1.constateert dat de instellingen voor hoger onderwijs zeer ingenomen zijn met en betrokken zijn bij het initiatief “Europese universiteiten” en de rol die het initiatief speelt bij het faciliteren van inspanningen om belemmeringen voor regionale, grensoverschrijdende en internationale samenwerking in het hoger onderwijs weg te nemen, zoals versnipperde financiering, ongelijkheden in accreditatiesystemen en juridische barrières;

2.benadrukt dat mobiliteitsprojecten, de ontwikkeling van gemeenschappelijke curricula en samenwerking tussen universiteiten in Europa van cruciaal belang zijn om tegemoet te komen aan de behoeften in strategische gebieden en het gevoel van Europese saamhorigheid en de eerbiediging van de waarden van de EU te versterken, maar tegelijkertijd de verscheidenheid en de rijkdom van de Europese Unie in stand te houden;

3.merkt op dat de allianties een krachtig instrument vormen voor de uitvoering en voortgang van het Bolognaproces; wijst op het hefboomeffect dat allianties hebben op transformatieprocessen in het hogeronderwijslandschap door innovatieve benaderingen en nieuwe methoden voor samenwerking aan te zwengelen en te stimuleren, en kansen en toegankelijkheid voor studenten te creëren;

4.benadrukt de diversiteit van de allianties op het gebied van bestuur, de behandelde onderwerpen en de grootte en locatie van de deelnemende universiteiten; wijst op de succesvolle deelname van universiteiten uit middelgrote steden, plattelandsgebieden en ultraperifere gebieden, wat het initiatief toegankelijk en inclusief maakt; benadrukt dat voor de allianties een uniforme aanpak niet geschikt is; merkt op dat de geografische vertegenwoordiging van universiteiten uit heel Europa binnen de allianties van cruciaal belang is om braindrain tegen te gaan en internationaal talent aan te trekken, en tegelijkertijd een onschatbare bijdrage levert aan de Europese eenheid en integratie;

5.is ingenomen met de integratie van studenten in de bestuursstructuren van de allianties, waardoor jongeren wezenlijke invloed kunnen uitoefenen op de ontwikkeling daarvan, aangezien jongerenparticipatie in democratische besluitvormingsprocessen ertoe bijdraagt dat allianties toekomstgerichter worden en praktische problemen aanpakken waarmee studenten te maken krijgen; benadrukt dat het engagement van studenten en van studentenorganisaties op elkaar moet worden afgestemd om te zorgen voor transparante, eerlijke en inclusieve betrokkenheid van belanghebbenden;

6.benadrukt dat allianties het potentieel en de deskundigheid hebben om universiteiten te helpen sociaal-economische uitdagingen aan te pakken; onderstreept dat maatschappelijke effecten als horizontaal element moeten worden opgenomen in de activiteiten van de allianties; pleit voor duidelijke strategieën om de toegankelijkheid en de inclusie van kansarme personen Zoals bepaald in Verordening (EU) 2021/817 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2021. in alle activiteiten van allianties te waarborgen en te monitoren, met name door belemmeringen voor mobiliteit weg te nemen en alle vormen van discriminatie te voorkomen, in overeenstemming met het Erasmus-handvest voor hoger onderwijs;

7.is ingenomen met proefprojecten die gericht zijn op het creëren van een Europees diploma en/of een juridische status; wijst er echter op dat allianties niet mogen dienen als het enige instrument voor innovatie in het hoger onderwijs; merkt op dat allianties de vrijheid moeten hebben om zich te specialiseren en flexibel te zijn in wat zij ondernemen;

8.is ingenomen met de resultaten van de zes beleidsexperimenten met Erasmus+ met betrekking tot het Europees diploma en het label voor Europese diploma’s, uitgevoerd door 21 allianties Werkdocument van de diensten van de Commissie SWD(2024)0291.; onderkent de duidelijke meerwaarde van een gemeenschappelijk kader voor Europese diploma’s, op basis van Europese criteria, als een stap in de richting van de erkenning van diploma’s op EU-niveau; beseft dat een dergelijke erkenning op EU-niveau de mobiliteit en de kwaliteit van het onderwijs zou verbeteren, het samenwerkingskader zou versterken, bredere betrokkenheid bij transnationale academische programma’s zou bevorderen en de mondiale zichtbaarheid en het concurrentievermogen van het Europese hoger onderwijs zou versterken;

9.merkt op dat het label voor Europese diploma’s toegankelijk moet zijn voor alle andere gezamenlijke universitaire programma’s en een aanvulling moet vormen op nationale kwalificatiekaders, die zo nodig moeten worden aangepast zonder extra administratieve lasten te creëren;

10.gelooft heilig in het potentieel van de allianties om de Europese ruimte voor hoger onderwijs te versterken en zo de weg vrij te maken voor één accreditatieruimte op EU-niveau; is van mening dat dit een noodzakelijke stap is voor onze Europese autonomie, aangezien diverse Europese instellingen voor hoger onderwijs, zoals instellingen die MBA-diploma’s afgeven, nog steeds afhankelijk zijn van Amerikaanse accreditatie-instanties;

11.is ingenomen met de aanzienlijke toename van het aantal projecten voor mobiliteit waarbij studenten, mensen die een leven lang leren, onderzoekers en academisch en niet-academisch personeel van universiteiten deelnemen aan allianties, in vergelijking met andere projecten van Erasmus+ voor mobiliteit;

12.merkt echter op dat de oorspronkelijke doelstelling van naadloze mobiliteit voor 50 % van de studenten in deelnemende allianties nog niet is bereikt en zonder passende financieringsmechanismen een uitdaging zal blijven; vreest in dit verband voor de mogelijke concurrentie tussen de mobiliteitsregelingen van de allianties en de algemene Erasmus+- mobiliteit van universiteiten, waarvoor dezelfde beperkte financieringsbepalingen gelden, aangezien de mobiliteitsdoelstellingen voor allianties hoger zijn dan de algemene mobiliteitsdoelstellingen van Erasmus+; verzoekt de Commissie dan ook om die vereisten te beoordelen;

13.maakt zich grote zorgen over de huidige bedreigingen voor de academische vrijheid in verschillende delen van de wereld, waaronder in sommige lidstaten en in derde landen die deelnemen aan Erasmus+;

14.wijst op de noodzaak van allianties om de waarden van de EU, democratische veerkracht en institutionele autonomie te eerbiedigen; benadrukt hun rol als multilaterale en multiculturele leerruimten;

15.is ingenomen met op waarden gebaseerde initiatieven zoals de samenwerking op het vlak van solidariteit met Oekraïne, het wereldwijde bereik van allianties en de rol van allianties bij de voorbereiding van de toetreding van kandidaat-lidstaten uit het oostelijke nabuurschap en de Westelijke Balkan;

16.is ingenomen met het initiatief “Vaardigheidsunie”, met name met het op stapel staande voorstel voor een toekomstig investeringstraject en een duidelijke juridische status voor allianties, aangezien het hiermee gemakkelijker wordt voor universiteiten om Europese projecten op te starten en te leiden, middelen te bundelen, hun autonomie te versterken, de administratieve rompslomp te verminderen, financiering aan te trekken en hun bestuursstructuur te verbreden, met name in het geval van universiteiten uit landen buiten de EU, en de institutionalisering van grensoverschrijdende samenwerking te vergemakkelijken;

17.onderstreept de cruciale rol die universiteiten, met inbegrip van allianties, spelen bij het beschermen en bevorderen van empirisch onderbouwde wetenschap, het opbouwen van vertrouwen in het democratische discours, het stimuleren van samenwerking op basis van de waarden van de EU en het aantrekkelijker maken van henzelf en de Europese sector hoger onderwijs voor studenten, academisch personeel en onderzoekers van buiten de EU;

18.verwelkomt de oprichting van FOREU4ALL, een praktijkgemeenschap voor allianties van Europese universiteiten; wijst op de cruciale rol van deze gemeenschap bij de verspreiding van innovaties die voortkomen uit de allianties naar de bredere academische gemeenschap, aangezien universiteiten en instellingen voor hoger onderwijs die geen deel uitmaken van allianties niet aan hun lot mogen worden overgelaten; herinnert eraan dat beleid en initiatieven ten goede moeten komen aan het hele hogeronderwijsstelsel;

19.onderkent de belangrijke rol van andere netwerken binnen de sector hoger onderwijs, die een breder spectrum van Europese universiteiten samenbrengen, ongeacht hun deelname aan een alliantie; onderstreept de complementaire aard van deze netwerken met de allianties en hun potentieel om voorbereidingen te treffen voor wetswijzigingen op nationaal niveau;

20.onderstreept dat de opdracht van universiteiten alle vier de aspecten van het kennisvierkant omvat: onderwijs, onderzoek, innovatie en dienstverlening aan de samenleving; benadrukt dat allianties nauw moeten aansluiten op de arbeidsmarkt om de tekorten aan vaardigheden en de uitdagingen op het gebied van concurrentievermogen in Europa aan te pakken;

21.is met name bezorgd over het gebrek aan onderzoeks- en innovatiepijlers binnen de allianties gezien het huidige kader, aangezien dit het volledige potentieel voor samenwerking tussen universiteiten binnen allianties ondermijnt;

22.spoort de allianties aan om de band tussen onderwijs en onderzoek te verdiepen; wijst op het aanzienlijke vermogen van de allianties om grensoverschrijdende excellentienetwerken van onderzoekers op te bouwen en kennis te delen en te verspreiden op EU-niveau en daarbuiten, met name met betrekking tot STEM-onderwerpen (wetenschap, technologie, engineering en wiskunde), onder andere op terreinen met een strategisch belang voor de EU;

23.benadrukt dat de strategische visie voor allianties van universiteiten tot uiting moet komen in het volgende meerjarig financieel kader om hun potentieel en impact zo groot mogelijk te maken; verzoekt de Commissie elke alliantie te evalueren om steun en oplossingen op maat te bieden wat betreft hun toekomstige ontwikkeling;

24.spoort de Commissie, de lidstaten en de allianties aan van een “op projecten gebaseerde logica” over te stappen op transformatieve samenwerking op de lange termijn, door een financieringsaanpak in te voeren die deze overgang mogelijk maakt; benadrukt hoe belangrijk het is dat allianties op kunnen schalen; onderstreept dat er kwalitatieve in plaats van kwantitatieve doelstellingen moeten worden vastgesteld, waarbij de nadruk wordt gelegd op het transformatieve effect op de Europese onderwijsruimte;

25.benadrukt dat de huidige allianties gecoördineerde, duurzame en voorspelbare financiering nodig hebben; verzoekt de Commissie te overwegen toekomstige oproepen te reserveren voor de voortzetting van succesvolle allianties om ze in staat te stellen de integratie te verdiepen en voort te bouwen op hun verworvenheden; roept de Commissie ertoe op de aanvraag- en rapportageprocedures zo eenvoudig mogelijk te houden; pleit voor een versnelde verlengingsprocedure voor succesvolle allianties om de financiering te kunnen voortzetten zonder al te veel administratieve rompslomp;

26.is van mening dat het initiatief “Europese universiteiten” deel moet blijven uitmaken van het Erasmus+-programma, rekening houdend met het huidige kader; verzoekt de Commissie tegelijkertijd de haalbaarheid te onderzoeken van een oplossing op maat voor de financiering van de allianties van Europese universiteiten in het meerjarig financieel kader voor de periode na 2027, met de mogelijkheid om een afzonderlijk programma op te zetten om allianties in staat te stellen strategisch te plannen, deel te nemen aan langetermijninitiatieven en duurzame samenwerking tot stand te brengen;

27.verzoekt de lidstaten zich ertoe te verbinden allianties via nationale begrotingen mede te financieren en verzoekt de Commissie een alomvattende investeringsstrategie voor de allianties voor te stellen die hen in staat stelt hun viervoudige opdracht te vervullen; wijst erop dat deze strategie synergieën met EU-programma’s zoals Horizon Europa, Europees Fonds voor concurrentievermogen, het Europees Sociaal Fonds Plus en het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling moet omvatten om de middelen te optimaliseren, dubbel werk te voorkomen, de interactie en de samenwerking te versterken en de concurrerende aard van deze programma’s te behouden;

28.benadrukt dat de steun voor allianties niet alleen uit de EU-begroting afkomstig mag zijn, maar ook uit gecoördineerde bijdragen uit nationale, regionale, lokale en particuliere bronnen moet bestaan om tastbare en duurzame successen te boeken op het vlak van kwaliteit, excellentie en inclusie, op voorwaarde dat deze de autonomie van de instellingen voor hoger onderwijs kunnen waarborgen en de academische vrijheid kunnen garanderen;

29.benadrukt dat een nauwere integratie van allianties met de particuliere sector wederzijds voordeel kan opleveren; moedigt partnerschappen en gestructureerde samenwerking tussen universiteiten en bedrijven aan om geïntegreerde systemen tot stand te brengen die innovatie en hoogwaardige technische en beroepsopleidingen bevorderen en de overgang van studenten naar de arbeidsmarkt en om- en bijscholing voor mensen buiten het hoger onderwijs vergemakkelijken;

30.benadrukt dat de internationalisering van allianties moet worden versterkt, in overeenstemming met onder meer de Global Gateway-strategie en talentpartnerschappen; merkt op dat allianties zich op het juiste niveau bevinden om partnerschappen met landen buiten de EU, met name kandidaat-lidstaten, aan te gaan en de internationale dimensie van Erasmus+, bijvoorbeeld via Erasmus Mundus, kunnen versterken; verzoekt de Commissie en de allianties te waarborgen dat alle betrokken partners de waarden van de EU en het beginsel van academische vrijheid eerbiedigen en zich houden aan het Erasmus-handvest voor hoger onderwijs;

31.merkt op dat allianties innovatieve manieren van onderwijzen en kennisverwerving testen, zoals Europese leertrajecten, microcredentials, mobiliteit voor gemengd leren en de automatische erkenning van kwalificaties; benadrukt dat er moet worden geïnvesteerd in veilige digitale infrastructuur en dat bestaande initiatieven zoals de Europese studentenkaart moeten worden versterkt;

32.benadrukt dat de consolidatie van de interoperabiliteit van computersystemen en de afstemming van Europees en nationaal beleid nodig zijn om echte virtuele Europese interuniversitaire campussen op te zetten; moedigt meer samenwerking tussen allianties aan om veilige, interoperabele studentenidentificatie, inschrijving voor vakken en uitwisseling van academische dossiers mogelijk te maken, alsook investeringen in de integratie van nieuwe onderwijstechnologieën;

33.benadrukt dat het gebruik van microcredentials moet worden uitgebreid, voortbouwend op beste praktijken, om de allianties in een bredere leeromgeving te integreren en hun werk te koppelen aan dat van andere niet-formele leerinstellingen; merkt op dat de erkenning van opleidingen en bijscholingscursussen met microcredentials de flexibele herziening, uitbreiding en modernisering van universitaire diploma’s kan vergemakkelijken;

34.verzoekt de Commissie te overwegen criteria toe te voegen aan mogelijke toekomstige oproepen, aansluitend bij onderwerpen die verband houden met Europese strategische autonomie en concurrentievermogen, zoals veerkracht, energie, klimaatverandering, de digitale transitie en digitale vaardigheden, en defensie, rekening houdend met de volgende kerndoelstellingen: eerbiediging van de waarden van de EU, excellentie in onderwijs en innovatie;

35.benadrukt dat allianties over passende structuren en capaciteiten moeten beschikken om de overstap van de academische wereld naar het bedrijfsleven te ondersteunen en zodoende bij te dragen tot de verwezenlijking van de ambities van de EU op het gebied van strategische autonomie; verzoekt de Commissie barrières weg te nemen die het doeltreffend delen en bundelen van gezamenlijke middelen en kennis in de weg staan, onder meer door acties zoals het vergemakkelijken van de gezamenlijke aanwerving van academisch personeel en onderzoekers, alsook de ontwikkeling en het gebruik van gedeelde faciliteiten;

36.wijst op de noodzaak van doeltreffende en toegankelijke bewustmakings- en voorlichtingscampagnes over de allianties van Europese universiteiten om een grotere betrokkenheid te bevorderen, met name op lokaal niveau en onder studenten, aangezien de waardering van het initiatief momenteel zeer laag is;

37.verzoekt de Hongaarse regering de beginselen van de rechtsstaat en de EU-waarden na te leven en de nodige hervormingen door te voeren zodat Hongaarse studenten, docenten en onderzoekers van met overheidsmiddelen gefinancierde universiteiten kunnen profiteren van het Erasmus+-programma, waaronder allianties in het kader van het initiatief “Europese universiteiten”;

38.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.