Wyniki dochodzenia Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)4.zauważa, że OLAF udostępnił zanonimizowaną wersję sprawozdania końcowego z dochodzenia członkom Komisji Kontroli Budżetowej w marcu 2025 r. oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w lipcu 2025 r.; wyraża ubolewanie z powodu opóźnienia w uzyskaniu dostępu do dochodzenia, który został przyznany dopiero w marcu, pomimo wniosku złożonego przez sprawozdawcę w grudniu 2024 r., a w odpowiedzi OLAF powołał się na zastrzeżenia zarządu Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu; podkreśla, że członkowie komisji CONT powinni byli uzyskać dostęp do sprawozdania wcześniej, aby mogli należycie wykonywać swoje obowiązki;
5.jest świadomy, że dochodzenia OLAF-u powinny być prowadzone w sposób ciągły przez okres, który musi być proporcjonalny do okoliczności i złożoności sprawy; jest zaniepokojony długością dochodzeń prowadzonych przez OLAF, ponieważ podważa to zdolność organu udzielającego absolutorium do skutecznego uwzględnienia ich ustaleń; podkreśla kluczową rolę terminowego prowadzenia dochodzeń dla utrzymania skutecznej kontroli parlamentarnej; wzywa OLAF do dokonania przeglądu i przyspieszenia procedury zakończenia dochodzeń i przekazywania ich wyników organowi udzielającemu absolutorium; podkreśla, że takie opóźnienia osłabiają zdolność członków komisji CONT do skutecznego wykonywania ich mandatu w zakresie nadzoru, i wzywa do podjęcia środków w celu zapewnienia w przyszłości szybkiego dostępu do sprawozdań z dochodzeń;
6.podkreśla, że ochrona budżetu Unii musi pozostać podstawową wartością należytego zarządzania finansami, do której przestrzegania zobowiązane są wszystkie instytucje Unii, w tym agencje i organy zdecentralizowane, które muszą dawać jasny przykład odpowiedzialności i przejrzystości w odniesieniu do wykorzystywania europejskich funduszy publicznych; ponownie podkreśla potrzebę ściślejszej koordynacji i współpracy w ramach instytucjonalnych struktur zwalczania nadużyć finansowych, w szczególności w celu przyspieszenia i zwiększenia skuteczności dochodzeń OLAF-u, a tym samym dostosowania tych działań do szerszego celu, jakim jest ochrona finansów Unii;
7.wzywa Agencję i OLAF do podania do wiadomości publicznej zanonimizowanego streszczenia sprawozdania OLAF-u, w zakresie, w jakim jest to możliwe z prawnego punktu widzenia, w interesie przejrzystości i zaufania publicznego;
8.zauważa, że w następstwie dochodzenia OLAF wydał zalecenia dyscyplinarne i administracyjne;
9.zauważa, że w odniesieniu do zaleceń dyscyplinarnych zarząd postanowił, w ramach działań następczych, nie wszczynać postępowania dyscyplinarnego, a zamiast tego wydał pisemne zalecenia z ostrzeżeniem i zwrócił się do dyrektor wykonawczej o przedstawienie konkretnych propozycji działań naprawczych oraz harmonogramu ich jak najszybszego wdrożenia; przyjmuje do wiadomości, że zgodnie z tym wnioskiem dyrektor wykonawcza przedłożyła zarządowi następujące dokumenty, w tym:- –zalecenia zarządu;
- –aktualną sytuację w Agencji w odniesieniu do każdego zalecenia; oraz
- –dodatkowe działania naprawcze, które mają zostać wdrożone, z uwzględnieniem wstępnego harmonogramu ich realizacji; wzywa zarząd do podjęcia działań następczych w związku z zaleceniami i do poinformowania organu udzielającego absolutorium o ich pełnym i terminowym wdrożeniu;
10.ubolewa, że po intensywnych obradach zarząd podjął decyzję o niewdrażaniu zaleceń dyscyplinarnych OLAF-u, które obejmowały między innymi wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec dyrektor wykonawczej Agencji lub innych pracowników Agencji, ponieważ ustalenia te wydają się mieć charakter systematyczny i podważają zaufanie do kierownictwa Agencji; podkreśla, że decyzja ta budzi wątpliwości co do zaangażowania Rady na rzecz rozliczalności i odpowiedzialności, zgodnie z oczekiwaniami instytucjonalnymi, oraz przyjmuje do wiadomości świadomą decyzję Rady o niewdrożeniu zaleceń po przeanalizowaniu poruszonych kwestii; podkreśla, że Parlament będzie nadal zwracał szczególną uwagę na podejmowane działania naprawcze; oczekuje, że Agencja wykaże się wzorowym podejściem do działań następczych, wysokimi standardami, wyraźną odpowiedzialnością za wdrażanie środków naprawczych i pełną rozliczalnością; wzywa Agencję do zapewnienia przejrzystości sprawozdawczości wobec Parlamentu, m.in. przez udostępnianie Parlamentowi protokołów obrad zarządu w celu wzmocnienia nadzoru parlamentarnego;
11.zauważa, że dyrektor wykonawcza przygotowała „Oświadczenie dotyczące wizji przywództwa wdrażającego zmiany w Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu” wraz z działaniami naprawczymi, które zostały już wdrożone, oraz działaniami naprawczymi, które mają zostać wdrożone; zwraca się do Agencji o poinformowanie organu udzielającego absolutorium o wdrożonych i planowanych działaniach naprawczych, wraz z terminami ich realizacji;
12.wyraża zaniepokojenie, że zalecenia administracyjne dotyczyły praktyki oceniania pracowników przez kierowników sektorów, a nie kierowników działów, a także niedociągnięć w zarządzaniu konfliktami interesów w Agencji;
13.z zadowoleniem przyjmuje, że począwszy od 2025 r. kierownicy działów będą przeprowadzać oceny pracowników, jak przewidziano w obowiązujących przepisach;
14.wyraża głębokie ubolewanie z powodu niedociągnięć w zarządzaniu konfliktami interesów w Agencji, w szczególności z powodu obarczonego błędami rozpatrywania przez zarząd skarg na decyzje podejmowane przez dyrektor wykonawczą; podkreśla, że takie praktyki podważają rzetelność i wiarygodność Agencji; wzywa Agencję do niezwłocznego poinformowania organu udzielającego absolutorium o wprowadzonych działaniach naprawczych i zmianach organizacyjnych; podkreśla, że zaakceptowane zostaną jedynie solidne i wzorcowe ramy zarządzania konfliktami interesów;
15.odnotowuje, że zarówno zarząd, jak i dyrektor wykonawcza uznają powagę zarzutów i poruszonych kwestii; przyznaje jednak, że dyrektor wykonawcza wyraziła sceptycyzm, powołując się na nadzwyczajne obciążenie pracą w sytuacjach kryzysowych, co nie może stanowić uzasadnienia dla odrzucenia ustaleń; podkreśla, że oprócz zrozumienia problemu konieczne są zdecydowane działania naprawcze, ich szybkie wdrożenie oraz pełna odpowiedzialność przed organem udzielającym absolutorium;
16.z zaniepokojeniem odnotowuje powtarzające się niepowodzenia w zarządzaniu, w tym niezdolność zarządu do sprawowania terminowego i skutecznego nadzoru; ubolewa, że kilku nieprawidłowościom można było zapobiec dzięki lepszej kontroli wewnętrznej i proaktywnemu zaangażowaniu zarządu; podkreśla, że należy zająć się tym niepowodzeniem instytucjonalnym w sposób strukturalny, a nie tylko proceduralny;
17.wyraża ubolewanie z powodu problemów związanych ze złym zarządzaniem, zwłaszcza w obszarze zasobów ludzkich, gdzie występują poważne nieprawidłowości, w szczególności w procedurach mianowania i naboru, naruszające regulamin pracowniczy urzędników i warunki zatrudnienia innych pracowników; jest świadomy, że w latach 2019–2022 Agencja stanęła w obliczu trudnych okoliczności, takich jak pandemia COVID-19, uruchomienie dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony lub wejście w życie rozporządzenia w sprawie Agencji Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2303 z dnia 15 grudnia 2021 r. ustanawiające Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu i uchylające rozporządzenie (UE) nr 439/2010 (Dz.U. L 468 z 30.12.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2303/oj). z nowym mandatem, kompetencjami i obowiązkami; odrzuca jednak wszelkie próby wykorzystania takich okoliczności jako uzasadnienia nieprzestrzegania wiążących przepisów; wzywa Agencję do pełnego dostosowania procedur rekrutacji do obowiązujących przepisów i domaga się przyjęcia rygorystycznych i przejrzystych procedur opartych na osiągnięciach, będących pod ścisłym nadzorem organu udzielającego absolutorium, a także do przyjęcia wytycznych, które będą możliwe do egzekwowania;
18.z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od stycznia 2023 r. zaprzestano praktyki powoływania tymczasowych kierowników;
19.przypomina, że jednym z podstawowych zadań zarządu jest udzielanie ogólnych wskazówek dotyczących działalności Agencji i dopilnowanie, by Agencja sprawnie wykonywała swój mandat; uważa, że aby zapewnić ogólne wytyczne, zarząd musi mieć pojęcie i być należycie poinformowany o przepisach mających zastosowanie do Agencji, a także o kluczowych zmianach w zarządzaniu Agencją; ubolewa nad powtarzającymi się niedociągnięciami w tym zakresie i wzywa Agencję do ustanowienia skutecznych i przejrzystych procedur systematycznej komunikacji z zarządem;
20.wzywa Komisję Europejską, która ma dwa miejsca w zarządzie, do aktywnego wspierania innych członków zarządu i pomagania im w zrozumieniu przepisów mających zastosowanie do Agencji oraz do identyfikowania i rozpowszechniania wniosków wyciągniętych z tej konkretnej sprawy w ramach szerszych działań zapobiegawczych; wzywa Agencję, aby poinformowała organ udzielający absolutorium o środkach przyjętych w celu poprawy komunikacji z zarządem;
21.z zadowoleniem przyjmuje sugestię Komisji przedstawioną podczas wymiany poglądów na temat możliwości dzielenia się służbami wspólnymi w niektórych obszarach horyzontalnych w agencjach zdecentralizowanych, ponieważ pomogłoby to w lepszym zarządzaniu procesami i bardziej efektywnym wykorzystaniu zasobów; zachęca Komisję do zbadania tej możliwości i zaproponowania konkretnych działań w tym zakresie;
22.wzywa Agencję do ustanowienia niezależnej wewnętrznej funkcji ds. etyki i podkreśla znaczenie posiadania solidnych przepisów dotyczących ochrony sygnalistów zgodnie z dyrektywą (UE) 2019/1937; podkreśla, że wewnętrzne kanały zgłaszania nieprawidłowości muszą być poufne, wiarygodne i cieszyć się zaufaniem ze strony pracowników wszystkich szczebli;
23.podkreśla, że chociaż niektóre z tych wydarzeń miały miejsce w 2021 i 2022 r., a nawet wcześniej, dochodzenie OLAF-u zostało zakończone dopiero w 2024 r.; podkreśla, że nie można jeszcze stwierdzić, że kwestie te zostały w pełni rozwiązane; podkreśla, że organ udzielający absolutorium zachowuje pełne prawo do wykonywania swoich obowiązków nadzorczych do czasu całkowitego zaradzenia sytuacji i jej wyjaśnienia; wzywa dyrektor wykonawczą i zarząd do rozpoznania i wyeliminowania wszelkich niedociągnięć strukturalnych zarówno w zarządzaniu zasobami ludzkimi w Agencji, jak i w funkcjach nadzorczych zarządu, a także do podjęcia skutecznych środków zapobiegających powtórzeniu się podobnych problemów, i zastrzega sobie prawo do wstrzymania lub uzależnienia przyszłych decyzji o udzieleniu absolutorium, jeśli Agencja nie przeprowadzi pełnej reformy strukturalnej;
24.ze szczególnym zaniepokojeniem odnotowuje niezwykle wysoki wskaźnik rotacji personelu, o czym mowa w sprawozdaniu OLAF-u, przy czym kierownictwo nie jest w stanie przedstawić zadowalającego wyjaśnienia; wzywa dyrektor wykonawczą i zarząd, a w szczególności zasiadających w nim przedstawicieli Komisji, do systematycznego przeprowadzania rozmów ze wszystkimi odchodzącymi pracownikami, do kompleksowego dokumentowania ustaleń oraz do poinformowania organu udzielającego absolutorium o wynikach i postępach osiągniętych w tym zakresie w ramach procedury udzielania absolutorium za rok 2024;
25.wyraża uznanie dla pracowników Agencji za ich poświęcenie i zaangażowanie w realizację zadań pomimo trudnych okoliczności; uważa, że zasadnicze znaczenie ma wspieranie pozytywnego środowiska pracy poprzez promowanie dobrych praktyk w zakresie zasobów ludzkich i wynagradzanie wyników opartych na osiągnięciach; wzywa zarząd i dyrektor wykonawczą do zadbania o to, by Agencja była bezpiecznym i wspierającym miejscem pracy, które zachęca do otwartej komunikacji i umożliwia pracownikom wypowiadanie się bez obawy przed represjami; wzywa Agencję do dopilnowania, aby wszystkie zgłoszenia dotyczące uchybień zawodowych były traktowane poważnie i dokładnie badane, a także do podjęcia odpowiednich działań następczych w celu utrzymania uczciwości i zaufania w organizacji;
°
° °
26.w odniesieniu do innych uwag odsyła do swojej rezolucji z 7 maja 2025 r. Dz.U. L, 2025/1681, 8.10.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/res/2025/1681/oj. zawierającej uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu agencji Unii Europejskiej.