1.καλεί την Επιτροπή, κατόπιν πρότασης των κρατών μελών, σε σύμπραξη με τις περιφέρειες και τις τοπικές αρχές, να διευκολύνουν τη δημιουργία ειδικών οικονομικών ζωνών του ΤΔΜ σε περιοχές που πλήττονται από το κλείσιμο εγκαταστάσεων, έως ότου οι περισσότερες από τις απολεσθείσες τοπικά θέσεις εργασίας αντικατασταθούν στην περιοχή, με κατά προτεραιότητα πρόσβαση σε χρηματοδότηση που χορηγείται πρωτίστως σε τοποθεσίες που πλήττονται άμεσα και βρίσκονται γύρω από την περιοχή στην οποία σημειώθηκε απώλεια θέσεων εργασίας καθώς και σε άλλες περιοχές, υπό την προϋπόθεση ότι αιτιολογείται δεόντως ότι ο άμεσος ή έμμεσος αντίκτυπος αυτών των απωλειών δικαιολογεί την πρόσβαση στο ΤΔΜ· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να λαμβάνονται επίσης υπόψη κοινωνικά κριτήρια, όπως τα ποσοστά τοπικής ανεργίας, η κοινωνικοοικονομική αβεβαιότητα και οι αυξημένοι κίνδυνοι κοινωνικού αποκλεισμού, διασφαλίζοντας ότι η οικονομική ανάκαμψη θα είναι βιώσιμη και υπό την καθοδήγηση των τοπικών κοινοτήτων·

2.ζητεί τη θέσπιση ταχύτερης διαδικασίας λήψης αποφάσεων σχεδιασμού, συνοδευόμενης από ειδικά μέτρα, χρηματοδοτικά μέσα και κίνητρα σε αυτές τις ζώνες, συμπεριλαμβανομένων προσωρινών και στοχευμένων φορολογικών κινήτρων για τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπονομεύουν τη σταθερότητα της ενιαίας αγοράς· επαναβεβαιώνει ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, να προσφέρουν ευκαιρίες για τα άτομα που ζουν σε αυτές τις περιφέρειες και να στηρίξουν τους οικονομικούς φορείς, δίνοντας προτεραιότητα στις ΜΜΕ, στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και στα άτομα που διαχειρίζονται παραδοσιακές τοπικές και οικογενειακές επιχειρήσεις, ενισχύοντας την περιφερειακή ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα·

3.τονίζει ότι οι ειδικές οικονομικές ζώνες έχουν τη δυνατότητα να τονώσουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη στις αντίστοιχες περιφέρειες, όπως οι ειδικές οικονομικές ζώνες που καθορίστηκαν το 1959 στο αεροδρόμιο Shannon, στην κομητεία Clare (Ιρλανδία) και το 1996 στο Κατοβίτσε, στην περιφέρεια της Σιλεσίας (Πολωνία)· επιμένει, ωστόσο, ότι οι μηχανισμοί αυτοί πρέπει να διέπονται από αυστηρούς κανόνες, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα οικονομικά οφέλη κατανέμονται αποτελεσματικά στους τοπικούς πληθυσμούς, αποτρέπουν κάθε μορφή κοινωνικού ή φορολογικού ντάμπινγκ, νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και φοροδιαφυγής, και υπόκεινται σε αυστηρά κριτήρια κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, δίνοντας προτεραιότητα στις τοπικές επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις·

4.ζητεί οι νησιωτικές περιοχές να συμπεριληφθούν μεταξύ των επιλέξιμων περιοχών για την εφαρμογή μειωμένων φορολογικών συντελεστών στο πλαίσιο των νησιωτικών οικονομικών ζωνών του ΤΔΜ, με στόχο την αντιμετώπιση του δυσανάλογα υψηλού κόστους ζωής σε αυτές τις περιοχές, το οποίο επιδεινώνεται περαιτέρω από τις επιπτώσεις της πράσινης και της ενεργειακής μετάβασης· τονίζει ότι αυτά τα δημοσιονομικά μέτρα είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της οικονομικής βιωσιμότητας των νησιωτικών κοινοτήτων, τη στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και την προσέλκυση βιώσιμων επενδύσεων· επισημαίνει ότι τα στοχευμένα φορολογικά κίνητρα μπορούν να χρησιμεύσουν ως αποτελεσματικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης τάσης πληθυσμιακής συρρίκνωσης των νησιών, την προώθηση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και την υποστήριξη ανθεκτικών, αυτάρκων τοπικών οικονομιών, διασφαλίζοντας παράλληλα μια δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα·

5.επισημαίνει ότι τα ταμεία της ΕΕ [τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία και, ιδίως, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+) και ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ)] και το ΤΔΜ χρησιμοποιούνται για τη συμπλήρωση των επενδύσεων των διαφόρων περιφερειών στην προσχολική εκπαίδευση·

6.επαναλαμβάνει ότι πολλές περιφέρειες που καλύπτονται από το ΤΔΜ έχουν να επιδείξουν σημαντικό και εξέχον ιστορικό όσον αφορά τα προγράμματα κατάρτισης και μαθητείας, γεγονός που είναι ζωτικής σημασίας για την επανειδίκευση των εργαζομένων και, επίσης, για την ανταπόκριση στις νέες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας· υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη συνέχισή τους· ζητεί χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΤΔΜ για να στηριχθεί η πρόσβαση σε ευκαιρίες κατάρτισης και μαθητείας, ιδίως για τις γυναίκες, τους νέους και τις περιθωριοποιημένες κοινότητες·

7.τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και κατάρτισης στις πληττόμενες περιοχές, μεταξύ άλλων με την ενσωμάτωση των πράσινων και των ψηφιακών δεξιοτήτων, του γραμματισμού και του βασικού αριθμητισμού, καθώς και των δεξιοτήτων στις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά (STEM), στα προγράμματα κατάρτισης, σύμφωνα με τις πρόσφατες ανακοινώσεις της Επιτροπής σχετικά με την Ένωση Δεξιοτήτων, το σχέδιο δράσης για τις βασικές δεξιότητες και το στρατηγικό πλαίσιο για την εκπαίδευση στους τομείς STEM· εμμένει στη σημασία της χρηματοδότησης για την ενίσχυση των βασικών ψηφιακών και τεχνικών δεξιοτήτων ώστε να βελτιωθεί η απασχολησιμότητα και η ανταγωνιστικότητα· τονίζει την ανάγκη επαρκούς ενωσιακής χρηματοδότησης για τα δίδακτρα παιδιών και σπουδαστών που προέρχονται από τις πληττόμενες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής στήριξης για τη δευτεροβάθμια και την τριτοβάθμια εκπαίδευση·

8.τονίζει ότι η έλλειψη εξειδικευμένων εκπαιδευτικών επιδεινώνει τις ελλείψεις δεξιοτήτων σε στρατηγικούς τομείς και υπονομεύει την οικονομική ανταγωνιστικότητα των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών· ζητεί την ανάπτυξη στοχευμένων προγραμμάτων για τη βελτίωση της ελκυστικότητας του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού, ιδίως στους τομείς STEM, μέσω οικονομικών και μη οικονομικών κινήτρων, ιδίως στις περιφέρειες που επηρεάζονται από τη μετάβαση· τονίζει τη σημασία της διάθεσης ειδικών πόρων για την καινοτόμο κατάρτιση των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών, καθώς και την ανάπτυξη ψηφιακών παιδαγωγικών δεξιοτήτων, οι οποίες είναι σημαντικές για την προετοιμασία των εργαζομένων για τις βιομηχανικές μεταβάσεις· ζητεί να ληφθούν μέτρα για τη βελτίωση του μισθού και των συνθηκών εργασίας των εκπαιδευτικών, με στόχο την προσέλκυση και τη διατήρηση καταρτισμένων εκπαιδευτών, ιδίως σε τομείς που βρίσκονται σε μετάβαση, αναγνωρίζοντας έτσι τον καίριο ρόλο τους στην προετοιμασία του εργατικού δυναμικού για τις μελλοντικές βιομηχανικές ανάγκες· ζητεί από την Επιτροπή να εκτιμήσει τον αντίκτυπο των επενδύσεων στην κατάρτιση των εκπαιδευτών και των εκπαιδευτικών, ώστε να διασφαλιστεί η καλύτερη χρήση της χρηματοδότησης και να βελτιστοποιηθούν τα αποτελέσματα όσον αφορά τις δεξιότητες που αποκτούν οι σπουδαστές και οι εργαζόμενοι στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες·

9.μολονότι αναγνωρίζει τις επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε προγράμματα μαθητείας, ζητεί σημαντικό μέρος των κονδυλίων που προορίζονται για την εκπαίδευση στις πληττόμενες περιφέρειες να χρησιμοποιηθεί για μαθητείες και επαγγελματική κατάρτιση που ευθυγραμμίζονται με τις ανάγκες της τοπικής κοινότητας όπου σημειώνονται απώλειες θέσεων εργασίας, μέσω προγραμμάτων μαθητείας υψηλής ποιότητας, διασφαλίζοντας ότι τα προγράμματα αυτά προσφέρουν επαρκή αμοιβή, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ποιοτική κατάρτιση·

10.τονίζει ότι η πολιτική συνοχής αποτελεί τη σωστή απάντηση στις οικονομικές ανισότητες και ότι ο ρόλος της σήμερα είναι ιδιαίτερα σημαντικός δεδομένης της απειλής της αποβιομηχάνισης· ζητεί καλύτερο συντονισμό μεταξύ του ΤΔΜ, του ΕΚΤ+ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, ώστε να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπός τους στην επαγγελματική επανένταξη και την επανειδίκευση των εργαζομένων που πλήττονται από βιομηχανικές αναδιαρθρώσεις· ζητεί επίσης η διαχείριση των κονδυλίων του ΕΚΤ+ να επικεντρωθεί περισσότερο στις περιφέρειες και να διέπεται από μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, με τη συμμετοχή των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, καθώς και να υπάρξουν μεγαλύτερες και καλύτερες συνέργειες μεταξύ του ΕΚΤ+ και του ΤΔΜ, ιδίως όσον αφορά την εκπαίδευση και την κατάρτιση· αναγνωρίζει επίσης τον ουσιαστικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στη στήριξη της δίκαιης μετάβασης και την ανάγκη να συνεχιστεί η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων·

11.τονίζει τη σημασία της ευθυγράμμισης της πολιτικής συνοχής, συμπεριλαμβανομένου του ΤΔΜ, με τις περιφερειακές στρατηγικές καινοτομίας και τις προτεραιότητες έξυπνης εξειδίκευσης, ώστε να ενισχυθεί η περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και να στηριχθεί η οικονομική διαφοροποίηση και η ανθεκτικότητα των περιοχών μετάβασης· παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις περιοχές με δημογραφική συρρίκνωση και, όσον αφορά τα κριτήρια επιλογής έργων που είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση από το ΤΔΜ, να δώσουν προτεραιότητα στις περιοχές που πλήττονται από τη μετάβαση έναντι εκείνων που δεν πλήττονται, αυξάνοντας τη βαθμολογία των επιχειρηματικών πρωτοβουλιών που σχετίζονται άμεσα με τους δήμους που πλήττονται από τη διακοπή δραστηριοτήτων υψηλής έντασης άνθρακα, διασφαλίζοντας έτσι ότι το κίνητρο αυτό μεταφράζεται σε απτά αποτελέσματα· παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βεβαιωθούν ότι τα διαθέσιμα κονδύλια του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) συμβάλλουν στη στήριξη της διαδικασίας μετάβασης στις εν λόγω περιοχές·

12.αναγνωρίζει τον καίριο ρόλο της αυτοκινητοβιομηχανίας στην ΕΕ, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε διάφορες περιφέρειες· θεωρεί απαραίτητη τη συμπερίληψη της αυτοκινητοβιομηχανίας στο πεδίο εφαρμογής της δίκαιης μετάβασης, δεδομένων των προκλήσεων που θέτει ο παγκόσμιος ανταγωνισμός κατά τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση και των επιπτώσεων των αδικαιολόγητων εμπορικών φραγμών· τονίζει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές που δίνουν προτεραιότητα στην επανειδίκευση των εργαζομένων καθώς και για πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη διαφοροποίηση του οικονομικού μοντέλου των περιφερειών με σημαντική αυτοκινητοβιομηχανία·

13.είναι της άποψης ότι η επαγγελματική κατάρτιση αποτελεί αναγκαία απάντηση στον οικονομικό μετασχηματισμό των περιφερειών· τονίζει την ανάγκη θέσπισης, μέσω του ΤΔΜ, φιλόδοξων και στοχευμένων προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης και επανειδίκευσης για άτομα που αναζητούν εργασία και εργαζόμενους που επηρεάζονται άμεσα από τις οικονομικές μεταβάσεις, ώστε να αποτραπεί η εμφάνιση μακροχρόνιας διαρθρωτικής ανεργίας· εμμένει στην ανάγκη να προβλεφθεί χρηματοδότηση για τα προγράμματα αυτά στα εδαφικά σχέδια δίκαιης μετάβασης·

14.καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη, τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τις τοπικές επιχειρήσεις για να διασφαλιστεί ότι δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο γεγονός ότι οι εργαζόμενοι που έχασαν τη δουλειά τους έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν, στις κοινότητές τους, σε προγράμματα απασχόλησης και κατάρτισης που υποστηρίζονται από το ΕΚΤ+ ή σε άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ·

15.τονίζει την ανάγκη εκπόνησης προγραμμάτων μαθητείας και κατάρτισης για τις περιφέρειες που επηρεάζονται από τη μετάβαση, σε συνεργασία με τις τοπικές επιχειρήσεις, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα κέντρα κατάρτισης και διά βίου μάθησης, τους κοινωνικούς εταίρους και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και τη δημόσια διοίκηση, ώστε να παρέχονται στους σπουδαστές και τους ανέργους ευκαιρίες και ουσιαστικές εμπειρίες εντός των κοινοτήτων τους και να διασφαλίζεται το «δικαίωμα παραμονής» τους·

16.υπογραμμίζει ότι τα αποτελεσματικά προγράμματα επανεκπαίδευσης και αναβάθμισης των δεξιοτήτων πρέπει να σχεδιαστούν και να προετοιμαστούν με τον κατάλληλο τρόπο πολύ πριν από τυχόν σταδιακή κατάργηση ή σημαντική βιομηχανική μεταβολή· επισημαίνει ότι η κατάρτιση και η επανεκπαίδευση των εργαζομένων και των ατόμων που αναζητούν εργασία, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων, η επανειδίκευση και η διά βίου εκπαίδευση πρέπει να διενεργούνται κατά τρόπο που να διασφαλίζει ότι κανείς —ανεξάρτητα από τον τομέα εργασίας του, το είδος της σύμβασής του, το φύλο ή τη γεωγραφική του θέση— δεν θα μείνει στο περιθώριο στην πορεία προς την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ· ζητεί μέτρα που θα διευκολύνουν την προληπτική δράση και τον προγραμματισμό των αναγκών σε δεξιότητες και θα διασφαλίζουν αυτά τα δικαιώματα για όλους τους θιγόμενους εργαζόμενους· καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές αρχές να συστήσουν «τοπικά συμβούλια δεξιοτήτων» ή παρόμοιους πολυμερείς φορείς, αρμοδιότητα των οποίων θα είναι η διάγνωση των τοπικών ελλείψεων δεξιοτήτων, η πρόβλεψη των αναγκών σε δεξιότητες που σχετίζονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και η παροχή συμβουλών σχετικά με στοχευμένες επενδύσεις στο πλαίσιο του ΤΔΜ και του ΕΚΤ+·

17.προτείνει τη δημιουργία ενός περιφερειακού μηχανισμού για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του αντικτύπου των προγραμμάτων μαθητείας, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών — τοπικές αρχές, εργοδότες, εκπαιδευτικά ιδρύματα και νέοι· πιστεύει ότι αυτό θα επέτρεπε την ταχεία προσαρμογή των στρατηγικών κατάρτισης στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας και την άμεση ανατροφοδότηση από τους συμμετέχοντες, διασφαλίζοντας έτσι τη βιωσιμότητα και την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων μαθητείας σε μακροχρόνιο ορίζοντα·

18.επισημαίνει ότι οι περιφέρειες που πλήττονται από την οικολογική μετάβαση αντιμετωπίζουν έλλειψη δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού, ενώ σε πολλά μέρη της Ευρώπης παρατηρείται στεγαστική κρίση και υπερπληθυσμός στις αστικές περιοχές· προτείνει τη δημιουργία ενός προγράμματος οικονομικά προσιτής στέγασης σε αυτές τις περιφέρειες και σημειώνει ότι το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να προσελκύει νέους, συμβάλλοντας έτσι στην οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση των περιφερειών αυτών·

19.ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν, σε υποστηριζόμενα από το ΤΔΜ και το ΕΚΤ+ έργα, εγγυήσεις στέγασης, προγράμματα συνδιαβίωσης και στήριξη ενοικίου για μαθητευόμενους και σπουδαστές, ιδίως σε περιοχές όπου σημειώνονται υψηλά ποσοστά ανεργίας των νέων ή δημογραφική συρρίκνωση·

20.ζητεί ένα μέρος των κονδυλίων συνοχής να διατεθεί ειδικά για την ανακαίνιση των κατοικιών νοικοκυριών με το χαμηλότερο εισόδημα και των λιγότερο ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων, διότι διαφορετικά θα έμεναν στο περιθώριο κατά την πράσινη μετάβαση·

21.σημειώνει ότι η δίκαιη μετάβαση δεν έχει λάβει επαρκώς υπόψη τις ιδιαιτερότητες των διαφορετικών προφίλ των εργαζομένων και των επηρεαζόμενων κοινοτήτων· σημειώνει με λύπη ότι δεν έχουν δημιουργηθεί εναλλακτικές λύσεις εποχικής εργασίας, τόσο ως πηγή πρόσθετου εισοδήματος για τους εργαζόμενους όσο και ως ευκαιρία απόκτησης εισοδήματος για τους σπουδαστές·

22.εφιστά την προσοχή στην ανεργία και, ιδίως, στην ανεργία των νέων σε πολλές περιφέρειες, αγροτικές περιοχές και κράτη μέλη· τονίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη για προσβασιμότητα σε οικονομικά προσιτή στέγαση, μεταφορές και εκπαίδευση, καθώς και για ένταξη των νέων γενεών, ιδίως από νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος·

23.τονίζει την ανάγκη να συμπληρωθεί η χρηματοδότηση των συμβουλίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης, ώστε να διασφαλιστεί η επανεκπαίδευση ή η επανειδίκευση των εργαζομένων που εξετάζουν το ενδεχόμενο αλλαγής του επαγγελματικού προφίλ τους ή που έχουν χάσει τη δουλειά τους, ιδίως οι γυναίκες και όσοι έχουν υπερβεί το 50 έτος της ηλικίας τους· προτείνει το ΤΔΜ να προσφέρει επίσης ευκαιρίες επανεκπαίδευσης, επανειδίκευσης και απόκτησης νέων δεξιοτήτων σε μέλη της άμεσης οικογένειας των θιγόμενων εργαζομένων στην εγγύτερη περιοχή τους·

24.προειδοποιεί ότι ορισμένες από τις βιομηχανίες, οι οποίες έχουν κλείσει ή βρίσκονται σε διαδικασία κλεισίματος, προσφέρουν συνθήκες εργασίας που υπερβαίνουν οικονομικά τον μέσο όρο, μεταξύ άλλων υψηλότερους μισθούς, επιδόματα κινδύνου και ασφάλιση υγείας για τους εργαζόμενους και τις οικογένειές τους· τονίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη για προσωρινή χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ΤΔΜ με σκοπό να αντισταθμιστεί η διαφορά μεταξύ των επιδομάτων ανεργίας και των νέων μισθών, καθιστώντας δυνατή την ομαλότερη μετάβαση και διασφαλίζοντας την εκπλήρωση όλων των συμβατικών υποχρεώσεων που είχαν αναληφθεί προγενέστερα·

25.επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής να προτείνει έναν χάρτη πορείας για την ποιότητα των θέσεων εργασίας έως το τέλος του 2025, ο οποίος θα καταρτιστεί από κοινού με τους κοινωνικούς εταίρους ώστε να εξασφαλιστεί η δίκαιη μετάβαση για όλους· υπενθυμίζει ότι ο χάρτης πορείας θα πρέπει να στηρίζει τους δίκαιους μισθούς, τα υψηλά πρότυπα υγείας και ασφάλειας, τις καλές συνθήκες εργασίας, την κατάρτιση και τη δίκαιη μετάβαση των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων, σε θέσεις εργασίας, ιδίως μέσω της αύξησης της κάλυψης από συλλογικές διαπραγματεύσεις· τονίζει ότι ο χάρτης πορείας θα πρέπει να καταστήσει τη διαχείριση των μεταβάσεων βασική προτεραιότητα και να περιλαμβάνει συνοδευτικές προτάσεις που να στηρίζουν συγκεκριμένα τους εργαζόμενους·

26.τονίζει την ανάγκη να εγκριθούν, χωρίς καθυστέρηση, οι «κοινωνικές συμβάσεις» που συνάπτονται για τους οικονομικούς κλάδους που βρίσκονται σε διαδικασία δίκαιης μετάβασης και κοινοποιούνται στην Επιτροπή· τονίζει ότι αυτές οι κοινωνικές συμβάσεις θα πρέπει να βασίζονται σε αξιόπιστη διάγνωση και αξιόπιστες οικονομικές προβλέψεις, να στηρίζουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των εργαζομένων, και να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των σχετικών περιφερειών· υποστηρίζει τη δημιουργία μηχανισμών κοινωνικής προστασίας για τους εργαζόμενους που θίγονται άμεσα από τη βιομηχανική και την ενεργειακή μετάβαση, συμπεριλαμβανομένου ενός εισοδήματος μετάβασης και στοχευμένων παρατάσεων των επιδομάτων ανεργίας· ζητεί μια οδηγία για τη δίκαιη μετάβαση στον κόσμο της εργασίας, η οποία να διαμορφώνει ένα νομοθετικό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας στις περιφέρειες που πλήττονται από τη μετάβαση· ενθαρρύνει τη δημιουργία ομάδων εργαζομένων στους κλάδους που πλήττονται από τη μετάβαση, επιτρέποντας στους πρώην εργαζόμενους να επωφελούνται άμεσα από την περιφερειακή οικονομική ανανέωση·

27.καλεί την Επιτροπή να διευκολύνει τη θέσπιση ενός κοινωνικού προγράμματος κατάρτισης για ηλικιωμένους ανέργους, ειδικότερα για γυναίκες και μακροχρόνια ανέργους, που δεν είναι σε θέση να επανεκπαιδευτούν και να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες θέσεις εργασίας, εξασφαλίζοντας ότι θα υποστηρίζουν αυτούς τους ανθρώπους μέχρι τη συνταξιοδότηση ώστε να τους εγγυηθούν ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο· τονίζει την ανάγκη να ενισχυθεί ο ρόλος των γυναικών και να προωθηθεί η ένταξη των ατόμων με αναπηρία·

28.τονίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην πρόσβαση σε κρατική γη και θα πρέπει, κατά το δυνατόν, να ανακτούν, να αποκαθιστούν και να αλλάζουν χρήση σε κτήρια και άλλα περιουσιακά στοιχεία, όπως παλαιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις και εγκαταστάσεις εξόρυξης, για νέα έργα που χρηματοδοτούνται από το πλαίσιο του ΤΔΜ, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της ενεργειακής ανακαίνισης ή της πράσινης επανεκβιομηχάνισης· τονίζει ότι θα πρέπει να υπάρχει εποπτεία και παρακολούθηση της διαδικασίας αυτής από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή·

29.επισημαίνει ότι η μετάβαση των περιφερειών που είναι επιλέξιμες να λάβουν στήριξη από το ΤΔΜ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και ότι οι περιφέρειες αυτές θα συνεχίσουν να χρειάζονται ειδική στήριξη για την αντιμετώπιση των διαφόρων προκλήσεων που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση στο μέλλον· κρίνει αναγκαία τη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής απορρόφησης αυτών των κονδυλίων, μεταξύ άλλων με την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, τη δημιουργία μηχανισμών στήριξης και παροχής συμβουλών που θα βοηθούν τις τοπικές αρχές να έχουν πρόσβαση και να αξιοποιούν επιτυχώς τις αναγκαίες επενδύσεις, καθώς και την αύξηση της προχρηματοδότησης για τις τοπικές αρχές·

30.εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι σε ορισμένες περιφέρειες της ΕΕ, λόγω των δημογραφικών αλλαγών και της μετανάστευσης, καταγράφεται συνεχής εκροή νέων και ειδικευμένων εργαζομένων, γεγονός που πλήττει ιδιαίτερα τις αγροτικές περιοχές και τις περιοχές της ενδοχώρας, τα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές· υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία των ισχυρών δεσμών μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών, καθώς και της στοχευμένης στήριξης για τις γυναίκες στις αγροτικές περιοχές· υπενθυμίζει ότι αυτά τα επίπεδα μετανάστευσης και πληθυσμιακής συρρίκνωσης επηρεάζουν σοβαρά την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική ανάπτυξη, την επισιτιστική ασφάλεια, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα των πληττόμενων περιφερειών·

31.σημειώνει με ανησυχία τη σοβαρή μείωση, τα τελευταία έτη, των επαρκών επιπέδων εθνικής χρηματοδότησης από τα κράτη μέλη προς τις φτωχότερες περιφέρειές τους· υπενθυμίζει τη σημασία του σεβασμού του κανόνα της ΕΕ για την προσθετικότητα· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι εθνικές αρχές λαμβάνουν δεόντως υπόψη την εσωτερική συνοχή κατά την κατάρτιση και υλοποίηση των έργων των διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων·

32.αποδέχεται ότι η εφαρμογή της διαδικασίας του ΤΔΜ εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, αλλά ζητεί να ενισχυθεί ο ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών και αυτών που εμπλέκονται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, διασφαλίζοντας ότι οι στρατηγικές χρηματοδότησης ευθυγραμμίζονται με τις ειδικές ανάγκες των κοινοτήτων που επηρεάζονται από τη μετάβαση και συνάδουν με τις επενδύσεις στο πλαίσιο άλλων στρατηγικών ταμείων που συνδέονται με τη δίκαιη μετάβαση· τονίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας να απλουστευθεί η πρόσβαση σε αιτήσεις και να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής του ταμείου, ώστε να δοθεί η δυνατότητα σε άλλες περιφέρειες και τομείς που πλήττονται εξίσου να επωφεληθούν από το ΤΔΜ· υπογραμμίζει την ανάγκη να παρουσιάσει η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, σαφείς κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με ζητήματα εφαρμογής, προκειμένου να επιταχυνθεί η κατανομή των κονδυλίων και η αποτελεσματική υλοποίηση των πρωτοβουλιών του ΤΔΜ·

33.πιστεύει ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να είχε καθορίσει σαφείς παραμέτρους για κάθε κράτος μέλος σε τομείς, όπως οι επενδύσεις στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και στην επανειδίκευση των εργαζομένων για εναλλακτική απασχόληση, η παροχή σε τρίτους επενδυτές της δυνατότητας να διαφυλάσσουν τον πολιτισμό και τις παραδόσεις των πρώην περιοχών εξόρυξης άνθρακα και τύρφης, καθώς και η βοήθεια στον καθαρισμό των μολυσμένων περιοχών γύρω από τους χώρους εξόρυξης· ενθαρρύνει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των περιφερειών που βρίσκονται σε μετάβαση· ζητεί, επιπλέον, συνέργειες με πρωτοβουλίες, όπως το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους, σε έργα που αναπροσαρμόζουν παλαιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις σε κοινωνικούς και πολιτιστικούς χώρους·

34.αναγνωρίζει την έλλειψη χρηματοδότησης για έργα κλίμακας από τη βάση προς την κορυφή· συνιστά τα κενά αυτά να συνεχίσουν να καλύπτονται με πόρους από το ΤΔΜ, ανάλογα με τις ανάγκες· τονίζει ότι είναι σημαντικό να παρασχεθεί ειδική τεχνική υποστήριξη από το ΤΔΜ στις περιφέρειες, τις τοπικές αρχές και τις κοινοτικές ομάδες από τα πρώτα στάδια, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητά τους για σχεδιασμό από τη βάση προς την κορυφή και να βοηθηθούν οι δυνητικοί δικαιούχοι στην προετοιμασία έργων υψηλής ποιότητας με αντίκτυπο·

35.αναγνωρίζει την έλλειψη ισόποσης χρηματοδότησης για ομάδες στον εθελοντικό τομέα, οι οποίες υποβάλλουν αίτηση για στήριξη από το ΤΔΜ, και ζητεί έναν απλουστευμένο μηχανισμό χρηματοδότησης· τονίζει τη σημασία της χορήγησης επαρκούς προχρηματοδότησης περισσότερο από το ήμισυ του κόστους κεφαλαίου ή σημαντικού μέρους του έργου για ομάδες που θεωρούνται χαμηλού κινδύνου, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ομάδες αυτές θα αποφύγουν τα υψηλά επιτόκια και τέλη για την ισόποση και ενδιάμεση χρηματοδότηση, ενδυναμώνοντας έτσι τις τοπικές εθελοντικές και κοινοτικές οργανώσεις ώστε να υλοποιούν με αποτελεσματικό τρόπο έργα που σχετίζονται με τη μετάβαση·

36.ζητεί την ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα με σκοπό την από κοινού αντιμετώπιση της διαδικασίας μετάβασης, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τη μετατροπή της παραγωγής των εν λόγω περιοχών·

37.επισημαίνει τον αρνητικό αντίκτυπο των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στις εθελοντικές και μη κερδοσκοπικές ομάδες· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τον ουσιαστικό ρόλο των φορέων της κοινωνικής οικονομίας στην παροχή συγκεκριμένων απαντήσεων σε επίπεδο κοινότητας στις κοινωνικές ανάγκες των πολιτών της ΕΕ καθώς και στη στήριξη λύσεων χωρίς αποκλεισμούς με επίκεντρο τον άνθρωπο για μια δίκαιη μετάβαση· θεωρεί ότι οι κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις θα μπορούσαν να καταστούν ελαστικότεροι, υπό δικαιολογημένες προϋποθέσεις, για εθελοντικές και μη κερδοσκοπικές ομάδες που θεωρούνται χαμηλού κινδύνου· καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη συνέπεια και σαφήνεια στην ερμηνεία των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, στον βαθμό που αυτοί εφαρμόζονται σε κοινοτικές και μη κερδοσκοπικές ομάδες·

38.τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθεί ένα ενισχυμένο κοινοτικό μοντέλο οφελών, προσαρμοσμένο σε κάθε περιφέρεια δίκαιης μετάβασης· καλεί, για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη και τις διαχειριστικές αρχές να διαθέσουν μερίδιο των πόρων του ΤΔΜ για τη στήριξη της θέσπισης πράσινων κοινοτικών καθεστώτων, της κοινωνικής καινοτομίας και της κοινωνικής οικονομίας, ιδίως με τη χρηματοδότηση ενεργειακών συνεταιρισμών πολιτών, συμμετοχικών τοπικών έργων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και πρωτοβουλιών που προωθούν μια τοπική κυκλική οικονομία· σημειώνει ότι οι πρώην εργαζόμενοι και οι οικογένειές τους θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επενδύουν ή να συμμετέχουν σε αυτά τα έργα, ενισχύοντας έτσι τη διασύνδεση μεταξύ της πράσινης μετάβασης και της κοινωνικής ένταξης·

39.επαναλαμβάνει ότι τα συνεργατικά έργα που σχετίζονται με τη στέγαση ή τα έργα με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων θα πρέπει να επωφελούνται από απλουστευμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση του ΤΔΜ, μεταξύ άλλων με χαμηλότερα κατώτατα όρια συγχρηματοδότησης και προκαταβολές· ζητεί να παρασχεθεί καθοδήγηση στα κράτη μέλη σχετικά με τη διευκόλυνση της πρόσβασης των φορέων στέγασης σε κονδύλια·

40.ζητεί τη μείωση του διοικητικού φόρτου του ΤΔΜ για τις κοινότητες, με τη δημιουργία εξειδικευμένων «πρακτικών» διαχειριστών και την ανάπτυξη υπηρεσίας μίας στάσης και κατάλληλων ψηφιακών πλατφορμών με στόχο την παροχή στήριξης και συνδρομής κατά τη διεκπεραίωση των αιτήσεων και τη διαχείριση των έργων μετά την επιλογή τους, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι κοινότητες αυτές έχουν επίσης ισότιμη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, συμβάλλοντας έτσι στην αντιμετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων·

41.καλεί το ΤΔΜ να στηρίξει, να αναδείξει και να διατηρήσει την πολιτιστική και βιομηχανική κληρονομιά των πληττόμενων κοινοτήτων μέσω της προώθησης της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης· ενθαρρύνει τη θέσπιση ειδικών προγραμμάτων κατάρτισης για οδηγούς πολιτιστικής κληρονομιάς, ώστε να ενισχυθεί η τοπική απασχόληση και η πολιτιστική συνέχεια και να υποστηριχθεί η δημιουργία κέντρων επισκεπτών και χώρων ερμηνείας που προβάλλουν την τοπική ιστορία, τις τοπικές παραδόσεις και την πορεία μετασχηματισμού των περιοχών αυτών, δημιουργώντας έτσι τοπικές θέσεις εργασίας, διαφυλάσσοντας την πολιτιστική ταυτότητα και προσελκύοντας πολιτιστικό και εκπαιδευτικό τουρισμό·

42.υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία του «δικαιώματος παραμονής» των ανθρώπων στις περιφέρειές τους ή τις τοπικές περιοχές τους· καλεί την Επιτροπή να εκδώσει ειδικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής και επιβολής της αρχής αυτής σε όλη την ΕΕ και τις περιφέρειές της· ζητεί την ισχυρότερη ενσωμάτωσή της, ως οριζόντιας αρχής, σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ, ώστε να υποστηρίζονται οι στόχοι της κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής, όπως ορίζονται στις Συνθήκες·

43.υπογραμμίζει τον καίριο ρόλο που διαδραματίζει η πολιτική συνοχής στην υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής της ΕΕ και στην τόνωση της οικονομίας της ΕΕ, συμβάλλοντας στη δίκαιη, συμπεριληπτική και βιώσιμη μετάβαση και ανάπτυξη, προωθώντας την οικονομική και κοινωνική σύγκλιση μεταξύ χωρών και περιφερειών, και προωθώντας την καινοτομία και την απασχόληση· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, λόγω της περιορισμένης ευελιξίας του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ), η Επιτροπή έχει καταφύγει στον αναπροσανατολισμό της πολιτικής συνοχής, η οποία δεν αποτελεί εργαλείο αντιμετώπισης κρίσεων αλλά έχει επανειλημμένα κληθεί να καλύψει τις ελλείψεις της δημοσιονομικής ευελιξίας ή των μηχανισμών αντιμετώπισης κρίσεων στο ΠΔΠ εις βάρος των μακροπρόθεσμων στόχων πολιτικής της· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την εφαρμογή της πολιτικής συνοχής·

44.πιστεύει ότι οι μεταβολές στο γεωπολιτικό πεδίο, μαζί με άλλους παράγοντες, επιφέρουν μαζικές αλλαγές στη λειτουργία της οικονομίας της ΕΕ· υπογραμμίζει ότι το ΤΔΜ θα πρέπει να εξακολουθήσει να διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο στη διαδικασία απανθρακοποίησης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν τα χρονοδιαγράμματα για το κλείσιμο βασικών ενεργειακών παραγόντων στην ΕΕ και να μετριάσουν τον αντίκτυπο του κλεισίματος αυτού, διασφαλίζοντας «κοινωνική δικαιοσύνη κατά τη μετάβαση» για τους εργαζόμενους·

45.ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάγκη προώθησης των συνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας, αύξησης της δυναμικότητας φιλοξενίας του δικτύου και ενίσχυσης των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, ως απαραίτητων συνιστωσών μιας αποτελεσματικής ενεργειακής μετάβασης· καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τις διατάξεις της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της οδηγίας 2012/27/ΕΕ (αναδιατύπωση) (ΕΕ L 158 της 14.6.2019, σ. 125, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/944/oj). σχετικά με τις ενεργειακές κοινότητες πολιτών, προβλέποντας ειδικά μέτρα για την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών από την ενεργειακή φτώχεια στις περιφέρειες του ΤΔΜ· πιστεύει, στο πλαίσιο αυτό, ότι θα πρέπει να παρέχεται στήριξη σε έργα πράσινων υποδομών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τα οποία προωθούνται με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων, όπως εγκαταστάσεις ηλιακής, αιολικής και υδροηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και σε βιώσιμες μεταφορές, οι οποίες τονώνουν τις τοπικές οικονομίες, προσφέροντας μεγάλες δυνατότητες για τη δημιουργία τοπικών θέσεων εργασίας στους τομείς των κατασκευών, της μηχανικής, της συντήρησης και συναφών κλάδων·

46.τονίζει τη σημασία των κρατών μελών για την ενθάρρυνση του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών διαπραγματεύσεων σε τομεακό επίπεδο, ιδίως σε νεοεμφανιζόμενες πράσινες βιομηχανίες, καθώς και για τη συμμετοχή των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας· τονίζει ότι η οδηγία για τους κατώτατους μισθούς Οδηγία (ΕΕ) 2022/2041 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ L 275 της 25.10.2022, σ. 33, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2022/2041/oj). προσφέρει μια εξαιρετική ευκαιρία για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό των μισθών και της παρουσίας κοινωνικών εταίρων σε αναδυόμενους τομείς·

47.τονίζει τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι επενδύσεις σε δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας όσον αφορά την οικοδόμηση κοινωνικής ανθεκτικότητας και την αντιμετώπιση οικονομικών κρίσεων, ιδίως σε περιοχές που πλήττονται από σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά προβλήματα· τονίζει την ανάγκη να δοθεί, ειδικά, προτεραιότητα σε επενδύσεις που αφορούν βασικές υποδομές, κοινωνικές υπηρεσίες και βιώσιμο τουρισμό, καθώς και δίκτυα εφοδιαστικής και συνδεσιμότητα, συμπεριλαμβανομένων βιώσιμων τρόπων μεταφοράς, με στόχο να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα και η καινοτομία, ενώ παράλληλα να προωθηθεί η ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να καταστούν βιώσιμα νέα επιχειρηματικά έργα στις πληττόμενες περιοχές·

48.καλεί την Επιτροπή να επικεντρωθεί ιδίως στα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές με σκοπό τη στήριξή τους για την αντιμετώπιση των σοβαρών κοινωνικοοικονομικών προκλήσεων τους που απορρέουν από τη διαδικασία μετάβασης προς τους στόχους της ΕΕ για το 2030 για την ενέργεια και το κλίμα και προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία στην ΕΕ έως το 2050, και να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για τη διάθεση συγκεκριμένων ποσών από τα εθνικά τους κονδύλια στο πλαίσιο των οικείων εδαφικών σχεδίων δίκαιης μετάβασης· ζητεί συγκεκριμένα αντισταθμιστικά μέτρα που θα αντισταθμίζουν τις αρνητικές συνέπειες στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή των νησιών από τη διαδικασία μετάβασης σε μια καθαρότερη οικονομία και κοινωνία, οι οποίες ενδέχεται να προκύψουν λόγω της εξάρτησής τους από τους τομείς των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών· ζητεί, ως εκ τούτου, να δοθεί προτεραιότητα στα νησιά όσον αφορά την ανάπτυξη υποδομών με σκοπό την απανθρακοποίηση των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών·

49.εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν έχει προτείνει ένα αυτόνομο Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) στις πρόσφατες προτάσεις της σχετικά με το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ)· ζητεί, επομένως, να συνεχιστεί το ΤΔΜ μέσω ενός ΤΔΜ «II», για την περίοδο προγραμματισμού μετά το 2027, ώστε να παρέχεται άμεση στήριξη στα νοικοκυριά και τις κοινότητες κατά τη μετάβαση, και να καταστεί δυνατή μια ικανότητα παρέμβασης ανάλογη με το εύρος των κοινωνικοοικονομικών, των επιπτώσεων στον τομέα της απασχόλησης, καθώς και των δημογραφικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων της μετάβασης προς τους ενεργειακούς στόχους της ΕΕ για το 2030· τονίζει ότι το ταμείο αυτό, στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, θα πρέπει να λειτουργεί βάσει των αρχών της επιμερισμένης διαχείρισης και της εταιρικής σχέσης, και τονίζει ότι θα πρέπει να διαθέτει τα δικά του προβλέψιμα κονδύλια προϋπολογισμού, διασφαλίζοντας την αυτονομία του από έκτακτα μέσα αντιμετώπισης κρίσεων, όπως το NextGenerationEU·

50.παροτρύνει την Επιτροπή να εξορθολογίσει και να ευθυγραμμίσει τα χρηματοδοτικά μέσα στο πλαίσιο του ΠΔΠ μετά το 2027, διασφαλίζοντας μια συνεκτική και συντονισμένη προσέγγιση για τη στήριξη των στρατηγικών δίκαιης μετάβασης μέσω του ΤΔΜ «II»· επισημαίνει ότι το πεδίο εφαρμογής του ΤΔΜ «II» θα μπορούσε να επεκταθεί, σύμφωνα με τις προτάσεις των κρατών μελών, με μέτρα που πρέπει να ληφθούν έως ότου αντικατασταθούν οι θέσεις εργασίας που χάθηκαν σε τοπικό επίπεδο στην περιφέρεια, και θα πρέπει να επικεντρωθεί στον συνδυασμό της βιώσιμης ανάπτυξης με την ανταγωνιστικότητα, διασφαλίζοντας ότι οι περιφέρειες σε μετάβαση μπορούν να ευδοκιμούν οικονομικά χωρίς να υπονομεύονται οι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί στόχοι τους· τονίζει την ανάγκη τα σχέδια για τις περιοχές δίκαιης μετάβασης να υιοθετούν μια προορατική προσέγγιση, με στόχο να προβλέπονται επίσης οι πιθανές επερχόμενες διαδικασίες μετασχηματισμού, και να περιλαμβάνουν σαφή δέσμευση για την ανάπτυξη στρατηγικών πρωτοβουλιών αναζωογόνησης και ανάπτυξης, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη επιχειρήσεων και στη δημιουργία θέσεων εργασίας στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από το κλείσιμο εγκαταστάσεων παραγωγής ορυκτών καυσίμων· επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν κάποια ευελιξία στην πορεία τους προς την απανθρακοποίηση, σύμφωνα με τους συμφωνηθέντες στόχους της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνολογική και οικονομική προοπτική και ανάλογα με τις τοπικές και περιφερειακές ανάγκες·

51.τονίζει την ανάγκη θέσπισης ακριβέστερων κριτηρίων κατανομής και ακριβέστερης οριοθέτησης του εδαφικού πεδίου εφαρμογής των κονδυλίων, με ιδιαίτερη έμφαση στις τοπικές και περιφερειακές αρχές, στο πλαίσιο του διοικητικού επιπέδου NUTS 3 Ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων — επίπεδο 3.· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό τα κονδύλια να καλύπτουν τις περιφέρειες που πλήττονται ιδιαίτερα από τη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία λόγω του τομεακού χαρακτήρα της οικονομίας τους ή του κλεισίματος εγκαταστάσεων υψηλής έντασης άνθρακα, και ότι οι επενδύσεις δεν συγκεντρώνονται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα της περιοχής NUTS 3· τονίζει την επείγουσα ανάγκη να ενσωματωθούν επίσης εδαφικοί και δημογραφικοί δείκτες στην κατανομή των κονδυλίων του ΤΔΜ, όπως η γήρανση του πληθυσμού, η μετανάστευση των νέων, η συνεχής συρρίκνωση του πληθυσμού και ο αντίκτυπος μη σταθερών μορφών απασχόλησης·

52.πιστεύει ότι το πλαίσιο χρηστής διακυβέρνησης είναι καίριας σημασίας για την υλοποίηση της δίκαιης μετάβασης· υπογραμμίζει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διασφάλιση του αποτελεσματικού σχεδιασμού, της εφαρμογής και της παρακολούθησης των προγραμμάτων της ΕΕ, λόγω της εγγύτητάς τους με τους πολίτες και της βαθιάς τους κατανόησης των εδαφικών αναγκών· τονίζει τη σημασία να τηρείται η αρχή της εταιρικής σχέσης και ο ευρωπαϊκός κώδικας δεοντολογίας για την εταιρική σχέση, καθώς και να δίνεται έμφαση στην τοποκεντρική προσέγγιση, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών, των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στη διακυβέρνηση, στην επιλογή και στην παρακολούθηση των χρηματοδοτούμενων έργων, σύμφωνα με την αρχή της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060·

53.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, και στα εθνικά και περιφερειακά κοινοβούλια των κρατών μελών.