P10_TA(2025)0341Η σοβαρή πολιτική κατάσταση στη Γουινέα-Μπισάου μετά το πραξικόπημα της 26ης ΝοεμβρίουΨήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2025 σχετικά με τη σοβαρή πολιτική κατάσταση στη Γουινέα Μπισάου μετά το πραξικόπημα της 26ης Νοεμβρίου (2025/3027(RSP))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 150 παράγραφος 5 και το άρθρο 136 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι στη Γουινέα Μπισάου διεξήχθησαν γενικές εκλογές στις 23 Νοεμβρίου 2025· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν επετράπη στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το PAIGC, να συμμετάσχει στις εκλογές·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 26 Νοεμβρίου 2025, στρατιωτική ομάδα, με επικεφαλής τον στρατηγό Horta N’Tam, κατέλαβε την εξουσία διά της βίας, αναστέλλοντας παράνομα την εκλογική διαδικασία την παραμονή της επίσημης ανακοίνωσης των εκλογικών αποτελεσμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δεσμοί μεταξύ του ηγέτη του πραξικοπήματος και του εν ενεργεία προέδρου Embaló έχουν εγείρει σοβαρούς ισχυρισμούς ότι το πραξικόπημα ενορχηστρώθηκε προκειμένου να προλάβει μια εκλογική ήττα·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαδηλωτές έχουν καλέσει τις αρχές να δημοσιεύσουν τα εκλογικά αποτελέσματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατιωτική χούντα έχει επιβάλει σοβαρή καταστολή των πολιτικών ελευθεριών και ότι έχουν αναφερθεί παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά διαδηλωτών και δημοσιογράφων, με τουλάχιστον 18 άτομα να κρατούνται αυθαίρετα, μεταξύ των οποίων κυβερνητικοί αξιωματούχοι, δικαστές και ηγέτες της αντιπολίτευσης·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι ηγέτες της αντιπολίτευσης συνελήφθησαν την ημέρα του πραξικοπήματος και έκτοτε κρατούνται σε απομόνωση, χωρίς πρόσβαση σε νομική υπεράσπιση·

Ε.λαμβάνοντας υπόψη ότι ο υποψήφιος για το προεδρικό αξίωμα Fernando Dias da Costa έχει καταφύγει στην πρεσβεία της Νιγηρίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι επετράπη στον πρόεδρο Embaló να εγκαταλείψει τη χώρα·

ΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμμετοχή της Γουινέας Μπισάου στην Αφρικανική Ένωση, στην Κοινότητα των πορτογαλόφωνων χωρών και στην Οικονομική Κοινότητα των Δυτικοαφρικανικών Κρατών έχει ανασταλεί έως ότου αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη·

1.καταδικάζει απερίφραστα την κατάληψη της εξουσίας από τον στρατό στις 26 Νοεμβρίου 2025 και τη διακοπή της εκλογικής διαδικασίας· απορρίπτει την αντισυνταγματική αλλαγή κυβέρνησης και ζητεί την άμεση αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης και της εκλογικής διαδικασίας της Γουινέας Μπισάου·

2.καταδικάζει απερίφραστα τη δυσανάλογη χρήση βίας από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά του πληθυσμού· καλεί όλα τα μέρη να απέχουν από πράξεις βίας· ζητεί να διεξαχθεί ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι για το πραξικόπημα και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

3.ζητεί την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση των ηγετών της αντιπολίτευσης Domingos Simões Pereira, Octávio Lopes, Marciano Indi, Roberto Mbesba και όλων όσων κρατούνται αυθαίρετα·

4.καταγγέλλει τη βίαιη καταστολή ακτιβιστών, δημοσιογράφων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνίας των πολιτών από τη χούντα· ζητεί την άρση όλων των περιορισμών στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και τον τερματισμό όλων των μορφών δίωξης της κοινωνίας των πολιτών·

5.καλεί την εκλογική επιτροπή της Γουινέας Μπισάου να δημοσιεύσει τα επαληθευμένα εκλογικά αποτελέσματα χωρίς στρατιωτικές ή πολιτικές παρεμβάσεις·

6.ζητεί τη διεξαγωγή πολιτικού διαλόγου χωρίς αποκλεισμούς μεταξύ όλων των βασικών ενδιαφερόμενων μερών, με την υποστήριξη περιφερειακών παραγόντων, για την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την ενίσχυση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου·

7.παροτρύνει την ΕΕ να επανεξετάσει αμέσως τις συμφωνίες και τη χρηματοδότησή της, να διασφαλίσει ότι τα κονδύλια συνεργασίας δεν ενισχύουν τη χούντα και άλλες αυταρχικές δομές, καθώς και να δώσει προτεραιότητα στη στήριξη της δημοκρατικής κοινωνίας των πολιτών·

8.καλεί το Συμβούλιο να εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης περιοριστικών μέτρων κατά των υπευθύνων για το πραξικόπημα και για εκτεταμένες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

9.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις αρχές της Γουινέας Μπισάου, στις αφρικανικές περιφερειακές οργανώσεις, στην Κοινότητα των πορτογαλόφωνων χωρών και στα Ηνωμένα Έθνη.