P10_TA(2025)0302De moorden na de verkiezingen en de verslechterende mensenrechtensituatie in Tanzania, met inbegrip van de zaak van de gevangen oppositieleider Tundu LissuResolutie van het Europees Parlement van 27 november 2025 over de moorden na de verkiezingen en de verslechterende mensenrechtensituatie in Tanzania, met inbegrip van de zaak van de gevangen oppositieleider Tundu Lissu (2025/2990(RSP))Het Europees Parlement,

–gezien artikel 150, lid 5, en artikel 136, lid 4, van zijn Reglement,

A.overwegende dat de Tanzaniaanse verkiezingen van 29 oktober 2025 scherp zijn bekritiseerd door Afrikaanse regionale verkiezingswaarnemingsmissies, waaronder die van de Afrikaanse Unie en die van de Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika (SADC); overwegende dat de EU niet was gevraagd om een verkiezingswaarnemingsmissie in te zetten;

B.overwegende dat na de verkiezingen alom protesten zijn uitgebroken en gewelddadig is opgetreden door de ordestrijdkrachten, waarbij onrechtmatig en buitensporig geweld is gebruikt, met als gevolg doden, gewonden en massale arrestaties;

C.overwegende dat de Tanzaniaanse autoriteiten de avondklok hebben ingesteld en in het hele land de toegang tot het internet en de media- en communicatie-infrastructuur hebben afgesloten, om de toegang tot informatie te blokkeren;

D.overwegende dat de oppositieleiders Tundu Lissu en Luhaga Mpina niet aan de verkiezingen mochten deelnemen;

E.overwegende dat Lissu op 9 april 2025 is gearresteerd en beschuldigd van verraad, een strafbaar feit waarop krachtens de Tanzaniaanse wetgeving de doodstraf staat; overwegende dat hij nog steeds wordt vastgehouden, in levensbedreigende omstandigheden;

F.overwegende dat andere oppositieleiders en critici willekeurig zijn gearresteerd of het doelwit zijn geworden van acties, in het kader van een grondige zuiveringsoperatie met ontvoeringen en verdwijningen, waardoor onder andere geen spoor is van Humphrey Polepole, zoals mensenrechtenorganisaties melden;

G.overwegende dat de verslechterende mensenrechtensituatie in Tanzania en de krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld in strijd zijn met de kernwaarden van de EU en de beginselen die ten grondslag liggen aan haar externe optreden;

H.overwegende dat de christelijke en islamitische leiders van Tanzania het gebruik van geweld door de regering hebben veroordeeld;

1.hekelt het buitensporige gebruik van geweld door de Tanzaniaanse ordestrijdkrachten na de verkiezingen van oktober 2025, waarbij duizenden doden en gewonden zijn gevallen en melding is gemaakt van massagraven; laakt het feit dat de regering de misstanden ontkent;

2.dringt er bij de Tanzaniaanse regering op aan onmiddellijk een einde te maken aan het hardhandig optreden en aan de willekeurige arrestatie van oppositieleden, demonstranten, journalisten en mensenrechtenverdedigers, alle willekeurig vastgehouden personen vrij te laten en alle internet- en mediarestricties op te heffen;

3.laakt de willekeurige en politiek gemotiveerde detentie van oppositieleider Lissu; vraagt dat hij onmiddellijk en onvoorwaardelijk wordt vrijgelaten; uit zijn diepe bezorgdheid over de afschuwelijke omstandigheden waarin hij wordt vastgehouden; eist dat hij onmiddellijk volledige toegang krijgt tot zijn familie, tot advocaten en tot medische zorg;

4.dringt aan op een snel, grondig, onafhankelijk en onpartijdig onderzoek naar alle vermeende moorden, gedwongen verdwijningen, gevallen van foltering en andere schendingen; dringt erop aan dat voor dit onderzoek een beroep gedaan wordt op een extern en geloofwaardig mechanisme, met onder andere een internationale onderzoekscommissie onder Afrikaanse leiding, om ervoor te zorgen dat verantwoording wordt afgelegd;

5.wijst op het verzoek van het Parlement aan de Commissie om de rechtstreekse steun aan de Tanzaniaanse autoriteiten stop te zetten; dringt erop aan dat de EU-steun prioritair wordt toegewezen aan maatschappelijke organisaties, mensenrechtenverdedigers en journalisten; verzoekt de Raad sancties te overwegen tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor mensenrechtenschendingen;

6.dringt er bij Tanzania op aan de doodstraf af te schaffen en alle doodvonnissen om te zetten in lichtere straffen;

7.is van mening dat de recente verkiezingen vrij noch eerlijk waren;

8.verzoekt Tanzania een inclusieve politieke dialoog aan te gaan met de oppositie, het maatschappelijk middenveld en vertegenwoordigers van slachtoffers, om de crisis aan te pakken en nieuwe, geloofwaardige en transparante verkiezingen mogelijk te maken;

9.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering en het parlement van Tanzania, de Raad, de Commissie, de VV/HV, de Afrikaanse Unie, de Organisatie van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, de SADC en de VN.