Główne wnioski1.przypomina, że większa europeizacja krajowych przepisów wyborczych dotyczących wyborów do Parlamentu Europejskiego przyniosłaby wiele korzyści, w szczególności jeżeli chodzi o dostępność dla grup defaworyzowanych, wspólne terminy zamykania list wyborczych, zapobieganie podwójnemu głosowaniu oraz zwiększenie widoczności i roli europejskich partii politycznych w procesach wyborczych; przypomina jednocześnie, że wiele przepisów obecnego europejskiego aktu wyborczego wdrożono we wszystkich państwach członkowskich, a mianowicie reprezentację proporcjonalną, maksymalny próg wyborczy wynoszący 5 % oraz zakaz sprawowania przez posłów podwójnych mandatów w parlamencie narodowym i w Parlamencie Europejskim; niemniej uważa, że droga do stworzenia europejskiego demosu jest jeszcze długa i że należy zintensyfikować działania polityczne, aby UE stała się mniej biurokratyczna i bardziej demokratyczna;
2.przypomina, że wybory europejskie nadal są przeprowadzane w dużej mierze w ramach krajowych ram prawnych i instytucjonalnych, które zostały opracowane na zupełnie innym etapie integracji europejskiej; podkreśla, że przepisy te nie odpowiadają już wzmocnionej roli i zwiększonym uprawnieniom ustawodawczym Parlamentu Europejskiego, zwłaszcza od czasu wejścia w życie Traktatu z Lizbony;
3.przypomina, że decyzja Rady (UE, Euratom) 2018/994 zawiera szereg przepisów, do których wdrożenia państwa członkowskie są zobowiązane lub zachęcane; zwraca uwagę, że niektóre państwa członkowskie nie wdrożyły środków fakultatywnych, a niektóre środki obowiązkowe wdrożyły w różny sposób, jak na przykład przepisy dotyczące zapobiegania podwójnemu głosowaniu; zauważa, że większość przepisów określonych w decyzji Rady (UE, Euratom) 2018/994 pozostaje fakultatywna; uważa, że ograniczona transpozycja tych niewiążących przepisów świadczy o braku woli politycznej do przezwyciężenia oporów w poszczególnych krajach i zaangażowania się w proces demokratyczny, który lepiej odzwierciedla wymiar europejski;
4.przypomina, że terminy zamknięcia list wyborczych przed wyborami europejskimi są różne w zależności od państwa członkowskiego i wynoszą obecnie od 21 do 90 dni, co stawia kandydatów i wyborców w całej UE w nierównej sytuacji, jeżeli chodzi o czas na prowadzenie kampanii lub zastanowienie się nad wyborem;
5.zwraca uwagę, że utworzenie europejskiej sfery publicznej i debaty politycznej wykraczającej poza granice krajowe, zwłaszcza w kontekście wyborów europejskich, ma zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia demokracji w UE; podkreśla, że europejskie partie polityczne są kluczowym instrumentem wspierania takiej debaty; uważa, że na krajowych kartach do głosowania obowiązkowo powinny widnieć imiona i nazwiska kandydatów oraz logo europejskiej partii politycznej, do której należy partia krajowa, a kandydatom należy zapewnić odpowiednią widoczność w internetowych, telewizyjnych i radiowych audycjach wyborczych, na plakatach i w innych materiałach wykorzystywanych w europejskich kampaniach wyborczych; uważa, że środki te stanowią minimalny wymóg informowania wyborców o europejskim wymiarze głosowania i umożliwiają europejskim partiom politycznym wypełnianie ich roli na mocy art. 10 ust. 4 TUE; uważa, że środki te zwiększyłyby przejrzystość wyborów europejskich, zapobiegłyby naruszeniom przysługującego wyborcom prawa do informacji o istnieniu porozumień koalicyjnych między partiami politycznymi w wyborach europejskich oraz umożliwiłyby obywatelom świadome oddanie głosu na partię polityczną należącą do preferowanej przez nich grupy politycznej w Parlamencie Europejskim; ubolewa nad faktem, że w decyzji Rady (UE, Euratom) 2018/994 jest to jedynie środek fakultatywny, który jak do tej pory nie został przetransponowany do żadnego ustawodawstwa krajowego;
6.przypomina o potrzebie dalszych postępów w zwiększaniu inkluzywności procesu wyborczego, aby zapewnić każdemu obywatelowi, niezależnie od jego sytuacji, równe szanse udziału w procesie demokratycznym; zwraca uwagę, że w niektórych państwach członkowskich przepisy krajowe nie zezwalają wyborcom z niepełnosprawnościami na zmianę przypisanego im lokalu wyborczego na inny, który lepiej odpowiada ich potrzebom, ani na dostęp do informacji wyborczych w przystępnych formatach; podkreśla, że wszelkie bariery w korzystaniu przez osoby z niepełnosprawnościami z prawa do głosowania i kandydowania są niezgodne z zobowiązaniami wynikającymi z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i należy usunąć te bariery, aby zagwarantować powszechną dostępność w całym procesie wyborczym;
7.zauważa, że głosowanie korespondencyjne i jego środki uzupełniające zostały przedstawione w decyzji Rady (UE, Euratom) 2018/994 jako środek fakultatywny mający ułatwić dostępność dla osób z niepełnosprawnościami; podkreśla, że chociaż cel ten ma zasadnicze znaczenie, głosowanie korespondencyjne odgrywa również szerszą rolę w zwiększaniu elastyczności i inkluzywności udziału w wyborach; podkreśla, że oferowanie głosowania korespondencyjnego jako gwarantowanej opcji we wszystkich państwach członkowskich przyniosłoby korzyści nie tylko osobom z niepełnosprawnościami, ale również obywatelom, którzy nie mogą głosować osobiście z powodu nadzwyczajnych okoliczności; uważa, że zapewnienie szerszego dostępu do głosowania korespondencyjnego zwiększyłoby uczestnictwo, zwłaszcza wśród przemieszczających się obywateli UE i młodszych wyborców, oraz przyczyniłoby się do zwiększenia ogólnej frekwencji wyborczej;
8.przypomina, że sytuacja obywateli UE posiadających podwójne obywatelstwo nie została jeszcze rozwiązana, ponieważ wciąż istnieje możliwość, że osoba taka jest automatycznie wpisana na listę wyborców w więcej niż jednym państwie członkowskim i nie ma możliwości wyrejestrowania się; zauważa, że obywatel UE posiadający podwójne obywatelstwo, który jest automatycznie zarejestrowany na więcej niż jednej liście wyborców, ale zgodnie z wymogami głosuje tylko w jednym państwie członkowskim, może zostać uznany w innym państwie członkowskim za osobę, która nie głosowała, i w rezultacie może podlegać karze;
9.z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Parlamentu, aby za pomocą poprawki do europejskiego aktu wyborczego wprowadzić możliwość głosowania przez pełnomocnika w przypadku urlopu macierzyńskiego, co stanowi zrównoważone i praktyczne rozwiązanie, które wspiera posłów do PE, a zarazem zapewnia ciągłość reprezentacji;
10.podkreśla, że decyzja Rady (UE, Euratom) 2018/994 nie weszła jeszcze w życie, ponieważ w jednym z państw członkowskich wciąż trwa proces jej ratyfikacji; zauważa, że chociaż Niemcy ratyfikowały decyzję Rady (UE, Euratom) 2018/994, niemiecka ustawa o wyborach europejskich nie została zmieniona, ponieważ dopóki próg 2 % nie jest obowiązkowy na mocy prawa UE, dopóty nie można go wprowadzić do prawa niemieckiego;
11.odnotowuje, że Komisja pełni rolę pośrednika w rozmowach instytucjonalnych między Parlamentem a Radą w sprawie nowego wniosku dotyczącego reformy europejskiego prawa wyborczego; uważa, że konieczne jest zaangażowanie się w konstruktywny dialog z Radą, aby ocenić wniosek Parlamentu z 2022 r. i poczynić postępy; podkreśla, że brak postępów nie wynika z przeszkód technicznych lub prawnych, lecz z braku woli politycznej państw członkowskich do zaangażowania się w prace nad propozycjami Parlamentu; uważa, że niniejsze sprawozdanie powinno dać nowy impuls do niezwłocznego rozpoczęcia negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie wniosku z 2022 r., i wzywa przyszłe prezydencje Rady do wypełnienia zobowiązań wynikających z zasady wzajemnej i lojalnej współpracy;
Zalecenia12.uważa, że przejrzystość procesu wyborczego i dostęp do wiarygodnych informacji są zasadniczymi czynnikami podnoszącymi europejską świadomość polityczną i zapewniającymi frekwencję wyborczą, która będzie na tyle wysoka, by stanowić mandat od wyborców; podkreśla, że kandydaci powinni mieć takie same możliwości prowadzenia kampanii, a obywatele powinni być informowani z dużym wyprzedzeniem o kandydatach startujących w wyborach europejskich; podkreśla w związku z tym znaczenie harmonizacji terminów przedstawiania list wyborczych we wszystkich państwach członkowskich, co Parlament wielokrotnie postulował;
13.podkreśla, że zasadnicze znaczenie ma ułatwienie dostępu do głosowania w wyborach europejskich oraz zadbanie o to, by wszyscy uprawnieni do głosowania mogli korzystać z tego prawa za pośrednictwem głosowania korespondencyjnego lub innych środków uzupełniających; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia równego dostępu do informacji i procesu wyborczego wszystkim obywatelom, w tym osobom z niepełnosprawnościami, zwłaszcza gdy struktury publiczne nie są w pełni dostępne; wzywa ponadto państwa członkowskie do zagwarantowania osobom z niepełnosprawnościami prawa do głosowania i kandydowania w wyborach poprzez ustanowienie przepisów harmonizujących dostępność pomieszczeń, lokali, procedur i materiałów wyborczych dla osób z niepełnosprawnościami oraz umożliwiających im niezależne i tajne głosowanie; zauważa, że odpowiedzialność za uregulowanie kwestii dostępności spoczywa wyłącznie na państwach członkowskich, i zachęca je do współpracy z organizacjami osób z niepełnosprawnościami w celu oceny i usunięcia barier prawnych i praktycznych, które uniemożliwiają im udział w wyborach, zarówno w roli wyborców, jak i w roli kandydatów;
14.wzywa wszystkie państwa członkowskie do wdrożenia wszystkich środków fakultatywnych zawartych w decyzji Rady (UE, Euratom) 2018/994, a zwłaszcza do zwiększenia widoczności koalicji wyborczych w wyborach europejskich, przynależności krajowych partii politycznych do europejskich partii politycznych, europejskich stowarzyszeń wyborców i innych europejskich podmiotów wyborczych za pośrednictwem kampanii medialnych, dystrybucji jednolitych kart do głosowania, które wyraźnie wskazują sojusze europejskie w każdym państwie członkowskim, oraz wszelkich innych materiałów wyborczych; uważa, że podczas kampanii wyborczej krajowe partie i stowarzyszenia wyborców powinny wskazać – w stosownych przypadkach – swoją przynależność do europejskich partii politycznych lub innych europejskich podmiotów wyborczych, w tym na kartach do głosowania;
15.wzywa wszystkie państwa członkowskie do podjęcia konkretnych kroków w celu harmonizacji wymogów dotyczących kandydowania, aby zapewnić wszystkim podmiotom politycznym sprawiedliwy i równy dostęp do procesu wyborczego, zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji i pluralizmu demokratycznego;
16.podkreśla, że decyzja Rady (UE, Euratom) 2018/994 może wejść w życie dopiero po ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do rozpoczęcia procedury ratyfikacji;
°
° °
17.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.