(1)Is-settur agrikolu, b’mod partikolari l-bdiewa, li jiżguraw is-sigurtà tal-ikel, qegħdin jiffaċċjaw firxa ta’ sfidi. Il-pandemija tal-COVID-19, l-instabbiltà dejjem akbar fil-kummerċ dinji, l-avvinimenti tat-temp dejjem aktar estremi u l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja li għaddejja bħalissa kontra l-Ukrajna wasslu għal żieda bla preċedent fl-ispejjeż tal-inputs agrikoli relatati mal-enerġija u għal perjodu twil ta’ inflazzjoni għolja, li affettwaw l-ispejjeż tal-bdiewa u l-prezzijiet tal-ikel. B’mod parallel, il-bdiewa jkomplu jwettqu sforzi biex jagħmlu l-produzzjoni tagħhom aktar sostenibbli mill-aspett ambjentali, u jiffaċċjaw piż regolatorju estrem minħabba r-regolamentazzjoni żejda. Ħafna konsumaturi, li jħabbtu wiċċhom ma’ żieda fl-għoli tal-ħajja, qalbu wkoll ix-xejriet tal-konsum tagħhom għal prodotti tal-ikel li huma inqas għaljin. Dawn il-fatturi kollha ta’ hawn fuq komplew iddistabbilizzaw id-distribuzzjoni tal-valur miżjud tul il-katina tal-provvista tal-ikel u żiedu l-livell ta’ inċertezza li fih joperaw il-bdiewa, u b’mod speċjali l-bdiewa b’azjenda agrikola żgħira jew ta’ daqs medju, biex b’hekk qajmu protesti u sfiduċja. Għalhekk huwa xieraq li jiġu adottati miżuri biex jiġu indirizzati dawk l-isfidi u jiġu restawrati l-ekwità u l-fiduċja tal-atturi fil-katina tal-provvista tal-ikel, kif ukoll jiġu protetti l-introjti tal-bdiewa u tiżdied il-fiduċja taż-żgħażagħ fil-professjoni tal-biedja.

(3)Fl-interess ta’ fiduċja u ekwità akbar tul il-katina tal-provvista tal-ikel, it-termini “ġust”, “ekwu” jew termini ekwivalenti, jenħtieġ li jintużaw biss bil-kunsens minn qabel u infurmat tal-bidwi biex jiġu indikati modalitajiet kummerċjali li jiżguraw l-istabbiltà u t-trasparenza fir-relazzjonijiet kummerċjali bejn il-bdiewa u x-xerrejja u l-ipprezzar ikkunsidrat ekwu mill-bdiewa parteċipanti, u li jappoġġaw u jikkontribwixxu għall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, inkluż b’mod li jkun konsistenti mal-Anness I tad-Direttiva (UE) 2024/1760 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill5. Għalhekk huwa essenzjali li jiġi ggarantit ipprezzar trasparenti u li l-valur jiġi ddistribwit b’mod proporzjonali tul il-katina tal-ikel u jirrifletti l-isforzi li jkunu saru u r-riskji li jkunu ġew assunti, minn kull parti, b’mod partikolari l-bdiewa, li jirrappreżentaw il-ħolqa l-aktar vulnerabbli f’dik il-katina.

__________________

5 Id-Direttiva (UE) 2024/1760 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2024 dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva u li temenda d-Direttiva (UE) 2019/1937 u r-Regolament (UE) 2023/2859, (ĠU L, 2024/1760, 5.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1760/oj).

(4)It-terminu “katina tal-provvista qasira” jenħtieġ li jintuża bil-kunsens minn qabel tal-bidwi u biss biex jiġu indikati modalitajiet kummerċjali fejn tkun teżisti rabta diretta jew għadd limitat ta’ intermedjarji bejn il-bidwi, il-kooperattivi jew l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi u l-konsumaturi li tippermetti skambju dwar il-proċess tal-produzzjoni u l-prodott, inkluż permezz ta’ komunikazzjoni mill-bogħod u/jew permezz ta’ intermedjarju li jiżgura tali skambju fil-mument tal-bejgħ. Inkella, dan it-terminu jista’ jintuża wkoll fejn tkun teżisti rabta mill-qrib bejn il-bdiewa u l-konsumaturi, inkluż fil-forma ta’ bejgħ online, jew fejn tkun teżisti prossimità ġeografika bejniethom, inkluż f’kuntesti transfruntieri. Il-prossimità ġeografika jenħtieġ li titkejjel f’termini ta’ distanza jew ħin tat-trasport imqassra. Dan se jinċentiva lill-konsumaturi biex iħallsu prezzijiet li jirremuneraw b’mod ġust lill-bdiewa għal dak li jipproduċu, isaħħaħ u jikkontribwixxi għall-iżvilupp taż-żoni rurali, itejjeb it-trasparenza fir-rigward tal-oriġini u l-metodi ta’ produzzjoni tal-prodotti. Jenħtieġ li dan japplika għall-prodotti magħmula fis-suq uniku u mqiegħda fih. Din l-għodda se tikkontribwixxi biex jiżdiedu t-trasparenza u l-ġustizzja ekonomika u għar-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali, mingħajr preġudizzju għall-funzjonament tas-suq uniku.

(5)Fid-dawl tal-kundizzjonijiet tas-suq, l-aspettattivi dejjem jevolvu tal-konsumatur, l-avvanzi kemm fl-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni kif ukoll fl-istandards internazzjonali rilevanti, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ attiv f’konformità mal-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummiissjoni fir-rigward tal-użu tat-termini fakultattivi li jindikaw modalitajiet kummerċjali relatati mal-allokazzjoni ġusta tal-valur miżjud lill-bdiewa u l-ħolqien u ż-żamma ta’ ktajjen tal-provvista qosra. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa waqt il-ħidma preparatorja tagħha, inkluż fil-livell tal-esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jitwettqu f’konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet5a. B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni li jkunu qed jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.

____________________

(7)Filwaqt li l-Istati Membri jistgħu jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali li jistipulaw rekwiżiti supplimentari għall-użu ta’ termini fakultattivi għal modalitajiet kummerċjali, dawk id-dispożizzjonijiet jenħtieġ li ma jfixklux, ma jillimitawx jew ma jostakolawx l-użu ta’ dawn it-termini għal prodotti magħmula jew ikkummerċjalizzati legalment fi Stat Membru ieħor, jew ma jżidux piż regolatorju għall-bdiewa, speċjalment l-azjendi agrikoli żgħar u ta’ daqs medju.

(8)L-użu ta’ kuntratti bil-miktub għandu rwol importanti fl-akkontabbiltà tal-operaturi, billi jqajjem kuxjenza dwar l-importanza tas-sinjali tas-suq, jadatta l-provvista għad-domanda, itejjeb it-trażmissjoni tal-prezzijiet fil-katina tal-provvista, isaħħaħ it-trasparenza u jipprevjeni u jindirizza prattiki kummerċjali inġusti u jirrispetta ipprezzar li jiżgura remunerazzjoni ġusta għall-bdiewa. Fl-istess ħin, l-użu ta’ kuntratti bil-miktub huwa kruċjali għall-prevenzjoni ta’ prattiki kummerċjali abbużivi frekwenti bħall-pagamenti tard, il-kanċellazzjoni unilaterali tal-ordnijiet u l-emenda retroattiva tat-termini tal-kuntratt. Dawk il-prattiki jaffettwaw b’mod partikolari produtturi żgħar, li ma għandhomx il-mezzi legali li jiddefendu lilhom infushom. Għalhekk, ir-regoli dwar ir-relazzjonijiet kuntrattwali fis-settur tal-ħalib u tal-prodotti tal-ħalib jenħtieġ li jiġu estiżi biex ikopru prodotti għajr il-ħalib mhux ipproċessat, filwaqt li jiġi żgurat l-allinjament mar-regoli dwar ir-relazzjonijiet kuntrattwali applikabbli għal setturi agrikoli oħrajn. Għalhekk, l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri se toħloq qafas għall-produtturi agrikoli, u tipprovdilhom il-protezzjoni meħtieġa biex jieħdu vantaġġ mill-produzzjoni tagħhom u jippjanawha u b’hekk jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-ekonomija lokali.

(9)Sabiex tiżdied il-flessibbiltà għall-Istati Membri u tiġi ssimplifikata l-proċedura għar-rikonoxximent tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi, u b’hekk jitnaqqsu l-ispejjeż tat-tranżazzjonijiet u tittejjeb l-effiċjenza, ir-regoli dwar l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jenħtieġ li jippermettu r-rikonoxximent tagħhom wara talba waħda li tkopri diversi setturi u prodotti. Barra minn hekk, il-produtturi tal-prodotti organiċi għandhom l-abbiltà li jużaw il-possibbiltà eżistenti għall-istabbiliment u r-rikonoxximent tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi biex itejbu l-kollaborazzjoni tagħhom. Il-kriterji għar-rikonoxximent tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi u l-istatuti tagħhom jenħtieġ li jipprevedu wkoll li l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jiġu stabbiliti fuq inizjattiva tal-bdiewa jew, fil-każ tal-frott u l-ħxejjex, fuq inizjattiva tal-produtturi, u jiġu kkontrollati f’konformità mar-regoli li jippermettu lill-bdiewa membri jeżaminaw b’mod demokratiku l-organizzazzjoni u d-deċiżjonijiet tagħhom.

(10)Sabiex jiġi promoss żvilupp sostenibbli ulterjuri, li huwa prinċipju ewlieni tat-Trattat u objettiv prijoritarju għall-politiki tal-Unjoni, u biex jiġu żgurati t-trasparenza, l-istabbiltà u l-ekwità fir-relazzjonijiet kummerċjali bejn il-bdiewa u x-xerrejja tul il-katina tal-provvista, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jirrikonoxxu lil organizzazzjonijiet ta’ produtturi li jfittxu li jilħqu għanijiet speċifiċi b’termini fakultattivi għall-modalitajiet kummerċjali, bħal “ġust”, “ekwu” jew termini ekwivalenti, u “katina tal-provvista qasira”. Barra minn hekk, il-promozzjoni tal-użu ta’ tali termini jista’ jgħin biex il-konsumaturi jiġu edukati dwar l-impatt tal-għażliet tal-konsum tagħhom fuq l-ekwità soċjali u s-sostenibbiltà ekonomika fis-settur agroalimentari.

(11)Sabiex jiġi żgurat standard tal-għajxien ġust għall-bdiewa, tissaħħaħ il-pożizzjoni ta’ negozjar tagħhom fil-konfront ta’ proċessuri u atturi oħrajn fil-katina tal-provvista u tiġi prevista distribuzzjoni aktar ġusta tal-valur miżjud tul il-katina tal-provvista, il-possibbiltà ta’ negozjar ta’ termini kuntrattwali f’isem il-membri tagħhom jenħtieġ li tiġi estiża għal organizzazzjonijiet ta’ produtturi mhux rikonoxxuti, inklużi kooperattivi, f’konformità mal-liġi nazzjonali, għal parti mill-produzzjoni tagħhom jew għall-produzzjoni kollha tagħhom, dment li dawn l-organizzazzjonijiet ikunu diġà ressqu applikazzjoni għar-rikonoxximent quddiem Stat Membru fi żmien perjodu massimu ta’ 5 snin wara t-tressiq tal-applikazzjoni għar-rikonoxximent. Sabiex jiġi żgurat trattament ugwali mal-membri ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi rikonoxxuti, din il-possibbiltà jenħtieġ li tkun soġġetta għal limiti xierqa. B’mod partikolari, l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi mhux rikonoxxuti li jibbenefikaw minn dik il-possibbiltà jenħtieġ li jikkonformaw mal-kriterji ta’ rikonoxximent stabbiliti fil-livell tal-Unjoni u jinvolvu ruħhom fl-attivitajiet stabbiliti fir-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill7, inkluża l-konċentrazzjoni tal-provvista u t-tqegħid tal-prodotti tal-membri tagħhom fis-suq.

__________________

7 Ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, (KE) Nru 1037/2001 u (KE) Nru 1234/2007 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 671, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1308/oj).

(12)Sabiex tissaħħaħ il-pożizzjoni ta’ negozjar tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi rikonoxxuti u jiġi żgurat l-iżvilupp vijabbli tal-produzzjoni agrikola, l-assoċjazzjonijiet rikonoxxuti ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi jenħtieġ li jitħallew jinnegozjaw termini kuntrattwali f’isem il-membri tagħhom, inkluż il-prezz, għal xi parti mill-produzzjoni tal-membri tagħhom jew għall-produzzjoni tal-membri kollha tagħhom, ħlief għall-frott u l-ħaxix kemm-il darba ma jkunx espressament mitlub mill-assoċjazzjonijiet tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi. Din il-possibbiltà jenħtieġ li tkun permessa, soġġett għas-salvagwardja li l-organizzazzjonijiet li jkunu membri ta’ dawk l-assoċjazzjonijiet ma jkunux ukoll membri ta’ assoċjazzjoni oħra ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi u l-volum ta’ prodotti koperti mill-attivitajiet tal-assoċjazzjoni ma jkunx aktar minn 33 % tal-produzzjoni nazzjonali totali ta’ kwalunkwe Stat Membru partikolari jew 5 % tal-produzzjoni fl-Unjoni kollha kemm hi. Sabiex tinżamm kompetizzjoni effettiva fis-suq, jenħtieġ ukoll li l-assoċjazzjonijiet rikonoxxuti ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi ma jitħallewx jinnegozjaw termini kuntrattwali meta dawk l-assoċjazzjonijiet jinkludu organizzazzjonijiet ta’ produtturi mhux rikonoxxuti.

(13)Sabiex jiġi pprevenut li x-xerrejja jfixklu l-pożizzjoni ta’ negozjar tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi, jenħtieġ li jiġu stabbiliti salvagwardji xierqa għall-kuntatti bejn ix-xerrejja u l-membri ta’ dawk l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi. Filwaqt li x-xerrejja jistgħu jikkuntattjaw lill-membri tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi, dawk il-kuntatti jenħtieġ li ma jfixklux l-objettivi tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi, jew il-konċentrazzjoni tal-provvista u t-tqegħid tal-prodotti fis-suq. B’mod parallel, huwa rrakkomandat li, minbarra l-għodod diġitali standardizzati, il-bdiewa jenħtieġ li jkollhom ukoll il-benefiċċju ta’ formati ta’ kuntratti standard li jistgħu jimtlew faċilment li jkunu disponibbli fil-livell nazzjonali u li jkunu jistgħu jintbagħtu permezz tal-posta elettronika, sabiex titnaqqas il-burokrazija żejda. Barra minn hekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jipprovdu korsijiet ta’ taħriġ online u struzzjonijiet li jistgħu jiġu aċċessati faċilment għall-abbozzar u r-reġistrazzjoni tal-kuntratti.

(15)Ċerti Stati Membri ddeċidew li l-konsenji kollha ta’ prodotti agrikoli fit-territorju tagħhom għandhom ikunu koperti minn kuntratti bil-miktub bejn il-partijiet. Meta l-Istati Membri ma jużawx din il-possibbiltà, il-bdiewa, l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jew l-assoċjazzjonijiet ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi jistgħu jitolbu l-użu ta’ kuntratti bil-miktub. Madankollu, minħabba l-pożizzjoni ta’ negozjar aktar dgħajfa tal-bdiewa u l-biża’ ta’ ritaljazzjoni kummerċjali mix-xerrejja, jista’ jkun diffiċli għall-bdiewa u għall-assoċjazzjonijiet tagħhom li jagħmlu talba bħal din. Sabiex jiżdiedu l-fiduċja, it-trasparenza u l-effiċjenza fil-katina tal-provvista u biex il-bdiewa, l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi u l-assoċjazzjonijiet kollha ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-użu ta’ kuntratti bil-miktub, il-konsenji ta’ prodotti agrikoli fl-Unjoni minn bidwi, organizzazzjoni ta’ produtturi jew assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi lil proċessur, distributur jew bejjiegħ bl-imnut jenħtieġ li jkunu koperti minn kuntratt bil-miktub. Jenħtieġ li l-Istati Membri, fuq talba ta’ organizzazzjoni interprofessjonali jew organizzazzjoni meqjusa bħala fil-biċċa l-kbira rappreżentattiva ta’ settur agrikolu, ikunu jistgħu jiddeċiedu jekk jeżentawx ċerti setturi speċifiċi mir-rekwiżit ta’ kuntratt bil-miktub.

(16)Sabiex jitqiesu aħjar is-sinjali tas-suq u biex tittejjeb it-trażmissjoni tal-prezzijiet, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jirrikjedu l-użu ta’ kuntratti bil-miktub għall-konsenja ta’ prodotti agrikoli minn produtturi għajr il-bdiewa, minn organizzazzjonijiet ta’ produtturi jew assoċjazzjonijiet ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi, u jenħtieġ li jirrikjedu li l-produtturi jużaw offerti bil-miktub għal kuntratti għall-konsenja ta’ prodotti agrikoli. Fl-interess tas-sempliċità u t-tnaqqis tal-ispejjeż tat-tranżazzjonijiet, dan ir-Regolament jenħtieġ li jistabbilixxi ċerti eċċezzjonijiet għall-użu meħtieġ ta’ kuntratti bil-miktub jew offerti bil-miktub għal kuntratti u jippermetti lill-Istati Membri jeżentaw ċerti konsenji mill-użu meħtieġ ta’ kuntratti bil-miktub jew offerti bil-miktub, filwaqt li jħalli lill-bdiewa u lill-assoċjazzjonijiet tagħhom il-possibbiltà li jitolbu l-użu ta’ kuntratti bil-miktub jew offerti bil-miktub meta ma jkunx hemm tali obbligu. Din il-flessibbiltà jenħtieġ li tiġi applikata mingħajr ma tiġi kompromessa l-protezzjoni tal-bdiewa, filwaqt li l-eċċezzjonijiet jenħtieġ li jiġu definiti b’mod ċar sabiex jiġu pprevenuti l-interpretazzjonijiet abbużivi u ċ-ċirkumvenzjoni tal-obbligi kuntrattwali.

(17)L-użu meħtieġ ta’ kuntratti bil-miktub għall-konsenja ta’ prodotti agrikoli u l-kundizzjonijiet bażiċi għall-użu tagħhom jenħtieġ li jiġu stabbiliti fil-livell tal-Unjoni, filwaqt li jiġi żgurat li d-dritt tal-partijiet li jinnegozjaw l-elementi kollha tal-kuntratti tagħhom ma jkunx ristrett lil hinn minn dak li huwa strettament meħtieġ. Madankollu, l-Istati Membri jenħtieġ li ma jinżammux milli jieħdu miżuri aktar stretti biex jiġġieldu l-prattiki kummerċjali żleali fil-katina tal-provvista agrikola u tal-ikel, dment li dawk il-miżuri jkunu xierqa u proporzjonati għall-objettivi tagħhom, u jkunu kompatibbli mad-Direttiva UE 2019/633. Is-simplifikazzjoni tal-proċess ta’ kuntrattar, b’mod partikolari permezz ta’ mudelli u formati standardizzati u diġitalizzati li jistgħu jintbagħtu permezz tal-posta elettronika, hija essenzjali sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni effettiva u ġusta ta’ dawn ir-regoli, b’mod speċjali fil-każ tal-produtturi żgħar, filwaqt li jenħtieġ li tiġi żgurata flessibbiltà biżżejjed biex titqies kif xieraq id-diversità tas-settur tal-biedja.

(18)Sabiex il-partijiet jiġu mħeġġa jilħqu ftehim bonarju f’każ ta’ tilwim dwar il-konklużjoni jew ir-rieżami ta’ kuntratt bil-miktub, l-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu mekkaniżmi ta’ medjazzjoni. Dawk il-mekkaniżmi ta’ medjazzjoni jenħtieġ li jibqgħu kompletament volontarji għall-partijiet kollha. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li meta ma jkun hemm l-ebda ftehim dwar il-formalizzazzjoni, l-interpretazzjoni jew it-twettiq ta’ kuntratt, il-partijiet ikunu jistgħu jitolbu medjazzjoni. L-Istati Membri jenħtieġ li jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar il-qafas legali jew il-mekkaniżmi ta’ medjazzjoni fis-seħħ fit-territorju tagħhom, u l-Kummissjoni tista’ tiffaċilita l-iskambji tal-aħjar prattiki dwar dawk l-oqfsa legali jew il-mekkaniżmi.

(19)Sabiex jiġi ffaċilitat il-funzjonament tal-mekkaniżmi tat-trażmissjoni tal-prezzijiet, fejn il-prezz finali pagabbli għall-konsenja ta’ prodotti agrikoli jiġi kkalkolat billi jiġu kkombinati diversi fatturi stabbiliti fil-kuntratt, dawk il-fatturi jenħtieġ li jinkludu indikaturi, indiċijiet jew metodi ta’ kalkolu oġġettivi li huma faċilment komprensibbli mill-partijiet. Sabiex jiġi evitat li l-bdiewa jkunu mġiegħla jbigħu b’mod sistematiku taħt l-ispejjeż tal-produzzjoni tagħhom, l-indikaturi, l-indiċijiet u l-metodi tal-kalkolu tal-prezz finali jenħtieġ li jirriflettu l-bidliet fil-kundizzjonijiet tas-suq u fl-ispejjeż tal-produzzjoni tal-prodotti agrikoli kkonsenjati. Il-prezz finali jenħtieġ li jkopri l-ispejjeż sħaħ tal-produzzjoni inkluża r-remunerazzjoni ġusta tal-produtturi u l-ispejjeż totali għas-servizzi addizzjonali. L-Osservatorju tal-Katina Agroalimentari tal-UE (AFCO) jista’ jintuża biex jipprovdi informazzjoni dwar il-prezzijiet fil-katina agroalimentari, fl-istrutturi tal-kostijiet, kif ukoll dwar id-distribuzzjoni tal-marġnijiet u tal-valur miżjud, filwaqt li jaderixxi mar-regoli dwar il-kunfidenzjalità u l-kompetizzjoni. Is-swieq bl-ingrossa jista’ jkollhom rwol importanti fil-bini ta’ mekkaniżmi tal-prezzijiet. Dawn huma strutturi akkreditati li jistgħu jiżguraw it-trasparenza tal-prezzijiet u jikkontribwixxu għal distribuzzjoni aktar ibbilanċjata tul il-katina tal-valur.

(20)Meta titqies il-pożizzjoni ta’ negozjar vulnerabbli tal-bdiewa u tal-organizzazzjonijiet tagħhom, il-każijiet reċenti ta’ volatilità sinifikanti fl-ispejjeż tal-inputs agrikoli u fil-prezzijiet tas-suq, u l-ħtieġa ta’ trażmissjoni aktar effiċjenti tal-prezzijiet fil-katina tal-provvista, il-kuntratti b’tul ta’ żmien ta’ aktar minn 6 xhur u 12-il xahar għas-setturi li jinnegozjaw fis-swieq tal-futuri jenħtieġ li jinkludu klawżola ta’ reviżjoni li tista’ tiġi skattata mill-bdiewa u mill-organizzazzjonijiet tagħhom. Tali klawżola jenħtieġ li tippermetti lill-bdiewa jitolbu fi kwalunkwe mument wara l-perjodu ta’ 6 xhur reviżjoni tal-elementi tal-kuntratt u tippermettilhom itemmu l-kuntratt f’każ li ma jintlaħaq l-ebda ftehim dwar reviżjoni, mingħajr indħil mad-dritt tal-partijiet li jinnegozjaw possibbiltajiet oħrajn għar-reviżjoni tal-kuntratt. Jenħtieġ li jkun possibbli li dawk il-kuntratti jiġu riveduti fid-dawl ta’ ċirkostanzi mhux previsti, bħall-avvenimenti tat-temp estremi, it-tifqigħat ta’ mard tal-annimali, it-sjonijiet ġeopolitiċi, jew kwalunkwe raġuni oħra li tipprevjeni l-prezz miftiehem milli jkopri l-ispejjeż tal-bdiewa, li jikkontribwixxi għal protezzjoni aħjar tal-bdiewa kontra l-volatilità tas-suq u għall-adattament aħjar tagħhom għar-realtajiet ekonomiċi.

(21)Sabiex tissaħħaħ it-trasparenza kuntrattwali u jkun hemm kontribut għal prattiki kummerċjali aktar ġusti, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jirrikjedu, fejn ikun iġġustifikat, ir-reġistrazzjoni ta’ kuntratti bil-miktub għall-konsenja ta’ prodotti agrikoli.

(22)Ċerti inizjattivi ta’ kooperazzjoni vertikali u orizzontali li jikkonċernaw prodotti agrikoli u tal-ikel, li għandhom l-għan li japplikaw rekwiżiti li jistgħu jkunu aktar stretti, f’termini etiċi u soċjali, mir-rekwiżiti obbligatorji, jista’ jkollhom effetti pożittivi fuq l-objettiv tal-politika agrikola komuni li jiġi żgurat standard tal-għajxien ġust għall-komunità agrikola u fuq l-objettiv tal-iżvilupp soċjoekonomiku u sostenibbli taż-żoni rurali fl-Unjoni. Għalhekk, f’ċirkostanzi speċifiċi, inizjattivi bħal dawn jenħtieġ li ma jkunux soġġetti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

(23)F’perjodi ta’ żbilanċ serju fis-suq, kategoriji speċifiċi ta’ azzjonijiet kollettivi minn operaturi privati jistgħu jikkontribwixxu għall-istabbilizzazzjoni tas-setturi kkonċernati. Bil-ħsieb li jiġi żgurat li l-operaturi privati jkollhom ir-riżorsi meħtieġa biex jimplimentaw dawn l-azzjonijiet, il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista’ tagħmel disponibbli riżorsi tal-Unjoni mir-riżerva għall-agrikoltura biex tappoġġa dawn l-azzjonijiet, filwaqt li tiżgura l-fattibbiltà u tevita li jkun hemm impatt negattiv fuq il-pagamenti diretti. F’dak ir-rigward, il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħmel disponibbli wkoll sorsi ta’ finanzjament oħra tal-Unjoni, jekk ikun meħtieġ. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jallokaw ukoll riżorsi nazzjonali addizzjonali.

(26)Sabiex tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-bdiewa fil-katina tal-provvista tal-ikel, jenħtieġ li jiġu emendati diversi dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) 2021/2115 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill8 fir-rigward tat-tipi ta’ intervent f’ċerti setturi. Dawn l-emendi għandhom l-għan li jappoġġaw lill-bdiewa biex isiru jew jibqgħu membri ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi jew assoċjazzjonijiet ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi rikonoxxuti skont ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013, fid-dawl tar-rwol pożittiv li dawn l-organizzazzjonijiet u l-assoċjazzjonijiet għandhom fit-tisħiħ tas-setgħa ta’ negozjar tal-produtturi. Barra minn hekk, biex jiġi żgurat appoġġ aktar effiċjenti u mmirat tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi permezz tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK, jenħtieġ li tiġi prevista l-possibbiltà ta’ żieda fl-assistenza finanzjarja tal-Unjoni għall-programmi operazzjonali f’ċerti setturi, filwaqt li tiġi żgurata l-fattibbiltà u jiġi evitat li jkun hemm impatt negattiv fuq il-pagamenti diretti.

__________________

8 Ir-Regolament (UE) 2021/2115 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta’ Diċembru 2021 li jistabbilixxi regoli dwar l-appoġġ għall-pjanijiet strateġiċi li għandhom jitfasslu mill-Istati Membri skont il-Politika Agrikola Komuni (Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK) u ffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija (FAEG) u mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1305/2013 u (UE) Nru 1307/2013, (ĠU L 435, 6.12.2021, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2115/oj).

(30)Sabiex jiġi appoġġat l-istabbiliment ta’ tipi ta’ intervent fis-setturi l-oħrajn imsemmija fl-Artikolu 42(f), tar-Regolament (UE) 2021/2115, jenħtieġ li, mill-2025, l-Istati Membri jingħataw aktar flessibbiltà biex jaġġustaw l-allokazzjoni tal-fondi għal dawn is-setturi billi jużaw sa 6 % tal-allokazzjonijiet tagħhom għal pagament dirett filwaqt li tiġi żgurata l-fattibbiltà u jiġi evitat li jkun hemm impatt negattiv fuq il-pagamenti diretti.

(32)Bil-għan li jiġi żgurat li jkunu jistgħu jsiru disponibbli għall-Istati Membri, b’mod ġust u trasparenti, riżorsi tal-Unjoni mir-riżerva għall-agrikoltura sabiex jiġu appoġġati azzjonijiet kollettivi minn operaturi privati f’perjodi ta’ żbilanċ serju fis-suq, il-possibbiltà li tintuża r-riżerva għall-agrikoltura jenħtieġ li tiġi estiża għall-appoġġ ta’ azzjonijiet kollettivi meta l-Kummissjoni tiddeċiedi li r-regoli tal-kompetizzjoni ma japplikawx għal dawk l-azzjonijiet filwaqt li tiġi żgurata l-fattibbiltà u jiġi evitat li jkun hemm impatt negattiv fuq il-pagamenti diretti.

1.It-termini “ġust”, “ekwu” jew termini ekwivalenti għal dawn it-termini jistgħu jintużaw biss, waħedhom jew flimkien ma’ termini oħrajn, fuq it-tikkettar, fil-preżentazzjoni, fuq materjal ta’ reklamar jew fuq dokumenti kummerċjali ta’ prodott tas-setturi elenkati fl-Artikolu 1(2) li jitqiegħed fis-suq, bil-kunsens minn qabel tal-bdiewa jew tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, dment li dawn it-termini jintużaw biex jinformaw lix-xerrejja dwar il-modalitajiet eżistenti għall-organizzazzjoni tal-produzzjoni, tad-distribuzzjoni jew tat-tqegħid fis-suq, li tal-inqas jikkontribwixxu għal:

(a)l-istabbiltà, inkluż permezz ta’ kuntratti bejn il-produtturi u x-xerrejja biex l-impatt tal-inċertezzi ekonomiċi jiġi limitat, it-traċċabbiltà u t-trasparenza fir-relazzjonijiet tal-bdiewa max-xerrejja tul il-katina tal-provvista,

(b)prezz meqjus ekwu u remunerattiv mill-bdiewa parteċipanti għall-prodotti u x-xogħol tagħhom ukoll abbażi tal-indikazzjonijiet ipprovduti mill-Osservatorju tal-Katina Agroalimentari tal-UE (AFCO);

(c)inizjattivi kollettivi u soċjoekonomiċi li jfittxu li jilħqu wieħed jew aktar mill-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti li jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-komunitajiet rurali.

2.It-terminu “katina tal-provvista qasira” jista’ jintuża biss, waħdu jew flimkien ma’ termini oħrajn, fuq it-tikkettar, fil-preżentazzjoni, fuq materjal ta’ reklamar jew fuq dokumenti kummerċjali ta’ prodott tas-setturi elenkati fl-Artikolu 1(2), li hu prodott jew imqiegħed fis-suq uniku, bil-kunsens minn qabel tal-bdiewa jew tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, dment li t-terminu jintuża biex jinforma lix-xerrejja dwar il-modalitajiet eżistenti għall-organizzazzjoni tal-produzzjoni, tad-distribuzzjoni jew tat-tqegħid fis-suq, li jipprevedu tal-anqas waħda mill-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)rabta diretta jew b’għadd limitat ta’ intermedjarji bejn il-bidwi, il-kooperattiva jew l-organizzazzjoni ta’ produtturi u l-konsumatur finali tal-prodott, jew

(b)rabta mill-qrib, u prossimità ġeografika, mifhuma bħala distanza qasira jew ħin tat-trasport qasir, inkluż f’kuntesti transfruntiera, bejn il-bidwi, il-kooperattiva jew l-organizzazzjoni ta’ produtturi u l-konsumatur finali tal-prodott.

Il-Kummissjoni tista’ tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 227 sabiex tissupplimenta dan ir-Regolament billi tispeċifika ulterjorment il-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1, il-punti (a), (b) u (c), u fil-paragrafu 2, il-punti (a) u (b), filwaqt li jitqies kwalunkwe standard internazzjonali rilevanti u skemi ċċertifikati tal-kwalità relatati.

a)il-konsenja ta’ ħalib u prodotti tal-ħalib minn produtturi li ma humiex koperti mill-paragrafu 1 għandha tkun koperta minn kuntratt bil-miktub;

b)l-organizzazzjoni tal-produtturi, l-assoċjazzjonijiet ta’ organizzazzjonijiet tal-produtturi jew il-bdiewa għandhom jagħmlu offerta bil-miktub għal kuntratt għall-konsenja tal-ħalib u tal-prodotti tal-ħalib għall-ewwel xerrejja.

L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu mekkaniżmu ta’ medjazzjoni biex ikopri l-każijiet li fihom ma jkun hemm l-ebda ftehim reċiproku dwar il-formalizzazzjoni, l-interpretazzjoni jew l-issodisfar ta’ kuntratt imsemmi fil-paragrafi 1 u 2 jew biex jiġi rivedut tali kuntratt. Dan il-mekkaniżmu għandu jkun volontarju għall-partijiet kontraenti u imparzjali u jista’ jinkludi rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tal-bdiewa.

L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar il-qafas legali għall-mekkaniżmi ta’ medjazzjoni disponibbli fit-territorju tagħhom.

(b)issir bil-miktub, kemm jekk fuq karta jew f’forma diġitali, u

(i)il-prezz pagabbli għall-konsenja b’indikazzjoni espliċita tal-pagamenti kollha, inklużi l-iskontijiet applikabbli, li għandu:

–jiġi kkalkolat billi jiġu kkombinati diversi fatturi oġġettivi, verifikabbli u li ma jistgħux jiġu manipulati stabbiliti fil-kuntratt, li għandhom jinkludu indikaturi, indiċijiet jew metodi ta’ kalkolu oġġettivi tal-prezz finali, li huma faċilment aċċessibbli u komprensibbli u li jirriflettu l-bidliet fil-kundizzjonijiet tas-suq, fl-inflazzjoni u fl-ispejjeż sħaħ tal-produzzjoni, inkluża r-remunerazzjoni tal-bdiewa, fl-ispejjeż totali għas-servizzi addizzjonali, il-kwantitajiet ikkonsenjati u l-kwalità jew il-kompożizzjoni tal-ħalib u tal-prodotti tal-ħalib ikkonsenjati.

(iii)it-tul ta’ żmien tal-kuntratt, li jista’ jinkludi tul ta’ żmien definit jew indefinit bi klawżola ta’ terminazzjoni. Fil-każ ta’ kuntratt b’tul ta’ żmien minimu ta’ aktar minn 6 xhur il-kuntratt għandu jinkludi klawżola ta’ reviżjoni li tista’ tiġi skattata mill-bidwi, minn organizzazzjoni ta’ produtturi jew minn assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi abbażi ta’ ċirkostanzi mhux imbassra, bħall-avvenimenti ta’ temp estrem, tifqigħat ta’ mard tal-annimali, tensjonijiet ġeopolitiċi jew kwalunkwe raġuni oħra li tipprevjeni li l-prezz miftiehem ikopri l-ispejjeż tal-bdiewa;

(iv)id-dettalji rigward il-perjodi ta’ ħlas, il-proċeduri u l-mument li fih is-sjieda u r-riskju jiġu trasferiti;

(a)il-ħalib jew il-prodotti tal-ħalib ikkonċernati jiġu kkonsenjati minn membru ta’ organizzazzjoni ta’ produtturi jew ta’ kooperattiva lill-organizzazzjoni ta’ produtturi jew lill-kooperattiva li jkun membru tagħha dment li l-istatuti ta’ dik l-organizzazzjoni ta’ produtturi jew kooperattiva jew ir-regoli u d-deċiżjonijiet previsti f’dawn l-istatuti, jew derivati minnhom, ikun fihom dispożizzjonijiet li jkollhom objettivi simili għad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 4;

imħassar

imħassar

(a)il-konsenja tikkonċerna prodotti ta’ valur daqs il-limitu, jew inqas minnu, li għandu jiġi ddeterminat mill-Istat Membru, li ma għandux ikun aktar minn EUR 4 000;

7.Meta skont il-paragrafu 5, il-punt (d), jew il-paragrafu 6, kuntratt bil-miktub jew offerta bil-miktub għal kuntratt ma tkunx meħtieġa, bidwi, organizzazzjoni ta’ produtturi, jew assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi jistgħu jirrikjedu li konsenja ta’ ħalib jew prodotti tal-ħalib tkun is-suġġett ta’ kuntratt bil-miktub jew ta’ offerta bil-miktub għal kuntratt. Tali kuntratt jew offerta għal kuntratt għandha tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 4 u fil-paragrafu 8, l-ewwel subparagrafu.

L-elementi kollha tal-kuntratti għall-konsenja ta’ ħalib jew ta’ prodotti tal-ħalib konklużi bejn il-bdiewa, l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jew l-assoċjazzjonijiet ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi u l-kolletturi, il-proċessuri, id-distributuri jew il-bejjiegħa bl-imnut, inklużi l-elementi u l-komponenti tagħhom imsemmija fil-paragrafu 4, il-punt (c), għandhom jiġu nnegozjati liberament bejn il-partijiet, mingħajr preġudizzju tar-rekwiżiti addizzjonali introdotti mill-Istati Membri.

10.L-Istati Membri li jużaw l-għażliet imsemmija f’dan l-Artikolu għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar kif jiġu applikati.

(a)huma magħmula minn produtturi f’settur wieħed jew f’diversi setturi elenkati fl-Artikolu 1(2), u huma kkontrollati minn membri bdiewa, jew, fil-każ tas-settur tal-frott u l-ħxejjex, produtturi f’konformità mal-Artikolu 153(2), il-punt (c);

(b)ikunu ffurmati fuq inizjattiva tal-bdiewa, jew, fil-każ tas-settur tal-frott u l-ħxejjex, tal-produtturi, u jwettqu mill-inqas waħda mill-attivitajiet li ġejjin:;

1a.B’deroga mill-Artikolu 101(1) tat-TFUE, organizzazzjoni ta’ produtturi rikonoxxuta skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, jew organizzazzjoni ta’ produtturi, inkluża kooperattiva, jew kwalunkwe forma legali ekwivalenti oħra reġistrata f’konformità mal-liġi nazzjonali, li ma tkunx ġiet rikonoxxuta bħala organizzazzjoni ta’ produtturi minn Stat Membru, iżda li tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u tal-Artikolu 154, tista’ tippjana l-produzzjoni, tottimizza l-ispejjeż tal-produzzjoni, tqiegħed fis-suq u tinnegozja kuntratti għall-provvista ta’ prodotti agrikoli, f’isem il-membri tagħha għall-produzzjoni kollha tagħhom jew għal parti minnha.

B’deroga mill-paragrafu 1a u mill-ewwel subparagrafu, assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi rikonoxxuta skont l-Artikolu 156(1) tista’ twettaq ukoll l-attivitajiet imsemmija fil-paragrafu 1a, l-ewwel subparagrafu, bl-eċċezzjoni tas-settur tal-frott u l-ħxejjex sakemm dan ma jintalabx espressament minn assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi, dment li:

(d)il-volum ta’ prodotti koperti mill-attivitajiet imsemmija fil-paragrafu 1a, l-ewwel subparagrafu ma jkunx aktar minn 33 % tal-produzzjoni nazzjonali totali ta’ kwalunkwe Stat Membru partikolari jew 5 % tal-produzzjoni tal-UE kollha kemm hi.

2a.L-istatuti ta’ organizzazzjoni ta’ produtturi għandhom jiżguraw li jintlaħaq l-objettiv tal-konċentrazzjoni tal-provvista, b’mod partikolari billi jiżguraw li l-organizzazzjoni tal-produtturi tinnegozja u tiddetermina l-elementi essenzjali tal-bejgħ bħall-prezz, il-kwalità u l-volum. L-istatuti jistgħu jipprevedu l-possibbiltà li l-membri jkunu f’kuntatt dirett max-xerrejja, dment li tali kuntatt dirett ma jipperikolax l-objettivi li trid tilħaq l-organizzazzjoni ta’ produtturi, jew il-konċentrazzjoni tal-provvista u t-tqegħid ta’ prodotti fis-suq mill-organizzazzjoni ta’ produtturi. Il-konċentrazzjoni tal-provvista u tqegħid tal-prodotti fis-suq għandhom jitqiesu li jkunu ġew żgurati jekk l-elementi essenzjali tal-bejgħ bħall-prezz, il-kwalità u l-volum jiġu nnegozjati u ddeterminati mill-organizzazzjoni ta’ produtturi.

imħassar

(a)il-konsenja ta’ prodotti agrikoli minn produtturi li ma humiex koperti mill-paragrafu 1 għandha tkun koperta minn kuntratt bil-miktub,

(b)l-organizzazzjoni tal-produtturi, l-assoċjazzjonijiet ta’ organizzazzjonijiet tal-produtturi jew il-bdiewa għandhom jagħmlu offerta bil-miktub għal kuntratt għall-konsenja ta’ prodotti agrikoli lill-ewwel xerrejja.

L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu mekkaniżmu ta’ medjazzjoni biex ikopri każijiet li fihom ma jkun hemm l-ebda ftehim reċiproku dwar il-formalizzazzjoni, l-interpretazzjoni u l-issodisfar ta’ kuntratt imsemmi fil-paragrafi 1 u 2 jew dwar tali kuntratt. Dak il-mekkaniżmu għandu jkun volontarju għall-partijiet kontraenti u imparzjali. Dak il-mekkaniżmu jista’ jinvolvi rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tal-bdiewa.

L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar il-qafas legali tal-medjazzjoni jew il-mekkaniżmi ta’ medjazzjoni disponibbli fit-territorju tagħhom.

(b)issir bil-miktub, kemm jekk fuq karta jew f’forma diġitali, u

(i)il-prezz pagabbli għall-konsenja b’indikazzjoni espliċita tal-pagamenti kollha, inklużi l-iskontijiet applikabbli, li għandu:

–jiġi kkalkolat billi jiġu kkombinati diversi fatturi oġġettivi, verifikabbli u li ma jistgħux jiġu mmanipulatti stabbiliti fil-kuntratt, li għandhom jinkludu indikaturi, indiċijiet jew metodi ta’ kalkolu oġġettivi tal-prezz finali, li huma faċilment aċċessibbli u komprensibbli u li jirriflettu l-bidliet fil-kundizzjonijiet tas-suq, fl-inflazzjoni, fl-ispejjeż sħaħ tal-produzzjoni, inkluża r-remunerazzjoni tal-bdiewa, fl-ispejjeż totali għas-servizzi addizzjonali, il-kwantitajiet ikkonsenjati u l-kwalità jew il-kompożizzjoni tal-prodotti agrikoli ikkonsenjati; għal dak il-għan, l-Istati Membri jew l-awtoritajiet reġjonali jistgħu jiddeterminaw indikaturi, li għandhom jiġu ppubblikati online għall-użu fil-kuntratti, f’konformità ma’ kriterji oġġettivi bbażati fuq studji mwettqa dwar il-produzzjoni u l-katina tal-provvista tal-ikel, id-data pprovduta mill-organizzazzjonijiet interprofessjonali rikonoxxuti f’konformità mal-Artikolu 157(1), u d-data mill-Osservatorju tal-Katina Agroalimentari tal-UE. Il-partijiet għall-kuntratti għandhom ikunu liberi li jirreferu għal dawn l-indikaturi jew għal kwalunkwe indikatur ieħor li huma jqisu rilevanti.

(iii)it-tul ta’ żmien tal-kuntratt, li jista’ jinkludi tul ta’ żmien definit jew tul ta’ żmien indefinit bi klawżoli ta’ terminazzjoni. Fil-każ ta’ kuntratti b’tul ta’ żmien minimu ta’ aktar minn 6 xhur u 12-il xahar għas-setturi li jinnegozjaw fis-swieq tal-futuri, il-kuntratt għandu jinkludi klawżola ta’ reviżjoni li tista’ tiġi skattata mill-bidwi, minn organizzazzjoni ta’ produtturi jew minn assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi, abbażi ta’ ċirkostanzi mhux imbassra, bħall-avvenimenti ta’ temp estrem, tifqigħat ta’ mard tal-annimali, tensjonijiet ġeopolitiċi, jew kwalunkwe raġuni oħra li tipprevjeni li l-prezz miftiehem ikopri l-ispejjeż tal-bdiewa;

(iv)id-dettalji rigward il-perjodi ta’ pagament, il-proċeduri u l-mument li fih is-sjieda u r-riskju jiġu ttrasferiti,

(a)Il-prodotti agrikoli kkonċernati jiġu kkonsenjati minn membru ta’ organizzazzjoni ta’ produtturi jew minn kooperattiva lill-organizzazzjoni ta’ produtturi jew lill-kooperattiva li jkun membru tagħha dment li l-istatuti ta’ dik l-organizzazzjoni ta’ produtturi jew kooperattiva jew ir-regoli u d-deċiżjonijiet previsti f’dawn l-istatuti, jew derivati minnhom, ikun fihom dispożizzjonijiet li jkollhom objettivi simili għad-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 4, il-punti (a), (b) u (c);

imħassar

imħassar

(a)il-konsenja tikkonċerna prodotti ta’ valur daqs il-limitu, jew inqas minnu, li għandu jiġi ddeterminat mill-Istat Membru, li ma għandux ikun ta’ aktar minn EUR 4 000;

7.Meta skont il-paragrafu 5, il-punt (d), jew il-paragrafi 6 u 6a, kuntratt bil-miktub jew offerta bil-miktub għal kuntratt ma tkunx meħtieġa, bidwi, organizzazzjoni ta’ produtturi jew assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi, tista’ tirrikjedi li kwalunkwe konsenja ta’ prodotti agrikoli lil proċessur, distributur jew bejjiegħ bl-imnut tkun is-suġġett ta’ kuntratt bil-miktub bejn il-partijiet jew ta’ offerta bil-miktub għal kuntratt. Tali kuntratt jew offerta għal kuntratt għandha tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 4 u fil-paragrafu 8, l-ewwel subparagrafu.

L-elementi kollha tal-kuntratti għall-konsenja ta’ prodotti agrikoli konklużi bejn il-bdiewa, l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jew l-assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi, u l-proċessuri, id-distributuri jew il-bejjiegħa bl-imnut inklużi dawk l-elementi u l-komponenti tagħhom imsemmija fil-paragrafu 4, il-punt (c), għandhom jiġu nnegozjati liberament bejn il-partijiet, mingħajr preġudizzju għar-rekwiżiti addizzjonali introdotti mill-Istati Membri.

9.L-Istati Membri jistgħu jirrikjedu, fejn ikun iġġustifikat, li x-xerrej ta’ prodotti agrikoli jirreġistra l-kuntratti bil-miktub imsemmija fil-paragrafu 1 qabel il-konsenja tal-prodotti agrikoli kkonċernati mill-bidwi, minn organizzazzjoni ta’ produtturi jew minn assoċjazzjoni ta’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi lil proċessur, distributur jew bejjiegħ bl-imnut fit-territorju tagħhom, ħlief għall-prodotti staġjonali u li jitħassru.

10.L-Istati Membri li jużaw l-għażliet imsemmija f’dan l-Artikolu għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar kif jiġu applikati.

(d)jingħata appoġġ għall-vijabbiltà ekonomika ta’ azjendi agrikoli żgħar u tal-familja b’output standard kif definit fl-Artikolu 2, il-punt (8), tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1217/200911 li ma għandux ikun aktar minn EUR 100 000;

__________________

11 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1217/2009 tat-30 ta’ Novembru 2009 li jistabbilixxi n-Network tad-Data dwar is-Sostenibbiltà tal-Azjendi Agrikoli (ĠU L 328 15.12.2009, p. 27, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1217/oj).

Minn [dħul fis-seħħ +sentejn], il-produtturi kif imsemmija fil-paragrafu 1 jistgħu jitolbu opinjoni mill-Kummissjoni dwar il-kompatibbiltà tal-ftehimiet, tad-deċiżjonijiet u tal-prattiki miftiehma kif imsemmi fil-paragrafu 1 fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ standards ta’ sostenibbiltà li għandhom l-għan li jikkontribwixxu għal objettiv wieħed jew aktar stabbiliti fil-paragrafu 3, il-punti (d) sa (fd), ma’ dan l-Artikolu.

(a)l-irtirar mis-suq jew it-tqassim b’xejn tal-prodotti tagħhom inkluż lil korpi karitattivi;

(g)l-ippjanar temporanju tal-produzzjoni filwaqt li titqies in-natura speċifika taċ-ċiklu tal-produzzjoni, b’mod partikolari tal-prodotti li jitħassru.

Meta l-Kummissjoni tadotta atti ta’ implimentazzjoni f’konformità mal-ewwel subparagrafu ta’ dan l-Artikolu, hija tista’ tiddeċiedi li tagħmel l-appoġġ tal-Unjoni mir-riżerva għall-agrikoltura msemmija fl-Artikolu 16 tar-Regolament (UE) 2021/2116 disponibbli għall-Istati Membri kkonċernati, bil-possibbiltà li dak l-appoġġ jiġi mmobilizzat b’mod immedjat fil-każ ta’ kriżi, dment li l-ewwel tkun ivvalutat il-fattibbiltà ta’ tali appoġġ. Tali appoġġ finanzjarju għandu jipprovdi l-mezzi meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dawn il-ftehimiet u d-deċiżjonijiet mill-operaturi kkonċernati. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-użu tal-fondi biex jiġu appoġġati l-azzjonijiet fl-ambitu ta’ dawk l-atti ta’ implimentazzjoni ma jikkompromettix il-pagamenti diretti. Jekk ikun meħtieġ, il-Kummissjoni għandha tagħmel disponibbli finanzjament ieħor tal-Unjoni biex tappoġġa l-azzjonijiet skont dan is-subparagrafu.

2.It-tul ta’ żmien tal-kuntratti ta’ konsenja jista’ jkun pluriennali.

Il-prezz għandu jiġi kkalkolat billi jiġu kkombinati diversi fatturi oġġettivi, verifikabbli, li ma jistgħux jiġu mmanipulatti stabbiliti fil-kuntratt, li għandhom jinkludu indikaturi, indiċijiet jew metodi ta’ kalkolu oġġettivi tal-prezz finali, li huma faċilment aċċessibbli u komprensibbli u li jirriflettu l-bidliet fil-kundizzjonijiet tas-suq, fl-inflazzjoni, fl-ispejjeż sħaħ tal-produzzjoni, inkluża r-remunerazzjoni tal-bdiewa, fl-ispejjeż totali għas-servizzi addizzjonali, il-kwantitajiet ikkonsenjati u l-kwalità jew il-kompożizzjoni tal-prodotti agrikoli ikkonsenjati. Għal dak il-għan, l-Istati Membri jew l-awtoritajiet reġjonali jistgħu jiddeterminaw indikaturi, li għandhom jiġu ppubblikati online għall-użu fil-kuntratti, f’konformità ma’ kriterji oġġettivi bbażati fuq studji mwettqa dwar il-produzzjoni u l-katina tal-provvista tal-ikel, id-data pprovduta mill-organizzazzjonijiet interprofessjonali rikonoxxuti f’konformità mal-Artikolu 157(1), u d-data mill-Osservatorju tal-Katina Agroalimentari tal-UE. Il-partijiet għall-kuntratti għandhom ikunu liberi li jirreferu għal dawn l-indikaturi jew għal kwalunkwe indikatur ieħor li huma jqisu rilevanti.

5a.Il-limitu ta’ 50 % previst fil-paragrafu 1 għandu jiżdied għal 70 % għan-nefqa marbuta mal-objettivi msemmija fl-Artikolu 46, il-punti (a), (b) jew (c), jekk jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin:

(b)l-investimenti msemmija fil-punt (a) isiru fl-azjenda ta’ dawn il-bdiewa żgħażagħ jew bdiewa ġodda jew fil-każ tas-settur t-frott u l-ħxejjex, tal-produtturi, li jingħaqdu ma’ organizzazzjoni ta’ produtturi rikonoxxuta skont ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013 għall-ewwel darba, bħala parti mill-ewwel programm operazzjonali tagħhom u matul is-7 snin wara d-data li fiha l-bdiewa żgħażagħ jew il-bdiewa ġodda jkunu ngħaqdu mal-organizzazzjoni tal-produtturi.

Mill-2025, l-Istati Membri jistgħu jirrieżaminaw id-deċiżjonijiet tagħhom imsemmija fil-paragrafu 6 bħala parti minn talba għal emenda tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom magħmula f’konformità mal-Artikolu 119 u jiddeċiedu li jużaw sa 6 % tal-allokazzjonijiet tagħhom għall-pagamenti diretti stabbiliti fl-Anness V, meta rilevanti wara t-tnaqqis tal-allokazzjonijiet għall-qoton stabbiliti fl-Anness VIII, għal tipi ta’ intervent f’setturi oħrajn imsemmija fit-Titolu III, il-Kapitolu III, it-Taqsima 7, dment li tali deċiżjoni ma taffettwax b’mod negattiv il-livell ta’ appoġġ bażiku għall-introjtu għas-sostenibbiltà.