P10_TA(2025)0152Κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης: παροχή ενίσχυσης προς την Αυστρία, την Πολωνία, την Τσεχία, τη Σλοβακία και τη Μολδαβία λόγω πλημμυρών που σημειώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2024 και στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη λόγω πλημμυρών που σημειώθηκαν τον Οκτώβριο του 2024Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 9ης Ιουλίου 2025 σχετικά με την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή βοήθειας στην Αυστρία, την Πολωνία, την Τσεχία, τη Σλοβακία και τη Μολδαβία λόγω πλημμυρών που σημειώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2024 και στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη λόγω πλημμυρών που σημειώθηκαν τον Οκτώβριο του 2024 (COM(2025)0250 – C10-0102/2025 – 2025/0138(BUD))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2025)0250 – C10‑0102/2025),

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2002/2012/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EE, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 11, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2020/2093/oj., και ιδίως το άρθρο 9,

–έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία, της 16ης Δεκεμβρίου 2020, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 28, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_interinstit/2020/1222/oj., και ιδίως το σημείο 10,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 60, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1058/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1057/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 2ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με τη θέσπιση κανόνων για τη στήριξη των στρατηγικών σχεδίων που πρέπει να καταρτίζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ) και να χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 EE L 435 της 6.12.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2115/oj.,

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 27ης Φεβρουαρίου 2024 σχετικά με το σχέδιο κανονισμού του Συμβουλίου που αφορά την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2024)0082.,

– έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (Α10-0031/2024) στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας για την έγκριση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/3236 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2024, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1057 και (ΕΕ) 2021/1058 όσον αφορά την έκτακτη περιφερειακή στήριξη για την ανασυγκρότηση (RESTORE) ΕΕ L, 2024/3236, 23.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3236/oj., και ιδίως τη συνημμένη σε αυτό δημοσιονομική αξιολόγηση της Επιτροπής Προϋπολογισμών,

–έχοντας υπόψη την έκθεση αριθ. 1/2024 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος με τίτλο «European Climate Risk Assessment» (EUCRA — Ευρωπαϊκή εκτίμηση κλιματικών κινδύνων) https://www.eea.europa.eu/publications/european-climate-risk-assessment,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Προϋπολογισμών (A10-0114/2025),

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Σεπτέμβριο του 2024, σημειώθηκαν εξαιρετικά υψηλά επίπεδα βροχοπτώσεων στην Αυστρία που προκάλεσαν σοβαρές πλημμύρες με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμήθηκαν από τις αυστριακές αρχές σε 1 711,6 εκατομμύρια EUR·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Σεπτέμβριο του 2024, σημειώθηκαν έντονες βροχοπτώσεις στη νοτιοδυτική Πολωνία, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν διάφοροι ποταμοί και να προκληθούν συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμήθηκαν από τις πολωνικές αρχές σε 3,04 δισεκατομμύρια EUR·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Σεπτέμβριο του 2024, πολύ ισχυροί άνεμοι και έντονες βροχοπτώσεις έπληξαν ολόκληρη την Τσεχία, γεγονός που οδήγησε σε πλημμύρες με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμήθηκαν από τις τσεχικές αρχές σε 2,82 δισεκατομμύρια EUR·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 15 Σεπτεμβρίου 2024, η Σλοβακία επλήγη από σημαντικές πλημμύρες, ιδίως στη Μπρατισλάβα και στις γύρω περιοχές, γεγονός που οδήγησε σε σημαντική αύξηση των επιπέδων των ποταμών Δούναβη και Μοράβα, με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμήθηκαν από τις σλοβακικές αρχές σε 84,3 εκατομμύρια EUR·

Ε.λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Σεπτέμβριο του 2024, οι καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις και οι επακόλουθες πλημμύρες έπληξαν αρκετές περιοχές της Μολδαβίας με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμήθηκαν από τις μολδαβικές αρχές σε 7,8 εκατομμύρια EUR·

ΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Οκτώβριο του 2024, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη επλήγη από έντονες βροχοπτώσεις που προκάλεσαν καταστροφικές αιφνίδιες πλημμύρες, κατολισθήσεις και πλημμυρικά φαινόμενα σε αρκετά τμήματα της χώρας, με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμήθηκαν από τις αρχές σε 841,85 εκατομμύρια EUR·

Ζ.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προαναφερθέντα περιστατικά που προκλήθηκαν από σοβαρές φυσικές καταστροφές είναι αποτέλεσμα της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση για την κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη το 2024 επιβεβαιώνει ότι το 2024 ήταν το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη και ότι το 30 % του δικτύου ποταμών της ηπείρου υπερέβη το «υψηλό» όριο υπερχείλισης, ενώ το 12 % υπερέβη το «σοβαρό» όριο υπερχείλισης, με αποτέλεσμα τις πιο εκτεταμένες πλημμύρες από το 2013·

1.εκφράζει τη βαθύτατη αλληλεγγύη του προς όλα τα θύματα, τις οικογένειές τους και όλα τα άτομα που επλήγησαν από τις καταστροφικές πλημμύρες στην Αυστρία, την Πολωνία, την Τσεχία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία και τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, καθώς και προς τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές που συμμετέχουν στις προσπάθειες αρωγής·

2.χαιρετίζει την απόφαση ως απτή και ορατή μορφή αλληλεγγύης της Ένωσης προς τους πολίτες της και τις περιφέρειες στις πληγείσες περιοχές, μεταξύ άλλων με τους πολίτες και τις περιφέρειες που βρίσκονται σε χώρες εταίρους·

3.επαναλαμβάνει ότι είναι σημαντικό να ενημερώνεται το κοινό για τα απτά οφέλη του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΤΑΕΕ), μεταξύ άλλων προκειμένου να αυξηθεί περαιτέρω η εξοικείωση των πολιτών με τα εργαλεία και τα προγράμματα της Ένωσης στα κράτη μέλη και στις χώρες που βρίσκονται σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ένωση·

4.επισημαίνει τον αυξανόμενο αριθμό σοβαρών, καταστρεπτικών και θανατηφόρων φυσικών καταστροφών στην Ευρώπη, και καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να επενδύσουν σε μέτρα μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής σε αυτήν, ώστε να αποφεύγονται ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες· υπογραμμίζει ότι το 2024 οι καταιγίδες και οι πλημμύρες έπληξαν περίπου 413 000 ανθρώπους, με αποτέλεσμα την απώλεια τουλάχιστον 335 ζωών και ότι οι ζημίες από καταιγίδες και πλημμύρες σε ολόκληρη την Ευρώπη κατά τη διάρκεια του έτους εκτιμάται ότι κόστισαν τουλάχιστον 18 δισεκατομμύρια EUR Υπηρεσία Copernicus για την κλιματική αλλαγή (C3S) και Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO), 2025: European State of the Climate 2024 (Η κατάσταση του κλίματος στην Ευρώπη το 2024), https://climate.copernicus.eu/esotc/2024.· θεωρεί ότι ο προϋπολογισμός του ΤΑΕΕ ή του ισοδυνάμου του θα πρέπει να επεκταθεί σημαντικά ενόψει της επικείμενης πρότασης της Επιτροπής σχετικά με το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και των επακόλουθων διοργανικών διαπραγματεύσεων, καθώς και ότι το ΤΑΕΕ ή το ισοδύναμό του πρέπει να παρέχει στους πολίτες βοήθεια ανάλογη προς το μέγεθος τέτοιων καταστροφών· σημειώνει ότι μια σημαντική αύξηση του ΤΑΕΕ θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αντιδρούν αποτελεσματικότερα και ταχύτερα σε καταστροφές, ενώ θα μπορούσαν να διατηρηθούν και άλλα μέσα, ιδίως τα ταμεία συνοχής των οποίων πρωταρχικός σκοπός δεν είναι η αντιμετώπιση καταστροφών· παροτρύνει επίσης την Επιτροπή να διερευνήσει όλες τις πιθανές οδούς για να επιταχυνθεί η κινητοποίηση του ΤΑΕΕ, ιδίως με την τροποποίηση των ισχυόντων κανόνων, και τη χορήγηση υψηλότερων προκαταβολών στις αιτούσες χώρες·

5.καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει ειδικούς μηχανισμούς απόκρισης σε καταστάσεις κρίσης για την περίοδο μετά το 2027, αναγνωρίζοντας ότι η αυξανόμενη συχνότητα και σοβαρότητα των φυσικών καταστροφών, οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας, η γεωπολιτική αστάθεια και οι οικονομικοί κλυδωνισμοί απαιτούν πιο ευέλικτους και προσαρμοσμένους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς σε επίπεδο Ένωσης· υπογραμμίζει την ανάγκη για ενισχυμένο συντονισμό με τα εθνικά συστήματα πολιτικής προστασίας και τους μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης, διασφαλίζοντας μια πιο ολοκληρωμένη και βασιζόμενη σε δεδομένα αντιμετώπιση καταστροφών σε επίπεδο Ένωσης· τονίζει τη σημασία της ειδικής στήριξης για τη διασυνοριακή και περιφερειακή συνεργασία στις προσπάθειες ετοιμότητας, μετριασμού και αποκατάστασης, ιδίως σε ευάλωτες περιοχές ή περιοχές υψηλού κινδύνου·

6.τονίζει ότι το ΤΑΕΕ αποτελεί απλώς διορθωτικό μέσο και ότι η Ένωση θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να προσεγγίζει την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της, στηρίζοντας ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την πρόληψη των φυσικών καταστροφών· υπογραμμίζει ότι στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος αριθ. 1/2024 με τίτλο «European Climate Risk Assessment» (Ευρωπαϊκή εκτίμηση κλιματικών κινδύνων), διατυπώνεται η προειδοποίηση ότι η Ένωση δεν είναι προετοιμασμένη για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ακόμη και αν ο κόσμος κατορθώσει να συγκρατήσει την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5°C, όπως ορίζεται στη συμφωνία του Παρισιού, και τονίζεται ότι είναι αναγκαία η ανάληψη δράσης για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να οξυνθούν οι εντοπισθέντες κλιματικοί κίνδυνοι σε κρίσιμο βαθμό· υπενθυμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικές συνέργειες με άλλες πολιτικές και προγράμματα της Ένωσης και υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ευκαιρίες χρηματοδότησης, ιδίως του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ και των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης· καλεί την Επιτροπή να αξιολογεί επειγόντως τυχόν αιτιολογημένα αιτήματα των κρατών μελών για ανακατανομή κονδυλίων στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για βοήθεια σε φυσικές καταστροφές, σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 2021 για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/241/oj).· τονίζει επίσης την ανάγκη λήψης αποτελεσματικών προληπτικών μέτρων, όχι μόνο για τον μετριασμό των μελλοντικών ζημιών αλλά και για την πρόληψη της επιδείνωσης των συνθηκών κινδύνου μετά από καταστροφικά συμβάντα, όπως πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές, κατολισθήσεις ή ξήρανση λιμνών και ποταμών· τονίζει ότι κάθε ανοικοδόμηση που χρηματοδοτείται από το ΤΑΕΕ πρέπει να είναι ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή· υπογραμμίζει τη σημασία της επαρκούς ευελιξίας μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων· υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση που παρέχεται στο πλαίσιο του ΤΑΕΕ δεν θα πρέπει να αποβαίνει εις βάρος της ενωσιακής χρηματοδότησης που λαμβάνουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο άλλων πολιτικών ή προγραμμάτων της Ένωσης· υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν κρατικές ενισχύσεις, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της Ένωσης, ιδίως για γεωργικές επιχειρήσεις που έχουν υποστεί ζημίες λόγω φυσικών καταστροφών·

7.υπενθυμίζει ότι το RESTORE και τα ειδικά μέτρα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) που εισήχθησαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/3242 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Κανονισμός (ΕΕ) 2024/3242 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2024, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2020/2220 όσον αφορά ειδικά μέτρα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης για την παροχή πρόσθετης βοήθειας στα κράτη μέλη που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές (ΕΕ L, 2024/3242, 23.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3242/oj). παρέχουν πρόσθετη βοήθεια στα κράτη μέλη που πλήττονται από φυσικές καταστροφές μέσω περαιτέρω ευελιξίας στη χρήση των κονδυλίων· τονίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν τις νέες ευκαιρίες· υπογραμμίζει επίσης ότι το RESTORE παρείχε περιορισμένη ευελιξία σε ορισμένα κράτη μέλη, καθώς η εφαρμογή του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου έχει προχωρήσει πολύ·

8.υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό να διενεργείται γρήγορη και αξιόπιστη εκτίμηση των ζημιών που να λαμβάνει δεόντως υπόψη τις οικονομικές επιπτώσεις και ζητεί να ενταθούν οι επιχειρησιακές προσπάθειες, προκειμένου να μειωθεί ο μέσος χρόνος αποδέσμευσης των προκαταβολών, να προσφέρεται έγκαιρη βοήθεια στις περιφέρειες που πλήττονται από φυσικές καταστροφές και ακραία καιρικά φαινόμενα ενώ παράλληλα να διασφαλίζεται η προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης· τονίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει, στο πλαίσιο των μέτρων αντιμετώπισης καταστροφών και αποκατάστασης, να δίνουν τη δέουσα προτεραιότητα στις ανάγκες του πληγέντος πληθυσμού, με ιδιαίτερη προσοχή στις ευάλωτες ομάδες·

9.τονίζει την επείγουσα ανάγκη άμεσης αποδέσμευσης οικονομικής βοήθειας μέσω του ΤΑΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι η στήριξη θα μπορεί να φτάνει έγκαιρα στις πληγείσες περιοχές·

10.εγκρίνει την απόφαση που επισυνάπτεται στο παρόν ψήφισμα·

11.αναθέτει στην Πρόεδρό του να συνυπογράψει με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου την απόφαση αυτή και να μεριμνήσει για τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

12.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα, συμπεριλαμβανομένου του παραρτήματός του, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή βοήθειας στην Αυστρία, την Πολωνία, την Τσεχία, τη Σλοβακία και τη Μολδαβία λόγω πλημμυρών που σημειώθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2024 και στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη λόγω πλημμυρών που σημειώθηκαν τον Οκτώβριο του 2024

(Το κείμενο αυτού του παραρτήματος δεν επαναλαμβάνεται εδώ, εφόσον αντιστοιχεί στην τελική πράξη, απόφαση (ΕΕ) 2025/1525.)