1.is ingenomen met het feit dat de Commissie, in overeenstemming met haar bindende toezeggingen en ingevolge herhaalde verzoeken van het Parlement, een proefmethodologie heeft ontwikkeld om de uitgaven die verband houden met gendergelijkheid op programmaniveau in het MFK 2021-2027 te traceren en te meten, teneinde gendermainstreaming in het begrotingsproces van de Commissie te verbeteren en ervoor te zorgen dat beleidsvorming en de toewijzing van middelen de doelstellingen op het gebied van gendergelijkheid beter bevorderen;

2.merkt op dat de Commissie volgens de huidige methodologie verschillende scores toekent aan programma’s op basis van een beoordeling van hun bijdrage aan gendergelijkheid op het meest subtiele niveau van interventie dat mogelijk is, waarbij een score wordt toegekend van:(a)2 voor interventies die als hoofddoel hebben de gendergelijkheid te verbeteren;(b)1 voor interventies die gendergelijkheid als belangrijk en weloverwogen streefdoel hebben, maar waarbij gendergelijkheid niet de belangrijkste reden voor de interventie vormt;(c)0 voor niet-gerichte interventies, met andere woorden interventies waarvan verwacht wordt dat ze geen significante invloed hebben op gendergelijkheid;(d)0* voor interventies met een waarschijnlijk maar nog onduidelijk positief effect op gendergelijkheid;

3.neemt er nota van op dat de methodologie is gebaseerd op de door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling ontwikkelde beleidsindicator voor gendergelijkheid, een kwalitatief statistisch instrument dat wordt gebruikt voor het monitoren en registreren van ontwikkelingsactiviteiten die gendergelijkheid als beleidsdoelstelling hebben en dat door de Commissie wordt toegepast op alle begrotingsuitgavenprogramma’s van de EU die onder gedeeld, direct en indirect beheer vallen;

4.beklemtoont dat de methodologie van de Commissie verschilt van de beleidsmarker voor gendergelijkheid van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling aangezien ze geen score bevat voor het traceren van de mogelijk negatieve gevolgen van EU-uitgaven op gendermainstreamingsdoelstellingen en de categorie 0* introduceert voor acties die waarschijnlijk een (vooralsnog evenwel onbekend) positief effect op gendergelijkheid zullen hebben; onderstreept dat de methode van de Commissie in ieder geval niet mag leiden tot onbedoelde gevolgen, zoals het ontmoedigen of weigeren van investeringen in sectoren die van strategisch belang zijn maar traditioneel door één gender worden gedomineerd, met inbegrip van de defensiesector;

5.merkt op dat de methodologie voor het eerst is gebruikt bij het opstellen van de ramingen voor de EU-begroting voor het begrotingsjaar 2023, en daarnaast met terugwerkende kracht is toegepast op de begrotingen voor de begrotingsjaren 2021 en 2022;

6.merkt op dat voor het begrotingsjaar 2021, op het moment van de publicatie van het desbetreffende jaarlijks beheers- en prestatieverslag, van de 352 miljard EUR aan vastleggingen 1 % een score van 2 had gekregen, 3 % een score van 1, 1 % een score van 0 en 95 % een score van 0*;

7.neemt er nota van dat voor het begrotingsjaar 2022, op het moment van de publicatie van het desbetreffende jaarlijks beheers- en prestatieverslag, van de 321 miljard EUR aan vastleggingen 2 % een score van 2 had gekregen, 9 % een score van 1, 16 % een score van 0 en 73 % een score van 0*;

8.merkt op dat voor het begrotingsjaar 2023, op het moment van de publicatie van het desbetreffende jaarlijks beheers- en prestatieverslag, van de 427 miljard EUR aan vastleggingen 2 % een score van 2 had gekregen, 9 % een score van 1, 69 % een score van 0 en 20 % een score van 0*;

9.neemt er nota van dat voor het begrotingsjaar 2024, op het moment van de publicatie van het desbetreffende jaarlijks beheers- en prestatieverslag, van de 195 miljard EUR aan vastleggingen 3 % een score van 2 had gekregen, 17 % een score van 1, 65 % een score van 0 en 16 % een score van 0* (waarbij dient opgemerkt dat deze scores naar boven zijn afgerond);

10.begrijpt dat het dalende aandeel van vastleggingen met een score van 0* in de loop der jaren het resultaat is van een verbetering van de verzameling en beschikbaarheid van gegevens en van de verslagleggingscapaciteit van de Commissie, waardoor haar directoraten-generaal de bijdrage van hun programma’s aan gendergelijkheid op een meer gedetailleerd niveau beter kunnen meten;

11.is zich er verder van bewust dat, gezien de beperkte beschikbaarheid van gegevens en verslagleggingscapaciteit tijdens de eerste boekjaren waarin deze methodologie werd toegepast, het weinig toegevoegde waarde heeft om cijfers van het ene boekjaar met die van het andere te vergelijken op basis van de jaarresultaten of om uit dergelijke vergelijkingen conclusies te trekken;

12.merkt op dat de Commissie van mening is dat interventies met een score van 2 of 1 kunnen worden beschouwd als interventies ter bevordering van gendergelijkheid en dat, gezien dit feit, in 2024 interventies ter waarde van 37,99 miljard EUR gendergelijkheid hebben bevorderd, terwijl dat cijfer in 2021 10,76 miljard EUR bedroeg, in 2022 37,83 miljard EUR en in 2023 47,99 miljard EUR;

13.neemt er nota van dat de daling in absolute waarde tussen 2023 en 2024 van de interventies die worden geacht gendergelijkheid te bevorderen, een rechtstreeks gevolg is van de daling van het totale bedrag aan vastleggingen tussen die twee begrotingsjaren, die grotendeels kan worden verklaard door de geleidelijke afschaffing van de vastleggingen in het kader van de herstel- en veerkrachtfaciliteit;

14.merkt op dat de Commissie in het jaarlijks beheers- en prestatieverslag voor de EU-begroting 2024, naast de resultaten voor elk begrotingsjaar, een herbeoordeling van alle eerdere resultaten heeft gepubliceerd op basis van recentere en uitgebreidere evaluaties van haar programma’s, waaruit algemene trends naar voren komen die erop wijzen dat voor de interventies in de periode 2021-2024 2 % een score van 2 kregen, 10 % een score van 1, 83 % een score van 0 en 5 % een score van 0*; merkt voorts op dat volgens de herbeoordeling van de Commissie in totaal 12 % van de EU-begrotingsuitgaven in de begrotingsjaren 2021-2024 heeft bijgedragen aan de bevordering van gendergelijkheid (met scores van 1 en 2), wat neerkomt op 158,4 miljard EUR;

15.benadrukt dat niet alle begrotingsprogramma’s van de EU even goed presteren wat betreft de integratie van gender als horizontale prioriteit, en dat sommige programma’s veel beter presteren dankzij hun beleidsopzet, zoals programma’s in het kader van rubriek 6 “Nabuurschap en de wereld”, waar gender is vastgesteld als een transversale prioriteit met duidelijke doelstellingen en criteria, en specifieke programma’s onder andere rubrieken, zoals Horizon Europa, dat dankzij de vereiste om genderbudgettering toe te passen niet alleen gendergelijkheid bevordert, maar ook een positief effect heeft op de praktijken van de lidstaten door kruisbestuiving tijdens de uitvoeringsfase op nationaal niveau;

16.betreurt het dat de gebruikte methodologie, die specifiek is ontworpen als instrument voor het traceren van operationele begrotingen, niet geschikt is om de administratieve begrotingen van de instellingen en organen van de EU adequaat te beoordelen;

17.stelt vast dat de reikwijdte van de methodologie beperkt is, aangezien ze de secundaire of indirecte effecten van programma’s op gendergelijkheid, de mogelijke negatieve effecten of de voor een alomvattende beoordeling van de beleidseffecten noodzakelijke intersectionele dimensies, niet adequaat in beeld brengt;

18.merkt voorts op dat de mogelijke negatieve gevolgen van programma’s voor gendergelijkheid onvoldoende in aanmerking worden genomen, vooral in sectoren als concurrentievermogen, defensie en paraatheid; onderstreept dat de bevordering van gendergelijkheid niet mag leiden tot beperkingen of verlagingen van investeringen in kritieke sectoren; verzoekt de Commissie concrete maatregelen voor te stellen om de gendergelijkheid te verbeteren en er tegelijkertijd voor te zorgen dat investeringsbeslissingen niet negatief worden beïnvloed;

19.vindt het zonde dat de methodologie, vanwege het ex post-karakter ervan, niet in staat is om structureel invloed uit te oefenen op het ontwerp van beleid in een ex ante-fase of op de inning en toewijzing van financiële middelen, wat essentieel is voor een adequate integratie van gendergelijkheid in EU-programma’s;

20.neemt er nota van dat, afgezien van de gendermainstreamingmethodologie die op de EU-begroting wordt toegepast, gendergelijkheid in sommige EU-programma’s in de rechtsgrondslagen is geïntegreerd, terwijl dit in andere programma’s niet het geval is;

21.merkt op dat de tweeledige aanpak van de Commissie inzake gendermainstreaming, die bestaat uit het traceren van de EU-begroting en het vaststellen van de doelstellingen in de rechtsgrondslagen van de programma’s, weliswaar een nuttig kader vormt, maar dat deze aanpak versnipperd is en niet alle programma’s in dezelfde mate beïnvloedt, wat afbreuk doet aan de samenhang van de aanpak van de EU op het gebied van gendergelijkheid;

22.neemt nota van de beoordeling door de Commissie van de uitvoering van gendermainstreaming in de EU-begroting Effectbeoordelingsverslag bij het voorstel van de Commissie voor een verordening tot vaststelling van een kader voor het traceren van begrotingsuitgaven en voor begrotingsprestaties en andere horizontale regels voor de programma’s en activiteiten van de Unie (COM(2025)0545). en deelt het standpunt dat voor de resterende jaren van het MFK 2021-2027 prioriteit moet worden gegeven aan het blijven evalueren van programma’s om hun bijdrage aan gendergelijkheid beter te kunnen beoordelen en lessen te kunnen trekken uit de uitvoering ervan, en dat daarbij terdege gebruik moet worden gemaakt van verbeterde verslaglegging over naar gender uitgesplitste gegevens zoals die sinds 2023 is ingevoerd; benadrukt het belang van nauwere samenwerking met alle lidstaten om de methodologieën op elkaar af te stemmen en een versnipperde aanpak te vermijden, en om de verzameling, aggregatie en rapportage van gegevens te verbeteren;

23.erkent dat de door de Commissie ontwikkelde methodologie weliswaar een nuttig instrument is voor het beoordelen van de bijdrage van de begroting van de EU aan gendergelijkheid, maar ook beperkingen kent die afbreuk doen aan haar vermogen om een transformatief effect te sorteren; benadrukt het belang van het waarborgen van de beschikbaarheid van gegevens en het gebruik van specifieke, meetbare, haalbare, relevante en tijdgebonden prestatie-indicatoren (SMART) in dit verband;

24.beklemtoont dat, nu de begroting van de EU wordt beïnvloed door meerdere crises en verschuivingen in politieke prioriteiten, het van essentieel belang is dat genderbudgettering vooraf proportioneel wordt geïntegreerd in de kern van de begrotingscyclus van programma’s, ook op nieuwe prioritaire gebieden zoals concurrentievermogen, defensie en paraatheid;

25.verzoekt de Commissie een volwaardige en alomvattende aanpak van genderbudgettering en een specifieke en alomvattende methodologie voor de begroting van de EU te ontwikkelen, die al bij het begin van de volgende programmeringsperiode volledig operationeel moet zijn en een transformatiepotentieel moet bieden door het vermogen om de gehele begrotingscyclus te beïnvloeden en de in deze resolutie gesignaleerde problemen aan te pakken, teneinde een gezond financieel beheer van de middelen van de EU te waarborgen;

26.benadrukt dat naast het MFK ook elk instrument dat op grond van artikel 122 VWEU wordt vastgesteld, waar passend bepalingen inzake gendermainstreaming en genderbudgettering moet toepassen, zonder de programmadoelstellingen, subsidiabiliteitscriteria of toekenningscriteria die reeds in sectorspecifieke wetgeving zijn vastgelegd, te wijzigen, teneinde de bijdrage van de EU uit hoofde van alle financieringsinstrumenten aan het bevorderen van gendergelijkheid op een alomvattende en consistente manier te traceren;

27.verzoekt de Commissie om stelselmatig effectbeoordelingen vooraf uit te voeren, waarbij ook de specifieke effecten van EU-beleid en fiscale beleidsmaatregelen – met inbegrip van belastingregelingen en staatssteunprogramma’s – op gendergelijkheid worden geanalyseerd, in overeenstemming met de richtsnoeren voor betere regelgeving, met als doel genderongelijkheden in kaart te brengen en te verminderen; benadrukt dat ook zorgvuldig moet worden gekeken naar de sociale en economische gevolgen van een betere gendergelijkheid, en dat daarbij rekening moet worden gehouden met de administratieve kosten voor kleine en middelgrote ondernemingen;

28.herinnert eraan dat alle wetgevingsvoorstellen van de EU in overeenstemming moeten zijn met het primair recht van de EU, met inbegrip van het beginsel van gendergelijkheid; verzoekt de Commissie de effectbeoordelingen vooraf te versterken, teneinde alle potentiële negatieve gevolgen voor gendergelijkheid in de EU bij de voorbereiding van wetgevingsvoorstellen zorgvuldig in overweging te nemen en tot een minimum te beperken;

29.dringt er bij de Commissie op aan een “waarborgmechanisme voor gendergelijkheid” in te voeren als standaardonderdeel van de wetgevingsprocedures van de EU, op grond waarvan elk voorstel dat blijkens de analyse van de Rekenkamer de strategie en doelstellingen van de EU op het gebied van gendergelijkheid ondermijnt, moet worden herzien;

30.betreurt het gebrek aan genderevenwicht bij ambtenaren en politieke vertegenwoordigers op zowel het niveau van de EU als dat van de lidstaten, wat op zijn beurt het beginsel van gendergelijkheid in de vertegenwoordiging ondermijnt;

31.verzoekt de Commissie te onderzoeken of het haalbaar is om verdere maatregelen ter bevordering van gendergelijkheid op managementniveau in te voeren zodat wordt gewaarborgd dat alle genders via gerichte ondersteuningsregelingen voldoende bij de beleidsvorming worden betrokken;

32.roept de Commissie op ervoor te zorgen dat een minimumpercentage van de EU-begroting wordt besteed aan gendergelijkheid als hoofddoelstelling (overeenkomend met score 2 in de huidige methodologie);

33.vraagt de Commissie te onderzoeken of het mogelijk is om in de volgende programmeringsperiode een kwantitatieve doelstelling op te nemen voor een deel van de EU-begroting dat moet bijdragen aan de bevordering van gendergelijkheid (overeenkomend met een score van 2 of 1 in de huidige methodologie), in de wetenschap dat vergelijkbare doelstellingen nuttig zijn gebleken voor de verwezenlijking van de klimaat- en biodiversiteitsdoelstellingen van de EU;

34.verzoekt de Commissie en de Raad om tijdens de onderhandelingen over de volgende generatie programma’s de bepalingen van het herziene Financieel Reglement na te leven, namelijk dat programma’s en activiteiten, waar mogelijk en passend moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met de relevante sectorspecifieke regels, met inachtneming van het beginsel van gendergelijkheid en overeenkomstig een passende methodologie voor gendermainstreaming;

35.acht het van cruciaal belang om, in overeenstemming met het herziene Financieel Reglement, ervoor te zorgen dat de volgende generatie programma’s doelstellingen bevat die, waar passend, het verzamelen van naar gender uitgesplitste gegevens en de aggregatie van dergelijke gegevens voor alle relevante programma’s mogelijk maken; roept de Commissie op om haar methodologie voor het traceren van de bijdrage van de EU-begroting aan gendergelijkheid verder te ontwikkelen en te verbeteren, onder meer door stelselmatig gebruik te maken van digitale instrumenten zoals kunstmatige intelligentie, teneinde het verzamelen, samenvoegen en analyseren van gegevens van en tussen programma’s naar een hoger plan te tillen;

36.roept alle relevante actoren, waaronder de Raad, de Commissie, maatschappelijke organisaties en andere relevante partners, ertoe op zich in te spannen om genderbudgettering in de volgende programmeringsperiode te verwezenlijken;

37.verzoekt de Commissie een groter deel van de begroting voor externe acties van de EU toe te wijzen aan interventies die bijdragen tot gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen, en 25 % van de externe financieringsinstrumenten van de EU in het komende MFK verder te besteden aan de bevordering van gendergelijkheid als hoofddoelstelling; verzoekt de Commissie voorts een speciaal fonds op te richten ter bevordering van gendergelijkheid wereldwijd en ervoor te zorgen dat de door haar ondersteunde acties gericht zijn op toegang tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, vergroting van de deelname van vrouwen aan de besluitvorming, ondersteuning van lokale door vrouwen geleide niet-gouvernementele organisaties en bijstand aan lokale vrouwenrechtenverdedigers;

38.vraagt de Commissie duidelijke doelstellingen vast te stellen voor het volgende MFK om bij te dragen tot het verkleinen van de loon- en pensioenverschillen tussen de genders en het aanpakken van de armoede onder vrouwen, onder meer door betere kinderopvangvoorzieningen;

39.verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat door de EU gefinancierde programma’s de rechten van vrouwen beschermen en bevorderen, met bijzondere aandacht voor toegang tot volksgezondheid, kinderopvang, en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten;

40.roept de EU-instellingen ertoe op om, in overeenstemming met de beginselen van de richtlijn beloningstransparantie Richtlijn (EU) 2023/970 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning van mannen en vrouwen voor gelijke of gelijkwaardige arbeid door middel van beloningstransparantie en handhavingsmechanismen (PB L 132 van 17.5.2023, blz. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2023/970/oj)., hun mogelijke genderloonkloven te analyseren en daarover verslag uit te brengen en waar nodig passende maatregelen te nemen; herhaalt zijn verzoek aan de instellingen, organen en instanties van de EU om het genderevenwicht te verbeteren, met name op het niveau van het hoger management; verzoekt de instellingen, organen en instanties van de EU een analyse uit te voeren om na te gaan op welke gebieden binnen de HR-cyclus — van aanwerving tot toegang tot promoties — dergelijke verbeteringen het meest nodig zijn, en na te gaan of er verdere maatregelen kunnen worden genomen om zo spoedig mogelijk een genderevenwicht te bereiken;

41.erkent de aanhoudende genderongelijkheid in meerdere sectoren die traditioneel door één gender worden gedomineerd; verzoekt de Commissie genderbudgettering toe te passen om te zorgen voor en toe te zien op niet-discriminerende voorwaarden voor toegang tot de nodige vaardigheidstrainingen en opleidingsprogramma’s voor alle genders, en om de gendergelijkheid in deze specifieke sectoren te verbeteren met het oog op een groter concurrentievermogen van de industrie; dringt erop aan in het bijzonder aandacht te besteden aan vrouwelijke ondernemers, met name in kleine en middelgrote ondernemingen en start-ups, waaronder door middel van specifieke monitoring in het kader van programma’s zoals InvestEU en Horizon Europa; wijst op het belang van betere monitoring- en rapportagemechanismen, teneinde te waarborgen dat de middelen daadwerkelijk ten goede komen aan vrouwen en gemarginaliseerde groepen;

42.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.