P10_TA(2025)0274Κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης: παροχή βοήθειας στην Ισπανία και τη Γαλλία όσον αφορά φυσικές καταστροφές το 2024 και το 2025Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Νοεμβρίου 2025 σχετικά με την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή βοήθειας στην Ισπανία όσον αφορά τις πλημμύρες στην περιφέρεια της Βαλένθια της Ισπανίας τον Οκτώβριο του 2024 και στη Γαλλία μετά τις ζημίες που προκλήθηκαν από τον κυκλώνα Chido στη Μαγιότ τον Δεκέμβριο του 2024 και τον κυκλώνα Garance στη Ρεϊνιόν τον Φεβρουάριο του 2025 (COM(2025)0855 – C10-0239/2025 – 2025/0318(BUD))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2025)0855 – C10‑0239/2025),

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2002/2012/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EE, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 11, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2020/2093/oj., και ιδίως το άρθρο 9,

–έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία της 16ης Δεκεμβρίου 2020 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 28, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_interinstit/2020/1222/oj., και ιδίως το σημείο 10,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 60, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1058/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1057/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 2ας Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με τη θέσπιση κανόνων για τη στήριξη των στρατηγικών σχεδίων που πρέπει να καταρτίζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ) και να χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 ΕΕ L 435 της 6.12.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2115/oj,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A10-0031/2024) στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας για την έγκριση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/3236 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2024, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1057 και (ΕΕ) 2021/1058 όσον αφορά την έκτακτη περιφερειακή στήριξη για την ανασυγκρότηση (RESTORE) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P10_TA(2024)0059., και ιδίως τη δημοσιονομική αξιολόγηση που εξέδωσε η Επιτροπή Προϋπολογισμών που επισυνάπτεται στην εν λόγω έκθεση,

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 7ης Μαΐου 2025 σχετικά με τον ανανεωμένο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την Ένωση σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο Κείμενα που εγκρίθηκαν, P10_TA(2025)0090.,

–έχοντας υπόψη την έκθεση αριθ. 1/2024 του ΕΟΠ με τίτλο «European Climate Risk Assessment» (EUCRA — Ευρωπαϊκή εκτίμηση κλιματικών κινδύνων) https://www.eea.europa.eu/publications/european-climate-risk-assessment,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Προϋπολογισμών (Α10‑0215/2025),

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι, μεταξύ 28 Οκτωβρίου και 4 Νοεμβρίου 2024, μια καταιγίδα που προκάλεσε έντονες βροχοπτώσεις έπληξε ολόκληρη την περιφέρεια της Βαλένθια στην Ισπανία και οδήγησε σε σοβαρές πλημμύρες, με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες οι οποίες εκτιμώνται από την Επιτροπή σε 18,08 δισεκατομμύρια EUR, και οι οποίες έπληξαν 845 000 άτομα από 84 δήμους, 170 εκπαιδευτικά ιδρύματα, περισσότερα από 50 ιδρύματα υγείας και δημόσιες υποδομές· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πλημμύρες προκάλεσαν τουλάχιστον 229 θανάτους·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκτίμηση του τεράστιου αντικτύπου των καταιγίδων και των πλημμυρών στην οικονομία των περιφερειών ανέρχεται σε 18 δισεκατομμύρια EUR και επηρεάζει 63 βιομηχανικές περιοχές, 64 000 εταιρείες (το 99,6 % των οποίων είναι ΜΜΕ), 250 000 εργαζομένους και 243 388 αξιώσεις αποζημίωσης, όπως ορίζεται στις μελέτες που υπέβαλαν η περιφερειακή κυβέρνηση της Βαλένθια και η Συνομοσπονδία Επιχειρήσεων της Βαλένθια·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 14 Δεκεμβρίου 2024, το μάτι ενός κυκλώνα με την ονομασία Chido έπληξε τη νήσο Μαγιότ της Γαλλίας και οδήγησε σε ριπές ανέμου άνω των 180 χιλιομέτρων/ώρα και σε έντονες βροχοπτώσεις σε συνδυασμό με υψηλά κύματα, με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμώνται από την Επιτροπή σε 3,6 δισεκατομμύρια EUR· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κυκλώνας έπληξε 337 000 άτομα και προκάλεσε τουλάχιστον 39 θανάτους· λαμβάνοντας υπόψη ότι 200 άτομα συνεχίζουν να αγνοούνται·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 28 Φεβρουαρίου 2025, ένας κυκλώνας με την ονομασία Garance έπληξε τη νήσο Ρεϊνιόν της Γαλλίας και οδήγησε σε ταχύτητες ανέμου έως 215 χιλιόμετρα/ώρα, έντονες βροχοπτώσεις και επικίνδυνες θαλάσσιες συνθήκες, με αποτέλεσμα συνολικές άμεσες ζημίες που εκτιμήθηκαν από τις γαλλικές αρχές σε 849,45 εκατομμύρια EUR κυρίως σε υποδομές δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και επικοινωνιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κυκλώνας έπληξε 160 000 άτομα και προκάλεσε τουλάχιστον 4 θανάτους·

1.εκφράζει τη βαθύτατη αλληλεγγύη του προς όλα τα θύματα, τις οικογένειές τους και όλα τα άτομα που επλήγησαν από τις καταστροφικές πλημμύρες στη Βαλένθια της Ισπανίας και τους ολέθριους κυκλώνες στη Μαγιότ και τη Ρεϊνιόν της Γαλλίας, καθώς και προς τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές που συμμετέχουν στις προσπάθειες αρωγής·

2.χαιρετίζει την απόφαση ως απτή και ορατή μορφή αλληλεγγύης της Ένωσης προς τους πολίτες της και τις περιφέρειες στις πληγείσες περιοχές, σημειώνει, ωστόσο, ότι η αλληλεγγύη αυτή δεν μπορεί να υποκαταστήσει την άμεση ευθύνη των τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών όσον αφορά την πρόληψη και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών που σχετίζονται με το κλίμα·

3.επαναλαμβάνει ότι είναι σημαντικό να ενημερώνεται το κοινό για τα απτά οφέλη του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΤΑΕΕ), μεταξύ άλλων προκειμένου να αυξηθεί περαιτέρω η εξοικείωση των πολιτών με τα εργαλεία και τα προγράμματα της Ένωσης·

4.επισημαίνει τον αυξανόμενο αριθμό σοβαρών, καταστρεπτικών και θανατηφόρων φυσικών καταστροφών στην Ευρώπη, και καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αυξήσουν τις επενδύσεις στην πρόληψη, τις δημόσιες υποδομές, σε μέτρα μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν καθώς και σε μέτρα ετοιμότητας αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ώστε να αποφεύγονται ανθρώπινες και οικονομικές απώλειες· καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη ότι οι κλιματικοί κίνδυνοι και άλλες φυσικές καταστροφές επηρεάζουν δυσανάλογα τους ευάλωτους πληθυσμούς και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις λόγω κοινωνικοοικονομικών και δημογραφικών παραγόντων, καθώς και τα ευάλωτα εδάφη, όπως οι εξόχως απόκεντρες περιοχές· θεωρεί απαραίτητο να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο δημοκρατικού ελέγχου από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή του ΤΑΕΕ· υπενθυμίζει ότι το ΤΑΕΕ έχει περιορισμένο προϋπολογισμό και δεν μπορεί να θεωρηθεί το μοναδικό μέσο για την αντιμετώπιση μεγάλων φυσικών καταστροφών· ζητεί, ως εκ τούτου, να αξιολογηθεί η χρηματοδοτική ικανότητα του προϋπολογισμού της Ένωσης και να εξεταστεί το ενδεχόμενο αύξησης των πόρων του, προκειμένου να παρέχει στους πολίτες βοήθεια ανάλογη προς το μέγεθος τέτοιων καταστροφών· σημειώνει ότι η αύξηση της εν λόγω βοήθειας θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να αντιδρούν αποτελεσματικότερα και ταχύτερα σε καταστροφές, ενώ θα μπορούσαν να διατηρηθούν και άλλα μέσα, ιδίως τα ταμεία συνοχής των οποίων πρωταρχικός σκοπός δεν είναι η αντιμετώπιση καταστροφών·

5.τονίζει ότι το ΤΑΕΕ αποτελεί απλώς διορθωτικό μέσο και ότι η Ένωση θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να προσεγγίζει την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της, στηρίζοντας ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές για την πρόληψη των φυσικών καταστροφών, καθώς και ενισχύοντας την αρχή της «καλύτερης ανοικοδόμησης» σε όλες τις δράσεις της· υπογραμμίζει ότι στην έκθεση του ΕΟΠ αριθ. 1/2024 με τίτλο «European Climate Risk Assessment» (Ευρωπαϊκή εκτίμηση κλιματικών κινδύνων) διατυπώνεται η προειδοποίηση ότι η Ένωση δεν είναι προετοιμασμένη για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τονίζεται ότι είναι αναγκαία η ανάληψη δράσης για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να οξυνθούν οι εντοπισθέντες κλιματικοί κίνδυνοι σε κρίσιμο βαθμό· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να λάβουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να επιτύχει η Ένωση τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού· υπενθυμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικές συνέργειες με άλλες πολιτικές και προγράμματα της Ένωσης και υπογραμμίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ευκαιρίες χρηματοδότησης, ιδίως του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ και των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει επειγόντως τυχόν αιτιολογημένα αιτήματα των κρατών μελών για ανακατανομή κονδυλίων στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για βοήθεια σε φυσικές καταστροφές, σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/241/oj)., ιδίως εάν ληφθεί υπόψη το υψηλό ποσοστό των πόρων από τον εν λόγω μηχανισμό που δεν έχουν ακόμη δαπανηθεί· τονίζει επίσης την ανάγκη λήψης αποτελεσματικών προληπτικών μέτρων, όχι μόνο για τον μετριασμό των μελλοντικών ζημιών αλλά και για την πρόληψη της επιδείνωσης των συνθηκών κινδύνου μετά από καταστροφικά συμβάντα, όπως πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές, κατολισθήσεις ή ξήρανση λιμνών και ποταμών· τονίζει περαιτέρω τους κινδύνους που ενέχουν οι ακραίες καιρικές και φυσικές καταστροφές, όπως οι καύσωνες, για τη δημόσια υγεία σε ολόκληρη την Ευρώπη και καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη την πτυχή αυτή στις σχετικές πολιτικές· ενθαρρύνει τη χρήση καινοτόμων ψηφιακών εργαλείων, δορυφορικών δεδομένων (π.χ. Copernicus) και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για την ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστροφών· υπογραμμίζει τη σημασία της επαρκούς ευελιξίας μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων· υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση που παρέχεται στο πλαίσιο του ΤΑΕΕ δεν θα πρέπει να αποβαίνει εις βάρος της ενωσιακής χρηματοδότησης που λαμβάνουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο άλλων πολιτικών ή προγραμμάτων της Ένωσης· υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν κρατικές ενισχύσεις, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της Ένωσης, ιδίως για γεωργικές επιχειρήσεις που έχουν υποστεί ζημίες λόγω φυσικών καταστροφών·

6.υπενθυμίζει ότι το RESTORE ΕΕ L, 2024/3236, 23.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3236/oj. και τα ειδικά μέτρα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) ΕΕ L, 2024/3242, 23.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3242/oj. παρέχουν πρόσθετη βοήθεια στα κράτη μέλη που πλήττονται από φυσικές καταστροφές μέσω περαιτέρω ευελιξίας στη χρήση των κονδυλίων· τονίζει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν αυτές τις ευκαιρίες·

7.εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ο χρόνος που απαιτείται για τη διάθεση ολόκληρης της επιχορήγησης του ΤΑΕΕ στον δικαιούχο είναι κατά μέσο όρο ένα έτος· υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό να διενεργείται γρήγορη και αξιόπιστη εκτίμηση των ζημιών που να λαμβάνει δεόντως υπόψη τις οικονομικές επιπτώσεις και ζητεί να ενταθούν οι επιχειρησιακές προσπάθειες, προκειμένου να μειωθεί ο μέσος χρόνος αποδέσμευσης των προκαταβολών, ενώ παράλληλα να διασφαλίζεται η προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης· σημειώνει ότι η μεθοδολογία για τον υπολογισμό του συνολικού ποσού της ενίσχυσης θα μπορούσε να λαμβάνει καλύτερα υπόψη τον λόγο μεταξύ της συνολικής άμεσης ζημίας και του ΑΕΕ της πληγείσας περιοχής, ιδίως όταν πλήττονται εξόχως απόκεντρες περιοχές·

8.τονίζει την επείγουσα ανάγκη άμεσης αποδέσμευσης οικονομικής βοήθειας μέσω του ΤΑΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι η στήριξη θα μπορεί να φτάνει έγκαιρα στις πληγείσες περιοχές, ώστε να στηρίζεται η γρήγορη και μακροχρόνια ανάκαμψη· τονίζει ότι είναι σημαντικό να μειωθεί ο χρόνος που μεσολαβεί από την υποβολή αίτησης για ενίσχυση από το ΤΑΕΕ έως την απόφαση χρηματοδότησης· ζητεί να καταβληθούν προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι η βοήθεια του ΤΑΕΕ φθάνει άμεσα στους τελικούς αποδέκτες της, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων, των ΜΜΕ, των οικογενειών και των πληττόμενων πολιτών, καθώς και ότι πραγματοποιούνται άμεσα η ανακατασκευή των υποδομών και η αποκατάσταση υλικών ζημιών, με την αντίστοιχη εκτίμηση επιπτώσεων και τους κατάλληλους μηχανισμούς ελέγχου· υπογραμμίζει την ανάγκη απλούστευσης και επιτάχυνσης των εσωτερικών διαδικασιών χωρίς να υπονομεύεται η θεσμική ισορροπία και, ιδίως, τα δικαιώματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως ενός από τα δύο σκέλη της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής· σημειώνει ότι η προτεινόμενη διακυβέρνηση του διαδόχου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Αλληλεγγύης μετά το 2027 δεν συνάδει με τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκφράζεται στο ψήφισμά του της 7ης Μαΐου 2025 σχετικά με τον ανανεωμένο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την Ένωση σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο Κείμενα που εγκρίθηκαν, P10_TA(2025)0090.·

9.εγκρίνει την απόφαση που επισυνάπτεται στο παρόν ψήφισμα·

10.αναθέτει στην Πρόεδρό του να συνυπογράψει με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου την απόφαση αυτή και να μεριμνήσει για τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

11.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα, συμπεριλαμβανομένου του παραρτήματός του, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παροχή βοήθειας στην Ισπανία, όσον αφορά τις πλημμύρες στην περιφέρεια της Βαλένθια της Ισπανίας τον Οκτώβριο του 2024, και στη Γαλλία, μετά τις ζημίες που προκλήθηκαν από τον κυκλώνα Chido στη Μαγιότ τον Δεκέμβριο του 2024 και τον κυκλώνα Garance στη Ρεϊνιόν τον Φεβρουάριο του 2025

(Το κείμενο αυτού του παραρτήματος δεν επαναλαμβάνεται εδώ, εφόσον αντιστοιχεί στην τελική πράξη, απόφαση (ΕΕ) 2025/2403.)