1.dostrzega, że uczelnie pozytywnie przyjęły inicjatywę Uniwersytety Europejskie i zaangażowały się w jej realizację, a także dostrzega rolę tej inicjatywy w usuwaniu przeszkód w regionalnej, transgranicznej i międzynarodowej współpracy w dziedzinie szkolnictwa wyższego, takich jak fragmentacja finansowania, rozbieżności w systemach akredytacji i bariery prawne;

2.podkreśla, że projekty dotyczące mobilności, tworzenie wspólnych programów nauczania i współpraca między uniwersytetami w Europie są niezbędne, by zaspokoić potrzeby w obszarach strategicznych oraz wzmocnić poczucie przynależności do Europy i wierność wartościom unijnym, a jednocześnie chronić różnorodność i bogactwo Unii Europejskiej;

3.zauważa, że sojusze są potężnym narzędziem służącym do wdrożenia i rozwijania procesu bolońskiego; podkreśla, że sojusze wywołują efekt dźwigni oddziałujący na procesy transformacji w szkolnictwie wyższym dzięki pionierskim i stymulującymi innowacyjnym podejściom, a także nowym metodom współpracy, tworzeniu możliwości i zapewnianiu dostępności dla studentów;

4.podkreśla różnorodność sojuszy pod względem zarządzania, tematów i zagadnień oraz pod względem rozmiaru i miejsca siedziby uniwersytetów biorących udział w inicjatywie; zauważa pomyślny udział wielu uniwersytetów z miast średniej wielkości, z obszarów wiejskich i regionów najbardziej oddalonych, co czyni tę inicjatywę dostępną i inkluzywną; podkreśla, że zuniformizowane podejście nie jest odpowiednie dla sojuszy; zauważa, że ogólnoeuropejska reprezentacja geograficzna uniwersytetów w sojuszach ma kluczowe znaczenie dla walki z drenażem mózgów i dla przyciągania międzynarodowych talentów, a jednocześnie stanowi nieoceniony wkład w jedność i integrację europejską;

5.z zadowoleniem zauważa, że w strukturach zarządzania sojuszy zasiadają studenci, co umożliwia młodym ludziom wywieranie znaczącego i rzeczywistego wpływu na rozwój sojuszy, ponieważ uczestnictwo młodzieży w demokratycznych procesach decyzyjnych pomaga lepiej ukierunkować sojusze na przyszłość, a przy tym uwzględnić praktyczne wyzwania, z jakimi mierzą się studenci; podkreśla, jak ważne jest powiązanie zaangażowania studentów z działalnością organizacji studenckich w celu zapewnienia przejrzystości, sprawiedliwości i włączenia wszystkich zainteresowanych stron;

6.podkreśla, że sojusze dysponują potencjałem i wiedzą specjalistyczną, dzięki którym mogą pomóc uniwersytetom w reagowaniu na wyzwania społeczno-gospodarcze; podkreśla, że istotne jest, by działania sojuszy obejmowały wpływ społeczny jako element przekrojowy; apeluje o jasne strategie służące zapewnianiu i monitorowaniu dostępności i inkluzywności dla osób o mniejszych szansach Zgodnie z definicją w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/817 z 20 maja 2021 r. we wszystkich działaniach sojuszy, zwłaszcza przez usuwanie przeszkód w mobilności i zapobieganie wszelkim formom dyskryminacji, zgodnie z Kartą Erasmusa dla szkolnictwa wyższego;

7.z zadowoleniem odnotowuje projekty pilotażowe mające na celu stworzenie dyplomu europejskiego lub europejskiego statusu prawnego; podkreśla jednak, że sojusze nie powinny służyć jako jedyny instrument innowacji w szkolnictwie wyższym zauważa, że sojusze powinny mieć swobodę specjalizowania się i bycia elastycznymi w swoich przedsięwzięciach;

8.z zadowoleniem odnotowuje wyniki sześciu projektów eksperymentalnych Erasmus+ dotyczących dyplomu europejskiego i znaku jakości dyplomu europejskiego przeprowadzonych przez 21 sojuszy Dokument roboczy służb Komisji SWD(2024)0291.; dostrzega, że wspólne ramy dotyczące dyplomów europejskich oparte na kryteriach europejskich wnoszą wyraźną wartość dodaną jako krok w kierunku uznawania stopni naukowych i dyplomów na szczeblu UE; uznaje, że takie uznawanie na szczeblu UE zwiększyłoby mobilność i podniosłoby jakość edukacji, doskonaląc ramy współpracy i zachęcając do szerszego zaangażowania w transnarodowe programy akademickie, a także wzmacniając globalną widoczność i konkurencyjność europejskiego szkolnictwa wyższego;

9.zauważa, że znak jakości dyplomu europejskiego powinien być dostępny dla wszystkich innych wspólnych programów uniwersyteckich i uzupełniać krajowe ramy kwalifikacji, w razie potrzeby dostosowywane bez dodatkowego obciążenia administracyjnego;

10.zdecydowanie uważa, że sojusze mają potencjał, by wzmocnić europejski obszar szkolnictwa wyższego i utorować drogę do jednolitego obszaru akredytacji na szczeblu UE; uważa, że jest to niezbędny krok w kierunku naszej europejskiej autonomii, gdyż liczne uczelnie europejskie – np. wydające dyplomy MBA – nadal polegają na amerykańskich agencjach akredytacyjnych;

11.z zadowoleniem odnotowuje znaczący wzrost liczby projektów mobilności kierowanych do studentów, uczestników kształcenia ustawicznego oraz pracowników naukowych, pracowników dydaktycznych i innych pracowników uniwersytetów biorących udział w sojuszach, w porównaniu z innymi projektami mobilności w ramach programu Erasmus+;

12.zauważa jednak, że nie zrealizowano jeszcze pierwotnego celu, jakim jest osiągnięcie płynnej mobilności 50 % studentów z uczestniczących sojuszy, oraz że bez odpowiednich mechanizmów finansowania jego osiągnięcie pozostanie wyzwaniem; w związku z tym wyraża zaniepokojenie potencjalną konkurencją między programami mobilności prowadzonymi przez sojusze a ogólnym uniwersyteckim programem mobilności Erasmus+, jako że korzystają one z tych samych ograniczonych środków finansowych, a cele dotyczące mobilności są ambitniejsze w przypadku sojuszy niż w przypadku ogólnego programu Erasmus+; dlatego wzywa Komisję, aby oceniła te wymogi;

13.wyraża głębokie zaniepokojenie obecnymi zagrożeniami dla wolności akademickiej w niektórych częściach świata, w tym w niektórych państwach członkowskich i państwach nienależących do UE uczestniczących w programie Erasmus+;

14.zaznacza, że sojusze powinny podtrzymywać wartości unijne, odporność demokratyczną i autonomię instytucjonalną, a także wspierać aktywną postawę obywatelską; podkreśla ich rolę jako wielostronnych i wielokulturowych przestrzeni edukacyjnych;

15.z zadowoleniem odnotowuje inicjatywy oparte na wartościach – takie jak współpraca na rzecz solidarności z Ukrainą – oraz globalny zasięg sojuszy, a także rolę sojuszy w przygotowaniach krajów kandydujących ze wschodniego sąsiedztwa i Bałkanów Zachodnich do akcesji;

16.z zadowoleniem odnotowuje inicjatywę „unia umiejętności”, a zwłaszcza planowany wniosek dotyczący przyszłej ścieżki inwestowania i jasnego statusu prawnego sojuszy, gdyż ułatwi to uniwersytetom inicjowanie i prowadzenie projektów europejskich, łączenie zasobów, powiększanie autonomii, ograniczanie obciążeń administracyjnych, przyciąganie finansowania i poszerzanie struktury zarządzania, zwłaszcza w przypadku uniwersytetów z państw nienależących do UE, a także będzie sprzyjać instytucjonalizacji współpracy transgranicznej;

17.podkreśla kluczową rolę uniwersytetów, w tym sojuszy, jeśli chodzi o ochronę i promocję nauki opartej na dowodach, budowę zaufania do dyskursu demokratycznego, wspieranie współpracy opartej na wartościach unijnych oraz podnoszenie atrakcyjności własnej i sektora europejskiego szkolnictwa wyższego dla studentów oraz pracowników dydaktycznych i naukowych z państw nienależących do UE;

18.z zadowoleniem przyjmuje utworzenie FOREU4ALL – wspólnoty praktyków na rzecz sojuszy w ramach inicjatywy Uniwersytety Europejskie; podkreśla jego kluczową rolę w upowszechnianiu innowacji z sojuszy do szerszej społeczności akademickiej, gdyż uniwersytety i inne instytucje szkolnictwa wyższego, które nie są częścią sojuszy, nie powinny być pomijane; przypomina, że polityka i inicjatywy powinny przynosić korzyści całemu systemowi szkolnictwa wyższego;

19.uznaje ważną rolę innych sieci w sektorze szkolnictwa wyższego, które łączą szersze spektrum europejskich uniwersytetów, niezależnie od ich uczestnictwa w sojuszu; podkreśla komplementarność tych sieci z sojuszami i ich potencjał, by przygotować grunt pod zmiany legislacyjne na szczeblu krajowym;

20.podkreśla, że misja uniwersytetów obejmuje wszystkie cztery aspekty składające się na kwadrat wiedzy: kształcenie, badania, innowacje i służbę na rzecz społeczeństwa; podkreśla, że sojusze muszą być ściśle dostosowane do rynku pracy, aby sprostać wyzwaniom związanym z niedoborem umiejętności i konkurencyjnością w Europie;

21.ze szczególnym zaniepokojeniem odnotowuje, że w sojuszach – w obecnych ramach – nieobecne są filary w postaci badań i innowacji, co nie pozwala na wykorzystanie pełnego potencjału współpracy między uniwersytetami uczestniczącymi w sojuszach;

22.zachęca sojusze do pogłębiania powiązań między edukacją a badaniami; podkreśla istotną zdolność sojuszy do budowania transgranicznych sieci doskonałości dla pracowników naukowych oraz do wymiany i upowszechniania wiedzy na szczeblu UE i nie tylko, zwłaszcza w dziedzinach nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM), w tym w dziedzinach strategicznych dla UE;

23.podkreśla, że strategiczna wizja sojuszy uniwersytetów musi znaleźć odzwierciedlenie w kolejnych wieloletnich ramach finansowych, aby zmaksymalizować ich potencjał i wpływ; zwraca się do Komisji, aby oceniła każdy sojusz, co pozwoli zapewnić wsparcie i dostosowane do potrzeb rozwiązania dotyczące ich przyszłego rozwoju;

24.zachęca Komisję, państwa członkowskie i sojusze, aby przeszły od „logiki opartej na projektach” do długoterminowej współpracy transformacyjnej, wprowadzając podejścia do finansowania umożliwiające tę przemianę; podkreśla, że dla sojuszy ważne są możliwości rozwoju; podkreśla, że należy określić cele jakościowe, a nie ilościowe, z naciskiem na transformacyjny wpływ na europejski obszar edukacji;

25.zaznacza, że potrzebne jest skoordynowane, zrównoważone i przewidywalne finansowanie obecnych sojuszy; zwraca się do Komisji, aby rozważyła ograniczenie przyszłych przetargów do kontynuacji sojuszy, które odniosły sukces, tak aby mogły one pogłębić integrację i rozwijać się na bazie osiągniętych wyników; zwraca się do Komisji o zadbanie, aby składanie wniosków i sprawozdawczość były jak najprostsze; zachęca do przyspieszonego procesu odnawiania udanych sojuszy w celu zapewnienia ciągłości finansowania bez nadmiernych obciążenia administracyjnego;

26.uznaje, że istotne jest, by inicjatywa Uniwersytety Europejskie nadal stanowiła część programu Erasmus+, z uwzględnieniem obecnych ram; jednocześnie zwraca się do Komisji, aby zbadała wykonalność odpowiednio dostosowanego rozwiązania na potrzeby finansowania sojuszy w ramach inicjatywy Uniwersytety Europejskie w wieloletnich ramach finansowych na okres po 2027 r., z możliwością utworzenia odrębnego programu umożliwiającego sojuszom planowanie strategiczne, angażowanie się w inicjatywy długoterminowe i nawiązywanie trwałej współpracy;

27.wzywa państwa członkowskie, aby zobowiązały się współfinansować sojusze z budżetów krajowych, i zwraca się do Komisji, aby przedstawiła kompleksową strategię inwestycyjną dla sojuszy, umożliwiającą im realizację poczwórnej misji; zauważa, że strategia ta powinna obejmować synergię z programami UE takimi jak „Horyzont Europa”, Europejski Fundusz Konkurencyjności, Europejski Fundusz Społeczny Plus i Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, tak by optymalizować zasoby, unikać powielania działań, wzmocnić interakcję i współpracę oraz utrzymać konkurencyjność;

28.podkreśla, że rzeczywisty i trwały sukces obejmujący jakość, doskonałość i inkluzywność wymaga tego, by wsparcie dla sojuszy nie pochodziło wyłącznie z budżetu UE, lecz także ze skoordynowanych wkładów ze źródeł krajowych, regionalnych, lokalnych i prywatnych, pod warunkiem że mogą one zagwarantować autonomię uczelni i chronić wolność akademicką;

29.podkreśla, że ściślejsza integracja sojuszy z sektorem prywatnym może przynieść wzajemne korzyści; zachęca do tworzenia partnerstw i do usystematyzowanej współpracy między uniwersytetami a przedsiębiorstwami w celu stworzenia zintegrowanych systemów wspierających innowacyjność i wysokiej jakości szkolenie techniczne i zawodowe oraz ułatwiających studentom wejście na rynek pracy, a także ułatwiających nabywanie i podnoszenie kwalifikacji osobom spoza szkolnictwa wyższego;

30.podkreśla, że należy umocnić międzynarodowy wymiar sojuszy zgodnie m.in. ze strategią Global Gateway i partnerstwami w zakresie talentów; zauważa, że sojusze znajdują się na odpowiednim szczeblu w celu tworzenia partnerstw z krajami spoza UE, w szczególności z krajami kandydującymi, i mogą wzmocnić międzynarodowy wymiar Erasmus+, na przykład za pośrednictwem inicjatywy Erasmus Mundus; zwraca się do Komisji i sojuszy o zadbanie, aby wszyscy uczestniczący partnerzy przestrzegali wartości unijnych i zasady wolności akademickiej oraz przystąpili do Karty Erasmusa dla szkolnictwa wyższego;

31.zauważa, że sojusze testują innowacyjne metody w dziedzinie nauczania i zdobywania wiedzy, np. europejskie ścieżki edukacyjne, mikropoświadczenia, mobilność na potrzeby kształcenia mieszanego i automatyczne uznawanie kwalifikacji; zaznacza, że należy inwestować w bezpieczną infrastrukturę cyfrową i udoskonalić istniejące inicjatywy, np. europejską legitymację studencką;

32.podkreśla, że należy skonsolidować interoperacyjność systemów komputerowych i ujednolicić polityki europejskie i krajowe w celu tworzenia rzeczywistych europejskich wirtualnych kampusów międzyuczelnianych; zachęca do ściślejszej współpracy między sojuszami, aby umożliwić bezpieczną i interoperacyjną identyfikację studentów, rejestrację udziału w zajęciach i wymianę dokumentacji akademickiej, a także inwestycje w integrację nowych technologii edukacyjnych;

33.zaznacza, że należy szerzej stosować mikropoświadczenia, bazując na najlepszych praktykach, w celu integracji sojuszy z szerszym środowiskiem edukacyjnym, tak by tworzyć pomosty między ich pracą a pracą innych instytucji kształcenia pozaformalnego; zauważa, że szkolenia i podnoszenie kwalifikacji uznawane na podstawie mikropoświadczeń mogą ułatwić elastyczną rewizję, rozszerzenie i modernizację stopni naukowych;

34.zwraca się do Komisji, aby rozważyła dodanie kryteriów w ewentualnych przyszłych przetargach, zgodnie z tematami związanymi z europejską autonomią strategiczną i konkurencyjnością, takimi jak odporność, energia, zmiana klimatu, transformacja cyfrowa i umiejętności cyfrowe oraz obronność, jednocześnie pamiętając, że główne cele to wierność wartościom unijnym, doskonałość edukacyjna i innowacyjność;

35.zaznacza, że sojusze powinny dysponować odpowiednimi strukturami i zdolnościami do wspierania transferu z uczelni do biznesu, aby wnosić wkład w realizację ambicji UE dotyczących autonomii strategicznej; wzywa Komisję, aby zlikwidowała bariery utrudniające skuteczną wymianę i gromadzenie wspólnych zasobów i wiedzy, poprzez działania takie jak ułatwianie wspólnej rekrutacji pracowników dydaktycznych i naukowych, a także rozwój i wykorzystywanie współdzielonych obiektów;

36.podkreśla, że potrzebne są skuteczne i dostępne kampanie uświadamiające i informacyjne na temat sojuszy w ramach inicjatywy Uniwersytety Europejskie, sprzyjające większemu zaangażowaniu, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i wśród studentów, gdyż rozpoznawalność tej inicjatywy jest obecnie bardzo niska;

37.wzywa rząd Węgier, aby respektował zasadę praworządności i wartości unijne oraz przeprowadził niezbędne reformy, tak by węgierscy studenci, nauczyciele i naukowcy z uniwersytetów finansowanych z funduszy publicznych mogli korzystać z programu Erasmus+, w tym sojuszy w ramach inicjatywy Uniwersytety Europejskie;

38.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.