1.Jenfasizza r-rwol kruċjali li kellha l-politika ta’ koeżjoni biex tindirizza emerġenzi multidimensjonali u sfidi soċjoekonomiċi matul dawn l-aħħar ħames snin b’mod li jkun flessibbli u li jsaħħaħ is-solidarjetà fost l-Istati Membri tagħha; iqis, madankollu, li bidliet kostanti fil-qafas regolatorju naqqsu l-enfasi strateġika tagħha; jisħaq fuq il-ħtieġa li jinżammu ambizzjonijiet għoljin rigward l-investiment fit-tul u r-raġunament u l-prijoritajiet ibbażati fuq il-post tagħha, b’konformità mal-prinċipju “la tagħmilx ħsara lill-koeżjoni” u b’enfasi fuq it-tkabbir, il-ħolqien tal-impjiegi u s-servizzi soċjali, sabiex jiġu ffaċċjati l-isfidi marbuta mal-iżbilanċi fost ir-reġjuni tal-UE, it-titjib tal-kwalità tal-ħajja, it-tranżizzjonijiet ġusti, ekoloġiċi u diġitali, il-ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità, il-qerda tal-faqar, b’enfasi fuq il-faqar fost it-tfal, u l-kriżi tal-akkomodazzjoni;

2.Iwissi kontra d-devjazzjoni sistematika tal-fondi ta’ koeżjoni bħala rispons għall-kriżijiet, peress li din iddgħajjef l-objettiv primarju tagħhom li jsaħħu l-koeżjoni ekonomika, territorjali u soċjali tal-UE, inaqqsu d-disparitajiet reġjonali u jrawmu l-iżvilupp sostenibbli, peress li l-finanzjament huwa limitat għal dak il-fini; jitlob minflok li jiġi żviluppat strument ta’ emerġenza permanenti, imsaħħaħ u ddedikat fil-baġit tal-UE, li jiżgura rispons rapidu u kkoordinat għal kriżijiet futuri mingħajr ma jikkomprometti l-integrità strutturali tal-politika ta’ koeżjoni sabiex jiġi żgurat li l-fondi tagħha jkunu jistgħu jintużaw għall-objettivi primarji tagħha;

3.Jinsisti li kwalunkwe riforma futura trid tirrispetta l-ġestjoni kondiviża, il-governanza f’diversi livelli u approċċ ibbażat fuq il-post biex tiġi żgurata l-effettività; jappella, barra minn hekk, għal politika ta’ koeżjoni moderna, deċentralizzata u msaħħa billi n-nies jitqiegħdu fiċ-ċentru tagħha, u tkun appoġġata minn sħubijiet b’saħħithom fil-livelli kollha, peress li hija essenzjali biex iżżomm u trawwem l-unità tal-UE qalb sfidi ġeopolitiċi li qed jikbru; jinsisti fuq l-applikazzjoni vinkolanti tal-prinċipju tas-sħubija kif deskritt fl-Artikolu 8 tar-RDK, u l-verifika stretta tiegħu mill-Kummissjoni;

4.Jirrikonoxxi l-miżuri importanti ta’ simplifikazzjoni diġà introdotti fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2021-2027, u b’mod partikolari l-għodod diġitali mtejba għall-koeżjoni elettronika, armonizzazzjoni usa’ tar-regoli f’diversi fondi, żieda fil-flessibbiltà fil-ġestjoni tal-programmi, u simplifikazzjoni tar-regoli tal-eliġibbiltà; jenfasizza l-ħtieġa li ssir tranżizzjoni minn amministrazzjoni ibrida u bbażata fuq il-karta għal proċessi kompletament diġitalizzati, u b’hekk tittejjeb l-effiċjenza u tiġi ffaċilitata l-komunikazzjoni elettronika bejn il-benefiċjarji u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni; iqis li dawn l-isforzi ta’ simplifikazzjoni ddgħajfu minħabba diversi fatturi, inklużi ammonti ta’ xogħol li jirriżultaw minn dewmien biex jiġi pprogrammat il-perjodu ta’ finanzjament 2021-2027, il-bidliet frekwenti fir-regolamenti matul dan il-perjodu, regolamenti kumplessi b’diversi livelli dwar l-awditjar u l-kontrolli, kif ukoll il-gold-plating, fejn piżijiet li jmorru lil hinn mir-rekwiżiti tal-UE jiġu imposti fuq il-benefiċjarji;

5.Jisħaq li d-diġitalizzazzjoni tal-ġestjoni, tar-rappurtar, tal-monitoraġġ u tal-awditjar tal-fondi tal-UE hija essenzjali biex ittejjeb l-aċċess għall-benefiċjarji potenzjali u biex il-ġestjoni tal-fondi ssir aktar effiċjenti u trasparenti;

6.Jissottolinja li s-simplifikazzjoni għandha tkun prinċipju gwida fil-politika ta’ koeżjoni; jisħaq li l-isforzi ta’ simplifikazzjoni jridu, fuq kollox, jiffukaw fuq il-fatt li jnaqqsu l-piż fuq il-benefiċjarji, jiffaċilitaw l-aċċess tagħhom għall-fondi u jnaqqsu x-xogħol amministrattiv, filwaqt li jeliminaw id-duplikazzjoni mhux meħtieġa tal-proċessi; f’dan ir-rigward, jistieden lill-Istati Membri jevitaw il-gold-plating – iż-żieda ta’ regoli nazzjonali mhux meħtieġa mar-rekwiżiti tal-UE – li jintroduċi piżijiet addizzjonali għall-benefiċjarji; jinnota li l-implimentazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fl-Istati Membri tista’, f’xi każijiet, iżżid saff ta’ kumplessità, u jisħaq li fatturi oħra li jikkontribwixxu għad-dewmien kienu s-sovrapożizzjoni bejn il-perjodi ta’ programmazzjoni 2014-2020 u 2021-2027, kif ukoll l-istabbiliment tal-RRF;

7.Jisħaq li regolament simplifikat tal-politika ta’ koeżjoni huwa essenzjali biex tiġi żgurata implimentazzjoni mtejba; jemmen li l-adozzjoni tardiva tal-leġiżlazzjoni settorjali u l-proċess twil biex jiġu adottati dokumenti ta’ programmazzjoni wasslu għal dewmien fl-implimentazzjoni matul il-perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti, u għalhekk jistieden lill-Kummissjoni tagħmel proposti f’waqthom għall-perjodu ta’ finanzjament 2028-2034, sabiex il-programmi reġjonali jkunu jistgħu jiġu approvati minnufih wara l-bidu tal-QFP li jmiss; jirrakkomanda li jiġi eżaminat jekk ċerti regolamenti u rekwiżiti tekniċi jistgħux jitneħħew mir-RDK u jiġu inkorporati f’sett ta’ linji gwida jew manwal, sabiex tinħoloq ċertezza u rutina min-naħa tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni u l-benefiċjarji; ifakkar li n-nuqqas ta’ ċertezza rigward l-implimentazzjoni ta’ strumenti ta’ finanzjament spiss iwassal lill-awtoritajiet amministrattivi, f’konformità mal-prinċipju tal-prudenza, li jxaqilbu lejn interpretazzjoni aktar restrittiva ta’ dispożizzjonijiet mhux ċari;

8.Jesprimi tħassib kemm dwar in-nuqqas ta’ komplementarjetajiet fil-finanzjament tal-UE, b’aktar minn 50 programm pluriennali fl-2021-2027, kif ukoll dwar is-sehem dejjem jikber – attwalment 40 % – ġestit ċentralment fl-ambitu tal-QFP attwali, u jqis li l-baġit totali ddedikat għall-politika ta’ koeżjoni għandu jinżamm jew saħansitra jiżdied biex il-politika ta’ koeżjoni tissodisfa b’mod xieraq il-ħtiġijiet futuri ta’ investiment; jenfasizza l-ħtieġa ta’ koordinazzjoni effettiva tal-finanzjament tal-UE u dak nazzjonali, u jisħaq li kwalunkwe qafas regolatorju futur irid jinkludi valutazzjoni bir-reqqa tal-impatt amministrattiv tiegħu; jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-aħjar prattiki, tivvaluta s-sistemi nazzjonali tal-Istati Membri, u tieħu azzjoni biex telimina prattiki li joħolqu kumplessità mhux meħtieġa; jafferma mill-ġdid ir-rwol essenzjali tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej biex inaqqsu d-disparitajiet reġjonali u jtejbu l-aċċessibbiltà u l-konnettività territorjali, b’mod partikolari f’żoni żvantaġġati bħar-reġjuni rurali, insulari, muntanjużi, ultraperiferiċi u mal-fruntieri tal-Lvant;

9.Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi u twettaq approċċ minn isfel għal fuq u deċentralizzat fil-proposti li ġejjin biex jiġi ssimplifikat it-tfassil tal-politika ta’ koeżjoni l-ġdida, u tiżgura l-konsultazzjoni u l-involviment obbligatorji tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u s-sħab, kif definit fl-Artikoli 3 u 4 tal-Kodiċi ta’ Kondotta Ewropew dwar is-Sħubija, inklużi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-SMEs;

10.Iqis li koordinazzjoni aħjar bejn il-fondi, ġestita b’qafas aktar ċar, aktar koerenti, ikkoordinat u armonizzat għad-diversi fondi ta’ koeżjoni, tista’ twitti t-triq għal politika ta’ koeżjoni aktar effiċjenti u flessibbli, inkluż sett uniku ta’ regoli u rekord tal-awditjar wieħed għall-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-kontroll; jemmen li interfaċċa tal-IT unifikata u integrata f’kull Stat Membru għall-benefiċjarji, li tkopri l-istadji kollha taċ-ċiklu tal-programm, u tippermetti skambji elettroniċi sempliċi ta’ data u dokumenti, appoġġati minn għodda ta’ rappurtar awtomatizzata, u soġġetta għal valutazzjoni tal-impatt bir-reqqa, tista’ tipprovdi valur miżjud f’dan ir-rigward u ttejjeb it-trasparenza billi tipprovdi aġġornamenti regolari u faċilment aċċessibbli dwar ir-riżultati tal-proġetti tal-politika ta’ koeżjoni; iqis li l-ħolqien ta’ fondi separati żgħar u ġodda għandu jiġi evitat sabiex ma jħeġġiġx aktar frammentazzjoni tal-għodod ta’ finanzjament u jiġu stabbiliti strutturi paralleli; iqis li l-fondi, deframmentati fil-kamp ta’ applikazzjoni u fl-iskala, jistgħu f’xi każijiet ikunu aktar effettivi biex jimplimentaw soluzzjonijiet għall-isfidi strateġiċi tal-UE;

11.Jirrikonoxxi l-potenzjal li, fir-reviżjoni li jmiss wara l-2027, tinħoloq pjattaforma Ewropea unika, integrata mal-pjattaformi nazzjonali, li tippermetti lill-benefiċjarji, b’mod partikolari l-benefiċjarji ż-żgħar, ikollhom aċċess rapidu għal diversi fondi Ewropej; jemmen li l-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-benefiċjarji bl-informazzjoni kollha meħtieġa biex jaċċessaw il-fondi tal-UE permezz ta’ din il-pjattaforma, filwaqt li jiżguraw ukoll skambju ta’ data f’ħin reali dwar ir-riċevituri finali tal-fondi, inkluż ġbir aħjar tad-data u l-istabbiliment ta’ dashboards komuni ta’ monitoraġġ fil-programmi tal-politika ta’ koeżjoni; iqis li dan jista’ jkun meħtieġ biex jittejbu l-aċċettazzjoni u s-sensibilizzazzjoni fost il-benefiċjarji, u dan jista’ jkollu l-potenzjal li jtejjeb it-trasparenza, jipprevjeni l-finanzjament doppju u jsaħħaħ il-kontroll finanzjarju, inkluża l-identifikazzjoni tal-frodi;

12.Jinsisti li s-sistemi tal-IT kollha ġodda jew pjattaformi diġitali oħra introdotti fl-ambitu tal-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ wara l-2027 għandhom jgħinu fis-simplifikazzjoni tat-talbiet għall-ġbir tad-data, u ma jimponux talbiet addizzjonali jew ripetittivi għad-data fuq l-applikanti;

13.Jenfasizza, madankollu, li ż-żieda fil-flessibbiltà ma għandhiex isseħħ għad-detriment tal-ippjanar strateġiku fit-tul u l-istabbiltà tal-investimenti ta’ koeżjoni, u ma għandhiex twassal għal inċertezza finanzjarja u kumplessità akbar għall-benefiċjarji aħħarin; jitlob li jiġi żgurat li kwalunkwe aġġustament għall-prijoritajiet ta’ finanzjament matul il-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ wara l-2027 jibqa’ allinjat mal-objettivi tal-iżvilupp reġjonali;

14.Itenni l-appoġġ tiegħu għar-Regolament BRIDGEforEU u jissottolinja l-ħtieġa ta’ aktar simplifikazzjoni, b’mod partikolari fil-programmi transfruntiera, b’soluzzjonijiet imfassla apposta li jindirizzaw l-isfidi ekonomiċi, soċjali u ġeopolitiċi uniċi tar-reġjuni transfruntiera; jenfasizza li l-politika ta’ koeżjoni trid tkompli tippromwovi u tissimplifika l-kooperazzjoni transfruntiera, tranżnazzjonali u interreġjonali;

15.Iqis li l-integrazzjoni tad-dimensjoni tal-ġeneri u l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri għandhom jiġu promossi tul l-istadji kollha tat-tfassil u tal-implimentazzjoni tal-programmi fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni li jmiss; jappella għal użu aktar konsistenti tal-għodda ta’ monitoraġġ tal-ibbaġitjar skont il-ġeneru mill-Istati Membri kollha, u jisħaq li l-miżuri ta’ simplifikazzjoni ma jridux jikkompromettu l-isforzi favur l-integrazzjoni tad-dimensjoni tal-ġeneri;

16.Iqis li d-definizzjoni attwali ta’ “impriża f’diffikultà” toħloq piż mhux raġonevoli fuq l-organizzazzjonijiet u tippreżenta kumplessità bla bżonn għall-innovazzjoni, għall-kompetittività u għall-benefiċjarji aħħarin potenzjali tal-fondi ta’ koeżjoni, u għalhekk għandha tiġi riveduta;

17.Jirrimarka li l-involviment attiv u obbligatorju tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tħejjija, il-programmazzjoni, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-proġetti fiż-żoni li jamministraw huwa prekundizzjoni fundamentali għal simplifikazzjoni ta’ suċċess u mfassla apposta; jenfasizza li, fin-nuqqas ta’ sħubija b’saħħitha mal-livelli lokali u reġjonali u mingħajr it-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva tagħhom, hemm ir-riskju li l-politika ta’ koeżjoni ssir proċess ċentralizzat iżżejjed b’impatt żgħir wisq fuq l-iżvilupp ibbilanċjat tar-reġjuni Ewropej;

18.Jistieden lill-Kummissjoni tesplora l-inklużjoni ta’ valutazzjoni tal-impatt fuq it-territorji u l-governanza fis-Semestru Ewropew; jisħaq li s-Semestru Ewropew għandu jikkonforma mal-objettivi tal-politika ta’ koeżjoni skont l-Artikoli 174 u 175 tat-TFUE u jappella għall-parteċipazzjoni tar-reġjuni fl-ilħuq ta’ dawn l-objettivi, u għal approċċ territorjali aktar b’saħħtu; jisħaq li l-PDG reġjonali per capita jrid jibqa’ l-kriterju ewlieni għad-determinazzjoni tal-allokazzjonijiet tal-Istati Membri fl-ambitu tal-politika ta’ koeżjoni u jqis li l-PDG reġjonali per capita jista’ possibbilment jiġi kkomplementat b’indikaturi soċjoekonomiċi reġjonali oħra (eż. soċjali, demografiċi, eċċ.) li jgħinu biex tiġi riflessa b’mod aktar preċiż is-sitwazzjoni soċjoekonomika tar-reġjuni, bl-għan li jkomplu jitnaqqsu d-disparitajiet soċjali u territorjali – inkluż fir-reġjuni – u li jsiru possibbli investimenti mmirati b’mod aktar effettiv fejn l-aktar ikunu meħtieġa;

19.Jemmen li l-punti ta’ kuntatt nazzjonali (NCPs) mill-programmi ta’ ġestjoni diretta għandhom jiġu integrati fil-programmazzjoni nazzjonali u reġjonali tal-fondi ta’ koeżjoni u ta’ żvilupp rurali biex jitrawmu s-sinerġiji u jissaħħaħ il-bini tal-kapaċitajiet fil-programmi kollha ġestiti b’mod ċentrali u konġunt li joperaw fl-istess territorji u oqsma ta’ politika;

20.Jinkoraġġixxi l-użu ta’ għodod integrati għall-iżvilupp reġjonali bħall-ITI u s-CLLD, u jissuġġerixxi li jiġu esplorati għażliet immirati lejn iż-żieda tal-allokazzjoni tas-sehem tal-baġit tal-politika ta’ koeżjoni għall-ITI, is-CLLD jew strumenti territorjali oħra għar-reġjuni kollha – filwaqt li jitqiesu wkoll il-ħtiġijiet speċifiċi taż-żoni rurali u remoti, u tar-reġjuni tal-fruntiera tal-Lvant tal-UE, b’enfasi fuq proġetti li jkunu kapaċi jindirizzaw b’mod effettiv il-ħtiġijiet territorjali reali; jirrakkomanda li jiġu esplorati proposti għas-soluzzjoni tal-problemi u assistenza teknika għall-implimentazzjoni ta’ strateġiji u l-maturazzjoni tal-istudji; jemmen li l-għadd dejjem jikber ta’ inizjattivi ta’ żvilupp territorjali integrati – fil-politika ta’ koeżjoni u ta’ żvilupp rurali u lil hinn minnha – spiss ikollhom nuqqas ta’ rabtiet konkreti mal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, u dan jista’ jillimita l-impatt dejjiemi tagħhom;

21.Jopponi kwalunkwe forma ta’ riforma ta’ ċentralizzazzjoni jew rinazzjonalizzazzjoni minn fuq għal isfel tal-programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni u jtenni li l-governanza f’diversi livelli, is-sussidjarjetà, il-ġestjoni kondiviża u approċċ ibbażat fuq il-post iridu jibqgħu l-prinċipji gwida fundamentali tagħha; iqis li filwaqt li l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza kienet imfassla biex tipprovdi rispons malajr għall-isfidi ekonomiċi, l-implimentazzjoni tagħha ffaċċjat diffikultajiet sinifikanti, inklużi rati ta’ assorbiment baxxi, dewmien fl-iżborż tal-fondi, u nuqqas ta’ trasparenza fil-proċess tal-allokazzjoni; jirrikonoxxi, madankollu, ċerti żviluppi pożittivi fil-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, b’mod partikolari l-istabbiliment ta’ standards ta’ investiment ekoloġiku u tal-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti”; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, fil-programmi taħt ġestjoni diretta, l-iżborż ta’ fondi lill-Istati Membri ma jirriflettix neċessarjament il-kwantità u l-importanza tal-istadji importanti u tal-miri stabbiliti;

22.Jisħaq li l-mudell ċentralizzat żvela diversi dgħufijiet, b’mod partikolari fir-rigward tat-traċċabbiltà, l-obbligu ta’ rendikont, l-effiċjenza u l-impatt fit-tul tal-finanzjament tal-UE ĠU C 114, 29.3.2023, p. 5; ĠU C, C/2024/5471, 10.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/5471/oj, (il-paragrafi 53-56).; jenfasizza li dawn jinkludu involviment insuffiċjenti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u tas-soċjetà ċivili, kif ukoll dewmien, trasparenza limitata u riskji ta’ nuqqas ta’ tlestija tal-miżuri; iwissi li n-nuqqas ta’ mekkaniżmi ta’ monitoraġġ robusti u ta’ rekwiżiti ta’awditjar ċari jirriskja li jikkomprometti l-kredibbiltà u l-impatt fit-tul tal-istrumenti finanzjarji tal-UE; jappella għal sorveljanza aktar b’saħħitha tal-iżborżi u tar-riżultati vverifikati, u allinjament akbar bejniethom, biex jiġi żgurat li l-fondi tal-UE jirriżultaw f’benefiċċji tanġibbli għaċ-ċittadini, u għall-atturi soċjali u ekonomiċi; jenfasizza li l-governanza f’diversi livelli tippermetti l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet imfassla apposta għar-reġjuni kollha, u jissottlinja l-importanza ta’ proċessi inklużivi ta’ kodisinn li jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali;

23.Jopponi l-idea ta’ programm nazzjonali uniku, peress li ma jinvolvix kif xieraq lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u huwa mbiegħed ħafna mir-realtajiet fil-prattika, u peress li jipperikola, jew saħansitra jelimina, il-kapaċità tal-politika ta’ koeżjoni li tqis il-ħtiġijiet differenti tal-politiki settorjali, kif ukoll l-objettivi u l-ispeċifiċitajiet tal-istrumenti makroreġjonali, nazzjonali, reġjonali jew lokali; jinsisti li l-użu ta’ programmi bbażati fuq il-post ġestiti mil-livell reġjonali NUTS 2 NUTS (nomenklatura ta’ unitajiet territorjali għall-istatistika) hija s-sistema ta’ klassifikazzjoni tal-UE biex issir referenza għar-reġjuni tal-pajjiżi għal finijiet ta’ statistika. “NUTS 2” tirreferi għal reġjuni bażiċi (għall-politiki reġjonali). kien essenzjali biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet reali fil-prattika u t-tnaqqis effettiv tad-differenzi soċjoekonomiċi reġjonali fil-passat, u għalhekk irid ikompli jkun is-sinsla tal-politika ta’ koeżjoni fil-futur;

24.Jisħaq fuq l-importanza tal-kollaborazzjoni, l-iskambju tal-għarfien u l-bini tal-kapaċitajiet għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, inkluż l-investiment fil-kapaċitajiet tekniċi u amministrattivi tagħhom; iwissi li mingħajr sħubija b’saħħitha mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, il-politika ta’ koeżjoni tirriskja li ssir ċentralizzata żżejjed u anqas effettiva fil-promozzjoni ta’ żvilupp reġjonali bbilanċjat; jenfasizza li l-isforzi ta’ simplifikazzjoni għandhom jippromovu r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li huma kruċjali għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-proġetti ffinanzjati mill-UE, b’mod partikolari fl-ambitu tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), tal-Fond ta’ Koeżjoni, u tal-programmi Interreg; jenfasizza li t-tisħiħ tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, inkluż fil-fażi ta’ programmazzjoni, huwa kruċjali biex jiġu żgurati l-effettività, ir-rilevanza territorjali u r-reżiljenza tal-politika ta’ koeżjoni; jappella għal approċċ ibbilanċjat li jissimplifika l-proċeduri, filwaqt li jippreserva l-governanza f’diversi livelli u l-valur miżjud territorjali tal-involviment lokali u reġjonali;

25.Jirrikonoxxi li l-mekkaniżmi bbażati fuq il-prestazzjoni jistgħu jkunu strumentali biex il-politika ta’ koeżjoni ssir aktar effiċjenti u orjentata lejn ir-riżultati; iwissi, madankollu, kontra impożizzjoni riġida jew waħda tajba għal kulħadd ta’ dan il-mudell fil-kuntest tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2028-2034; jenfasizza li filwaqt li tali mekkaniżmi jistgħu jixprunaw l-effettività, dawn iridu jqisu l-ispeċifiċitajiet tas-setturi ta’ nfiq differenti u l-eteroġeneità tal-benefiċjarji finali – b’mod partikolari f’oqsma bħar-riċerka, il-politiki soċjali u l-infrastruttura lokali, fejn eżiti fuq perjodu ta’ żmien qasir u li jistgħu jitkejlu jafu ma jaqbdux bis-sħiħ l-impatt fit-tul;

26.Iwissi li mudelli attwali bbażati fuq il-prestazzjoni spiss jiddependu fuq strutturi ta’ ġestjoni ċentralizzati, li jistgħu jxekklu l-kapaċità tal-awtoritajiet reġjonali u lokali li jindirizzaw il-ħtiġijiet territorjali speċifiċi b’mod effettiv; jisħaq li kwalunkwe applikazzjoni futura ta’ implimentazzjoni bbażata fuq il-prestazzjoni ma għandhiex isseħħ għad-detriment tal-prinċipji ewlenin tal-politika ta’ koeżjoni, bħall-governanza f’diversi livelli, is-sussidjarjetà u approċċ ibbażat fuq il-post, u trid tkun akkumpanjata minn salvagwardji ferm aktar b’saħħithom biex tiġi żgurata l-ġestjoni tajba tal-fondi tal-UE;

27.Jistieden lill-Kummissjoni tadotta qafas ta’ finanzjament flessibbli u bbilanċjat li jikkombina l-finanzjament ibbażat fuq ir-riżultati u dak tradizzjonali bbażat fuq il-kostijiet, filwaqt li jippermetti soluzzjonijiet imfassla apposta adattati għall-kuntesti lokali; jappoġġja ż-żieda fl-użu ta’ ħlasijiet ta’ ammont f’daqqa bbażati fuq stadji importanti, kif ipprattikati fil-programm Ewropa Kreattiva, filwaqt li jiġi żgurat li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jżommu l-awtonomija meħtieġa biex jimplimentaw il-politika ta’ koeżjoni;

28.Jirrikonoxxi speċifikament li l-awtoritajiet, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-SMEs ma għandhomx ibatu minħabba l-introduzzjoni ta’ mudelli bbażati fuq il-prestazzjoni, speċjalment meta jitqiesu l-limitazzjonijiet tar-riżorsi finanzjarji medji tagħhom għal prefinanzjament tal-miżuri jew biex ikunu protetti minn telf potenzjali f’każ li ma jirnexxilhomx jilħqu l-miri;

29.Jirrikonoxxi li l-problemi ta’ likwidità jiskoraġġixxu lill-benefiċjarji potenzjali, inklużi l-awtoritajiet lokali, li f’xi Stati Membri jbatu minn nuqqas ta’ awtonomija fiskali u baġitarja, milli japplikaw għal proġetti ffinanzjati mill-politika ta’ koeżjoni; jitlob, għalhekk, żieda sinifikanti u mfassla apposta fil-prefinanzjament f’tali każijiet kif ukoll f’żoni rurali, transfruntiera u insulari biex jiġi appoġġjat l-iżborż rapidu tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni, flimkien ma’ simplifikazzjoni tar-regoli ta’ kofinanzjament;

30.Jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni, fir-rieżami ta’ nofs it-terminu tagħha tal-politika ta’ koeżjoni 2021-2027, li programmi fl-ambitu tal-għan ta’ “Investiment għall-impjiegi u t-tkabbir”, imwettqa fir-reġjuni NUTS 2 li għandhom fruntieri mar-Russja, mal-Belarussja jew mal-Ukrajna, għandhom jibbenefikaw mill-possibbiltà ta’ prefinanzjament ta’ darba ta’ 9,5 % tal-allokazzjoni tal-programm u finanzjament tal-UE ta’ 100 %. iħeġġeġ lill-Kummissjoni tipproponi miżuri addizzjonali biex tindirizza l-ħtiġijiet tar-reġjuni tal-fruntiera tal-Lvant tal-UE;

31.Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar ir-rapporti regolari mill-partijiet ikkonċernati dwar in-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-prinċipji orizzontali mill-Istati Membri fit-tħejjija tal-ftehimiet ta’ sħubija; jissuġġerixxi li Kodiċi ta’ Kondotta Ewropew rivedut dwar is-Sħubija għandu jiġi integrat direttament fir-RDK, biex tiġi żgurata n-natura vinkolanti tiegħu u jiġu koperti programmi ta’ ġestjoni diretta b’impatt territorjali; jistieden lill-Kummissjoni tinforza b’mod strett l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ sħubija, u tesplora miżuri biex ittejjeb is-setgħat ta’ sorveljanza u monitoraġġ tal-Parlament fuq il-ftehimiet u l-programmi ta’ sħubija; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri jwettqu sorveljanza regolari, inkluż tas-sħab matul il-monitoraġġ u l-għażla tal-esperti biex jiggarantixxu l-kompetenza u jipprevjenu l-frodi;

32.Ifakkar fl-importanza ta’ applikazzjoni stretta tar-regoli finanzjarji tal-UE fil-programmi kollha u fuq il-benefiċjarji kollha, sabiex jiġu evitati l-forom kollha ta’ frodi, kunflitti ta’ interess, korruzzjoni, finanzjament doppju u ħasil tal-flus; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipproponu miżuri addizzjonali biex jipprevjenu u jevitaw il-finanzjament doppju, iżidu l-opportunitajiet għal proġetti integrati, jiżguraw l-interoperabbiltà tal-għodod ta’ estrazzjoni ta’ data u jimminimizzaw l-obbligi taż-żamma ta’ data għall-awtoritajiet ta’ ġestjoni; itenni l-istedina tiegħu lill-Kummissjoni biex tagħmel l-użu tal-għodod tal-IT, bħas-sistema ta’ identifikazzjoni bikrija u ta’ esklużjoni (EDES) u ARACHNE, obbligatorju għall-fondi kollha tal-UE, inklużi dawk taħt ġestjoni kondiviża, u biex tiżgura użu aħjar ta’ teknoloġija ġdida sabiex jiżdiedu l-kontrolli u l-baġit tal-UE jiġi protett aħjar kontra l-frodi u l-użu ħażin tal-fondi; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żgurat bilanċ bejn is-simplifikazzjoni u l-protezzjoni tal-baġit tal-UE; ifakkar li l-isforzi ta’ simplifikazzjoni għandhom jikkonformaw mal-prinċipji ta’ amministrazzjoni tajba, akkwist pubbliku u kontroll, li kollha huma essenzjali biex jitħarsu l-kundizzjonalitajiet soċjali u ambjentali, u l-istat tad-dritt;

33.Jistieden lill-Kummissjoni twettaq studji dwar is-sinerġija bejn il-fondi ta’ koeżjoni u l-programmi settorjali, bħalma għamlet għall-programm Orizzont Ewropa;

34.Jappella għal aċċess aktar dirett għall-finanzjament tal-UE għall-awtoritajiet reġjonali u lokali, kif ukoll għall-bliet u l-awtoritajiet urbani, billi, fost affarijiet oħra, jitwessa’ l-użu tal-ITI u tinżamm enfasi fuq proġetti mmirati lejn is-sħab soċjali u ekonomiċi; jistieden lill-Kummissjoni tesplora modi addizzjonali biex tiżgura li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, is-soċjetà ċivili u benefiċjarji oħra jkunu jistgħu jkomplu jibbenefikaw mill-finanzjament tal-UE f’każijiet fejn il-gvernijiet nazzjonali jiksru l-istat tad-dritt, mingħajr ma tiddgħajjef l-applikazzjoni tar-Regolament dwar il-Kundizzjonalità tal-Istat tad-Dritt Ir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2020 dwar reġim ġenerali ta’ kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni (ĠU L 433I, 22.12.2020, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2020/2092/oj).; jissottolinja li l-finanzjament ma jridx jiġi riallokat għal programmi oħra, sabiex l-integrità tad-deċiżjoni ta’ sospensjoni tiġi ppreservata, sakemm jintlaħqu l-objettivi tagħha u jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha ta’ aċċess għall-finanzjament;

35.Iħeġġeġ, barra minn hekk, l-istabbiliment ta’ network konsultattiv permanenti, li jikkoordina l-ħidma tiegħu ma’ programmi jew strutturi diġà eżistenti biex jgħin lill-muniċipalitajiet jinnavigaw il-kumplessitajiet tal-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni;

36.Jilqa’ bi pjaċir għodod bħas-Sett ta’ Għodod tal-UE għaż-Żoni Rurali li għandhom l-għan li jiggwidaw lill-benefiċjarji fir-rigward tal-programmi disponibbli; jisħaq, madankollu, li l-ħtieġa ta’ tali punti uniċi ta’servizz tenfasizza l-kumplessità eċċessiva tal-istrutturi attwali, li għadhom inaċċessibbli għal ħafna benefiċjarji, speċjalment l-awtoritajiet pubbliċi żgħar;

37.Jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li jiżdied l-investiment fil-bini ta’ kapaċitajiet amministrattivi effettivi u adegwati, b’riżorsi finanzjarji u assistenza teknika ddedikati, b’mod partikolari għall-awtoritajiet lokali u reġjonali – inklużi dawk f’żoni insulari u remoti, u b’enfasi speċifika fuq dawk ir-reġjuni b’rata storikament baxxa ta’ assorbiment – sabiex jiġu appoġġjati l-ġestjoni u l-implimentazzjoni deċentralizzati u effiċjenti tal-fondi tal-UE;

38.Jappella għat-tisħiħ tal-istrumenti ta’ assistenza teknika fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni, bħal dawk żviluppati f’kooperazzjoni bejn il-Bank Ewropew tal-Investiment u l-Kummissjoni, biex jiġu appoġġjati l-kapaċitajiet ta’ ppjanar strateġiku għall-investimenti territorjali, kif ukoll appoġġ konsultattiv immirat għall-identifikazzjoni, għall-ippjanar u għat-tħejjija tal-proġetti; jirrikonoxxi r-rwol kruċjali tal-istrumenti finanzjarji biex tiġi promossa l-kompetittività fir-reġjuni kollha tal-UE u jiġu ingranati kemm il-fondi privati kif ukoll dawk pubbliċi;

39.Jenfasizza li s-suċċess tal-politika ta’ koeżjoni jiddependi minn strateġiji li jħarsu ’l quddiem u inklużivi, l-involviment xieraq tal-partijiet ikkonċernati u tas-soċjetà ċivili, u governanza tajba; jirrikonoxxi l-ħtieġa li jiġu promossi approċċi ta’ ġestjoni bbażati fuq ir-riżultati, inkluż l-użu ta’ indikaturi li jistgħu jitkejlu u mudelli tat-teorija tal-bidla għall-evalwazzjoni tal-programmi; jenfasizza l-importanza li jiġu allokati riżorsi speċifiċi għall-bini tal-kapaċitajiet tas-sħab soċjali, u sabiex l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jsaħħu r-rwol tagħhom fil-governanza tajba u fl-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE;

40.Jitlob lill-Kummissjoni tipproponi, fil-qafas il-ġdid tal-għajnuna mill-Istat, simplifikazzjoni ulterjuri tal-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat fil-każ ta’ finanzjament transsettorjali relatat mal-koeżjoni li jikkombina fondi tal-UE ma’ dawk nazzjonali (pereżempju fil-finanzjament multiplu fl-ambitu tal-Fond Soċjali Ewropew Plus u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali), bil-għan li jitnaqqsu l-iżbalji u l-piż amministrattiv fil-livell nazzjonali u reġjonali, filwaqt li tittejjeb l-effettività tal-investimenti tal-politika ta’ koeżjoni fil-prattika u jiġu evitati distorsjonijiet tas-suq; jistieden lill-Kummissjoni tesplora jekk il-programmi ta’ ġestjoni kondiviża jistgħux f’xi każijiet jibbenefikaw minn eżenzjonijiet simili mir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat bħal dawk taħt ġestjoni diretta, bħal Orizzont Ewropa jew il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa;

41.Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, fil-kuntest tar-reviżjoni li jmiss tad-Direttiva Ewropea dwar l-Akkwist Pubbliku Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/24/oj)., tippromwovi aktar l-użu tal-klawżola soċjali u tan-negozjar kollettiv; jissottolinja li l-awtoritajiet kontraenti jeħtiġilhom jeskludu, mill-offerti pubbliċi, lill-operaturi ekonomiċi li kienu involuti f’attivitajiet kriminali; jitlob li r-regoli li jirregolaw il-politika ta’ koeżjoni jippermettu li l-fondi pubbliċi jiġu allokati biss lil dawk l-impriżi li jirrispettaw id-drittijiet tal-ħaddiema u r-regoli applikabbli dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol;

42.Iqis li l-prinċipju ta’ awditu uniku għandu jissaħħaħ u jfakkar li, fil-prattika, l-applikazzjoni tal-approċċ ta’ awditu uniku tiddependi mix-xogħol tal-awditu robust u affidabbli mwettaq mill-korpi tal-awditjar fl-Istati Membri; jisħaq li għandu jiġi introdott approċċ rivedut, imsaħħaħ u unifikat għall-awditi u għall-kontrolli fil-politika ta’ koeżjoni li jmiss, u li dan l-approċċ għandu jkollu l-għan li jnaqqas kemm ir-rati ta’ żball kif ukoll ta’ frodi billi jsaħħaħ il-kontrolli preventivi (ex ante) fil-bidu tal-perjodu baġitarju, biex jitnaqqsu d-dgħufijiet u r-riskji tal-kontrolli; jisħaq fuq l-importanza li dan l-approċċ jiġi allinjat mar-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri, b’mod partikolari fit-tisħiħ tal-ġestjoni finanzjarja, it-titjib tal-effiċjenza tan-nefqa, u l-iżgurar li l-iżbalji identifikati fil-perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti ma jiġux ripetuti;

43.Jitlob interpretazzjoni aktar konsistenti tar-regolamenti mill-korpi tal-awditjar fl-UE kollha u għall-fondi kollha, u jirrakkomanda strateġija tal-awditjar li tkun aktar ibbażata fuq ir-riskji biex tiġi evitata duplikazzjoni bla bżonn filwaqt li jiġu żgurati sorveljanza finanzjarja effettiva u prevenzjoni tal-frodi; jisħaq li l-programmi mmexxija mill-Istati Membri li jaqgħu fl-ambitu tal-Mekkaniżmu tal-Kundizzjonalità tal-Istat tad-Dritt, jew il-proċedura tal-Artikolu 7, jew li ma jipparteċipawx fl-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, iridu jitqiegħdu taħt skrutinju aktar strett;

44.Jistieden lill-Kummissjoni tipproponi l-istandardizzazzjoni u l-użu usa’ ta’ għażliet ta’ kostijiet simplifikati u finanzjament mhux marbut mal-kostijiet, u jisħaq fuq ir-rwol ewlieni tagħhom fit-tnaqqis tal-piżijiet amministrattivi, fit-tnaqqis tar-rati ta’ żball, u fit-titjib tar-riżultati; jirrakkomanda l-estensjoni ta’ dawn il-mekkaniżmi, b’mod partikolari billi jiġu ssimplifikati r-rekwiżiti b’rabta mal-akkwist pubbliku, il-verifika u l-livelli limitu tal-awditjar; jenfasizza l-utilità tagħhom f’kuntesti fejn l-objettivi huma verifikabbli b’mod ċar, speċjalment għal benefiċjarji iżgħar bħall-awtoritajiet lokali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-gruppi ta’ azzjoni lokali, jew fi proġetti li jinvolvu mikrointrapriżi u atturi tal-ekonomija soċjali, biex titnaqqas il-burokrazija u tiġi aċċelerata l-implimentazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tesplora għażliet immirati lejn l-introduzzjoni ta’ proċeduri simplifikati ta’ rappurtar u awditjar għall-awtoritajiet lokali b’anqas minn 100 000 abitant, u għall-benefiċjarji li jinsabu f’żoni rurali, gżejjer u reġjuni ultraperiferiċi tal-UE, bl-għan li jinstab bilanċ bejn is-simplifikazzjoni u l-ġestjoni finanzjarja tajba;

45.Iqis li bidla fl-approċċ għall-awditi u għall-kontrolli hija meħtieġa billi jiġi abbandunat l-użu tal-estrapolazzjoni statistika għall-korrezzjonijiet finanzjarji biex issir distinzjoni ċara bejn żbalji mhux intenzjonati u frodi, sabiex jiġi żgurat li tali korrezzjonijiet jimmiraw biss każijiet ta’ irregolaritajiet sistemiċi u atti ta’ frodi intenzjonati, u biex jiġi evitat piż ta’ xogħol eċċessiv jew pressjoni finanzjarja fuq il-benefiċjarji u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni; jenfasizza li l-piż amministrattiv u finanzjarju relatat mal-kontroll finanzjarju u x-xogħol tal-awditjar, kif ukoll is-segwitu tagħhom, għandhom dejjem ikunu proporzjonati għall-volum tal-fondi u r-riskji involuti;

46.Jistieden lill-Kummissjoni tesplora għażliet differenti għat-titjib tal-komplementaritajiet bejn il-fondi tal-UE, inkluż billi tintegra mill-ġdid l-interventi tal-FAEŻR ibbażati fuq il-komunità u l-iżvilupp lokali fir-RDK;

47.Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-Qorti Ewropea tal-Awdituri, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, lill-Kumitat tar-Reġjuni u lill-parlamenti nazzjonali u reġjonali tal-Istati Membri.