1.Jirrakkomanda lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà:(a)li jikkundannaw il-militarizzazzjoni dejjem akbar tal-Artiku, b’mod partikolari minħabba r-ristrutturar militari estensiv tar-Russja, inkluż il-ħolqien tal-Kulleġġ Marittimu li, flimkien mal-interess ċar taċ-Ċina fir-reġjun, kompla jħarrax it-tensjonijiet reġjonali u kkomprometta l-istabbiltà fir-reġjun;(b)li jimmonitorjaw b’attenzjoni l-interess strateġiku dejjem akbar u l-attivitajiet taċ-Ċina fir-reġjun Artiku, fil-qafas tat-“Triq tal-Ħarir Polari”; li jirrikonoxxu li l-ambizzjoni dikjarata taċ-Ċina li ssir “potenza polari kbira” sal-2030 u l-espansjoni tal-preżenza tagħha permezz ta’ missjonijiet ta’ riċerka, investimenti f’infrastrutturi strateġiċi u sħubijiet b’użu doppju jafu jqiegħdu f’dubju l-prinċipji ta’ governanza konsolidati;(c)li jqisu x-xenarji potenzjali ta’ theddid marbuta mas-sitwazzjoni fl-Ukrajna, inkluż it-tisħiħ possibbli tal-preżenza Russa fl-Artiku bħala konsegwenza ta’ kunflitt iffriżat potenzjali fl-Ukrajna; li, għaldaqstant, jimplimentaw bis-sħiħ is-sanzjonijiet tal-UE relatati mat-teknoloġiji b’użu doppju ddestinati għall-espansjoni militari Russa fl-Artiku, filwaqt li jappoġġjaw id-djalogu tal-Ukrajna mal-istrutturi ta’ governanza tal-Artiku, anki fid-dawl li tikseb l-istatus ta’ osservatur fi ħdan il-fora rilevanti; li jsaħħu s-sanzjonijiet fil-konfront tal-bastimenti tal-flotta mistura li jinqdew bil-bnadar ta’ konvenjenza biex jaħarbu mis-sanzjonijiet fl-Artiku; li jsaħħu l-monitoraġġ u l-applikazzjoni tagħhom, anki permezz tal-kooperazzjoni internazzjonali, biex jiġi żgurat li tali bastimenti jiddaħħlu fil-listi suwed tal-portijiet u tal-kumpaniji tal-assigurazzjoni; li jqisu l-Istati tal-bandiera totalment responsabbli mir-rispett tal-istandards ambjentali u ta’ sigurtà;(d)li jifhmu bis-sħiħ l-importanza tal-passaġġ GIUK bħala kuritur ta’ tranżitu marittimu inseparabbli mill-interessi tal-UE, kif ukoll ir-riskji assoċjati mal-fatt li qiegħed jirriżulta teatru ta’ operazzjonijiet ta’ żona griża; b’konsegwenza ta’ dan, li jfittxu li jsaħħu r-reżiljenza istituzzjonali ta’ dawn il-pajjiżi u dawn it-territorji f’kooperazzjoni ma’ sħab kostruttivi;(e)li jikkollaboraw mal-Istati Membri u mal-alleati tan-NATO biex jissaħħu l-kapaċitajiet ta’ deterrenza, bħala risposta, anki permezz tat-tisħiħ tad-dialogi strateġiċi UE-NATO dwar l-għarfien tas-settur Artiku, il-kondiviżjoni tal-intelligence u l-eżerċizzji difensivi konġunti fit-Tramuntana Estrema, fuq l-eżempji tal-Arctic Challenge 2023 ospitat mill-Iżvezja, mill-Finlandja u min-Norveġja u mill-eżerċizzju militari Arctic Light 2025 immexxi mid-Danimarka; li jsaħħu l-kooperazzjoni mal-istrutturi tan-NATO u maċ-Ċentru Ewropew għall-Ġlieda Kontra t-Theddid Ibridu bil-għan li tinbena r-reżiljenza u jiġu żviluppati standards komuni għall-protezzjoni tal-infrastrutturi fl-Artiku; li japprofondixxu l-kooperazzjoni prattika bejn l-UE u n-NATO fl-Artiku fl-oqsma ta’ interess komuni, fosthom l-għarfien tas-settur marittimu, il-protezzjoni tal-infrastruttura kritika, il-loġistika u l-interoperabbiltà fit-tiftix u s-salvataġġ; li jsaħħu l-viġilanza fuq l-involviment tal-UE mas-sħab esterni u li jistabbilixxu mekkaniżmi ta’ kontroll tas-sigurtà fil-livell tal-UE għall-proġetti barranin ta’ riċerka u infrastrutturali fl-Artiku;(f)b’mod parallel, li jkomplu jaħdmu biex jevitaw li l-kunflitti ġeopolitiċi jinxterdu f’dan ir-reġjun, filwaqt li jassumu rwol aktar prominenti fl-Artiku u jsegwu riartikolazzjoni komprensiva tal-politika Artika li tmur lil hinn min-nozzjoni antikwata ta’ eċċezzjonaliżmu Artiku, u li minflok jużawha bħala metodu biex jivvalutaw l-isfidi li qed jevolvu fil-kuntest ġeopolitiku attwali;(g)fid-dawl ta’ dan, li jiżguraw li l-azzjonijiet tal-UE fit-Tramuntana Estrema jkunu komplementari għall-Kunċett Strateġiku 2022 tan-NATO u jibbenefikaw mill-pożizzjoni marittima msaħħa tal-Alleanza; li jippromwovu l-koordinament bejn in-NATO u l-UE u l-għarfien tas-sitwazzjoni kondiviż u li jitolbu li tissaħħaħ l-interoperabbiltà fost l-Istati Membri tal-UE u l-alleati l-oħra tan-NATO f’dak li għandu x’jaqsam mas-sigurtà Artika, is-sorveljanza marittima, l-operazzjonijiet ta’ tiftix u salvataġġ u l-protezzjoni tal-infrastruttura kritika;(h)li jieħdu nota tal-fatt li r-reġjun Artiku Ewropew huwa parti minn continuum li jinkludi r-reġjun tal-Baħar Baltiku fl-Artiku, bi sfidi u b’interessi kondiviżi; li jirrikonoxxu li l-attivitajiet tal-UE fl-Artiku jeħtieġ li jkunu allinjati mal-attivitajiet ta’ żvilupp implimentati mill-UE fiż-żoni tal-fruntiera tal-Grigal tagħha u jappoġġjawhom, bil-għan li jiġi massimizzat l-impatt tagħhom;(i)f’dan il-kuntest u fid-dawl tal-fatti li ġraw dawn l-aħħar fil-Baħar Baltiku attribwiti lill-flotta mistura Russa u lill-bastimenti Ċiniżi, li jsaħħu sostanzjalment il-protezzjoni tal-infrastrutturi sottomarini essenzjali fl-Artiku, b’mod partikolari l-kejbils u l-pipelines sottomarini, inklużi dawk fil-viċinanzi ta’ Greenland, u li jissikkaw il-qafas regolatorju fir-rigward ta’ sanzjonijiet u kontromiżuri; li jirrispettaw u jinfurzaw l-obbligi fl-ambitu tal-Artikoli 112 sa 115 tal-UNCLOS, li huma fundamentali biex titħares l-interkonnettività diġitali u enerġetika tal-Ewropa mit-tfixkil ġeopolitiku; li jiżviluppaw strateġija tal-UE u taż-ŻEE biex timmonitorja u tikkuntrasta l-kooperazzjoni bejn iċ-Ċina u r-Russja fit-Tramuntana Estrema, li, potenzjalment, tikkomprometti l-libertà ta’ navigazzjoni u d-dritt internazzjonali;(j)li jappoġġjaw l-istabbiliment ta’ standards komuni fil-qasam taċ-ċibersigurtà u tar-reżiljenza għall-kejbils sottomarini, għall-punti ta’ nżul u għall-infrastruttura diġitali kritika fl-Artiku, anki permezz ta’ valutazzjonijiet konġunti tar-riskji, rekwiżiti ta’ rapportar tal-inċidenti u eżerċizzji perjodiċi ta’ verifika tar-reżiljenza, u li jirrikonoxxu r-rwol strateġiku tagħhom għall-awtonomija strateġika miftuħa tal-UE;(k)li jindirizzaw it-theddid ibridu pereżempju l-attakki ċibernetiċi, l-operazzjonijiet ta’ disturb intenzjonali (“jamming”) u ta’ “spoofing” tal-GPS u s-sabotaġġ tal-kejbils sottomarini, li jirrikjedu mekkaniżmi ta’ monitoraġġ u ta’ risposta msaħħa, permezz ta’ qafas konġunt ta’ monitoraġġ u risposta UE-NATO u aktar investimenti fil-komunikazzjoni bis-satellita msaħħa, sikuri u awtonomi, inkluż l-kapaċità ta’ llanċjar, kif ukoll investimenti fid-droni sottomarini u fl-immappjar ta’ qiegħ il-baħar; f’dak ir-rigward, li jappoġġjaw ukoll ir-riċerka, l-ittestjar u t-tixrid gradwali tat-teknoloġiji ta’ sorveljanza ibrida ffinanzjati mill-UE, inklużi s-sistemi mingħajr ekwipaġġ, f’koordinament mas-sħab Nordiċi, bil-għan li jiġi mmonitorjat it-theddid ibridu u tingħatalu risposta;(l)fid-dawl tal-importanza strateġika dejjem akbar tal-kapaċitajiet spazjali tal-Artiku għas-sigurtà Ewropea u tad-dipendenza dejjem akbar minnhom, li jsaħħu l-għarfien kollettiv tas-sitwazzjoni, ir-reżiljenza u l-istabbiltà reġjonali fl-Artiku; barra minn hekk, li jippromwovu investimenti u sħubijiet ma’ alleati fdati taħt it-tmexxija tal-UE biex jiżguraw infrastruttura kritika fl-Artiku u jnaqqsu d-dipendenza minn potenzi awtoritarji, inkluża l-produzzjoni ta’ bastimenti li jkissru s-silġ, jekk possibbli, f’kooperazzjoni mas-sħab strateġiċi tal-UE;(m)li jirrikonoxxu l-kompetizzjoni ġeopolitika dejjem tibkar fil-kurituri marittimi Artiċi, b’mod partikolari fir-Rotta tal-Baħar tat-Tramuntana; li jappoġġjaw, għaldaqstant, lid-djalogi diplomatiċi mmirati biex jistipulaw ftehimiet internazzjonali ċari fir-rigward tal-libertà ta’ navigazzjoni u tal-kooperazzjoni marittima paċifika, filwaqt li jirreżistu r-rivendikazzjonijiet unilaterali u jippromwovu l-applikazzjoni tad-dritt marittimu internazzjonali f’konformità mal-UNCLOS; b’konsegwenza ta’ dan, li jikkundannaw pubblikament il-fatt li r-Russja qed tillimita n-navigazzjoni libera fir-Rotta tal-Baħar tat-Tramuntana u qed issaħħaħ l-infrastrutturi militari tagħha tul din ir-rotta; li jappoġġjaw l-applikazzjoni tad-dritt internazzjonali biex jikkuntrastaw it-tentattivi biex jilleġittimaw il-kurituri marittimi kkuntestati jew li jeżerċitaw influwenza ġeopolitika bil-pretest tal-kooperazzjoni xjentifika jew ekonomika; li jidħlu fi djalogi reġjonali dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim fil-qafas tal-UNCLOS fuq il-konservazzjoni u fuq l-użu sostenibbli tal-bijodiversità marina fiż-żoni lil hinn mill-ġuriżdizzjoni nazzjonali fl-Artiku;(n)minħabba l-impatt sproporzjonat tat-tibdil fil-klima fuq l-Artiku, u f’kooperazzjoni mas-sħab internazzjonali u mal-popli indiġeni tal-Artiku, li jsaħħu b’urġenza l-istrateġiji ta’ adattament li għandhom ukoll dimensjoni ta’ politika ta’ sigurtà, li jsostnu inizjattivi estensivi ta’ monitoraġġ u li jżidu b’mod sinifikanti l-investimenti fil-programmi ta’ riċerka li jagħtu prijorità lill-bżonn li jinstab bilanċ fit-tkabbir ekonomiku filwaqt li jipproteġu l-ekosistemi kritiċi fl-Artiku, bi qbil mal-prinċipju “la tagħmilx ħsara sinifikanti” stabbilit fl-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2020/852; li jirrikonoxxu li, filwaqt li t-tibdil fil-klima jhedded lill-ekosistemi Artiċi, iż-żieda fit-temperaturi għandha wkoll riperkussjonijiet soċjali importanti fir-reġjuni Artiċi, u dan jenfasizza l-bżonn li l-persuni li jgħixu fl-Artiku jitqiegħdu fil-qalba tar-riċerka u li jiġi żgurat li l-benefiċċji tal-attivitajiet ta’ riċerka jgħinu lill-komunitajiet lokali jadattaw ruħhom u jsiru aktar reżiljenti;(o)fid-dawl tal-importanza tar-riżorsi naturali Artiċi, fosthom l-idrokarburi, l-elementi tal-materjali tal-art rari u r-riżorsi tas-sajd, u flimkien mal-Istati Membri, li jsaħħu s-sħubijiet kunsenswali ma’ Greenland u mal-partijiet ikkonċernati fl-Artiku l-oħra, inklużi l-komunitajiet indiġeni, fl-ambitu tal-estrazzjoni u tal-ipproċessar sostenibbli tar-riżorsi, fir-rispett rigoruż tal-ogħla standards ambjentali bil-għan li jiġu evitati konsegwenzi katastrofiċi bħal dawk ikkawżati mid-diżastru tat-tixrid taż-żejt ta’ Norilsk, fir-Russja, fl-2020; li jiżguraw li tali kooperazzjoni, minn naħa, tikkontribwixxi għaż-żieda demografika u għar-rivitalizzazzjoni tal-komunitajiet lokali fl-Artiku u, min-naħa l-oħra, tnaqqas id-dipendenza tal-UE miċ-Ċina u minn fornituri inaffidabbli oħra; li jqisu l-interess strateġiku tal-UE li tassigura l-aċċess għall-materja prima kritika li tkun ġejja minn sħab affidabbli u tal-istess fehma, kif ukoll tat-tkabbir ekonomiku tal-UE;(p)b’mod parallel, fid-dawl tal-potenzjal tar-rotot ta’ navigazzjoni trans-Artiċi l-ġodda, li jaħdmu biex jiġi stabbilit reġim internazzjonali vinkolanti ta’ responsabbiltà ambjentali, bil-għan li jiġi żgurat li min iniġġes jerfa’ r-responsabbiltà sħiħa fir-rigward tal-inċidenti u tad-danni ekoloġiċi fl-ilmijiet tal-Artiku;(q)minħabba l-bżonn li jiġu rispettati u promossi d-drittijiet tal-popli indiġeni fl-Artiku kollu, li jaħdmu biex jintegraw l-għarfien indiġenu fil-proċessi ambjentali u tat-tfassil tal-politiki, filwaqt li jiżguraw li l-interessi u l-għarfien espert tal-popli indiġeni jkunu integrati sew fil-livelli kollha tat-tfassil tal-politiki tal-UE, flimkien mas-sorsi ta’ għarfien rilevanti kollha l-oħra, u li l-lingwi u l-kultura tagħhom jiġu protetti;(r)li jagħtu prijorità, fl-ambitu tal-kooperazzjoni Artika tal-UE, lill-programmi rigward is-saħħa mentali, il-litteriżmu, il-lingwi u ż-żgħażagħ, bħala risposta lir-rakkomandazzjonijiet li ħarġu mill-fora li jlaqqgħu lill-persuni indiġeni u ż-żgħażagħ tal-Artiku;(s)li jirrispettaw l-Artikolu 19 tad-Dikjarazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni, li jistabbilixxi d-drittijiet tagħhom; li jiżguraw, bl-istess mod, li l-attivitajiet tal-UE u tal-Istati Membri fl-Artiku jikkontribwixxu għall-benesseri u għad-drittijiet tal-komunitajiet indiġeni u ma jippreġudikawhomx, f’konformità mad-Dikjarazzjoni ta’ Ottawa tal-1996; li jqisu u jikkuntrastaw l-esponiment akbar tal-popli indiġeni għall-indħil barrani u għall-kampanji ta’ diżinformazzjoni li jippruvaw jistrumentalizzaw kuntesti uniċi u kumplessi;(t)li jintegraw bis-sħiħ ir-rakkomandazzjonijiet tad-Dikjarazzjoni ta’ Kiruna tal-2013 fil-politika tal-UE għall-Artiku, anki billi jappoġġjaw żieda fil-finanzjamenti għall-enerġiji rinnovabbli u l-ġestjoni sostenibbli tal-iskart fil-komunitajiet Artiċi, billi jsaħħu l-mekkaniżmi għall-parteċipazzjoni sinifikattiva tal-popli indiġeni fil-governanza u fil-proċessi deċiżjonali tal-Artiku, billi jtejbu s-sigurtà ċivili u l-kapaċitajiet ta’ reazzjoni għall-emerġenzi fir-reġjuni Artiċi – inklużi l-infrastrutturi ta’ tiftix u salvataġġ u ta’ preparatezza għad-diżastri – u billi jippromwovu sħubijiet interdixxiplinari fil-qasam tar-riċerka u tal-edukazzjoni, inkluż l-appoġġ liż-żgħażagħ u lill-istituzzjonijiet lokali u indiġeni tal-Artiku;(u)li jippromwovu l-implimentazzjoni sħiħa tal-Ftehim dwar is-sajd fl-Oċean Artiku Ċentrali, li jimponi lill-firmatarji jistabbilixxu programm komuni ta’ riċerka xjentifika u monitoraġġ u jintegraw l-għarfien indiġenu qabel ma jingħata l-permess għal kwalunkwe attività futura tas-sajd kummerċjali fir-reġjun;(v)filwaqt li jirrikonoxxu li Artiku popolat, infrastrutturi transfruntiera u soċjetajiet reżiljenti għandhom importanza strateġika għas-sigurtà Ewropea, li jsaħħu l-kooperazzjoni mal-Artiku Ewropew u fi ħdanu; li jappoġġjaw, b’mod partikolari, l-iżvilupp ta’ proġetti infrastrutturali mit-Tramuntana għat-Tramuntanta u mil-Lvant għall-Punent fl-Artiku Żvediż u Finlandiż, b’enfasi partikolari fuq it-titjib tal-kapaċitajiet tal-ferroviji eżistenti bejn il-Finlandja u l-Oċean Artiku u fuq l-eżami ta’ kollegamenti ta’ trasport multimodali ġodda biex jissaħħu l-konnettività u l-mobbiltà militari bejn l-UE u l-pajjiżi Nordiċi;(w)filwaqt li jirrikonoxxu l-importanza ta’ konnettività reżiljenti għall-komunitajiet Artiċi u s-sigurtà tal-UE, li jfasslu strumenti tal-UE li jippromwovu b’mod attiv integrazzjoni ekonomika akbar fir-reġjun Artiku, inkwantu l-investimenti fl-infrastrutturi transfruntieri jżidu l-mobbiltà, jistimolaw l-innovazzjoni u l-iżvilupp tan-negozju u jsaħħu s-sigurtà tal-provvista u l-preparatezza permezz tal-kooperazzjoni bejn atturi pubbliċi u privati;(x)li jirrikonoxxu li l-appoġġ tal-UE għall-iżvilupp u għall-kollaborazzjoni fl-Artiku huwa essenzjali biex jitrawmu r-relazzjonijiet, il-fiduċja u l-kapaċità ta’ żvilupp fiż-żoni tat-Tramuntana vulnerabbli li huma skarsament popolati;(y)li jirrikonoxxu li l-kompetittività u l-ġestjoni tal-kriżijiet f’kuntest tal-politika ta’ sigurtà kumpless jiddependu mill-preżenza ta’ soċjetajiet b’saħħithom u innovattivi u impriżi lokali bil-kapaċitajiet tagħhom, kif ukoll mill-kooperazzjoni transfruntiera bejn min ifassal il-politiki, ir-riċerkaturi, l-impriżi u l-komunitajiet; li jirrikonoxxi li l-UE għandha tkompli, fi djalogu mill-qrib mal-Istati u mal-korpi reġjonali rilevanti, tappoġġja t-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta’ komunitajiet Artiċi aktar reżiljenti u sostenibbli;(z)filwaqt li jenfasizzaw ir-rwol kruċjali li tiżvolġi l-kooperazzjoni xjentifika internazzjonali fil-governanza Artika u fil-ftehim dwar il-klima, li jsostnu l-finanzjamenti u l-parteċipazzjoni attiva tal-UE fil-proġetti ta’ riċerka u fid-djalogi xjentifiċi dwar l-Artiku; li jippromwovu l-kondiviżjoni tad-data miftuħa u l-integrazzjoni tar-riżultati xjentifiċi fil-proċessi tat-tfassil tal-politiki, filwaqt li jiżguraw li tali skambju xjentifiku jsir b’għarfien sħiħ tar-riskji attwali għad-difiża u għas-sigurtà li jinqalgħu mis-sitwazzjoni ġeopolitika;(aa)li jirrikonoxxu r-rwol uniku li jiżvolġu l-universitajiet li jinsabu fiż-żoni rurali Artiċi bħala muturi tal-iżvilupp reġjonali u tat-tkabbir ekonomiku permezz tal-innovazzjoni fir-riċerka u fl-impriżi, tal-attrazzjoni ta’ abitanti ġodda, tat-tisħiħ tal-kompetenzi u tal-ħiliet fil-livell lokali u reġjonali, tal-promozzjoni tal-koeżjoni reġjonali u tat-tixrid tal-għarfien u tal-informazzjoni li jikkontribwixxu għar-reżiljenza u għall-preparatezza; li jappoġġjaw lill-universitajiet Artiċi, anki bis-saħħa ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji permezz ta’ taħlita ta’ programmi tal-UE; li jsaħħu l-mobbiltà fil-qasam tal-edukazzjoni u tar-riċerka bejn l-universitajiet tal-UE u l-istituti tal-edukazzjoni għolja tal-Artiku, anki fi Greenland, fl-Iżlanda u fin-Norveġja tat-Tramuntana, bil-għan li jitrawwem l-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni ġdida ta’ esperti tal-Artiku u tiġi approfondita l-kooperazzjoni interpersonali; li jżidu l-finanzjamenti għar-riċerka interdixxiplinari dwar l-Artiku u li jappoġġjaw il-ħolqien ta’ Ċentru Ewropew ta’ Eċċellenza għar-Riċerka dwar l-Artiku li jagħmel użu mis-servizzi ta’ Copernicus, minn infrastrutturi tad-data miftuħa, kejl in situ u għarfien tradizzjonali, bil-għan li jforni prodotti xjentifiċi operattivi li jkunu ta’ appoġġ għall-proċess deċiżjonali fil-livell tal-UE u għall-kooperazzjoni mas-sħab internazzjonali leġittimi;(ab)fid-dawl tal-appoġġ dejjem akbar fl-Iżlanda għall-adeżjoni mal-UE, li jilqgħu l-intenzjoni li esprimew l-awtoritajiet lokali biex jorganizzaw, sal-2027, referendum dwar l-issuktar tan-negozjati ta’ adeżjoni mal-UE u jwiegħdu li jirrispettaw l-eżitu tiegħu, kif esprima b’mod demokratiku l-poplu Iżlandiż; fil-frattemp, li jimpenjaw ruħhom b’mod proattiv mal-Gvern Iżlandiż biex jippromwovu l-vantaġġi tal-adeżjoni potenzjali mal-UE u jtejbu t-tħejjija għal proċess ta’ adeżjoni mġedded f’każ li l-Iżlanda terġa’ tattiva formalment l-applikazzjoni tagħha, filwaqt li tissaħħaħ minnufih il-kooperazzjoni f’ambiti ta’ interess komuni u tingħata assistenza tal-UE fil-ġlieda kontra t-theddid ibridu u l-indħil barrani;(ac)li jilqgħu d-deċiżjoni tal-Gvern Iżlandiż li jagħti bidu lit-taħditiet dwar is-sħubija fil-qasam tas-sigurtà u tad-difiża mal-UE; li jaffermaw li l-ftehim li jirriżulta se jkun fundamentali għar-relazzjonijiet futuri bejn l-UE u l-Iżlanda;(ad)li jirrikonoxxi lin-Norveġja bħala alleat fundamentali tal-UE u fin-NATO u li jissottolinjaw il-bżonn persistenti li tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-qasam tas-sigurtà u tad-difiża, f’konformità sħiħa mal-impenji tan-NATO; fid-dawl ta’ dan, peress li l-adeżjoni tan-Norveġja mal-UE tkun issaħħaħ kemm l-interessi nazzjonali tal-pajjiż kif ukoll ir-reżiljenza ġeopolitika tal-UE, billi timla l-lakuni kritiċi fid-difiża kolletiva ta’ din tal-aħħar, b’mod partikolari fil-passaġġ GIUK, li jieħdu f’kunsiderazzjoni kooperazzjoni aktar fil-fond man-Norveġja, inkluża l-possibbiltà ta’ estensjoni l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 42(7) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea għan-Norveġja u l-adeżjoni potenzjali tagħha mal-UE; li jenfasizzaw li kooperazzjoni komprensiva man-Norveġja fis-settur tad-difiża diġà hija possibbli, kif turi l-Kooperazzjoni Nordika għad-Difiża soda, li għandha sservi ta’ mudell biex jissaħħu r-rabtiet bejn l-UE u n-Norveġja;(ae)minħabba r-rwol kruċjali tan-Norveġja fis-sigurtà enerġetika tal-UE, li fl-2024 irrappreżentat aktar minn 30 % tal-importazzjonijiet ta’ gass tal-UE, li jsaħħu l-kooperazzjoni fil-qasam tar-reżiljenza enerġetika u tad-diversifikazzjoni tal-provvista bħala strument ewlieni – flimkien ma’ proġetti infrastrutturali strateġiċi oħra bħall-Kuritur tal-Gass tal-Baħar Baltiku – biex tinkiseb l-awtonomija strateġika tal-UE, tissaħħaħ ir-reżiljenza u tonqos id-dipendenza mill-provvisti ta’ enerġija Russi;(af)li jilqgħu l-appoġġ kostanti tan-Norveġja lill-Ukrajna, inkluża d-deċiżjoni tagħha li talloka kważi EUR 600 miljun favur is-sistemi ta’ difiża tal-ajru tal-Ukrajna;(ag)fid-dawl tat-tħassib kbir tal-Parlament rigward l-importanza ġeopolitika dejjem akbar ta’ Greenland – iggravata mid-dikjarazzjonijiet ta’ atturi esterni li jqiegħdu f’dubju l-arranġamenti kostituzzjonali u s-sovranità tad-Danimarka, kif ukoll mir-rapporti ta’ ndħil barrani fl-affarijiet interni tagħha, inklużi ċerti dikjarazzjonijiet tal-amministrazzjoni tal-Istati Uniti – li jerġgħu jaffermaw ir-rispett tad-dritt għall-awtodeterminazzjoni ta’ Greenland, b’enfasi fuq il-fatt li d-deċiżjonijiet rigward il-futur kostituzzjonali u r-relazzjonijiet internazzjonali ta’ Greenland iridu jittieħdu esklużivament mill-poplu ta’ Greenland, mingħajr pressjonijiet esterni;(ah)fid-dawl tar-rilevanza dejjem akbar ta’ Greenland fl-oqfsa Artiċi u Ewropej tas-sigurtà, flimkien mal-appoġġ dejjem akbar għall-adeżjoni mal-UE fost il-Greenlandiżi, skont is-sondaġġ li wera li madwar 60 % tal-Greenlandiżi issa huwa favur li jerġa’ jidħol fl-UE, li jilqgħu kwalunkwe inzjattiva potenzjali min-naħa tal-Gvern ta’ Greenland maħsuba biex issaħħaħ ir-rabtiet politiċi, istituzzjonali u ekonomiċi tiegħu mal-UE; li jinkoraġġixxu lill-UE tidħol fi sħubijiet strateġiċi u ekonomiċi aktar profondi, anki fil-kuntest tal-adeżjoni potenzjali, jekk u meta jixtieq il-poplu Greenlandiż; li jissottolinjaw, f’dan ir-rigward, li l-adeżjoni mal-UE, li toffri aċċess għal inizjattivi bħal IRIS2 u Galileo, tkun tagħti lill-Greenland vuċi aktar b’saħħitha fil-governanza Artika, tkun tagħti l-mezzi biex tipproteġi lill-ekosistemi essenzjali tagħha u tkun tippermetti l-iżvilupp sostenibbli ta’ infrastruttura kritika hekk kif jinbtu rotot kummerċjali ġodda fit-Tramuntana, filwaqt li ssaħħaħ is-sigurtà tagħha wkoll;(ai)li jieħdu nota tal-ewwel strateġija dwar is-sigurtà ta’ Greenland bit-titolu “Greenland in the World: Nothing about Us Without Us – Greenland’s Foreign, Security and Defense Policy 2024-2033” (Greenland fid-dinja: xejn dwarna mingħajrna – Politika estera, ta’ sigurtà u ta’ difiża ta’ Greenland 2024-2033), li tirrifletti l-prinċipju ta’ inklużjoni sinifikattiva tal-popli Artiċi fit-tiswir tal-politiki li jolqtu lir-reġjun tagħhom; li jieħdu nota tar-rakkomandazzjoni li tinsab fl-istrateġija biex jinħoloq f’Nuuk ċentru għall-paċi li jkun jippromwovi d-djalogu u jaġevola r-riċerka u l-medjazzjoni;(aj)li jirrikonoxxu l-fatt li, wara l-invażjoni tal-Ukrajna, Greenland allinjat ruħha mas-sanzjonijiet imposti dall-UE fil-konfront tar-Russja; li jissottolinjaw li l-ftuħ tal-uffiċċju tal-Kummissjoni f’Nuuk huwa l-bidu ta’ fażi ġdida fil-kooperazzjoni ma’ Greenland, li, minkejja li mhijiex Stat Membru, ilha żmien twil b’rabtiet stretti mal-UE u tibbenefika mill-appoġġ finanzjarju tagħha, anki fil-qasam tal-edukazzjoni;(ak)li jsaħħu l-kollaborazzjoni mal-Kanada; li jissottolinjaw l-importanza strateġika tas-sħubija UE-Kanada fid-dawl tal-valuri demokratiċi u tar-responsabbiltajiet kondiviżi fil-livell dinji, u li jippromwovu l-kooperazzjoni fil-qasam tas-sigurtà u tad-difiża fl-Artiku, fl-ambitu ta’ aġenda ambizzjuża u b’viżjoni għall-futur bejn l-UE u l-Kanada;(al)li jenfasizzaw, b’mod partikolari, il-bżonn ta’ aktar kooperazzjoni biex jiġu miġġielda l-attivitajiet malizzjużi tar-Russja u taċ-Ċina fl-Artiku, filwaqt li jitrawwem l-iżvilupp ekonomiku u li jitfakkar li kooperazzjoni militari tista’ wkoll issaħħaħ lill-komunitajiet lokali; li jiżviluppaw, fil-qafas tal-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv UE-Kanada Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv (CETA) bejn il-Kanada, minn naħa waħda, u l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra (ĠU L 11, 14.1.2017, p. 23, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2017/37/oj)., djalogu strutturat iċċentrat fuq il-protezzjoni tal-ekosistemi u tal-bijodiversità, l-implimentazzjoni tal-istandards ambjentali internazzjonali, ir-reżiljenza tal-infrastrutturi, is-sigurtà tar-rotot marittimi u l-integrazzjni tal-għarfien indiġenu fil-proċessi deċiżjonali; li jfakkru l-potenzjal kbir tal-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Kanada f’dak li għandu x’jaqsam mar-riżorsi naturali Kanadiżi; li jinkoraġġixxi kooperazzjoni aktar stretta fil-qasam xjentifiku u f’dak kulturali bil-għan li tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-popolazzjonijiet indiġeni kif ukoll tissaħħaħ ir-reżiljenza tal-Artiku; li jenfasizzaw li l-kollaborazzjoni fil-qasam tal-iżvilupp u tal-ġestjoni ta’ infrastrutturi u mudelli ta’ sħubija indiġena hija fundamentali għall-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Kanada; li jagħtu prijorità lil miżuri rapidi maħsuba biex japprofondixxu l-kooperazzjoni politika, ekonomika u fil-qasam tas-sigurtà mal-Kanada, fid-dawl tar-rwol tagħha ta’ membru fundatur tal-Kunsill tal-Artiku u ta’ sieħba strateġika tal-UE;(am)li jmexxu ’l quddiem id-djalogu bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar l-Artiku; li jenfasizza l-bosta sfidi komuni li l-UE u l-Istati Uniti jkollhom jindirizzaw fir-reġjun, li jvarjaw mill-kwisjonijiet relatati mal-klima sal-kooperazzjoni fil-qasam tas-sigurtà; li jissottolinjaw li l-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Istati Uniti fl-Artiku hija fundamentali biex jitrażżnu r-Russja u ċ-Ċina u biex tiġi żgurata s-sigurtà kondiviża bejn l-UE u l-Istati Uniti;(an)li jisħqu fuq il-bżonn ta’ djalogu reġjonali aktar b’saħħtu mas-sħab tal-istess fehma fl-Artiku u li jistiednu lill-mexxejja tal-UE jlaqqgħu lill-mexxejja ta’ dawn is-sħab bil-għan li jistabbilixxu strateġija fit-tul komuni, konkreta u sostenibbli għall-Artiku;(ao)li jsaħħu l-governanza u l-kooperazzjoni multilaterali permezz tal-Kunsill tal-Artiku, b’mod partikolari taħt il-presidenza attwali tar-Renju tad-Danimarka, iggwidata minn Greenland għall-perjodu 2025-2027; li jħeġġu, f’dan ir-rigward, lill-membri kollha jirrispettaw oqfsa ta’ governanza paċifiċi u bbażati fuq id-dritt u li jġibu lura kooperazzoni multilaterali effikaċi, b’enfasi partikolari fuq il-ħarsien tal-ambjent, l-iżvilupp sostenibbli u d-drittijiet tal-popli indiġeni;(ap)li jsaħħu l-kooperazzjoni mal-Istati osservaturi tal-Kunsill tal-Artiku, pereżempju l-Ġappun u l-Korea t’Isfel, b’enfasi fuq it-teknoloġija sostenibbli, il-kapaċitajiet tat-tkissir tas-silġ u s-sikurezza marittima, filwaqt li jitħarsu l-interessi strateġiċi tal-UE;(aq)li jġeddu l-isforzi favur l-applikazzjoni tal-UE biex issir osservatur sħiħ fi ħdan il-Kunsill tal-Artiku u jsaħħu l-parteċipazzjoni tal-UE fil-gruppi ta’ ħidma tal-Kunsill tal-Artiku;(ar)li jżidu l-finanzjamenti u l-appoġġ favur il-kooperazzjoni mal-istituzzjonijiet Artiċi ewlenin, bħall-Kunsill Ekonomiku tal-Artiku, il-Forum tas-Sindki tal-Artiku u l-Kumitat Permanenti tal-Parlamentari tar-Reġjun Artiku, anki permezz tat-tisħiħ tal-kapaċitajiet, proġetti konġunti u inizjattivi ta’ riċerka, filwaqt li jirrikonoxxu r-rwol essenzjali tagħhom fil-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli u tal-involviment lokali fir-reġjun Artiku kollu;(as)li jirrikonoxxu li strateġija tal-UE għall-Artiku mtejba u aġġornata tirrikjedi wkoll riżorsi finanzjarji addizzjonali; li jiżguraw għaldaqstant li l-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss jistimola l-investimenti strateġiċi fil-kapaċitajiet tat-trasport marittimu fl-Artiku, f’sistemi ta’ komunikazzjoni moderni, ċentri loġistiċi u infrastrutturi ta’ appoġġ, inklużi l-bastimenti li jkissru s-silġ; li jenfasizzaw li tali investimenti jridu jiggarantixxu r-rispett rigoruż tal-istandards ambjentali u l-parteċipazzjoni sinifikattiva tal-popli indiġeni fl-ippjanar u fl-implimentazzjoni tal-politiki;(at)li jsaħħu l-mandat tal-Mibgħut Speċjali tal-UE għall-Kwistjonijiet tal-Artiku billi jagħtuh awtorità aktar ċara, riżorsi adegwati u responsabbiltajiet biex jimmonitorja l-iżviluppi fil-qasam tas-sigurtà u tal-ambjent, jirrappreżenta lill-UE fil-fora Artiċi, jikkoordina l-politika Artika, jiddjaloga mal-komunitajiet indiġeni u jirrapporta lill-Kunsill u lill-Parlament;(au)li jitolbu li tinħoloq unità għall-Artiku ddedikata fi ħdan is-SEAE, bil-għan li trawwem djalogu aktar komprensiv u proattiv mal-Istati Artiċi u mal-partijiet ikkonċernati tar-reġjun; li jenfasizzaw li l-UE għandha tqis l-Artiku bħala sieħeb fit-tul għal skopijiet ta’ prosperità sostenibbli, filwaqt li tagħti prijorità lill-kollaborazzjoni f’materja ekonomika, ambjentali u ta’ sigurtà; li jħeġġu lis-SEAE jiżviluppa għarfien espert speċifiku dwar l-Artiku, anki permezz tat-taħriġ tal-persunal u kooperazzjoni aktar stretta mal-komunitajiet u mal-istituzzjonijiet Artiċi, u li jsaħħu l-parteċipazzjoni tal-UE fil-gruppi ta’ ħidma tal-Kunsill tal-Artiku; li jenfasizzaw li dan it-tisħiħ tal-kapaċitajiet irid jiġi appoġġjat minn finanzjamenti adegwati, fosthom riżorsi għat-taħriġ tal-persunal, għar-riċerka u għall-ħolqien ta’ sħubijiet mal-komunitajiet u mal-istituzzjonijiet Artiċi, biex jiġi żgurat approċċ komprensiv, infurmat, effikaċi u koordinat għall-politika tal-UE għall-Artiku;(av)jeżamina u jistabbilixxi rappreżentanza formali tal-UE fil-Gżejjer Faeroe bil-għan li jissaħħaħ id-djalogu politiku, jiżdiedu l-kooperazzjoni fil-qasam tas-sajd, ir-reżiljenza għat-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli u tiġi kkonsolidata l-preżenza strateġika tal-UE fir-reġjun tal-Atlantiku tat-Tramuntana;

2.Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà, kif ukoll, għal skopijiet ta’ informazzjoni, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Artiċi u lill-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-popli indiġeni.