seksualnemu dzieci, w tym środki mające na celu osłabienie i ograniczenie popytu na wszelkie formy wykorzystywania seksualnego dzieci, oraz prowadzić kampanie informacyjne i kampanie mające na celu podnoszenie świadomości, skierowane m.in. do rodziców, wolontariuszy, opiekunów, nauczycieli, wychowawców, specjalistów w dziedzinie ochrony dzieci, specjalistów w dziedzinie opieki społecznej i rodzinnej pieczy zastępczej, instruktorów, trenerów, przedstawicieli zawodów prawniczych, sędziów sądów rodzinnych, funkcjonariuszy policji pierwszej linii, pracowników opieki zdrowotnej, przywódców społeczności religijnych oraz całego społeczeństwa, a także programy badawcze i edukacyjne, w tym edukację seksualną, zmniejszając tym samym ryzyko, że dzieci będą stawać się ofiarami. Realizując takie inicjatywy, państwa członkowskie powinny przede wszystkim kierować się prawami dziecka. Należy zwrócić uwagę na zapewnienie, by kampanie podnoszenia świadomości skierowane do dzieci były stosowne i wystarczająco łatwe do zrozumienia , jak również dostosowane do szczególnych potrzeb dzieci w różnych grupach wiekowych, w tym dzieci w wieku przedszkolnym, a także dzieci szczególnie narażonych, w tym dzieci z niepełnosprawnością umysłową, intelektualną, sensoryczną lub fizyczną, dzieci w kontekście migracji, zarówno bez opieki, jak i pod opieką, lub dzieci, które nie spełniają konwencjonalnych norm dotyczących orientacji seksualnej, tożsamości płciowej i ekspresji płciowej lub cech płciowych. Środki zapobiegawcze powinny być zgodne z podejściem całościowym do zjawiska niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci, uwzględniać fakt, że występuje ono zarówno w internecie, jak i poza nim, oraz mobilizować wszystkie zainteresowane strony. W szczególności w odniesieniu do bezpieczeństwa w internecie środki powinny obejmować rozwój umiejętności cyfrowych, w tym krytycznego zaangażowania w świecie cyfrowym, tak by umożliwić użytkownikom identyfikowanie prób niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych w internecie, reagowanie na te próby, szukanie wsparcia i zapobieganie popełnianiu zabronionych czynów. Należy zwrócić szczególną uwagę na zapobieganie przypadkom niegodziwego traktowania w celach seksualnych oraz wykorzystywania seksualnego tych dzieci, które nie są objęte rodzinną formą opieki i którym opiekę zapewnia ośrodek grupowy. Należy rozważyć utworzenie specjalnych telefonów zaufania lub infolinii, o ile jeszcze nie powstały. Dzieci powinny mieć możliwość uzyskiwania informacji i porad dotyczących przestępstw, o których mowa w art. 3–8b, za pośrednictwem tych kanałów.

skreśla się

(50)Skazani przestępcy, w przypadku gdy jest to uzasadnione zagrożeniem, jakie powodują, oraz potencjalnym ryzykiem ponownego popełnienia przez nich przestępstwa, powinni być czasowo lub na stałe pozbawiani możliwości wykonywania przynajmniej działalności zawodowej lub na zasadzie wolontariatu związanej z bezpośrednim i regularnym kontaktem z dziećmi lub w ramach organizacji działających na rzecz dzieci lub organizacji działających w interesie publicznym w zakresie zwalczania niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych . Przy rekrutowaniu osób na stanowisko wiążące się z bezpośrednim i regularnym kontaktem z dziećmi pracodawcy powinni zwrócić się o informacje o wyrokach skazujących za przestępstwa seksualne przeciwko dzieciom odnotowanych w rejestrze karnym lub o pozostającym w mocy zakazie prowadzenia działalności. Na potrzeby niniejszej dyrektywy pojęcie „pracodawców” powinno obejmować również osoby prowadzące organizacje działające w obszarze wolontariatu związanego z nadzorem lub opieką nad dziećmi obejmującą bezpośredni i regularny kontakt z dziećmi , w tym w ośrodkach środowiska społeczności lokalnych, takich jak szkoły, szpitale, ośrodki opieki społecznej, kluby sportowe lub wspólnoty religijne. Sposób dostarczenia tych informacji, np. dostęp przez zainteresowaną osobę, ich dokładną treść, znaczenie pojęcia zorganizowanej działalności wolontariackiej, a także bezpośredniego i regularnego kontaktu z dziećmi należy określić zgodnie z prawem krajowym. Informacje przekazywane przez jeden właściwy organ innemu właściwemu organowi powinny jednak zawierać co najmniej wszystkie istotne informacje przechowywane przez którekolwiek państwo członkowskie w krajowym rejestrze karnym oraz wszystkie istotne informacje, które można łatwo uzyskać od państw trzecich, takie jak informacje, które można uzyskać od Zjednoczonego Królestwa za pośrednictwem kanału ustanowionego zgodnie z tytułem IX części trzeciej Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony19.

__________________

19 Dz.U. L 149 z 30.4.2021, s. 10, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2021/689(1)/ojhttp://data.europa.eu/eli/agree_internation/2021/689(1)/oj.

(52)W przypadku informacji, których nie ma lub jeszcze nie ma w europejskim systemie przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS), takich jak informacje dotyczące obywateli państw trzecich dopuszczających się przestępstw – do czasu pełnego wdrożenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/81620, państwa członkowskie powinny korzystać z innych kanałów, aby przekazywać wszelkie istotne informacje pracodawcom, którzy rekrutują na stanowiska wymagające bezpośredniego i regularnego kontaktu z dziećmi. Celem niniejszej dyrektywy nie jest harmonizacja przepisów dotyczących zgody zainteresowanej osoby przy wymianie informacji z rejestrów karnych, tj. kwestii konieczności wymagania takiej zgody. Bez względu na to, czy taka zgoda jest wymagana na mocy prawa krajowego, czy nie, niniejsza dyrektywa nie wprowadza żadnego nowego obowiązku zmiany prawa krajowego i krajowych procedur z tym związanych.

__________________

20 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/816 z dnia 17 kwietnia 2019 r. ustanawiające scentralizowany system służący do ustalania państw członkowskich posiadających informacje o wyrokach skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich i bezpaństwowców (ECRIS-TCN) na potrzeby uzupełnienia europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1726, Dz.U. L 135 z 22.5.2019, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/816/oj.

Niniejsza dyrektywa ustanawia minimalne normy dotyczące określania przestępstw i sankcji dotyczących niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci, materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych oraz nagabywania dzieci dla celów seksualnych, w tym w przypadku popełnienia przestępstwa za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnej. Wprowadza ona również przepisy służące lepszemu zapobieganiu takim przestępstwom i lepszej ochronie ofiar takich przestępstw.

(Nie dotyczy polskiej wersji językowej)

b)przedstawienie, za pomocą dowolnych środków, intymnych części ciała dziecka w celach głównie seksualnych;

c)materiał ukazujący osobę wyglądającą na dziecko uczestniczącą w rzeczywistych lub symulowanych zachowaniach o wyraźnie seksualnym charakterze oraz przedstawienie intymnych części ciała osób wyglądających jak dziecko, w celach głównie seksualnych;

d)realistyczne wizerunki, pseudofotografie, wytworzone lub przetworzone obrazy dziecka uczestniczącego w zachowaniach o wyraźnie seksualnym charakterze lub organów płciowych dziecka, w celach głównie seksualnych, niezależnie od metody ich stworzenia lub zmanipulowania, w tym z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, technologii deepfake lub w warunkach rozszerzonej, rozbudowanej lub wirtualnej rzeczywistości;

e)materiał, niezależnie od jego formy, którego celem jest udzielenie porad, wskazówek lub instrukcji na temat sposobu popełniania przestępstw, o których mowa w art. 3–8b, w tym wszelkie instrukcje dla systemów sztucznej inteligencji;

4)„wykorzystywanie dzieci do prostytucji” oznacza wykorzystywanie dziecka do czynności seksualnych, w ramach którego oferuje się lub obiecuje pieniądze lub inne formy wynagrodzenia, zysk, korzyść, gratyfikację lub świadczenie w zamian za udział dziecka w czynnościach seksualnych, niezależnie od tego czy zapłata, obietnica, zysk, korzyść, gratyfikacja lub świadczenie przekazywane są danemu dziecku czy osobie trzeciej;

5)„przedstawienie ukazujące niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych ” oznacza skierowane do publiczności liczącej jedną lub więcej osób ukazywanie na żywo, w tym za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych:

a)dziecka uczestniczącego w rzeczywistym lub symulowanym czynie lub zachowaniu o wyraźnie seksualnym charakterze; lub

b)intymnych części ciała dziecka, w celach głównie seksualnych;

8)„rówieśnicy” oznaczają osoby o zbliżonym wieku i poziomie rozwoju psychofizycznego i dojrzałości.

Przestępstwa związane z niegodziwym traktowaniem dzieci w celach seksualnych

1.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia karalności czynów umyślnych, o których mowa w ust. 2–8.

2.Doprowadzenie, w celach seksualnych, dziecka, które nie osiągnęło wieku przyzwolenia lub przekroczyło wiek przyzwolenia i nie wyraża zgody na czynność, do bycia świadkiem czynności seksualnych, w tym przez prezentowanie dziecku treści pornograficznych, nawet jeżeli nie musi samo w nich uczestniczyć, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej jednego roku pozbawienia wolności.

3.Doprowadzenie, w celach seksualnych, dziecka, które nie osiągnęło wieku przyzwolenia lub przekroczyło wiek przyzwolenia i nie wyraża zgody na czynność, do bycia świadkiem niegodziwego traktowania w celach seksualnych, nawet jeżeli nie musi samo w nich uczestniczyć, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dwóch lat pozbawienia wolności.

4.Podejmowanie czynności seksualnych z udziałem dziecka, które nie osiągnęło wieku przyzwolenia, lub doprowadzenie dziecka do podejmowania czynności seksualnych z inną osobą lub z samym sobą podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dziesięciu lat pozbawienia wolności.

a)dochodzi do nadużycia uznanego stosunku zaufania, władzy lub wpływu na dziecko, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dwunastu lat pozbawienia wolności; lub

b)dochodzi do wykorzystania szczególnej bezbronności dziecka, w szczególności wynikającej z jego niepełnosprawności umysłowej, intelektualnej, sensorycznej lub fizycznej lub stosunku zależności, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej 12 lat pozbawienia wolności; lub

c)dochodzi do użycia przymusu, siły, przemocy fizycznej lub psychicznej, szantażu lub innych gróźb podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej 14 lat pozbawienia wolności.

6.Użycie przymusu, przemocy lub groźby prowadzące do czynności seksualnych dziecka z osobą trzecią lub z samym sobą podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej 14 lat pozbawienia wolności.

7.Następujące czyny umyślne podlegają sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej 16 lat pozbawienia wolności:

8.Rodzaje czynów, o których mowa w ust. 7, podlegają sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej 16 lat pozbawienia wolności, jeżeli dziecko przekroczyło wiek przyzwolenia i nie wyraża zgody na czynność.

9.Do celów ust. 2, 3, 4 i 8 państwa członkowskie zapewniają, aby:

a)przez czynność bez zgody rozumiana była czynność, która jest wykonywana bez zgody dobrowolnie wyrażonej przez dziecko lub która ma miejsce, gdy dziecko nie jest w stanie wyrazić wolnej woli ze względu na okoliczności, o których mowa w ust. 5, lub ze względu na inne okoliczności, w tym stan fizyczny lub psychiczny dziecka, na przykład stan nieświadomości, snu, odurzenia, zaskoczenia, sparaliżowania strachem, choroby lub uszczerbku na zdrowiu;

c)braku zgody nie można podważyć milczeniem dziecka, brakiem oporu słownego lub fizycznego z jego strony, jego wcześniejszym lub obecnym zachowaniem seksualnym ani jakąkolwiek przeszłą lub istniejącą relacją ze sprawcą.

Przestępstwa związane z wykorzystywaniem seksualnym dziecka

1.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia karalności czynów umyślnych, o których mowa w ust. 2–7a.

2.Doprowadzenie lub nakłanianie dziecka do udziału w przedstawieniach ukazujących niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych lub czerpanie z tego korzyści, bądź inne wykorzystywanie dziecka do takich celów podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej sześciu lat pozbawienia wolności.

3.Użycie przymusu lub przemocy prowadzące do udziału dziecka w przedstawieniach ukazujących niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych lub użycie do takich celów gróźb w stosunku do dziecka podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dziewięciu lat pozbawienia wolności.

4.Świadoma obecność na przedstawieniach ukazujących niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych z udziałem dziecka podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej trzech lat pozbawienia wolności.

5.Doprowadzenie lub nakłanianie dziecka do udziału w wykorzystywaniu do prostytucji lub czerpanie z tego korzyści bądź inne wykorzystywanie dziecka do takich celów podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dwunastu lat pozbawienia wolności.

6.Użycie przymusu lub przemocy prowadzące do udziału dziecka w wykorzystywaniu do prostytucji lub użycie do takich celów gróźb w stosunku do dziecka podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej 14 lat pozbawienia wolności.

7.Podejmowanie czynności seksualnych z udziałem dziecka związane z wykorzystywaniem dzieci do prostytucji podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej 12 lat pozbawienia wolności.

2.Nabywanie lub posiadanie materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, w tym posiadanie materiałów, o których mowa w art. 2 pkt 3 lit. d), do użytku prywatnego, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dwóch lat pozbawienia wolności.

3.Świadome uzyskiwanie dostępu, za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych, do materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dwóch lat pozbawienia wolności.

4.Dystrybucja, rozpowszechnianie lub przesyłanie materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej czterech lat pozbawienia wolności.

5.Oferowanie, dostarczanie lub udostępnianie materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej czterech lat pozbawienia wolności.

6.Produkcja materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, o których mowa w art. 2 pkt 3 lit. d), do użytku prywatnego podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej ośmiu lat pozbawienia wolności.

Do celów ust. 1 czynów, o których mowa w ust. 2, 3 i 4, i przekazywania, o którym mowa w ust. 4, nie uznaje się za popełnione bezprawnie, w szczególności gdy są one realizowane przez organizację, taką jak infolinia, z siedzibą w państwie członkowskim działającą w interesie publicznym przeciwko niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych lub w imieniu takiej organizacji i na jej odpowiedzialność, gdy organizacja ta została upoważniona przez właściwe organy tego państwa członkowskiego, jeśli takie działania były realizowane zgodnie z warunkami określonymi w takim upoważnieniu.

Warunki te obejmują wymóg, aby organizacje, które uzyskują takie upoważnienie, posiadały niezbędną wiedzę fachową i niezależność, aby istniały odpowiednie mechanizmy sprawozdawczości i nadzoru pozwalające zapewnić, aby organizacje te działały szybko, z należytą starannością i w interesie publicznym oraz aby korzystały z bezpiecznych kanałów komunikacji w celu realizacji działań objętych upoważnieniem.

8. Państwa członkowskie zapewniają ramy prawne dla organizacji działających w interesie publicznym przeciwko niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych, o których to organizacjach mowa w ust. 7, oraz zapewniają, aby upoważnienia otrzymane przez takie organizacje od właściwych organów państwa członkowskiego uprawniały do następujących działań:

a)przyjmowania i analizowania zgłoszeń o materiałach, w przypadku których podejrzewa się, że przedstawiają niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, przekazywanych im przez ofiary, użytkowników internetu lub inne organizacje działające w interesie publicznym przeciwko niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych;

b)natychmiastowego informowania właściwych organów ścigania państwa członkowskiego, w którym materiał jest przechowywany, o zgłoszonych nielegalnych treściach;

c)współpracy z organizacjami działającymi w interesie publicznym przeciwko niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i upoważnionymi do przyjmowania – zgodnie z lit. a) – zgłoszeń o materiałach, w przypadku których podejrzewa się, że przedstawiają niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, w państwie członkowskim lub państwie trzecim, w którym materiał jest przechowywany;

d)przeprowadzania wyszukiwań w materiałach publicznie dostępnych w ramach usług hostingu w celu wykrycia rozpowszechniania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, przy użyciu zgłoszeń o materiałach, w przypadku których podejrzewa się, że przedstawiają niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, o których to zgłoszeniach mowa w lit. a), lub na wniosek ofiary.

a)proponowanie, w tym za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych, dziecku spotkania online lub w rzeczywistości, w celu popełnienia któregokolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3 ust. 4, 5, 6 i 7, w art. 4 oraz w art. 5 ust. 6, jeżeli następstwem tej propozycji były czyny, które mogły doprowadzić do takiego spotkania, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej roku pozbawienia wolności;

Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, by usiłowanie popełnienia, w tym za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych, przestępstw, o których mowa w art. 5 ust. 2 i 3, przez osobę dorosłą nagabującą dziecko w celu uzyskania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych podlegało sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej roku pozbawienia wolności.

czyn, o którym mowa w akapicie pierwszym, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dwóch lat pozbawienia wolności, jeżeli dochodzi do użycia przymusu, przemocy lub groźby.

Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, aby usiłowanie popełnienia, w tym za pośrednictwem technologii informacyjno-komunikacyjnych, przestępstw, o których mowa w art. 4 ust. 2 i 5, przez osobę dorosłą doprowadzającą dziecko do udziału w przedstawieniach ukazujących niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych oraz wykorzystywanie seksualne dzieci podlegało sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej trzech lat pozbawienia wolności.

Czyn, o którym mowa w akapicie pierwszym, podlega sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej sześciu lat pozbawienia wolności, jeżeli dochodzi do użycia przymusu, przemocy lub groźby.

Nagabywanie w celu popełnienia czynu niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystania seksualnego, w tym transmisja strumieniowa na żywo

Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, aby umyślne obiecywanie lub oferowanie jakiejkolwiek osobie pieniędzy lub innych form wynagrodzenia lub świadczenia w celu doprowadzenia takiej osoby do popełnienia któregokolwiek z przestępstw wymienionych w art. 3 ust. 4, 5, 6, 7 i 8, art. 4 ust. 2 i 3 oraz art. 5 ust. 6, w tym transmisji strumieniowej na żywo, podlegało sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej pięciu lat pozbawienia wolności.

Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, aby umyślne świadczenie usługi społeczeństwa informacyjnego, której celem jest ułatwianie lub zachęcanie do popełnienia któregokolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3–7, lub administrowanie taką usługą podlegało sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dziesięciu lat pozbawienia wolności.

1.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia karalności podżegania do popełnienia któregokolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3–8b, oraz pomocnictwa w tych przestępstwach.

2.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia karalności usiłowania popełnienia któregokolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3 ust. 4, 5, 6, 7 i 8, art. 4 ust. 2, 3, 5, 6 i 7 art. 5 ust. 4, 5 i 6, art. 7 i art. 8b.

1.Państwa członkowskie zapewniają, aby w kontekście art. 3 ust. 2, 4 i 7 przewidziano odstąpienie od karania dobrowolnych czynności seksualnych między rówieśnikami, pod warunkiem że nie występuje nadużycie zaufania lub zależności między tymi osobami.

2.Państwa członkowskie zapewniają, aby w kontekście art. 4 ust. 4 przewidziano odstąpienie od karania przedstawienia, które odbywa się w ramach dobrowolnych kontaktów, z udziałem dziecka, które osiągnęło wiek przyzwolenia, lub z udziałem rówieśników, o ile czynności te nie są związane z niegodziwym traktowaniem ani wykorzystywaniem oraz o ile w zamian za takie przedstawienie nie są oferowane pieniądze lub inne formy wynagrodzenia lub świadczenia.

Państwa członkowskie zapewniają, aby w kontekście art. 5 ust. 2, 3, 4 i 6 przewidziano odstąpienie od karania produkcji, nabywania, posiadania lub dostępu do materiału, w którym uczestniczą wyłącznie:

gdy taki materiał został wyprodukowany i jest posiadany za zgodą uczestniczących w nim dzieci i służy wyłącznie do prywatnego użytku uczestniczących w nim osób, pod warunkiem że nie występuje nadużycie zaufania lub zależności między rówieśnikami.

4.Państwa członkowskie zapewniają, aby w kontekście art. 6 przewidziano odstąpienie od karania propozycji, rozmów, kontaktów i komunikacji między rówieśnikami, pod warunkiem że nie występuje nadużycie zaufania lub zależności między tymi osobami.

Do celów ust. 1–4 niniejszego artykułu można uznać, że dziecko powyżej wieku przyzwolenia wyraziło zgodę na czynność tylko wtedy, gdy zgoda została wyrażona dobrowolnie i wyraźnie oraz w świadomy i jednoznaczny sposób, którą to dobrą wolę dziecka ocenia się w kontekście okoliczności towarzyszących, zgodnie z definicją w art. 2 pkt 2a. Nie uznaje się, że dziecko powyżej wieku przyzwolenia wyraziło zgodę, jeżeli nie było w stanie wyrazić wolnej woli ze względu na okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 5, lub ze względu na inne okoliczności, w tym stan fizyczny lub psychiczny dziecka, na przykład stan nieświadomości, snu, odurzenia, zaskoczenia, sparaliżowania strachem, choroby lub uszczerbku na zdrowiu.

Braku zgody nie można podważyć milczeniem dziecka, brakiem oporu słownego lub fizycznego z jego strony, jego wcześniejszym zachowaniem seksualnym ani jakąkolwiek przeszłą lub istniejącą relacją ze sprawcą.

6.Udostępnianie za zgodą intymnych wizerunków, nagrań wideo lub podobnych materiałów innej osoby nie może być interpretowane jako zgoda na jakiekolwiek dalsze udostępnianie lub rozpowszechnianie takiego wizerunku, filmu lub podobnego materiału, w tym w wersji zmanipulowanej lub zmienionej. Każde późniejsze udostępnianie lub rozpowszechnianie, zarówno przez pierwotnego odbiorcę, jak i przez inną osobę, wymaga wyraźnej i świadomej zgody przedstawionej osoby fizycznej.

a)przestępstwo popełniono wobec dziecka szczególnie bezbronnego, na przykład wobec małego dziecka, dziecka z niepełnosprawnością umysłową, intelektualną, sensoryczną lub fizyczną, pozbawionego wolności lub o ograniczonej wolności, w stosunku zależności lub stanie niemożności fizycznej lub psychicznej;

1.Aby zapobiec ryzyku ponownego popełnienia przestępstwa, państwa członkowskie wprowadzają niezbędne środki służące temu, by na osobę fizyczną, która została skazana za którekolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3–9, mógł zostać nałożony czasowy lub stały zakaz prowadzenia przynajmniej działalności zawodowej lub zorganizowanej działalności wolontariackiej związanej z bezpośrednimi i regularnymi kontaktami z dziećmi lub ułatwiającej takie kontakty.

2.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, aby pracodawcy podczas rekrutowania osób do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z bezpośrednimi i regularnymi kontaktami z dziećmi oraz organizacje działające w interesie publicznym przeciwko niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych podczas rekrutowania lub zatrudniania personelu, konsultantów i wolontariuszy byli zobowiązani do uzyskiwania, zgodnie z prawem krajowym – wszelkimi właściwymi sposobami, takimi jak dostęp na wniosek lub uzyskanie informacji od danej osoby – informacji o wyrokach skazujących za którekolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3–9, odnotowanych w rejestrze karnym lub o jakimkolwiek zakazie prowadzenia działalności związanej z bezpośrednimi i regularnymi kontaktami z dziećmi wynikającym z tych wyroków skazujących.

3.Do celów stosowania ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, jeżeli właściwe organy wystąpią z takim wnioskiem, państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia przekazywania wnioskodawcy przez właściwe organy informacji o wyrokach skazujących za którekolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3–9, lub o jakimkolwiek zakazie prowadzenia działalności związanej z bezpośrednimi i regularnymi kontaktami z dziećmi wynikającym z tych wyroków skazujących, oraz do zapewnienia, aby przekazywane informacje były jak najbardziej kompletne i obejmowały co najmniej informacje o wyrokach skazujących lub zakazach prowadzenia działalności wynikających z wyroków skazujących będące w posiadaniu któregokolwiek państwa członkowskiego. W tym celu informacje takie są przekazywane za pośrednictwem ECRIS lub mechanizmu wymiany informacji z rejestrów karnych ustanowionego z państwami trzecimi.

Kary wobec osób prawnych

1.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, by osoba prawna ponosząca odpowiedzialność na podstawie art. 13 podlegała skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym karom – obejmującym grzywny lub inne kary pieniężne nie mające charakteru karnego – i które mogą obejmować inne kary, takie jak:

2.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, aby – w odniesieniu do osób prawnych ponoszących odpowiedzialność na podstawie art. 13 – przestępstwa podlegające sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej dwóch lat pozbawienia wolności w odniesieniu do osób fizycznych, podlegały karze grzywny, której górna granica powinna wynosić nie mniej niż 1 procent całkowitego światowego obrotu takiej osoby prawnej w roku obrotowym poprzedzającym rok, w którym popełniono przestępstwo, lub w roku obrotowym poprzedzającym decyzję o nałożeniu grzywny, lub karze grzywny w kwocie 8 mln EUR, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa.

3.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, aby – w odniesieniu do osób prawnych ponoszących odpowiedzialność na podstawie art. 13 – przestępstwa podlegające sankcji karnej w maksymalnym wymiarze co najmniej trzech lat pozbawienia wolności w odniesieniu do osób fizycznych, podlegały karze grzywny, której górna granica powinna wynosić nie mniej niż 5 procent całkowitego światowego obrotu takiej osoby prawnej w roku obrotowym poprzedzającym rok, w którym popełniono przestępstwo, lub w roku obrotowym poprzedzającym decyzję o nałożeniu grzywny, lub karze grzywny w kwocie 40 mln EUR, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa.

Prowadzenie postępowań przygotowawczych i ściganie

skreśla się

skreśla się

skreśla się

skreśla się

skreśla się

3.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia osobom, jednostkom i służbom odpowiedzialnym za prowadzenie postępowań przygotowawczych lub ściganie przestępstw, o których mowa w art. 3–9, dostępu do skutecznych narzędzi dochodzeniowo-śledczych, takich jak te wykorzystywane w sprawach związanych z przestępczością zorganizowaną lub z innymi ciężkimi przestępstwami. W stosownych przypadkach narzędzia te obejmują specjalne narzędzia dochodzeniowo-śledcze, takie jak te wykorzystywane przy przeciwdziałaniu przestępczości zorganizowanej lub w sprawach związanych z innymi poważnymi przestępstwami, jak np. możliwość prowadzenia operacji pod przykryciem, wykorzystanie tzw. „honeypotów”, przechwytywanie komunikacji, niejawny nadzór, w tym nadzór elektroniczny i monitorowanie rachunków bankowych lub inne dochodzenia finansowe zgodnie z prawem krajowym.

4.Państwa członkowskie zapewniają, aby osoby, jednostki lub służby odpowiedzialne za prowadzenie postępowań przygotowawczych lub ściganie przestępstw, o których mowa w art. 3–9, dysponowały wystarczającym personelem i wiedzą fachową umożliwiającymi skuteczne prowadzenie postępowań przygotowawczych w sprawie takich przestępstw lub ściganie ich, w tym przestępstw popełnionych z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa Unii i prawa krajowego.

2.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zachęcenia osób, które wiedzą o popełnieniu któregokolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3–9, lub które, w dobrej wierze, podejrzewają ich popełnienie, do zgłaszania tego właściwym służbom, z zastrzeżeniem art. 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/206524 ani art. 12 rozporządzenia (UE) …/…25 [ustanawiającego przepisy mające na celu zapobieganie niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczanie].

__________________

24 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych) (Dz.U. L 277 z 27.10.2022, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj).

25 Rozporządzenie (UE)

3.Państwa członkowskie zapewniają, aby co najmniej wszystkie osoby wykonujące pracę zawodową w ścisłym kontakcie z dziećmi i wolontariusze, którzy pracują w ścisłym kontakcie z dziećmi, w tym w sektorach ochrony dzieci, edukacji, sportu, opieki nad dziećmi i opieki zdrowotnej, a także przedstawiciele zawodów prawniczych, nauczyciele i wychowawcy, sędziowie sądów rodzinnych i funkcjonariusze policji pierwszej linii byli informowani i przeszkoleni w zakresie rozpoznawania niegodziwego traktowania.

4.Państwa członkowskie zwalniają osoby wykonujące pracę zawodową działające w kontekście programów przeznaczonych dla osób skazanych za przestępstwa podlegające sankcji karnej na mocy niniejszej dyrektywy lub dla osób, które obawiają się, że mogą popełnić przestępstwa podlegające sankcji karnej na mocy niniejszej dyrektywy, z obowiązku zgłaszania przewidzianego w ust. 3.

1.Oprócz praw ofiar w chwili składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa na podstawie art. 5 dyrektywy 2012/29/UE oraz art. 5a dyrektywy (UE) .../... [wniosek w sprawie dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2012/29/UE ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw] państwa członkowskie zapewniają ofiarom możliwość zgłaszania właściwym organom przestępstw, o których mowa w art. 3–9 niniejszej dyrektywy, bezpłatnie, w bezpieczny, łatwy, poufny i przystępny sposób. Obejmuje to możliwość zgłaszania tych przestępstw oraz, w miarę możliwości, przedstawiania dowodów za pośrednictwem łatwo dostępnych i przyjaznych dla użytkownika technologii informacyjno-komunikacyjnych.

2.Państwa członkowskie zapewniają, aby procedury zgłaszania, o których mowa w ust. 1, były bezpieczne i poufne oraz aby były opracowane w sposób i w języku, które są przyjazne dziecku, stosownie do jego wieku i stopnia dojrzałości. Państwa członkowskie zapewniają, aby zgłaszanie przestępstw nie było zależne od zgody rodziców i aby udostępniano odpowiednie informacje na temat procedur zgłaszania i usług wsparcia.

3.Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy mające kontakt z ofiarami zgłaszającymi przestępstwa niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego dzieci obowiązywał zakaz przekazywania właściwym organom ds. migracji danych osobowych dotyczących prawa ofiary do pobytu, a także zakaz wykorzystywania ich do celów przeprowadzania procedur powrotu.

6.W przypadku gdy przestępstwo, o którym mowa w art. 3–9, podlega jurysdykcji więcej niż jednego państwa członkowskiego, państwa te współpracują w celu ustalenia, które państwo członkowskie ma prowadzić postępowanie karne. W stosownych przypadkach oraz zgodnie z art. 12 decyzji ramowej 2009/948/WSiSW sprawę kieruje się do Eurojustu i odpowiednio informuje się wszystkie właściwe organy krajowe w celu ułatwienia współpracy transgranicznej.

1.Państwa członkowskie dopilnowują, by dzieciom będącym ofiarami przestępstw, o których mowa w art. 3–9, zapewniano pomoc, wsparcie i ochronę zgodnie z art. 21 i 22, z uwzględnieniem najlepszego interesu dziecka, niezależnie od złożenia formalnej skargi.

1.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do udzielenia ofiarom pomocy i specjalistycznego oraz dostosowanego wsparcia przed rozpoczęciem postępowania karnego, w trakcie tego postępowania i przez odpowiedni czas po jego zakończeniu, by umożliwić im skorzystanie z praw określonych zarówno w dyrektywie 2012/29/UE, dyrektywie (UE) .../... [wniosek w sprawie dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2012/29/UE ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw], jak i w niniejszej dyrektywie. Państwa członkowskie zapewniają w szczególności ofiarom przestępstw, o których mowa w art. 3–9, łatwy dostęp do ośrodków wsparcia, które mogą być częścią krajowego systemu opieki zdrowotnej, aby zapewnić skuteczne wsparcie dzieciom będącym ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego, w tym pomoc w przechowywaniu i dokumentowaniu dowodów, zgodnie z art. 9a dyrektywy (UE) .../... [wniosek w sprawie dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2012/29/UE ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw]. Ośrodki te zapewniają wsparcie dla ofiar adekwatne do przebytej traumy oraz, w razie konieczności, kierowanie ich do służb specjalistycznego wsparcia i doradztwa pourazowego dla ofiar będących dziećmi. Państwa członkowskie zapewniają, by dzieci będące ofiarami niegodziwego traktowana w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego miały dostęp do badań medycznych i obdukcji lekarskiej, które mogą być przeprowadzane w tych ośrodkach lub poprzez skierowanie do wyspecjalizowanych ośrodków lub jednostek. Państwa członkowskie zapewniają koordynację pomiędzy ośrodkami wsparcia a właściwymi ośrodkami medycznymi i ośrodkami medycyny sądowej. Wszystkie usługi, o których mowa w niniejszym artykule, są świadczone w sposób przyjazny dziecku. Państwa członkowskie mogą postanowić, że ośrodki te będą powiązane z ośrodkami ustanowionymi na podstawie art. 28 dyrektywy (UE) 2024/1385 w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. W szczególności państwa członkowskie podejmują działania niezbędne do zapewnienia ochrony dzieciom zgłaszającym przypadki niegodziwego traktowania w ich rodzinie, zgodnie z najlepszym interesem dziecka.

2.Ofiarom i ich rodzinom zapewnia się dostępną, przyjazną dla dziecka, kompleksową, specjalistyczną, skoordynowaną, odpowiednią do potrzeb i wieku opiekę medyczną, w tym dostęp do usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, oraz wsparcie emocjonalne, psychospołeczne, psychologiczne, prawne, edukacyjne i administracyjne, a także wszelkie inne odpowiednie wsparcie dostosowane w szczególności do sytuacji niegodziwego traktowania w celach seksualnych, ze szczególną uwagą poświęconą długoterminowemu zdrowieniu dzieci będących ofiarami. Wsparcie takie jest dostępne w jednym miejscu, w oparciu o model „Barnahus”.

3.Jeżeli jest to konieczne, państwa członkowskie zapewniają dzieciom zakwaterowanie zastępcze. Dzieci w pierwszej kolejności umieszcza się z innymi członkami rodziny, uwzględniając najlepszy interes dziecka, w razie potrzeby w zakwaterowaniu tymczasowym lub stałym, w którym dostępne są usługi wsparcia.

4.Państwa członkowskie dopilnowują, aby ofiary przestępstw podlegających sankcji karnej na mocy niniejszej dyrektywy miały dostęp do ośrodków wsparcia ustanowionych w art. 26 dyrektywy [.../.../UE wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie przemocy wobec kobiet]26.

__________________

26 COM(2022) 105 z 8.03.2022.

(Nie dotyczy polskiej wersji językowej)

9.Unijne Centrum, po jego ustanowieniu, aktywnie wspiera działania państw członkowskich w zakresie udzielania pomocy ofiarom, a mianowicie:

Ochrona dzieci podczas postępowania przygotowawczego i sądowego

1.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, by podczas postępowania przygotowawczego i sądowego właściwe organy wyznaczyły – zgodnie z pozycją ofiary w danym systemie wymiaru sprawiedliwości – specjalnego przedstawiciela dla dziecka będącego ofiarą, jeżeli na mocy prawa krajowego osoby, którym przysługuje władza rodzicielska, nie mogą reprezentować dziecka ze względu na konflikt interesów między nimi a dzieckiem będącym ofiarą lub jeżeli dziecko jest pozbawione opieki lub odłączone od rodziny. Przedstawiciele wszystkich organów uczestniczących w postępowaniu są przeszkoleni w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dziecku.

a)przesłuchania dzieci będących ofiarami lub, w stosownych przypadkach, dzieci występujących w roli świadka odbywały się bez nieuzasadnionej zwłoki po zgłoszeniu faktów właściwym organom;

b)przesłuchania dzieci będących ofiarami lub, w stosownych przypadkach, dzieci występujących w roli świadka odbywały się w pomieszczeniach specjalnie zaprojektowanych lub przystosowanych do tego celu;

c)przesłuchania dzieci będących ofiarami lub, w stosownych przypadkach, dzieci występujących w roli świadka prowadzone były przez specjalistów odpowiednio przeszkolonych do tego celu lub z ich udziałem;

d)wszystkie przesłuchania dziecka lub, w stosownych przypadkach, dziecka występującego w roli świadka prowadziła, stosownie do sytuacji i możliwości, ta sama osoba;

f)dziecku będącemu ofiarą lub, w stosownych przypadkach, dziecku występującemu w roli świadka mógł towarzyszyć jego przedstawiciel prawny lub, w odpowiednich przypadkach, wybrana przez nie osoba dorosła, o ile nie podjęto odmiennej umotywowanej decyzji w odniesieniu do tej osoby;

4.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, by w trakcie postępowań przygotowawczych dotyczących przestępstw, o których mowa w art. 3–9, wszystkie przesłuchania dziecka będącego ofiarą lub, w stosownych przypadkach, dziecka występującego w roli świadka mogły być rejestrowane audiowizualnie i by te zarejestrowane przesłuchania mogły zostać wykorzystane jako dowód w postępowaniu sądowym przed sądem karnym, zgodnie z regułami przewidzianymi w ich prawie krajowym.

b)dziecko będące ofiarą lub, w stosownych przypadkach, dziecko występujące w roli świadka mogło być przesłuchane w sali sądowej nie będąc tam fizycznie obecne, w szczególności dzięki wykorzystaniu odpowiednich technologii komunikacyjnych.

6.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do tego, by – jeżeli przemawia za tym dobro dzieci będących ofiarami lub, w stosownych przypadkach, dzieci występujących w roli świadka i z uwzględnieniem innych nadrzędnych interesów – zapewnić ochronę ich prywatności, tożsamości i wizerunku i uniemożliwić publiczne rozpowszechnianie wszelkich informacji, które mogłyby doprowadzić do ich zidentyfikowania.

7.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, by w przypadku gdy konieczny jest udział dziecka w postępowaniu przed sądem karnym dotyczącym któregokolwiek z przestępstw, o których mowa w art. 3–9, sąd uwzględniał w odpowiednim postępowaniu sądowym wrażliwość dziecka, w tym związaną z jego wiekiem, dojrzałością oraz zdrowiem psychicznym i fizycznym. Państwa członkowskie zapewniają, aby miało to zastosowanie do wszystkich dzieci, w tym dzieci, co do których istnieje podejrzenie, iż popełniły przestępstwo, a także które zostały oskarżone o popełnienie przestępstwa lub za nie skazane.

2.Oprócz praw przysługujących na mocy art. 16a dyrektywy (UE).../... [wniosek w sprawie dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2012/29/UE ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw] ofiary powinny mieć możliwość ubiegania się o odszkodowanie w drodze postępowania karnego i cywilnego za wszelkie szkody wyrządzone im w drodze któregokolwiek z przestępstw podlegających sankcji karnej na mocy niniejszej dyrektywy. Państwa członkowskie zapewniają, aby okres przedawnienia nie miał zastosowania w odniesieniu do prawa ofiary do odszkodowania.

skreśla się

skreśla się

skreśla się

skreśla się

Państwa członkowskie ustanawiają lub wyznaczają organy krajowe lub podmioty równoważne do wykonywania następujących zadań:

W szczególności organy krajowe są odpowiedzialne za obowiązki w zakresie gromadzenia danych oraz w zakresie badań i sprawozdawczości, o których mowa w art. 31.

Państwa członkowskie wprowadzają odpowiednie mechanizmy w celu zapewnienia skutecznej koordynacji i współpracy, na szczeblu krajowym, służącej opracowaniu i wdrożeniu środków umożliwiających zwalczanie niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci zarówno w internecie, jak i poza nim, właściwych władz, agencji i organów, w tym władz lokalnych i regionalnych, organów ścigania, sądownictwa, prokuratury, podmiotów świadczących usługi wsparcia, a także tych prowadzących gorące linie i telefony zaufania, podmiotów świadczących usługi społeczeństwa informacyjnego, organizacji pozarządowych, opieki społecznej, w tym organów ds. ochrony lub dobrostanu dzieci, podmiotów świadczących usługi edukacyjne i opiekę zdrowotną, partnerów społecznych, bez uszczerbku dla ich autonomii, oraz innych odpowiednich organizacji i podmiotów. Mechanizmy te zapewniają też skuteczną koordynację i współpracę między państwami członkowskimi, Unijnym Centrum i Komisją oraz innymi organami i jednostkami organizacyjnymi Unii.

skreśla się

1.Państwa członkowskie wprowadzają środki niezbędne do zapewnienia, by osoby, które obawiają się, że mogą popełnić przestępstwa przewidziane w art. 3–9, mogły mieć łatwy i anonimowy dostęp do specjalnych i skutecznych programów lub środków interwencyjnych służących do oceny ryzyka popełnienia tych przestępstw i zapobiegania ich popełnieniu, a także do dostępnych, łatwych w użyciu, bezpiecznych i szybko dostępnych kanałów, takich jak telefony zaufania i czaty online prowadzone przez odpowiednio przeszkolony personel.

2.Państwa członkowskie zapewniają, by programy lub środki, o których mowa w ust. 1, były dostępne bez nienależytych ograniczeń zgodnie z krajowymi normami w zakresie opieki zdrowotnej, a także by na potrzeby tych programów stale udostępniano odpowiednie zasoby.

1.Aby osłabić i ograniczyć popyt sprzyjający wszelkim formom wykorzystywania seksualnego dzieci, państwa członkowskie wprowadzają odpowiednie środki, takie jak działania w dziedzinie kształcenia i szkoleń, kampanie informacyjne i uświadamiające na temat odczuwalnych przez całe życie konsekwencji niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, jego nielegalnego charakteru oraz możliwości dostępu do specjalnie dostosowanych i skutecznych programów lub środków interwencyjnych dla osób, które obawiają się, że mogą popełnić przestępstwa powiązane. Państwa członkowskie opracowują strategię komunikacji, krajowe plany działania oraz wspierają dialog i współpracę z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, infoliniami, telefonami zaufania, organami publicznymi i odpowiednimi usługami społeczeństwa informacyjnego.

2.Państwa członkowskie podejmują, w odpowiednich przypadkach we współpracy z właściwymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi zainteresowanymi stronami – również za pośrednictwem internetu – odpowiednie działania, takie jak kampanie informacyjne i uświadamiające oraz programy lub materiały badawcze, edukacyjne i szkoleniowe, w tym dotyczące umiejętności cyfrowych, a także dostosowana do wieku i skoncentrowana na pojęciu zgody edukacja seksualna, edukacja w dziedzinie bezpiecznych praktyk w internecie i poza nim, jak również w dziedzinie właściwego korzystania z internetu i nowych technologii, a działania te służą podniesieniu świadomości i ograniczeniu ryzyka, że dzieci staną się ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego.

3.Każde państwo członkowskie zapewnia, by propagowane lub oferowane były regularne i specjalistyczne szkolenia, w tym w zakresie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dziecku, skierowane do specjalistów, sędziów i urzędników, którzy mogą mieć kontakt z dziećmi będącymi ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego, m.in. specjalistów w dziedzinie ochrony dzieci, przedstawicieli zawodów prawniczych, nauczycieli w placówkach opieki nad dziećmi, pracowników służby zdrowia, wychowawców, wolontariuszy i trenerów, sędziów sądów rodzinnych i funkcjonariuszy policji pierwszej linii, mające na celu umożliwienie tym osobom wykrywania wczesnych oznak niegodziwego traktowania lub potencjalnego niegodziwego traktowania lub wykorzystywania seksualnego, a także identyfikowania dzieci będących ofiarami i potencjalnymi ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego oraz właściwego postępowania z nimi.

Państwa członkowskie wprowadzają odpowiednie środki służące zapewnieniu skuteczności zapobiegania niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych w środowisku społeczności lokalnych, w tym w szkołach, szpitalach, ośrodkach opieki społecznej, w ramach pieczy zastępczej, opieki dziennej, w klubach sportowych lub wspólnotach religijnych, dzięki wyposażeniu dzieci i dorosłych, w tym rodziców i wychowawców, w odpowiednie umiejętności służące wykrywaniu potencjalnych zachowań wskazujących na złe intencje.

a)specjalne szkolenia i działania zwiększające świadomość skierowane do personelu, konsultantów i wolontariuszy pracujących w bliskim kontakcie z dziećmi, w tym dotyczące sposobu zapobiegania niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych i seksualnemu wykorzystywaniu dzieci, identyfikowania takich zachowań oraz zapewnienia reakcji odpowiedniej do wieku, wrażliwej na płeć i świadomej przeżywanej traumy;

b)obowiązkowe strategie ochrony dzieci, specjalne wytyczne, protokoły wewnętrzne i normy określające dobre praktyki, takie jak ustanowienie mechanizmów nadzoru i rozliczalności personelu pracującego w bliskim kontakcie z dziećmi w takich miejscach;

c)stworzenie bezpiecznych i dostępnych przestrzeni, prowadzonych przez specjalny i odpowiednio przeszkolony personel, w których dzieci, rodzice, opiekunowie i członkowie społeczności mogą zgłaszać niewłaściwe zachowania.

Środki zapobiegawcze muszą w szczególności uwzględniać potrzeby dzieci szczególnie bezbronnych, w tym dzieci z niepełnosprawnością umysłową, intelektualną, sensoryczną lub ruchową.

5.Do celów niniejszej dyrektywy państwa członkowskie są aktywnie wspierane przez Unijne Centrum, po jego ustanowieniu, w następujący sposób:

c)ułatwia tworzenie i wymianę wiedzy, wytycznych dla pracowników pierwszego kontaktu, najlepszych praktyk i wiedzy fachowej między państwami członkowskimi, instytucjami, organami i jednostkami organizacyjnymi Unii i państwami trzecimi przez prowadzenie publicznej bazy danych o środkach i programach zapobiegawczych realizowanych w poszczególnych państwach członkowskich oraz w państwach trzecich;

(Nie dotyczy polskiej wersji językowej)

2.Państwa członkowskie mogą wprowadzać środki służące niezwłocznemu blokowaniu stron internetowych zawierających lub rozpowszechniających materiały przedstawiające niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych wśród użytkowników internetu na swym terytorium. Środki te muszą być wprowadzone w oparciu o przejrzystą procedurę i dostarczać odpowiednich gwarancji, w szczególności w celu zapewnienia ograniczenia blokowania do tego, co konieczne i współmierne, oraz informowania użytkowników o powodzie takiego blokowania. Gwarancje te mogą również obejmować możliwość dochodzenia odszkodowania na drodze sądowej.

1.Państwa członkowskie dysponują systemem rejestrowania, tworzenia i dostarczania zanonimizowanych danych statystycznych dotyczących etapów sprawozdawczych, dochodzeniowych i sądowych w odniesieniu do przestępstw, o których mowa w art. 3–9, w celu monitorowania skuteczności swoich środków zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci.

2.Statystyki te muszą obejmować następujące dane zdezagregowane według płci, płci społeczno-kulturowej, wieku ofiary i sprawcy, relacji między ofiarą a sprawcą oraz rodzaju przestępstwa:

b)roczną liczbę zgłoszonych przestępstw, osób ściganych i skazanych za przestępstwa, o których mowa w art. 3–9, pochodzącą z krajowych źródeł administracyjnych;