1.potwierdza fundamentalne znaczenie zasad pomocniczości i proporcjonalności dla ram prawnych i instytucjonalnych UE; przypomina, że zasady pomocniczości i proporcjonalności powinny być zasadniczymi elementami podejścia Komisji do lepszego stanowienia prawa, które to podejście opiera się na trzech podstawowych procesach, tj. na ewaluacji, na ocenie skutków i na konsultacji z zainteresowanymi stronami; przypomina, że zasady te mają zasadnicze znaczenie dla realizacji podziału władz i zagwarantowania, że działania UE są konieczne i odpowiednie;

2.podkreśla, że koncepcja zasady pomocniczości polega na zapewnieniu, iż decyzje są podejmowane jak najbliżej obywateli, co gwarantuje zdolność państw członkowskich do podejmowania decyzji i działań, a interwencja UE jest dozwolona wtedy, gdy cele działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie UE, ze względu na rozmiary i skutki proponowanego działania, przy czym głównym celem jest maksymalizacja skuteczności i zbliżenie do obywateli;

3.przypomina, że zasady pomocniczości i proporcjonalności wymagają, aby środki przyjmowane przez instytucje UE nie wykraczały poza to, co jest odpowiednie i konieczne do osiągnięcia uzasadnionych celów prawodawstwa UE;

4.podkreśla, że koncepcja „aktywnej pomocniczości” opracowana przez grupę zadaniową ds. zasad pomocniczości, proporcjonalności i „większej efektywności przy mniejszym nakładzie pracy” („grupa zadaniową”) opiera się na konstruktywnej współpracy między wszystkimi szczeblami sprawowania rządów na wszystkich etapach unijnego cyklu legislacyjnego z korzyścią dla obywateli UE;

5.wzywa Komisję do należytej staranności i rozwagi przy proponowaniu przepisów wchodzących w zakres kompetencji dzielonych; wzywa Komisję do jasnego i dokładnego definiowania podstawy prawnej działań UE, przy zapewnieniu pełnego poszanowania kompetencji państw członkowskich i odpowiedniego stosowania fundamentów prawnych; podkreśla, że cały unijny system instytucjonalny musi konsekwentnie i nieustannie dążyć do zapewnienia aktywnego zaangażowania parlamentów narodowych w europejski proces decyzyjny;

6.z zaniepokojeniem odnotowuje, że Komisja wybrała art. 122 TFUE jako podstawę prawną przeznaczenia 800 mld EUR na Plan ReArm Europe/Gotowość 2030; wzywa Komisję do ponownego rozważenia podstawy prawnej tej inicjatywy; apeluje do Komisji, aby na potrzeby przyszłych wniosków interpretowała art. 122 TFUE zgodnie z pierwotną koncepcją, jako rozwiązanie nadzwyczajne i służące zarządzaniu kryzysowemu, a także w duchu zasady pomocniczości;

7.podkreśla, że każda inicjatywa ustawodawcza Komisji wchodząca w zakres kompetencji dzielonych musi być ściśle powiązana z dogłębną oceną skutków ex ante, wykazującą w sposób ilościowy, z uzasadnieniem, potrzebę działań i wybór instrumentów; domaga się, aby Komisja wyraźnie wykazywała za pomocą analizy porównawczej między państwami członkowskimi, że harmonizacja legislacyjna na szczeblu UE wnosi znaczną wartość dodaną i nie stanowi ukrytego rozszerzenia kompetencji; przypomina, że w komunikacie z 2018 r. Komisja ogłosiła, że zamierza włączyć tabelę oceny do wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa i wykorzystywać ją w ocenach skutków, w ewaluacjach i w uzasadnieniach towarzyszących wnioskom ustawodawczym; ubolewa, że dotychczas nie zrealizowano tego w praktyce; w związku z tym z zadowoleniem odnotowuje tabelę zgodności z zasadą pomocniczości opracowaną przez Europejski Komitet Regionów i zachęca Komisję, aby wykorzystywała ją jako podstawę ocen zgodności z zasadą pomocniczości. podkreśla potrzebę bardziej rygorystycznej kontroli stosowania art. 122 i 352 TFUE jako podstawy prawnej i wzywa do intensywniejszych wcześniejszych konsultacji z parlamentami narodowymi i regionalnymi mającymi kompetencje ustawodawcze przed przedstawieniem wniosków ustawodawczych na szczeblu UE;

8.odnotowuje obawy wyrażone jednogłośnie przez Komisję Spraw Europejskich13 Le Sénat, Commission des affaires européenes, „Dérive normative de l’Union européenne – Rapport d’information n° 190 (2024–2025)”, 4 grudnia 2024 r. Senatu Francji dotyczące słabości podstawy prawnej niektórych inicjatyw ustawodawczych UE, rosnącej tendencji do faworyzowania rozporządzeń w stosunku do dyrektyw oraz nadmiernego stosowania aktów wykonawczych lub delegowanych;

9.przypomina, że art. 5 protokołu nr 2 do Traktatów zobowiązuje Komisję do przedstawienia szczegółowej oceny zgodności jej aktów z zasadami pomocniczości i proporcjonalności; wzywa Komisję aby, wspólnie z Parlamentem Europejskim prowadziła bardziej systematyczną analizę pomocniczości i proporcjonalności przy opracowywaniu wniosków ustawodawczych; przypomina, że kontrole zgodności z zasadą pomocniczości mają zasadnicze znaczenie dla dobrego sprawowania władzy i nie mogą być jedynie czystą formalnością; apeluje o większą przejrzystość przy stosowaniu tych zasad, przy czym każdy wniosek ustawodawczy powinien zawierać szczegółowe uzasadnienie interwencji UE, określenie wartości dodanej działania i wykazanie proporcjonalności środków w stosunku do celów;

10.zauważa, że odpowiedzi Komisji na uzasadnione opinie powinny być starannie przemyślane, nawet gdy dana opinia nie jest poparta przez dużą liczbę parlamentów narodowych; podkreśla wagę specyfiki poszczególnych państw członkowskich, uwzględniając różnorodność tradycji prawnych i różnic regionalnych w UE; wyraża zaniepokojenie faktem, że niewiele wskazuje na to, aby w wyniku uzasadnionych opinii składanych przez parlamenty narodowe Komisja znacząco zmieniała swoje wnioski;

11.wskazuje, że wdrażanie nowego prawodawstwa UE może wiązać się z bardzo wysokimi kosztami dla gmin, szczególnie na obszarach oddalonych lub słabo zaludnionych; uważa, że gminy należy wyposażyć w wystarczające środki finansowe na potrzeby wdrażania prawa UE, tak by umożliwić im stosowanie nowych unijnych norm legislacyjnych; wskazuje, że te środki finansowe powinny odpowiadać kosztom wdrażania ponoszonym przez gminy;

12.zwraca uwagę, że parlamenty narodowe rzadko korzystają z procedury „żółtej” lub „pomarańczowej kartki”; podkreśla, że nie wynika to z braku zainteresowania ze strony parlamentów narodowych; zauważa, że istnieje szereg możliwych wyjaśnień dotyczących ograniczonego stosowania procedury żółtej kartki, na przykład, brak przejrzystości procesu stanowienia prawa UE, brak znajomości procesu legislacyjnego UE oraz ograniczenia czasowe; uważa, że parlamenty, które nie korzystają z tego instrumentu, utrudniają osiągnięcie wymaganego progu; uznaje, że obecna procedura jest zbyt uciążliwa i wyaga udoskonalenia; przypomina w tym kontekście o swoich wcześniejszych propozycjach, by przedłużyć termin procedury „żółtej kartki” do 12 tygodni i podjąć szerszą refleksję nad możliwością udoskonalenia mechanizmu wczesnego ostrzegania, tak by stał się narzędziem umożliwiającym parlamentom narodowym kształtowanie polityki UE; przypomina w związku z tym swoją niedawną rezolucję w sprawie stosowania postanowień Traktatu dotyczących parlamentów narodowych, w której wezwał państwa członkowskie do zapewnienia parlamentom narodowym zasobów wystarczających do wypełniania konstytucyjnej roli nadzorczej oraz zalecił, aby parlamenty narodowe efektywniej korzystały z platformy IPEX do międzyparlamentarnej wymiany informacji w sprawach UE i angażowały parlamenty regionalne we wdrażanie mechanizmu wczesnego ostrzegania;

13.z zadowoleniem przyjmuje opracowanie nieformalnych procedur służących poprawie koordynacji między Komisją, Parlamentem Europejskim i parlamentami narodowymi, takich jak dialog polityczny czy dialog ze sprawozdawcami, oraz strony internetowej zatytułowanej „Opinie parlamentów narodowych i odpowiedzi Komisji”14 https://national-parliaments-opinions.ec.europa.eu/home.; wzywa Komisję do zbadania możliwości dalszej poprawy konsultacji z parlamentami narodowymi w kwestiach związanych z pomocniczością, na przykład poprzez ustanowienie „jednolitego centrum ds. pomocniczości” w oparciu o platformę IPEX, gdzie gromadzone i udostępniane bez ograniczeń byłyby uzasadnione opinie, a także, np., opinie Europejskiego Komitetu Regionów, odpowiedzi Komisji, rezolucje Parlamentu Europejskiego itp.; uważa, że jednolite centrum ds. pomocniczości byłby odpowiednim miejscem, w którym państwa członkowskie mogłyby zwrócić się do Komisji o zaproponowanie wsparcia lub koordynacji prawodawstwa w obszarze podlegającym wyłącznej kompetencji państw członkowskich;

14.z zadowoleniem przyjmuje niedawne wysiłki Komisji na rzecz rozszerzenia i udoskonalenia tabeli zgodności z zasadą pomocniczości w ramach oceny ex ante skutków prawodawstwa UE za pomocą zestawu narzędzi służących lepszemu stanowieniu prawa; wzywa Komisję do jeszcze większego włączenia przeglądu zasady pomocniczości do głównego nurtu cyklu polityki, m.in. poprzez rozszerzenie oceny pomocniczości po negocjacjach międzyinstytucjonalnych, jeżeli wymagają tego wynikające z nich zmiany;

15.odnotowuje obawy dotyczące współpracy Komisji z parlamentami narodowymi oraz fakt, że współpraca ta ma ograniczony zakres i odbywa się na zbyt późnym etapie procesu legislacyjnego, co z kolei ogranicza parlamentom narodowym możliwość wywierania wpływu na wnioski ustawodawcze; wzywa Komisję, aby o działania zwracała się do parlamentów narodowych na wcześniejszym etapie, w szczególności podczas konsultacji;

16.uważa, że formalny i nieformalny dialog międzyparlamentarny na wcześniejszym etapie procesu stanowienia prawa ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej transpozycji zasady pomocniczości; zauważa, że mógłby on przybrać formę comiesięcznych lub kwartalnych spotkań między posłami do Parlamentu Europejskiego a posłami do parlamentów narodowych w duchu art. 9 protokołu nr 1;

17.wzywa Komisję, aby zawsze uważnie analizowała, czy ściślejsza koordynacja z władzami krajowymi byłaby w określonych obszarach lepszym rozwiązaniem niż tworzenie nowych agencji ponadnarodowych;

18.podkreśla kluczową rolę parlamentów, które stanowią jądro demokracji, oraz potrzebę poszanowania jasnego podziału kompetencji między poszczególne szczeble europejskiej demokracji liberalnej, tj. szczebel lokalny, regionalny, krajowy i europejski, zgodnie z zasadą pomocniczości, jak określono w art. 5 TUE, z myślą o zapewnieniu demokratycznej legitymizacji i skutecznego procesu decyzyjnego oraz o zwiększeniu zaufania i współpracy na różnych szczeblach między parlamentarni;

19.wzywa Komisję, aby w większym stopniu uwzględniała opinie Europejskiego Komitetu Regionów wyrażane za pośrednictwem Sieci Monitorującej Stosowanie Zasady Pomocniczości utworzonej w celu ułatwienia wymiany informacji między organami regionalnymi i lokalnymi a UE na temat różnych wniosków ustawodawczych, które po przyjęciu będą miały bezpośredni wpływ na te organy i na dziedziny polityki leżące w ich gestii;

20.podkreśla, że parlamenty narodowe odgrywają kluczową rolę w przestrzeganiu przez UE zasady pomocniczości oraz że proces legislacyjny umocni ważność i legitymację demokratyczną UE i jej inicjatyw ustawodawczych; podkreśla potrzebę stałej kontroli prawodawstwa UE i aktywniejszego uczestnictwa parlamentów narodowych poprzez mechanizmy przewidziane w traktatach, w tym procedury „żółtej kartki” i „pomarańczowej kartki”; zachęca parlamenty narodowe, aby zwiększały zdolność do skutecznego kontrolowania i kwestionowania działań Unii zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, prowadząc ściślejszą i bardziej terminową kontrolę nad wnioskami ustawodawczymi i dbając o to, aby inicjatywy prawodawcze UE uwzględniały równowagę i dzielenie się kompetencjami między Unią a jej państwami członkowskimi;

21.przypomina, że parlamenty narodowe sprawują demokratyczną kontrolę nad swoimi rządami krajowymi, które reprezentują interesy państw członkowskich w Radzie; podkreśla, że niektóre państwa członkowskie zapewniają aktywniejszy udział swoich parlamentów krajowych lub regionalnych w europejskim procesie legislacyjnym, na przykład poprzez korzystanie z zastrzeżeń parlamentarnych; zachęca wszystkie państwa członkowskie do wdrożenia środków zapewniających aktywniejszy udział parlamentów narodowych w kształtowaniu ich stanowisk krajowych, aby wzmocnić legitymację demokratyczną obrad Rady;

22.z zadowoleniem przyjmuje wkład z posiedzenia plenarnego LXXII Konferencji Komisji do Spraw Unijnych Parlamentów Unii Europejskiej (COSAC)15 https://secure.ipex.eu/IPEXL-WEB/download/file/8a8629a8930500d90193061cc8e70006/LXXII%20COSAC%20Contribution%20EN.pdf., w którym zalecono wzmocnienie kontroli zasady pomocniczości przez parlamenty narodowe poprzez wydłużenie ośmiotygodniowego terminu składania opinii do 10 tygodni oraz obniżenie progu wszczęcia procedury żółtej kartki do jednej czwartej oddanych głosów;

23.wzywa do wzmocnienia roli parlamentów narodowych w UE przez udoskonalenie mechanizmów przejrzystości, dialogu i współpracy między parlamentami narodowymi a Komisją; zaznacza, że chociaż parlamenty narodowe nie posiadają formalnych bezpośrednich uprawnień względem Komisji podobnych do uprawnień Parlamentu Europejskiego, należy wzmocnić ich wpływ polityczny, aby zapewnić więcej przejrzystości i legitymizacji działań Komisji;

24.uważa, że parlamentom narodowym należy nadać rolę bardziej pozytywną i proaktywną, na przykład poprzez stworzenie „zielonej kartki”, która funkcjonowałaby na podstawie niższych progów; ponadto w kontekście kolejnego przeglądu traktatów wzywa do przedłużenia do 12 tygodni obecnego ośmiotygodniowego terminu na złożenie przez parlamenty narodowe uzasadnionych opinii na podstawie art. 4 protokołu nr 1; przypomina, że Komisja przewidziała już pewną elastyczność terminów, dodatkowo wykluczając z ich zakresu okres od 20 grudnia do 10 stycznia;

25.ponownie podkreśla potrzebę wzmocnienia strukturalnej współpracy współprawodawców UE z prawodawcami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi; podkreśla, że w tym kontekście zasadniczą rolę odegrały Europejski Tydzień Parlamentarny i międzyparlamentarne posiedzenia komisji; uważa, że dodatkowe rozwinięcie poszerzonej inicjatywy corocznego Europejskiego Tygodnia Parlamentarnego pozwoliłoby posłom do Parlamentu Europejskiego, komisarzom i ministrom urzędującej prezydencji w Radzie UE zabierać głos przed wszystkimi krajowymi i, w stosownych przypadkach, regionalnymi parlamentami w celu omówienia i wyjaśnienia programu działania UE z posłami do parlamentów narodowych;

26.proponuje dyskusję o sporządzeniu wspólnej deklaracji politycznej lub porozumienia ramowego między parlamentami narodowymi a Parlamentem Europejskim w związku z organizacją proponowanego Europejskiego Tygodnia Parlamentarnego, aby zapewnić spójniejsze ramy współpracy na szczeblu politycznym, instytucjonalnym i administracyjnym; uważa, że w proponowanym Europejskim Tygodniu Parlamentarnym należy wyciągnąć wnioski z obecnych i poprzednich forów, takich jak tydzień parlamentarny zorganizowany w ramach konferencji poświęconej europejskiemu semestrowi, Międzyparlamentarna Konferencja ds. Stabilności, Koordynacji i Zarządzania Gospodarczego w Unii Europejskiej czy Konferencja w sprawie przyszłości Europy; uważa ponadto, że posiedzenia rodzin politycznych oraz spotkania krajowych i europejskich grup politycznych i spotkania między nimi w ramach współpracy międzyparlamentarnej na szczeblu UE mogłyby być źródłem wartości dodanej w postaci prawdziwie europejskiej debaty politycznej;

27.uważa, że ograniczone korzystanie z procedury żółtej kartki, a także nieskuteczność procedury pomarańczowej kartki pokazują, że nadal istnieją możliwości poprawy i że procedury te mają ograniczenia ze względu na brak wiążącego wpływu na wnioski ustawodawcze Komisji; uważa, że w tym zakresie możliwa jest lepsza koordynacja między parlamentami narodowymi; podkreśla, że lepsza współpraca między parlamentami narodowymi a Parlamentem Europejskim mogłaby doprowadzić do aktywniejszego zaangażowania w prace nad wnioskami ustawodawczymi UE, a współpraca za pośrednictwem rządów krajowych do wzmocnienia roli parlamentów narodowych w kształtowaniu prawodawstwa UE;

28.podkreśla ważną rolę społeczności regionalnych i lokalnych i wzywa Komisję do zbadania sposobów lepszego uwzględnienia ich wkładu we wnioski ustawodawcze, a także w ocenę obecnego prawodawstwa UE; uważa w związku z tym, że Komisja powinna ułatwić organizację konsultacji publicznych na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz zwiększyć rolę agencji i udział obywateli w kształtowaniu polityki UE;

29.zachęca instytucje UE i parlamenty regionalne mające kompetencje ustawodawcze, by angażowały się aktywniej i komunikowały się między sobą bezpośrednio, a jednocześnie szanowały rolę i kompetencje parlamentów narodowych; wzywa parlamenty narodowe, by uwzględniały uzasadnione opinie parlamentów regionalnych mających kompetencje ustawodawcze w swoich uzasadnionych ostatecznych opiniach przesyłanych przewodniczącym Parlamentu, Rady i Komisji, gdy ma to wpływ na wyłączne kompetencje regionalne; potwierdza, że art. 12 TUE oraz Protokół nr 1 dają parlamentom narodowym prawo do otrzymywania informacji bezpośrednio od instytucji UE; sugeruje, aby prawo do informacji rozszerzyć również na parlamenty regionalne mające kompetencje ustawodawcze;

30.wzywa Komisję, zgodnie z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu Draghiego, do wszczęcia ogólnounijnego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia i przeanalizowania powodów, dla których parlamenty narodowe wykonują kompetencje kontrolne w odniesieniu do pomocniczości jedynie w niewielkim stopniu; zachęca Komisję do korzystania z wiedzy fachowej i doświadczenia władz krajowych i regionalnych w zakresie transpozycji i wdrażania prawodawstwa UE;

31.podkreśla, że TSUE odgrywa kluczową rolę w stosowaniu i interpretacji zasad pomocniczości i proporcjonalności w ramach prawnych UE; podkreśla, że od czasu wprowadzenia zasady pomocniczości jako zasady ogólnej nigdy nie była ona przedmiotem intensywnej kontroli sądowej przez TSUE; odnotowuje, że w swoich opiniach rzecznicy generalni w niewielkim stopniu zwracają uwagę na argumenty dotyczące pomocniczości;

32.ostrzega, że wyraźna niechęć TSUE do egzekwowania zasady pomocniczości może powodować niechęć państw członkowskich do zwracania się do TSUE;

33.zaleca, aby Komisja w ramach konsultacji z państwami członkowskimi upewniła się, że rządy przedstawią dowody na to, że uwzględniają one stanowisko parlamentów narodowych i parlamentów regionalnych mających kompetencje ustawodawcze;

34.stwierdza, że niechęć TSUE do zdecydowanego egzekwowania zasady pomocniczości jest postrzegana jako znaczące ograniczenie działań ustawodawczych UE;

35.zwraca uwagę, że również TSUE jest związany zasadą pomocniczości przy interpretowaniu zagadnień wchodzących w zakres kompetencji dzielonych, ponieważ akt wykładni sądowej prawodawstwa jest równoznaczny ze stanowieniem prawa;

36.zwraca uwagę na przyjmowaną przez TSUE wykładnię, zgodnie z którą nieuwzględnienie szczególnej sytuacji jednego lub większej liczby państw członkowskich przy ocenie inicjatywy ustawodawczej nie stanowi naruszenia zasady proporcjonalności16 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2015 r., Republika Estońska/Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej, C-508/13, ECLI:EU:C:2015:403.; podkreśla, że przy opracowywaniu prawodawstwa dla całej UE istotne są indywidualne cechy poszczególnych państw członkowskich;

37.wyraża zaniepokojenie wyrokiem TSUE, zgodnie z którym za naruszenie zasady proporcjonalności nie można uznać braku przeprowadzenia oceny skutków17 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 grudnia 2019 r., Republika Czeska/Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej, C-482/17, ECLI:EU:C:2019:1035.; wzywa Komisję do przeprowadzania ocen skutków bez wyjątków i dopilnowania, aby w przypadku zmiany zakresu wniosku ustawodawczego Komisja przedstawiła nową ocenę skutków;

38.podkreśla, że poszanowanie zasad pomocniczości i proporcjonalności ma kluczowe znaczenie dla zaufania obywateli do UE i jej prawodawstwa oraz że należy informować opinię publiczną o tych zasadach przy okazji informowania w sprawie pojedynczych inicjatyw ustawodawczych;

39.przypomina, ocena skutków powinna opierać się na dokładnych, obiektywnych i pełnych informacjach; w związku z tym uważa, że zasadnicze znaczenie ma zgromadzenie przez współprawodawców UE informacji od władz lokalnych i regionalnych, które są w stanie dostarczyć najbardziej dokładnych informacji na temat różnych kwestii;

40.apeluje o przeprowadzenie ankiety wśród parlamentów narodowych w celu oceny, jakie czynniki wpływają na stosowanie przez nie procedury żółtej kartki i w jaki sposób postrzegają one poszanowanie zasady pomocniczości w procesie decyzyjnym UE;

41.uważa, że należy przeprowadzić ankietę wśród krajowych organów ustawodawczych w celu zebrania informacji zwrotnych na temat stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności; proponuje w związku z tym, aby Komisja przeprowadziła taką ankietę w celu określenia, w jakich obszarach i w jakim stopniu krajowe organy ustawodawcze muszą być rzecznikami zmian;

42.wzywa do jaśniejszego i spójniejszego zdefiniowania i stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, z uwzględnieniem aktywnego podejścia do zasady pomocniczości wypracowanego przez grupę zadaniową, tak aby w procesie legislacyjnym wszystkie instytucje UE stosowały wspólne rozumienie tych zasad podstawowych; proponuje rozpoczęcie dyskusji na temat utworzenia „sądu ds. pomocniczości” z myślą o przyszłym przeglądzie Traktatu;

43.domaga się eliminacji luk celem uzyskania większej przejrzystości przy przygotowywaniu wniosków ustawodawczych przez Komisję oraz współpracy z parlamentami narodowymi na wcześniejszym etapie w celu zapewnienia należytego uwzględnienia pomocniczości;

44.popiera wniosek znajdujący się w sprawozdaniu Maria Draghiego, zgodnie z którym polityka i działania ustawodawcze UE powinny koncentrować się na dziedzinach, w których UE „rzeczywiście” wnosi większą wartość dodaną w porównaniu z działaniami politycznymi na szczeblu krajowym lub niższym niż krajowy; ponadto wzywa instytucje UE do przyjęcia zasady samoograniczenia w kształtowaniu polityki poprzez bardziej staranny wybór przyszłych inicjatyw i usprawnienie obecnego prawa;

45.uważa, że obecne prawodawstwo UE powinno być regularnie oceniane pod kątem proporcjonalności i adekwatności względem współczesnych realiów; podkreśla, że sztuczna inteligencja może odegrać zasadniczą rolę w wykryciu niespójności prawnych lub nieproporcjonalnych skutków, a tym samym ułatwić przestrzeganie przepisów i zaradzić, w stosownych przypadkach, brakowi proporcjonalności;

46.sugeruje, aby wszystkie działania międzyparlamentarne prowadzone w ramach protokołu nr 1 do Traktatu z Lizbony (w tym COSAC, IPEX, ECPRD itp.) przez parlamenty narodowe i Parlament Europejski były lepiej wykorzystywane i synergicznie zintegrowane w celu lepszego stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności;

47.zwraca uwagę, że posłowie do PE, ponieważ są wybierani bezpośrednio przez obywateli europejskich, mają istotne uprawnienia do ustalania programu legislacyjnego UE; zobowiązuje się do skorzystania z prawa inicjatywy na mocy art. 225 TFUE, by zaproponować uchylenie przepisów w celu zmniejszenia obciążeń regulacyjnych, przy pełnym poszanowaniu zasad pomocniczości i proporcjonalności;

48.przypomina, że poszanowanie zasad pomocniczości i proporcjonalności będzie sprzyjać lepszemu stanowieniu prawa oraz zmniejszać obciążenia regulacyjne i biurokrację; nalega, aby przed przedstawieniem wniosku ustawodawczego Komisja oceniła, czy możliwe jest osiągnięcie pożądanego pozytywnego skutku na szczeblu lokalnym, regionalnym lub krajowym, a w przypadku niepewności co do najbardziej odpowiedniego poziomu działania należy przyjąć wzruszalne domniemanie na korzyść niższych szczebli sprawowania rządów;

49.podkreśla wnioski grupy zadaniowej, zgodnie z którymi Komisja i współprawodawcy powinni wyważyć swoje prace na rzecz skuteczniejszego wdrażania, a nie inicjowania nowych przepisów lub ciągłych zmian obecnego prawodawstwa w obszarach, w których obecny zbiór przepisów jest nieaktualny lub został niedawno poddany gruntownym przeglądom;

50.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.