P10_TA(2025)0315Bilaterale vrijwaringsclausule in de partnerschapsovereenkomst EU-Mercosur en de interimhandelsovereenkomst EU-Mercosur met betrekking tot landbouwproductenAmendementen van het Europees Parlement aangenomen op 16 december 2025 op het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule in de partnerschapsovereenkomst EU-Mercosur en de interim-handelsovereenkomst EU-Mercosur met betrekking tot landbouwproducten (COM(2025)0639 – C10-0247/2025 – 2025/0322(COD)) De zaak werd voor interinstitutionele onderhandelingen terugverwezen naar de bevoegde commissie op grond van artikel 60, lid 4, vierde alinea, van het Reglement (A10-0254/2025).(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)Door de Commissie voorgestelde tekstAmendementAmendement 81Voorstel voor een verordeningOverweging 2

(2)De partnerschapsovereenkomst EU-Mercosur en de interim-handelsovereenkomst hebben tot doel de producenten in de Unie van gevoelige grondstoffen in de landbouwsector te beschermen door de preferenties tot tariefcontingenten te beperken.

(2)De partnerschapsovereenkomst en de interim-handelsovereenkomst zullen tot gevolg hebben dat producenten in de Unie die gevoelige grondstoffen in de landbouwsector produceren minder bescherming genieten. Daarom moeten bilaterale vrijwaringsclausules worden ingevoerd om het toepassingsgebied van preferentiële tariefcontingenten te beperken in geval van schade of dreigende schade.

Amendement 1Voorstel voor een verordeningOverweging 12

(12)Nauw toezicht op eventuele gevoelige producten zou tijdige besluiten met betrekking tot de mogelijke opening van onderzoeken en het daaropvolgend opleggen van vrijwaringsmaatregelen moeten vergemakkelijken. Daarom moet de Commissie vanaf de datum van inwerkingtreding van de interim-handelsovereenkomst of de partnerschapsovereenkomst EU-Mercosur voortdurend en proactief toezicht houden op de invoer van gevoelige producten. Dit toezicht moet worden uitgebreid tot andere producten of sectoren indien de betrokken bedrijfstak van de Unie daartoe een naar behoren gemotiveerd verzoek indient bij de Commissie. De Commissie moet om de drie maanden een toezichtsverslag indienen met haar beoordeling van de gevolgen van de invoer van gevoelige producten die in het kader van de overeenkomst preferentiële markttoegang genieten, met inbegrip van gegevens over invoervolumes en -prijzen voor alle gevoelige producten, met een passende regionale uitsplitsing.

Amendementen 21 en 82Voorstel voor een verordeningArtikel 2 – alinea 1 – punt 5

5.“ernstige schade”: een aanmerkelijke algemene achteruitgang van de situatie van de bedrijfstak van de Unie;

5.“ernstige schade”: een aanmerkelijke algemene achteruitgang van de situatie van de bedrijfstak van de Unie; een toename met meer dan 5 % jaar-op-jaar ten opzichte van het driejaarlijks gemiddelde van het volume van de invoer onder preferentiële voorwaarden van een bepaald product, of een afname met meer dan 5 % jaar-op-jaar van de gemiddelde invoerprijs van een bepaald product, wordt beschouwd als voorlopig bewijs van ernstige schade;

Amendement 83Voorstel voor een verordeningArtikel 3 – lid 1 – alinea 1 (nieuw)

Duidelijke aanwijzingen van een verslechtering van de economische situatie van de bedrijfstak in de hele Unie of op lidstaatniveau, waaronder een toename met meer dan 5 % jaar-op-jaar ten opzichte van het driejaarlijks gemiddelde van het volume van de invoer onder preferentiële voorwaarden van een bepaald product, of aanhoudende dalingen van de binnenlandse prijzen, kunnen volstaan om aan te tonen dat de sector ernstige schade lijdt op grond waarvan een vrijwaringsmaatregel gerechtvaardigd is.

Amendement 2Voorstel voor een verordeningArtikel 3 – lid 2 – punt c bis (nieuw)

c bis) de invoering van een wederkerigheidsverplichting met betrekking tot producten en productienormen;

Amendement 3Voorstel voor een verordeningArtikel 4 – lid 1

1.De Commissie houdt regelmatig toezicht op de markt van de Unie voor gevoelige producten, met name wat betreft de invoer- en uitvoertrends en de ontwikkelingen op het gebied van de productie en de prijzen. Daartoe werkt de Commissie samen met de lidstaten en de bedrijfstak van de Unie en wisselt zij op gezette tijden informatie met hen uit.

1.De Commissie houdt voortdurend en proactief toezicht op de markt van de Unie voor gevoelige producten, met name wat betreft de invoer- en uitvoertrends en de ontwikkelingen op het gebied van de productie en de prijzen, en wordt hierbij ondersteund door de bij Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad1 bis opgerichte Uniemarktwaarnemingsposten. Daartoe werkt de Commissie samen met de lidstaten, het Europees Parlement en de bedrijfstak van de Unie en wisselt zij op gezette tijden informatie met hen uit.

1 bis Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1308/oj).

Amendement 4Voorstel voor een verordeningArtikel 4 – lid 2 bis (nieuw)

2 bis. Op een naar behoren gemotiveerd verzoek van de betrokken bedrijfstak van de Unie kan de Commissie het toepassingsgebied van het toezicht als bedoeld in lid 1 uitbreiden naar andere producten of sectoren dan die welke in de bijlage zijn vermeld.

Amendement 5Voorstel voor een verordeningArtikel 4 – lid 2 ter (nieuw)

2 ter. De samenwerking en informatie-uitwisseling vinden zowel verticaal plaats, tussen de Commissie en de lidstaten, als horizontaal, tussen de lidstaten onderling.

Amendement 6Voorstel voor een verordeningArtikel 4 – lid 2 quater (nieuw)

2 quater. Uiterlijk op 1 maart 2026 ontwikkelt de Commissie technische richtsnoeren met betrekking tot de indicatoren, parameters en soorten gegevens waarop toezicht kan worden gehouden in het kader van de markten op nationaal en lokaal niveau, en stelt deze ter beschikking van de lidstaten.

Amendement 7Voorstel voor een verordeningArtikel 4 – lid 3

3.De Commissie dient om de zes maanden bij het Europees Parlement en de Raad een toezichtsverslag in met haar beoordeling van de gevolgen van de invoer van gevoelige producten die in het kader van de overeenkomst preferentiële markttoegang genieten. Die verslagen bestrijken de markt van de Unie en, indien relevant, ook de situatie in een of meer lidstaten.

3.De Commissie dient om de drie maanden bij het Europees Parlement en de Raad een toezichtsverslag in met haar beoordeling van de gevolgen van de invoer van gevoelige producten die in het kader van de overeenkomst preferentiële markttoegang genieten. Het verslag bestrijkt de markt van de Unie en, indien relevant, ook de specifieke situatie in een of meer lidstaten.

Amendement 8Voorstel voor een verordeningArtikel 6 – lid 3

3.Onder voorbehoud van andersluidende aanwijzingen behandelt de Commissie een toename van het volume met meer dan 10 % op jaarbasis voor een bepaald product uit een betrokken land in de regel als voorlopig bewijsmateriaal voor ernstige schade of dreiging van ernstige schade voor de bedrijfstak van de Unie, indien tegelijkertijd de gemiddelde invoerprijs voor die invoer uit een betrokken land, in de regel, ten minste 10 % lager is dan de relevante gemiddelde binnenlandse prijs van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten in dezelfde periode, op basis van de beschikbare gegevens.

3.Onder voorbehoud van andersluidende aanwijzingen behandelt de Commissie een toename van het volume met meer dan 5 % ten opzichte van het gemiddelde over drie jaar, in de regel, van de invoer onder preferentiële voorwaarden voor een bepaald product uit een betrokken land, als voorlopig bewijsmateriaal voor ernstige schade of dreiging van ernstige schade voor de bedrijfstak van de Unie, indien tegelijkertijd de gemiddelde invoerprijs voor die invoer uit een betrokken land, in de regel, ten minste 5 % lager is dan de relevante gemiddelde binnenlandse prijs van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten in dezelfde periode, op basis van de beschikbare gegevens.

Amendement 9Voorstel voor een verordeningArtikel 6 – lid 4

4.Onder voorbehoud van andersluidende aanwijzingen behandelt de Commissie een daling met meer dan 10 % op jaarbasis van de gemiddelde invoerprijs voor een bepaald product uit een betrokken land dat tegen preferentiële voorwaarden in de Unie wordt ingevoerd, in de regel als voorlopig bewijsmateriaal voor ernstige schade of dreiging van ernstige schade voor de bedrijfstak van de Unie, indien tegelijkertijd de gemiddelde invoerprijs voor dat product uit een betrokken land, in de regel, ten minste 10 % lager is dan de relevante gemiddelde binnenlandse prijs van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten in dezelfde periode, op basis van de beschikbare gegevens.

4.Onder voorbehoud van andersluidende aanwijzingen behandelt de Commissie een daling met meer dan 5 % ten opzichte van het gemiddelde over drie jaar, in de regel, van de gemiddelde invoerprijs voor een bepaald product uit een betrokken land dat tegen preferentiële voorwaarden in de Unie wordt ingevoerd als voorlopig bewijsmateriaal voor ernstige schade of dreiging van ernstige schade voor de bedrijfstak van de Unie, indien tegelijkertijd de gemiddelde invoerprijs voor dat product uit een betrokken land, in de regel, ten minste 5 % lager is dan de relevante gemiddelde binnenlandse prijs van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten in dezelfde periode, op basis van de beschikbare gegevens.

Amendement 10Voorstel voor een verordeningArtikel 6 – lid 4 bis (nieuw)

4 bis. De Commissie is bij het vaststellen van voorlopig bewijsmateriaal voor ernstige schade niet gebonden aan de in dit artikel vastgestelde kwantitatieve drempels. Duidelijke aanwijzingen voor een verslechtering van de economische situatie van de bedrijfstak, in de hele Unie of op het niveau van de lidstaten, waaronder een aanhoudende daling van de binnenlandse prijzen, kunnen volstaan om schade voor de sector aan te tonen en kunnen aanleiding geven tot het instellen van een onderzoek.

Amendement 11Voorstel voor een verordeningArtikel 7 – lid 3

3.Het onderzoek wordt zo mogelijk afgesloten binnen zes maanden na de dag waarop het bericht van opening in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt. In uitzonderlijke omstandigheden, bijvoorbeeld bij de betrokkenheid van een ongewoon hoog aantal belanghebbenden of complexe marktsituaties, kan deze termijn met drie maanden worden verlengd. In dat geval informeert de Commissie alle belanghebbenden over de verlenging en zet zij de redenen daarvoor uiteen. Wanneer een onderzoek betrekking heeft op gevoelige producten, rondt de Commissie het onderzoek zo spoedig mogelijk af, teneinde binnen vier maanden na de bekendmaking van het bericht van opening in het Publicatieblad van de Europese Unie tot een definitief besluit te komen.

3.Het onderzoek wordt zo mogelijk afgesloten binnen drie maanden na de dag waarop het bericht van opening in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt. In uitzonderlijke omstandigheden, bijvoorbeeld bij de betrokkenheid van een ongewoon hoog aantal belanghebbenden of complexe marktsituaties, kan deze termijn met drie maanden worden verlengd. In dat geval informeert de Commissie alle belanghebbenden over de verlenging en zet zij de redenen daarvoor uiteen. Wanneer een onderzoek betrekking heeft op gevoelige producten, rondt de Commissie het onderzoek zo spoedig mogelijk af, teneinde binnen twee maanden na de bekendmaking van het bericht van opening in het Publicatieblad van de Europese Unie tot een definitief besluit te komen.

Amendement 12Voorstel voor een verordeningArtikel 7 – lid 5

5.De Commissie evalueert alle ter zake doende factoren van objectieve en kwantificeerbare aard die van invloed zijn op de situatie van de bedrijfstak van de Unie, met name de snelheid en de omvang van de toename van de invoer van het betrokken product in absolute en relatieve cijfers, het door de toegenomen invoer veroverde deel van de binnenlandse markt en de wijzigingen met betrekking tot de bedrijfstak van de Unie in verband met de omvang van de verkoop, productie, productiviteit, bezettingsgraad, winst- en verliescijfers en werkgelegenheid. Deze lijst is niet uitputtend en de Commissie kan bij haar beoordeling van het bestaan van ernstige schade of een dreiging van ernstige schade ook rekening houden met andere relevante factoren zoals voorraden, prijzen, rendement van geïnvesteerd vermogen, kasstromen, het marktaandeel en andere factoren die de bedrijfstak van de Unie ernstige schade toebrengen, kunnen hebben toegebracht of dreigen toe te brengen.

5.De Commissie evalueert alle ter zake doende economische indicatoren en factoren van objectieve en kwantificeerbare aard die van invloed zijn op de situatie van de bedrijfstak van de Unie, met name de snelheid en de omvang van de toename van de invoer van het betrokken product in absolute en relatieve cijfers, het door de toegenomen invoer veroverde deel van de binnenlandse markt en de wijzigingen met betrekking tot de bedrijfstak van de Unie in verband met de omvang van de verkoop, met inbegrip van prijzen, productie, productiviteit, bezettingsgraad, winst- en verliescijfers en werkgelegenheid. Deze lijst is niet uitputtend en de Commissie kan bij haar beoordeling van het bestaan van ernstige schade of een dreiging van ernstige schade ook rekening houden met andere relevante factoren zoals voorraden, rendement van geïnvesteerd vermogen, kasstromen, het marktaandeel en andere factoren die de bedrijfstak van de Unie ernstige schade toebrengen, kunnen hebben toegebracht of dreigen toe te brengen.

Amendementen 34 en 86Voorstel voor een verordeningArtikel 9 – lid 1 – punt b bis (nieuw)

b bis) waarbij geldt dat duidelijke aanwijzingen van een verslechtering van de economische situatie van de bedrijfstak in de hele Unie of op lidstaatniveau, waaronder een toename van het handelsvolume met meer dan 5 % op jaarbasis ten opzichte van het driejaarsgemiddelde van de invoer onder preferentiële voorwaarden van een bepaald product of aanhoudende dalingen van de binnenlandse prijzen, kunnen volstaan om aan te tonen dat de sector ernstige schade lijdt op grond waarvan een vrijwaringsmaatregel gerechtvaardigd is.

Amendement 13Voorstel voor een verordeningArtikel 9 – lid 3

3.In het geval van gevoelige producten worden volgens de in artikel 18, lid 4, bedoelde procedure onverwijld en in ieder geval binnen 21 dagen na de opening van het onderzoek voorlopige vrijwaringsmaatregelen vastgesteld om te voorkomen dat de bedrijfstak van de Unie schade lijdt die moeilijk te herstellen zou zijn, ook wanneer die schade geografisch geconcentreerd zou zijn in een of meer lidstaten.

3.In het geval van gevoelige producten worden volgens de in artikel 18, lid 4, bedoelde procedure onverwijld en in ieder geval binnen 14 dagen na de opening van het onderzoek voorlopige vrijwaringsmaatregelen vastgesteld om te voorkomen dat de bedrijfstak van de Unie schade lijdt die moeilijk te herstellen zou zijn, ook wanneer die schade geografisch geconcentreerd zou zijn in een of meer lidstaten.

Amendementen 36 en 87Voorstel voor een verordeningArtikel 11 – lid 1

1.Als uit een onderzoek blijkt dat aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, is voldaan, kan de Commissie overeenkomstig de onderzoeksprocedure bedoeld in artikel 18, lid 3, definitieve vrijwaringsmaatregelen vaststellen.

1.Als uit een onderzoek blijkt dat aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, is voldaan, stelt de Commissie overeenkomstig de onderzoeksprocedure bedoeld in artikel 18, lid 3, definitieve vrijwaringsmaatregelen vast.

Amendementen 64 en 88Voorstel voor een verordeningArtikel 12 bis (nieuw)

Artikel 12 bis

Clausule inzake milieu, gezondheid en sanitaire en fytosanitaire voorschriften

1.De Commissie opent een onderzoek en stelt vrijwaringsmaatregelen vast overeenkomstig deze verordening wanneer er geloofwaardig bewijs is dat ingevoerde producten waarvoor preferentiële tarieven gelden niet voldoen aan eisen op het gebied van milieu, dierenwelzijn, gezondheid, voedselveiligheid of arbeidsbescherming die gelijkwaardig zijn aan de eisen waaraan producenten in de Unie moeten voldoen.

2.In geval van een gedocumenteerd risico voor de gezondheid van mensen, dieren of planten, met inbegrip van het gebruik van in de Unie verboden productiemethoden of het niet naleven van sanitaire en fytosanitaire voorschriften, kan de Commissie de invoer van het product waarvoor preferentiële tarieven gelden onmiddellijk opschorten, in overeenstemming met artikel 9, lid 3. De krachtens dit artikel genomen maatregelen zijn noodzakelijk en evenredig en worden overeenkomstig artikel 12 aan een evaluatie onderworpen.

Amendement 14Voorstel voor een verordeningArtikel 15 bis (nieuw)

Artikel 15 bis

Maatregelen tegen omzeiling

1.Indien de Commissie vaststelt dat vrijwaringsmaatregelen worden omzeild door wijzigingen in handelsroutes, met inbegrip van invoer uit partijen die vrijgesteld zijn van de vrijwaringsmaatregelen, kan zij het toepassingsgebied van de vrijwaringsmaatregelen tot die invoer uitbreiden of andere noodzakelijke uitvoeringsmaatregelen vaststellen.

2.De Commissie versterkt de douanesamenwerking met de lidstaten voor het controleren van oorsprongsregels en het waarborgen van de volledige traceerbaarheid van de invoer van gevoelige producten.

Amendement 15Voorstel voor een verordeningBijlage – alinea 1 – punt 14

14.Eieren

14.Eieren van klasse A en B

Amendement 16Voorstel voor een verordeningBijlage – alinea 1 – punt 15

15.Ovoalbumine

15.Eiproducten – heeleipoeder, eigeelpoeder, ovoalbumine (standaard, “high whip”, “high gel”)

Amendement 17Voorstel voor een verordeningBijlage – punt 1 – punt 23 bis (nieuw)

23 bis. Citrusvruchten: sinaasappels, citroenen en mandarijnen