‘Artikolu 1

Suġġett

Dan ir-Regolament jistabbilixxi, taħt il-kundizzjonijiet speċifikati hawnhekk, drittijiet minimi għal passiġġieri tal-ajru f'każ li:(a)ma jitħallewx jitilgħu;(b)it-titjira tagħhom tiġi kkanċellata, ittardjata jew skedata mill-ġdid;(c)jitilfu titjira ta' konnessjoni;(d)jitqiegħdu fi klassi ogħla jew aktar baxxa.;’

‘(b) "trasportatur tal-ajru li jopera" tfisser trasportatur tal-ajru li jagħmel, jew bi ħsiebu jagħmel, titjira taħt kuntratt ta' trasport bl-ajru ma' passiġġier jew f'isem persuna oħra, ġuridika jew fiżika, li jkollha kuntratt ma' dak il-passiġġier, inkluż trasportatur tal-ajru li juża l-inġenju tal-ajru ta' trasportatur tal-ajru ieħor, bl-ekwipaġġ ta' dak it-trasportatur tal-ajru l-ieħor jew mingħajru, għall-prestazzjoni tat-titjiriet tiegħu;(c)"trasportatur tal-ajru tal-Unjoni" tfisser trasportatur tal-ajru b'liċenzja operattiva valida mogħtija minn Stat Membru skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill*;(ca) “korp ta’ tmexxija tal-ajruport” tfisser korp li, flimkien ma’ attivitajiet oħra jew mingħajrhom, skont il-każ, għandu bħala l-objettiv tiegħu skont il-liġijiet, ir-regolamenti jew il-kuntratti nazzjonali l-amministrazzjoni u t-tmexxija tal-infrastrutturi tal-ajruport jew tan-network ta’ ajruporti u l-koordinazzjoni u l-kontroll tal-attivitajiet tal-operaturi differenti li jinsabu fl-ajruporti jew fin-network ta’ ajruporti kkonċernati f’konformità mas-setgħat tiegħu; [Em. 56](d)"organizzatur" tfisser persuna skont it-tifsira tal-Artikolu 3, il-punt (8), tad-Direttiva (UE) 2015/2302 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill**;(e)"pakkett" tfisser kombinazzjoni ta' servizzi tal-ivvjaġġar kif definit fl-Artikolu 3, punt (2), tad-Direttiva (UE) 2015/2302;";(f)"biljett" tfisser evidenza valida, irrispettivament mill-forma tagħha, ta' kuntratt ta' trasport bl-ajru;(fa) “kost tal-biljett tal-ajru” tfisser il-prezz finali li għandu jitħallas fi tmiem il-proċess tal-prenotazzjoni li jinkludi n-noll tal-ajru u t-taxxi, l-imposti, l-imposti addizzjonali u t-tariffi kollha applikabbli mħallsa għas-servizzi kollha fakultattivi u mhux fakultattivi inklużi fil-biljett, esklużi t-tariffi tal-intermedjazzjoni, irrispettivament minn jekk dawk is-supplimenti u t-tariffi jkunux tħallsu flimkien mat-tariffi għas-servizz tat-trasport jew separatament fi stadju aktar tard; [Em. 57](fb) “prenotazzjoni’’ tfisser il-fatt li passiġġier għandu biljett, jew prova oħra, li turi li l-prenotazzjoni ġiet aċċettata u rreġistrata mit-trasportatur tal-ajru jew l-organizzatur; [Em. 58]

________________

* Ir-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Settembru 2008 dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità (ĠU L 293, 31.10.2008, p. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1008/oj).

** Id-Direttiva (UE) 2015/2302 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 dwar pakketti tal-ivvjaġġar u arranġamenti tal-ivvjaġġar marbuta, li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE (ĠU L 326, 11.12.2015, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2015/2302/oj).;’

‘(h) "destinazzjoni finali" tfisser id-destinazzjoni tat-titjira jew tal-aħħar titjira ta' konnessjoni ta' vjaġġ;(i)"“persuna b'’diżabbiltà" u "” u “persuna b'’mobbiltà mnaqqsa"” jfissru kwalunkwe persuna li jkollha insuffiċjenza fiżika, mentali, intellettwali jew sensorja permanenti jew temporanja li, flimkien ma' diversi ostakli, tista' xxekkel l-użu sħiħ u effettiv tat-trasport mill-persuna fuq bażi ugwali ma' passiġġieri oħra jew li l-mobbiltà tagħha meta tuża t-trasport tkun imnaqqsa minħabba l-etàkwalunkwe diżabbiltà fiżika (sensorjali jew lokomotorja, permanenti jew temporanja), diżabbiltà jew insuffiċjenza intellettwali, jew kwalunkwe kawża oħra ta’ diżabbiltà, jew età, u li s-sitwazzjoni tagħha teħtieġ attenzjoni xierqa u l-adattament għall-ħtiġijiet partikolari tagħha tas-servizz disponibbli għall-passiġġieri kollha; [Em. 60](j)"imbark miċħud"“passiġġieri li ma jitħallewx jitilgħu” tfisser ċaħda milli passiġġieri jinġarru fuq titjira, minkejja li jkunu ppreżentaw ruħhom għall-imbarkbiex jitilgħu skont il-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 4(1), jew meta jkunu ġew infurmati minn qabel li mhux ser jitħallew jitilgħu kontra r-rieda tagħhom, ħlief fejn ikun hemm bażi raġonevoli biex ma jitħallewx jitilgħu, bħal saħħa, sikurezza, sigurtà jew dokumentazzjoni tal-ivvjaġġar mhux adegwata;. [Em. 61](k)"voluntier" tfisser passiġġier li jkun ippreżenta ruħu għall-imbark skont il-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 4(1) u li jwieġeb b'mod pożittiv għas-sejħa għal passiġġieri tat-trasportatur tal-ajru li huma lesti li ma jitilgħux fuq l-inġenju tal-ajru għat-titjira tagħhom bi skambju għal benefiċċji;(l)"kanċellazzjoni" tfisser in-nuqqas ta' operazzjoni ta' titjira li qabel kienet ippjanata u li għaliha kien inħareġ kuntratt ta' trasport bl-ajru, u tinkludi sitwazzjonijiet fejn:(i)l-inġenju tal-ajru jkun telaq iżda li, għal kwalunkwe raġuni, ikun jew iddevja lejn ajruport differenti mill-ajruport tal-wasla indikat fil-biljett, jew reġa'’ lura lejn l-ajruport tat-tluq, u ma setax jibqa'’ sejjer sal-ajruport tal-wasla indikat fuq il-biljett, ħlief jekk l-ajruport tal-wasla effettiv u l-ajruport tal-wasla indikat fil-biljett jaqdu l-istess belt jew reġjun u t-trasportatur tal-ajru jkun ipprovda trasport lill-passiġġier għall-ajruport tal-wasla indikat fil-biljett, jewjew [Em. 62](ii)passiġġier ikun inħariġlu biljett għal titjira u l-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier ikun tmexxa ’l quddiem b’aktar minn siegħa , ħlief jekk ma jkunx hemm bidla fil-ħinijiet taċ-check-in u tal-imbark, jew sakemm il-passiġġier ma jkunx ħa t-titjira li tkun ġiet skedata mill-ġdid;;.’ [Em. 63]

‘(m) "pajjiż terz" tfisser kwalunkwe pajjiż jew parti minn territorju ta' Stat Membru li għalih ma japplikawx it-Trattati;(n)"dewmien fit-tluq" tfisser id-differenza fil-ħin bejn il-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier u l-ħin tat-tluq effettiv tat-titjira;(o)"“dewmien fil-wasla"” tfisser id-differenza fil-ħin bejn il-ħin tal-wasla indikat fuq il-biljett tal-passiġġier u l-ħin tal-wasla effettiv tat-titjira; titjira li fiha l-inġenju tal-ajru jkun telaq iżda kien sussegwentement imġiegħel jirritorna lejn l-ajruport tat-tluq u telaq mill-ġdid aktar tard hija kkunsidrata li kellha dewmien fil-wasla; [Em. 64](p)"“klassi tat-trasport"” tfisser parti mill-kabina tal-passiġġieri tal-inġenju tal-ajru kkaratterizzata minn kodiċi speċifiku indikat fil-kuntratt tat-trasport bl-ajru jew kombinazzjoni ta’ siġġijiet differenti, konfigurazzjoni differenti tas-siġġijiet jew kwalunkwe differenzau differenzi oħra fis-servizz, bħal catering speċifiku, ipprovdut lill-passiġġieri meta mqabbel ma'’ partijiet oħra tal-kabina; [Em. 65](q)"“kuntratt ta'’ trasport bl-ajru"” tfisser kuntratt ta'’ ġarr konkluż bejn trasportatur tal-ajru jew l-aġent awtorizzat tiegħu u passiġġier jew passiġġieri, għall-provvista ta'’ titjira waħda jew aktar; [Em. 66](r) "ċirkostanzi straordinarji" tfisser ċirkostanzi li minħabba n-natura jew l-oriġini tagħhom mhumiex inerenti fl-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat u mhumiex fil-kontroll effettiv tiegħu,, bħaċ-ċirkostanzi fil-lista mhux eżawrjenti ta’ ċirkostanzi straordinarji stabbilita fil-punt 1 tal-Anness, iżda teskludi ċ-ċirkostanzi fil-lista mhux eżawrjenti ta' ċirkostanzi stabbilita fil-punt 2 tal-Anness; [Em. 67](s)"titjira" tfisser operazzjoni tat-trasport bl-ajru magħmula minn inġenju tal-ajru wieħed bejn żewġ ajruporti kif speċifikat fuq il-biljett permezz ta' itinerarju determinat minn qabel, skeda u numru ta' identifikazzjoni wieħed, irrispettivament minn jekk hemmx waqfiet intermedji esklussivament għal skopijiet tekniċi u operazzjonali;(t)"“titjira ta'’ konnessjoni"” tfisser titjira skont kuntratt ta’ trasport wieħed jew referenza ta’ prenotazzjoni waħda, jew it-tnejn li huma, li, bħala parti minn vjaġġ, tkun intenzjonata li tippermetti lill-passiġġier jitlaq mill-punt ta’ tluq inizjali u li jasal f'’punt ta'’ trasferiment sabiex jaqbad titjira oħra, jew tkun intenzjonata li tippermetti lill-passiġġier jitlaq minn punt ta’ trasferiment sabiex il-passiġġier ikun jista’ jilħaq punt ta’ trasferiment ieħor jew id-destinazzjoni finali tal-passiġġier; [Em. 68](u)"waqfien waqt ir-rotta" tfisser interruzzjoni intenzjonata ta’ vjaġġ taħt kuntratt ta' trasport bl-ajru wieħed għal perjodu ta' ħin li jaqbeż dak meħtieġ għal tranżitu dirett minn jew, meta jkun hemm bidla minn titjira għal oħra, għal perjodu li normalment jestendi sal-ħin tat-tluq tat-titjira ta' konnessjoni li jmiss u li, f'każijiet eċċezzjonali, jinkludi soġġorn ta' lejl;(v)"vjaġġ" tfisser titjira jew titjiriet konnessi li jittrasportaw lill-passiġġier mill-punt tat-tluq inizjali sad-destinazzjoni finali tal-passiġġier skont kuntratt ta' trasport bl-ajru wieħed, fejn it-titjiriet ta’ ħruġ u ta’ ritorn ikunu vjaġġi separati;(w)"ħin tat-tluq" tfisser il-ħin meta l-inġenju tal-ajru jitlaq mill-post tat-tluq, jew billi jiġi mbuttat lura jew bil-muturi tiegħu stess (il-ħin off-block);(x)"ħin tal-wasla" tfisser il-ħin meta l-inġenju tal-ajru jilħaq il-post tal-wasla u l-brejkijiet tal-parking tiegħu jkunu attivati (il-ħin on-block);(y)"dewmien fuq it-tarmak" tfisser perjodu ta’ ħin li jaqbeż 30 minuta li matulu l-inġenju tal-ajru jibqa' fuq l-art bejn l-għeluq tal-bibien tal-inġenju tal-ajru u l-ħin tal-qtugħ mill-art tal-inġenju tal-ajru, fit-tluq, jew perjodu ta’ ħin li jaqbeż 30 minuta bejn l-inżul l-art tal-inġenju tal-ajru u l-ftuħ tal-bibien tal-inġenju tal-ajru, mal-wasla;(z)"lejl" tfisser il-perjodu bejn nofsillejl u s-06:00;(za)"wild" tfisser persuna taħt l-età ta' 14-il sena fid-data tat-tluq tat-titjira jew tal-ewwel titjira ta' konnessjoni skont kuntratt ta' trasport bl-ajru;(zaa) “tifel/tifla mhux akkumpanjat(a)’’ tfisser tfal li jivvjaġġaw mingħajr gwardjan adult responsabbli u meta t-trasportatur tal-ajru jkun aċċetta r-responsabbiltà li jieħu ħsiebhom f’konformità mar-regoli pubblikati tiegħu; [Em. 69](zb)"tarbija" tfisser persuna taħt l-età ta' sentejn fid-data tat-tluq tat-titjira jew tal-ewwel titjira ta' konnessjoni skont kuntratt ta' trasport bl-ajru;(zc)"mezz durabbli" tfisser kwalunkwe strument li jippermetti lill-passiġġier jaħżen informazzjoni b'mod li tkun aċċessibbli għal referenza futura, għal perjodu ta' żmien adegwat għall-finijiet tal-informazzjoni u li jippermetti r-riproduzzjoni mingħajr bidliet tal-informazzjoni maħżuna;(zd)"format aċċessibbli" tfisser format li jagħti lill-persuna b'diżabbiltà jew lill-persuna b'mobbiltà mnaqqsa aċċess għal kwalunkwe informazzjoni rilevanti, inkluż billi jingħata lil dik il-persuna aċċess b'mod fattibbli u komdu daqs persuna mingħajr insuffiċjenza jew diżabbiltà, u li jissodisfa r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà definiti f'konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli, b’mod partikolari d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill*;(ze)"tfixkil" tfisser imbark miċħud, kanċellazzjoni, dewmien fit-tluq, dewmien fil-wasla jew dewmien fuq it-tarmac;(zf)"punt tat-tluq inizjali" tfisser il-punt tat-tluq tat-titjira jew tal-ewwel titjira ta' konnessjoni ta' vjaġġ."(zfa) “oġġett personali” tfisser bagalja li ma għaddietx miċ-check-in, u li tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ sigurtà u sikurezza, u jew b’dimensjonijiet massimi ta’ 40x30x15cm jew bil-kundizzjoni li toqgħod taħt is-siġġu ta’ quddiem is-siġġu li fuqu jkun bilqiegħda l-passiġġier. [Em. 70](zfb) “bagalja tal-idejn” tfisser bagalja li ma għaddietx miċ-check-in li mhix oġġett personali u li tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ sigurtà u sikurezza. [Em. 71]

_________________

* Id-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (ĠU L 151, 7.6.2019, p. 70, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj).;’

‘Artikolu 3

Kamp ta’ applikazzjoni

1.Dan ir-Regolament għandu japplika:(a)għal passiġġieri li jitilqu minn ajruport li jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru li għalih japplikaw it-Trattati;(b)għal passiġġieri li jitilqu minn ajruport li jinsab f’pajjiż terz lejn ajruport li jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru li għalih japplikaw it-Trattati, sakemm ma jkunux irċevew benefiċċji ekwivalenti jew kumpens u ngħataw assistenza f’dak il-pajjiż terz, jekk it-trasportatur tal-ajru li jopera tat-titjira kkonċernata jkun trasportatur tal-ajru tal-Unjoni. [Em. 72]

2.Il-paragrafu 1 għandu japplika bil-kundizzjoni li l-passiġġieri:(a)ikollhom biljett għat-titjira kkonċernata; jew(b)ikunu ġew ittrasferiti minn trasportatur tal-ajru jew intermedjarju mit-titjira li kellhom biljett għaliha għal titjira oħra, tkun xi tkun ir-raġuni.

3. Dan ir-Regolament ma għandux japplika għall-passiġġieri li jivvjaġġaw mingħajr ħlas jew bi prezz imnaqqas li ma jkunx disponibbli direttament jew indirettament, għall-pubbliku. Madankollu, għandu japplika għall-passiġġieri li jkollhom biljetti maħruġa taħt programm ta' min itir ta' spiss jew programm kummerċjali ieħor minn trasportatur tal-ajru jew intermedjarju. [Em. 73]

4.Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 8(2), il-punt (d), dan ir-Regolament għandu japplika biss għal passiġġieri ttrasportati b'inġenji tal-ajru bil-ġwienaħ fissi u bil-magni.

5.Sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jkun responsabbli biex iwettaq l-obbligi skont dan ir-Regolament.

6.Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 12 ta' dan ir-Regolament, dan ir-Regolament għandu japplika wkoll għall-passiġġieri ttrasportati f’konformità mat-termini tal-kuntratt ta' pakkett tal-ivvjaġġar kif definit fl-Artikolu 3, il-punt (3), tad-Direttiva (UE) 2015/2302, sakemm dak il-kuntratt ta' pakkett tal-ivvjaġġar ma jiġix terminat jew l-eżekuzzjoni tiegħu ma tkunx affettwata għal raġunijiet differenti minn tfixkil ta’ dik it-titjira.

7. L-Artikolu 7 ta' dan ir-Regolament ma għandux japplika jekk it-tfixkil iseħħ fuq titjira ta' konnessjoni li titlaq minn ajruport fi Greenland u tasal fih. [Em. 74]

8. Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-pożizzjoni legali tar-Renju ta' Spanja fir-rigward tat-territorju ta' Ġibiltà, kif ukoll l-istmu u l-ajruport mibni fuqu. [Em. 75]

Għandu japplika għall-ajruport ta' Ġibiltà meta, wara soluzzjoni tat-tilwima tiegħu mar-Renju Unit, ir-Renju ta' Spanja jkun f'pożizzjoni li jeżerċita kontroll effettiv fuq dak l-ajruport u li jiżgura l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament għal dak l-ajruport. Ir-Renju ta' Spanja għandu jinnotifika lill-Kummissjoni meta jiġu ssodisfati dawn il-kundizzjonijiet u l-Kummissjoni għandha tippubblika notifika rigward is-soluzzjoni tat-tilwima f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-Regolament għandu japplika għal dak l-ajruport mill-ewwel jum tax-xahar wara d-data tal-pubblikazzjoni ta’ dik in-notifika f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.;” [Em. 76]

‘Artikolu 4

Imbark miċħud

1.Dan l-Artikolu għandu japplika għall-passiġġieri li, wara li lestew check-in online jew check-in fl-ajruport, jippreżentaw ruħhom mal-gate għall-imbark kif stipulat u fil-ħin indikat minn qabel u bil-miktub (inkluż b'mezzi elettroniċi) mit-trasportatur tal-ajru li jopera, jew l-intermedjarju, jew, jekk l-ebda ħin tal-imbark ma jkun indikat, mhux aktar tard minn 45 minuta qabel il-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier. Dan l-Artikolu għandu japplika wkoll għall-passiġġieri li ma jippreżentawx ruħhom għall-imbark meta jkunu ġew infurmati minn qabel li mhux ser jitħallew jitilgħu kontra r-rieda tagħhom."

2.Meta trasportatur tal-ajru li jopera jistenna b'’mod raġonevoli li jiċħad l-imbark fuq titjirama jħallix lill-passiġġieri jitilgħu, għandu jinforma minnufih lill-passiġġieri kkonċernati. It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, fl-istess ħin, jispeċifika lill-passiġġieri kkonċernati d-drittijiet speċifiċi tagħhom skont dan ir-Regolament li japplikaw għall-każ, b'’mod partikolari fir-rigward tad-dritt għal rimborż jew, għall-għoti ta'’ rotta alternattiva skont l-Artikolu 8u għall-kumpens u tad-dritt għall-assistenza skont l-Artikolu 9dan ir-Regolament. [Em. 77]

It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jagħmel sejħa għal voluntiera taħt kundizzjonijiet li għandhom jiġu miftiehma bejn kull voluntier u t-trasportatur tal-ajru li jopera. It-trasportatur tal-ajru għandu jinforma lill-voluntiera dwar id-drittijiet tagħhom f’konformità ma’ dan ir-Regolament.Dan Il-ftehim ma’ kull voluntier rigward il-benefiċċji għandu biss jissostitwixxi d-dritt tal-voluntier għal kumpens kif stipulat fl-Artikolu 7(1) f'’każ li l-voluntier japprovah b'’mod espliċitu permezz ta'’ dokument iffirmat jew kwalunkwe mezz diġitali fuq mezz durabbli. Fin-nuqqas ta'’ approvazzjoni bħal din, il-voluntier għandu, mingħajr dewmien żejjed u sa mhux aktar tard minn sebat ijiem kalendarji minn meta jiċċaħħad l-imbark, immedjatament jiġi kkumpensat mit-trasportatur tal-ajru li jopera li jiċħad l-imbark f'’konformità mal-Artikolu 7(1). [Em. 78]

3.Jekk l-għadd ta' voluntiera ma jkunx suffiċjenti biex il-bqija tal-passiġġieri li jkollhom biljett ikunu jistgħu jitilgħu abbord it-titjira, il-trasportatur tal-ajru li jopera jista' mbagħad jiċħad l-imbark tal-passiġġieri, kontra l-volontà tagħhom, bl-eċċezzjoni tal-passiġġieri msemmija fl-Artikolu 11.

4.It-trasportatur tal-ajru li jopera li jiċħad l-imbark għandu jispeċifika minnufih lill-passiġġieri kkonċernati l-informazzjoni dwar it-trattament tal-ilmenti skont l-Artikoli 15a u 16a.

It-trasportatur tal-ajru li jopera li jiċħad l-imbarkma jħallix lill-passiġġieri jitilgħu għandu, mingħajr dewmien żejjed, joffri lill-passiġġieri kkonċernati, b'’mod ċar, l-għażla bejn ir-rimborż u l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8. B'’deroga mill-Artikolu 8(1), il-punt (a), meta l-passiġġieri li ġew miċħuda l-imbark ikunuma jkunux tħallew jitilgħu jkunu intitolati għal rimborż, dan għandu jingħata mingħajr dewmien żejjed u mhux aktar tard minn sebat ijiem kalendarji minn meta jiċċaħħad l-imbarkimmedjatament. [Em. 79]

It-trasportatur tal-ajru li jopera li jiċħad l-imbark għandu joffri lill-passiġġieri kkonċernati assistenza f'konformità mal-Artikolu 9. B'deroga mill-Artikolu 9(1), il-punt (a), għandhom jingħataw ikel u xorb minnufih.

It-trasportatur tal-ajru li jopera li jiċħad l-imbarkma jħallix lill-passiġġieri jitilgħu kontra r-rieda tagħhom għandu jikkumpensa immedjatament lill-passiġġieri kkonċernati f'’konformità mal-Artikolu 7(1), mingħajr dewmien żejjed u mhux aktar tard minn sebat ijiem kalendarji minn meta jiċċaħħad l-imbark. [Em. 80]

5. Il-paragrafi 3 u 4 għandhom japplikaw ukoll għal titjiriet ta' ritorn meta l-passiġġier jiċċaħħad l-imbark fuq il-bażi li l-passiġġier ma jkunx ħa titjira ta’ ħruġ koperta mill-istess kuntratt ta' trasport tal-ajru. [Em. 81]

5a. Passiġġier ma għandux jiċċaħħad milli jitħalla jitla’ għall-vjaġġ ta’ ritorn, inkluż vjaġġ li jikkonsisti f’titjiriet multipli, minħabba li l-passiġġier ma jkunx ħa t-titjira ta’ ħruġ ta’ biljett bir-ritorn jew ma jkunx ħallas imposta addizzjonali għal dan l-iskop. Jekk il-passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu kontra r-rieda tagħhom għal din ir-raġuni, għandu japplika dan l-Artikolu. Barra minn hekk, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jikkumpensa minnufih lill-passiġġieri kkonċernati f’konformità mal-Artikolu 7 u għandu jassistihom f’konformità mal-Artikoli 8 u 9. [Em. 82]

6. Meta l-passiġġier, jew intermedjarju, jitlob il-korrezzjoni ta' żball ortografiku fil-kunjom jew fl-isem/ismijiet ta' passiġġier wieħed jew diversi passiġġieri jew fil-każ ta' bidla amministrattiva f'dawk l-ismijiet, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jikkoreġi jew jibdel dan mill-anqas darba sa 48 siegħa qabel it-tluq mingħajr ebda imposta addizzjonali għall-passiġġier jew l-intermedjarju.;” [Em. 83]

‘Artikolu 5

Kanċellazzjoni

1.Fil-każ ta' kanċellazzjoni ta' titjira, it-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira kkanċellata għandu jinforma minnufih lill-passiġġieri kkonċernati. Fl-istess ħin, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jispeċifika lill-passiġġieri kkonċernati d-drittijiet speċifiċi tagħhom skont dan ir-Regolament li japplikaw għall-każ, b'mod partikolari fir-rigward tal-għoti ta' rimborż jew ta’ rotta alternattiva skont l-Artikolu 8 u l-assistenza skont l-Artikolu 9, kif ukoll l-informazzjoni dwar il-proċess biex jintalab kumpens definit fl-Artikolu 7 u dwar it-trattament tal-ilmenti skont l-Artikoli 15a u 16a.

It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jispeċifikajinforma lill-passiġġieri kkonċernati, mingħajr dewmien żejjed, ir-raġunijiet b’mezzi elettroniċi bir-raġunijiet għall-kanċellazzjoni. Il-passiġġieri għandhom ikunu intitolati, fuq talba, jirċievu bil-miktub ir-raġunijiet għall-kanċellazzjoni. It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jipprovdi tali informazzjoni b'mod ċar fi żmien sebat ijiem kalendarji minn meta titressaq it-talba malli din l-informazzjoni ssir disponibbli, u fi kwalunkwe każ mhux aktar tard minn 30 minuta wara l-ħin tat-tluq skedat. [Em. 84]

2.It-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira kkanċellata għandu, mingħajr dewmien żejjed, joffri lill-passiġġieri kkonċernati, b'mod ċar, l-għażla bejn rimborż u l-għoti ta' rotta alternattiva f'konformità mal-Artikolu 8.

3.It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu joffri lill-passiġġieri kkonċernati assistenza f'konformità mal-Artikolu 9.

4.Il-passiġġieri għandu jkollhom id-dritt li jirċievu kumpens mingħand it-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira kkanċellata f'’konformità mal-Artikoli 7(1) u 7(3) meta jagħżlu rimborż f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (a) jew l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (c), jewu/jew, meta jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom b'’dewmien fil-wasla li jaqbeż il-limiti stabbilitiil-limitu stabbilit fl-Artikolu 7(2) wara li jagħżlu l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (b). Għal dak l-għan, it-trasportatur tal-ajru għandu sistematikament jipprovdi lill-passiġġier formola mimlija minn qabel f'’format aċċessibbli u fuq mezz durabbli f’konformità mal-Artikolu 16aa tar-Regolament [2023/0437(COD)] dwar l-infurzar tad-drittijiet tal-passiġġieri fl-Unjoni. It-trasportatur tal-ajru għandu jipprovdi tweġiba sal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 7(5). [Em. 85]

5.Trasportatur tal-ajru li jopera ma għandux ikun obbligat iħallas kumpens f'’konformità mal-Artikolu 7 jekk ikun jista'’ juri li l-kanċellazzjoni tkun ġiet ikkawżata minn ċirkostanzi straordinarji u li l-kanċellazzjoni ma setgħetx tiġi evitata anki li kieku t-trasportatur tal-ajru kien ħa l-miżuri raġonevoli kollha. Tali ċirkostanzi straordinarji jistgħu jiġu invokati biss sa fejn jaffettwaw it-titjira kkonċernata jew mill-inqas waħda mit-tliet titjirietit-titjira preċedenti fis-sekwenza ta' rotazzjoni ppjanata li tiġi operata mill-istess inġenju tal-ajru, u dment li jkun hemm rabta kawżali diretta bejn l-okkorrenza ta'’ dik iċ-ċirkostanza u l-kanċellazzjoni tat-titjira. L-oneru tal-prova rigward l-eżistenza ta'’ dik ir-rabta kawżali diretta għandu jkun ir-responsabbiltà tat-trasportatur tal-ajru li jopera. Meta ma tiġix ipprovduta prova tal-eżistenza ta’ ċirkostanzi straordinarji mit-trasportatur tal-ajru f’forma bil-miktub, il-kumpens imsemmi fl-Artikolu 7 għandu jitħallas mit-trasportatur tal-ajru. [Em. 86]

6.Id-dritt li wieħed jirċievi assistenza skont il-paragrafu 3 u kumpens skont il-paragrafu 4 ma għandux japplika jekk il-passiġġier ikun ġie infurmat bil-kanċellazzjoni mill-inqas 14-il jum kalendarju qabel id-data tat-tluq indikata fuq il-biljett tal-passiġġier. L-oneru tal-provi fir-rigward tal-kwistjonijiet dwar jekk u meta l-passiġġier ikunx ġie infurmat bil-kanċellazzjoni tat-titjira għandu jkun ir-responsabbiltà tat-trasportatur tal-ajru li jopera.;

6a. F’każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira minħabba insolvenza, falliment jew sospensjoni jew waqfien tal-attivitajiet ta’ trasportatur tal-ajru, il-passiġġieri li jibqgħu l-art għandhom ikunu intitolati għal rimborż, għal titjira lura lejn il-punt tat-tluq jew għal rotta differenti, u li jingħataw attenzjoni xierqa, kif previst fl-Artikoli 8 u 9 ta’ dan ir-Regolament. Bl-istess mod, il-passiġġieri tal-ajru li jkunu għadhom ma bdewx il-vjaġġ tagħhom għandhom ikunu intitolati għal rimborż. It-trasportaturi tal-ajru għandhom jagħtu prova li jkunu ħadu l-miżuri kollha meħtieġa, pereżempju s-sottoskrizzjoni għal assigurazzjoni jew il-ħolqien ta’ fondi ta’ garanzija, sabiex jipprovdu attenzjoni xierqa, rimborż jew rotta differenti għall-passiġġieri li jkunu baqgħu l-art fejn applikabbli. Dawn id-drittijiet għandhom japplikaw għall-passiġġieri kkonċernati kollha, irrispettivament mill-post ta’ residenza tagħhom, il-post tat-tluq jew il-post fejn inbiegħ il-biljett.”: [Em. 87]

‘Artikolu 6

Dewmien

1.Meta trasportatur tal-ajru li jopera jistenna li titjira ser tittardja, dan għandu jinforma lill-passiġġieri kkonċernati immedjatament, meta possibbli, iżda mhux aktar tard mill-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier. Sa fejn ikun possibbli, il-passiġġieri għandhom jirċievu aġġornamenti regolari f'ħin reali. Fl-istess ħin, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jinforma lill-passiġġieri kkonċernati dwar id-drittijiet speċifiċi tagħhom skont dan ir-Regolament li japplikaw għall-każ, b'mod partikolari fir-rigward tal-assistenza skont l-Artikolu 9, l-informazzjoni dwar il-proċess biex jintalab kumpens definit fl-Artikolu 7 u dwar it-trattament tal-ilmenti skont l-Artikoli 15a u 16a.

It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, malli din l-informazzjoni ssir disponibbli, u fi kwalunkwe każ mhux aktar tard minn 30 minuta wara l-ħin tat-tluq skedat, jispeċifika, mingħajr dewmien żejjed, lill-passiġġieri kkonċernati r-raġunijiet għad-dewmien tat-titjira. Il-passiġġieri huma intitolati jirċievu bil-miktub, fuq talba, ir-raġunijiet għad-dewmien fil-wasla. It-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira mdewma għandu jipprovdi tali informazzjoni b'mod ċarjibgħat lill-passiġġieri l-formola komuni mimlija minn qabel fi żmien sebat ijiem kalendarji minn meta titressaq it-talba48 siegħa wara t-tfixkil fil-vjaġġ għall-fini ta’ rimborż u kumpens f’konformità mal-Artikolu 6c. [Em. 88]

2.It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu joffri assistenza lill-passiġġieri kkonċernati f'konformità mal-Artikolu 9.

3.Meta d-dewmien jilħaq il-limiti stabbilitiil-limitu stabbilit fl-Artikolu 7(2) ikkalkulat mill-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, mingħajr dewmien żejjed, joffri lill-passiġġieri kkonċernati l-għażla bejn ir-rimboż u l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8. [Em. 89]

3a. Il-passiġġieri għandu jkollhom id-dritt għal kumpens mit-trasportatur li jopera f’konformità mal-Artikolu 7 meta jitilqu mhux aktar minn siegħa qabel il-ħin tat-tluq skedat u jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom b’dewmien ta’ sagħtejn jew aktar wara l-ħin tal-wasla skedat, dment li l-ħin totali mitluf mill-passiġġier qabel it-tluq u wara d-dewmien fil-wasla jkun daqs jew jaqbeż il-limitu stabbilit fl-Artikolu 7(2). [Em. 90]

4.Il-passiġġieri għandu jkollhom id-dritt li jirċievu, fuq talba, kumpens mingħand it-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira mdewma f'’konformità mal-Artikoli 7(1) u 7(3), meta jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom b'’dewmien fil-wasla li jaqbeż il-limiti stabbilitiil-limitu stabbilit fl-Artikolu 7(2). Għal dak l-għan, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, sistematikament fi żmien 48 siegħa wara d-dewmien, jipprovdi lill-passiġġier formola mimlija minn qabel f’konformità mal-Artikolu 16aa tar-Regolament [2023/0437(COD)] dwar l-infurzar tad-drittijiet tal-passiġġieri fl-Unjoni]. [Em. 91]

Il-passiġġieri għandu jkollhom id-dritt li jirċievu, fuq talba, kumpens mingħand it-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira mdewma f'’konformità mal-Artikoli 7(1) u 7(3) meta jagħżlu rimborż f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (a) jew l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (c), jew, meta jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom b'’dewmien fil-wasla li jaqbeż il-limiti stabbilitiil-limitu stabbilit fl-Artikolu 7(2) wara li jagħżlu l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (b). [Em. 92]

5.Dan l-Artikolu għandu japplika wkoll jekk il-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier ikun ġie pospost mit-trasportatur tal-ajru li jopera.

Id-dritt li wieħed jirċievi assistenza skont il-paragrafu 2 u kumpens skont il-paragrafu 4 ma għandux japplika jekk il-passiġġier ikun ġie infurmat b'tali bidla mill-inqas 14-il jum kalendarju qabel il-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier. L-oneru tal-provi fir-rigward tal-kwistjonijiet dwar jekk u meta l-passiġġier ikunx ġie infurmat bil-bidla fil-ħin għandu jkun ir-responsabbiltà tat-trasportatur tal-ajru li jopera.

6.Trasportatur tal-ajru li jopera ma għandux ikun obbligat iħallas kumpens f'’konformità mal-Artikolu 7 jekk ikun jista'’ juri li d-dewmien fil-wasla kien ġie kkawżat minn ċirkostanzi straordinarji u li d-dewmien ma setax jiġi evitat anki li kieku t-trasportatur tal-ajru kien ħa l-miżuri raġonevoli kollha. Tali ċirkostanzi straordinarji jistgħu jiġu invokati biss sa fejn jaffettwaw it-titjira kkonċernata jew mill-inqas waħda mit-tliet titjirietit-titjira preċedenti fis-sekwenza ta' rotazzjoni ppjanata li tkun operata mill-istess inġenju tal-ajru u dment li jkun hemm rabta kawżali diretta bejn l-okkorrenza ta'’ dik iċ-ċirkostanza u d-dewmien fit-tluq tat-titjira sussegwenti. L-oneru tal-prova rigward l-eżistenza ta'’ dik ir-rabta kawżali diretta għandu jkun ir-responsabbiltà tat-trasportatur tal-ajru li jopera.; Meta ma tiġix ipprovduta prova tal-eżistenza ta’ ċirkostanzi straordinarji mit-trasportatur tal-ajru f’forma bil-miktub, il-kumpens imsemmi fl-Artikolu 7 għandu jitħallas mit-trasportatur tal-ajru. Dan ta’ hawn fuq ma jeżonerax lit-trasportaturi tal-ajru mill-obbligu li jagħtu assistenza lill-passiġġieri f’konformità mal-Artikolu 9.”; [Em. 93]

‘Artikolu 6a

Dewmien fuq it-tarmak

1.Fil-każ ta' dewmien fuq it-tarmak, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, sa fejn ikun possibbli, jipprovdi lill-passiġġieri b'aġġornamenti regolari u f'ħin reali.

2.Soġġett għal restrizzjonijiet ta' sikurezza jew sigurtà, meta jkun hemm dewmien fuq it-tarmak, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jiżgura tisħin jew tkessiħ adegwat tal-kabina tal-passiġġieri, aċċess bla ħlas għall-faċilitajiet sanitarji abbord u għandu jiżgura li l-passiġġieri msemmija fl-Artikolu 11 jirċievu l-attenzjoni meħtieġa. Ħlief jekk dan iżid id-dewmien fuq it-tarmak jew sakemm ma jistax jiġi rikonċiljat mar-rekwiżiti tas-sikurezza tal-ajru jew is-sigurtà tal-ajru, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jipprovdi ilma tax-xorb bla ħlas abbord.

3.Fejn dewmien fuq it-tarmak jilħaq tliet sigħat f'sagħtejn f’ajruport bi traffiku ta’ passiġġieri kummerċjali li jinsab f'’territorju ta'’ Stat Membru li t-Trattati japplikaw għalih, l-inġenju tal-ajru għandu jipproċedi lejn il-gate jew punt ieħor ta'’ żbark adatt fejn il-passiġġieri għandhom jitħallew jinżlu. Dewmien fuq it-tarmak jista'’ jittawwal aktar minn dak il-massimu ta'’ ħin f'’każ biss li jkun hemm raġunijiet relatati mas-sikurezza, l-immigrazzjoni, il-kontroll tat-traffiku tal-ajru jew is-sigurtà għalfejn l-inġenju tal-ajru ma jkunx jista'’ jitlaq mill-pożizzjoni tiegħu fuq it-tarmak. [Em. 94]

4.Il-passiġġieri żbarkati f'konformità mal-paragrafu 3 għandhom ikunu intitolati għad-drittijiet previsti taħt l-Artikolu 6 u, fejn applikabbli, l-Artikolu 11, b'kont meħud tad-dewmien fuq it-tarmak u l-ħin tat-tluq indikati fuq il-biljett tal-passiġġier.

Artikolu 6b

Telfien ta' titjira ta' konnessjoni matul vjaġġi mwettqa taħt kuntratt ta' trasport bl-ajru wieħed

1.Meta passiġġier jitlef titjira ta' konnessjoni matul vjaġġ b'riżultat ta' tfixkil fuq it-titjira preċedenti, it-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira preċedenti għandu jkun responsabbli biex jagħti rotta alternattiva lill-passiġġier f'konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (b), u assistenza f'konformità mal-Artikolu 9.

2.Meta t-trasportatur tal-ajru li jopera ma jkunx jista' jagħti rotta alternattiva lill-passiġġier fil-perjodu ta’ ħin ddefinit fl-Artikolu 7(2), il-punti (a) u (b), ikkalkolata mill-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier tat-titjira ta' konnessjoni li tkun intilfet, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, mingħajr dewmien żejjed, joffri lill-passiġġieri kkonċernati, b'mod ċar, l-għażla bejn rimborż u l-għoti ta' rotta alternattiva f'konformità mal-Artikolu 8.

3.Il-passiġġieri għandu jkollhom ukoll dritt li jirċievu, fuq talba, kumpens mingħand it-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira mfixkla f'’konformità mal-Artikoli 7(1) u 7(3), jekk jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom b'’dewmien fil-wasla li jaqbeż il-limiti stabbilitiil-limitu stabbilit fl-Artikolu 7(2). [Em. 95]

Il-passiġġieri għandu jkollhom id-dritt li jirċievu, fuq talba, kumpens mit-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira mfixkla f'’konformità mal-Artikoli 7(1) u 7(3) meta jagħżlu rimborż f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (a) jew l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (c), jew, meta jaslu fid-destinazzjoni finali tagħhom b'’dewmien fil-wasla li jaqbeż il-limiti stabbilitiil-limitu stabbilit fl-Artikolu 7(2) wara li jagħżlu l-għoti ta'’ rotta alternattiva f'’konformità mal-Artikolu 8(1), il-punt (b). [Em. 96]

Meta japplikaw il-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, sistematikament fi żmien 48 siegħa wara t-titjira ta’ konnessjoni mitlufa, jipprovdi lill-passiġġier formola mimlija minn qabel f’konformità mal-Artikolu 16aa tar-Regolament [2023/0437(COD)] dwar l-infurzar tad-drittijiet tal-passiġġieri fl-Unjoni]. [Em. 97]

4. Meta passiġġier jippjana u jagħmel waqfien waqt ir-rotta, l-ajruport fejn isir il-waqfien waqt ir-rotta għandu jitqies bħala d-destinazzjoni finali tal-passiġġier.; [Em. 98]

Artikolu 6c

Ċirkostanzi straordinarji

1. Ċirkostanzi straordinarji għandhom jitqiesu li huma avvenimenti li, min-natura jew l-oriġini tagħhom, mhumiex marbuta mal-eżerċizzju normali tal-attività tat-trasportatur tal-ajru kkonċernat u huma barra mill-kontroll reali tat-trasportatur tal-ajru. Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, iċ-ċirkostanzi straordinarji huma limitati għaċ-ċirkostanzi stabbiliti fl-Anness;

2. Meta passiġġier ikollu dritt għal kumpens mit-trasportatur tal-ajru f’konformità mal-Artikoli 4, 5 u 6, it-trasportatur tal-ajru għandu jibgħat lill-passiġġier bil-miktub, fi żmien 48 siegħa, l-informazzjoni dwar il-preżenza jew in-nuqqas ta’ ċirkostanzi straordinarji u jipprovdi aċċess għal formola komuni mimlija minn qabel f’konformità mal-[Artikolu 16aa tar-Regolament [2023/...] dwar l-infurzar tad-drittijiet tal-passiġġieri fl-Unjoni].

3. Meta jseħħ avveniment mhux tas-soltu barra mill-kontroll ta’ Stat Membru wieħed jew aktar, li jkollu impatt kbir fuq l-ivvjaġġar bl-ajru b’konsegwenzi mhux favorevoli kbar għas-settur tal-avjazzjoni u li mhuwiex kopert mill-Anness ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta att delegat f’konformità mal-Artikolu 16h sabiex temenda l-lista eżawrjenti stabbilita f’dak l-Anness billi żżid iċ-ċirkostanza straordinarja rilevanti, dment li dan ikun strettament meħtieġ sabiex ikun hemm rispons għal tali avveniment mhux tas-soltu.”; [Em. 99]

‘Artikolu 7

Dritt għal kumpens

1.Fil-każ ta' tfixkil, għandhom japplikaw l-ammonti ta' kumpens li ġejjin skont il-kundizzjonijiet definiti fl-Artikoli 4, 5, 6 jew 6a u f'dan l-Artikolu:(a)EUR 300 għall-vjaġġi intra-Unjoni kollha u għal vjaġġi ta' 3 500ta’ 1 500 kilometru jew inqas; [Em. 100](b)EUR 500400 għall-vjaġġi kollha ta’ bejn 1 500 km uta' aktar minn 3 500 kilometru.km; [Em. 101](ba) EUR 600 għall-vjaġġi kollha ta’ aktar minn 3 500 km; [Em. 102]

B'deroga mill-punt (a), għall-vjaġġi bejn ir-reġjuni ultraperiferiċi u territorju ieħor ta' Stat Membru li għalih japplikaw it-Trattati, l-ammonti tal-kumpens għandhom jiġu ddeterminati abbażi tad-distanza reali tal-vjaġġi. [Em. 103]

1a. Kull tliet snin, il-Kummissjoni għandha tadotta att delegat li jaġġusta awtomatikament l-ammonti ta’ kumpens imsemmija f’dan il-paragrafu għar-rata tal-inflazzjoni ġenerali kkombinata tat-tliet snin preċedenti abbażi tal-Indiċi Ewropew tal-Prezzijiet għall-Konsumatur ippubblikat mill-Eurostat skont ir-Regolament (UE) 2016/7921a. [Em. 104]

2.Fil-każ ta'’ dewmien fil-wasla wara l-għoti ta'’ rotta alternattiva b'’riżultat ta'’ kanċellazzjoni skont l-Artikolu 5, dewmien fil-wasla skont l-Artikolu 6 jew dewmien fil-wasla wara t-telfien ta'’ titjira ta'’ konnessjoni skont l-Artikolu 6b, għandu jkun hemm id-dritt għal kumpens għal dewmien fil-wasla, jew wara telf ta’ ħin skont l-Artikolu 6, il-paragrafu 3a, ta’ tliet sigħat jew ta' aktar, irrispettivament mid-distanza tal-vjaġġ. minn [Em. 105](a) erba' sigħat għall-vjaġġi intra-Unjoni kollha u għall-vjaġġi ta' 3 500 kilometru jew inqas; [Em. 106](b) sitt sigħat għall-vjaġġi ta' aktar minn 3 500 kilometru. [Em. 107]

3.Sabiex jiġu ddeterminati d-distanzi għall-finijiet ta' dan ir-Regolament, il-bażi tal-kalkolu għandha tkun id-distanza bejn il-punt inizjali tat-tluq u d-destinazzjoni finali. Fil-każ ta' titjira ta' konnessjoni, għandhom jitqiesu biss il-punt inizjali tat-tluq u l-ajruport tad-destinazzjoni finali. Dawk id-distanzi għandhom jitkejlu bil-metodu tar-rotta ortodromika."

4.Meta l-passiġġieri jkunu għażlu li jkomplu l-vjaġġ tagħhom skont l-Artikolu 8(1), il-punt (b)il-punti (a), (b) jew (c), u jkun hemm tfixkil ulterjuri waqt ir-rotta alternattiva li tingħata, il-passiġġier jista' jkollu drittid-dritt tal-passiġġier għal kumpens darba bissgħandu jkun rispettat matul il-vjaġġ lejnir-rotta alternattiva għal punt inizjali tat-tluq jew id-destinazzjoni finali tagħhom. [Em. 108]

4a. Il-kumpens imsemmi fil-paragrafu 1 għandu jitħallas permezz ta’ trasferiment bankarju elettroniku fil-kont indikat mill-passiġġier li jissottometti t-talba. It-trasportatur tal-ajru li jopera u l-passiġġier li jissottometti t-talba jistgħu jaqblu, fuq mezz durabbli, li l-kumpens jitħallas biss permezz ta’ karta ta’ kreditu jew flus kontanti. [Em. 109]

4b. L-oneru tal-prova biex jiġi stabbilit meta u kif il-passiġġier aċċetta l-ftehim dwar il-forma ta’ ħlas ta’ kumpens stabbilit fil-paragrafu 4a ta’ dan l-Artikolu għandu jkun tat-trasportatur tal-ajru li jopera. [Em. 110]

5.It-talbiet għal kumpens skont dan l-Artikolu għandhom jitressqu mill-passiġġier bl-użu tal-formola komuni mimlija minn qabel mibgħuta mit-trasportatur tal-ajru li jopera fi żmien sitt xhur mid-data effettiva tat-tluq indikata fuq il-biljett tal-passiġġiersena mid-data li fiha tkun twettqet jew kienet skedata li titwettaq it-titjira. Fi żmien 14-il jum kalendarju7 ijiem tax-xogħol mit-tressiq tat-talba, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jħallas il-kumpens jew jagħti ġustifikazzjoni lill-passiġġier għaliex ikun naqas milli jħallas il-kumpens, f’konformità mal-Artikolu 5(5) jew l-Artikolu 6(6) u l-Artikolu 6(c), inkluż, jekk applikabbli, spjegazzjoni ċara u sostanzjata dwar ċirkostanzi straordinarji. Meta l-korp ta' tmexxija tal-ajruport jattiva l-pjan ta' kontinġenza tiegħu, dik l-iskadenza tista' tiġi estiża għal 30 jum kalendarju. [Em. 111]

Meta t-trasportatur tal-ajru li jopera ma jħallasx il-kumpens mitlub, il-passiġġier jista' jressaq ilment f'konformità mal-Artikolu 16a.

6. Il-kumpens għandu jitħallas fi flus kontanti jew, jekk ikun hemm qbil mill-passiġġier f'dokument iffirmat jew kwalunkwe mezz diġitali fuq mezz durabbli, b'mezzi oħra.; [Em. 112]

_____________

* Ir-Regolament (UE) 2016/792 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Mejju 2016 dwar l-indiċijiet armonizzati tal-prezzijiet għall-konsumatur u l-indiċi armonizzat tal-prezzijiet tad-djar, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2494/95 (ĠU L 135, 24.5.2016, p. 11).”;

‘Artikolu 8

Dritt għal rimborż jew rotta alternattiva

1.Fil-każ ta'’ tfixkil, il-passiġġieri għandhom jiġu offrutiit-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, mingħajr ħlas, l-għażla bejn l-opzjonijiet li ġejjinebda kunsiderazzjoni ulterjuri u skont il-kundizzjonijiet definitistabbiliti fl-Artikoli 4, 5, 6, jew 6b u f'’dan l-Artikolu, joffri lill-passiġġieri għażla bejn l-għażliet li ġejjin, li għandha tiġi pprovduta mingħajr ħlas: [Em. 113](a)rimborż awtomatiku wara t-tlestija permezz tal-formola komuni mimlija minn qabel fi żmien 14-il jum kalendarju mid-data tat-tluqsebat ijiem tax-xogħol mit-talba tal-passiġġier tat-titjira mfixkla indikata fuq il-biljett tal-passiġġier, fi flus kontantibiss bi trasferiment bankarju elettroniku, rimborż fil-karta ta’ kreditu jew, jekk maqbul ordni bankarja fil-kont indikat mill-passiġġier f'dokument iffirmat jew fi kwalunkwe mezz diġitali ieħor fuq mezz durabbli, b'mezzi oħraawtorizzat, tal-kost sħiħ tal-biljetti, għall-parti jew il-partijiet tal-vjaġġ jew tal-vjaġġi mhux magħmula, u għall-parti jew il-partijiet tal-vjaġġ jew tal-vjaġġi diġà magħmula jekk it-titjira ma tkunx għadha qed isservi skop b'’rabta mal-pjanijiet tal-vjaġġ oriġinali tal-passiġġier, flimkien ma'’, fejn rilevanti, titjira ta'’ ritorn għall-punt tat-tluq inizjali, mal-ewwel opportunità wara l-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier jew, bi qbil mal-passiġġier, qabel dak il-ħin. [Em. 114](b)kontinwazzjoni tal-vjaġġ tal-passiġġier b’kundizzjonijiet tat-trasport komparabbli, billi tingħatalu rotta alternattiva lejn id-destinazzjoni finali tiegħu mal-ewwel opportunità wara l-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier jew, bi qbil mal-passiġġier, qabel dak il-ħin; jew [Em. 115](c)rotta alternattiva, b’kundizzjonijiet tat-trasport komparabbli, lejn id-destinazzjoni finali tal-passiġġier f'’data aktar tard għall-konvenjenza tal-passiġġier, soġġett għad-disponibbiltà ta'’ postijiet bilqiegħda. [Em. 116]

It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jipprovdi l-informazzjoni lill-passiġġieri skont dan l-Artikolu b’mod ċar u mhux ambigwu b’mezzi elettroniċi, u fuq talba tal-passiġġier b’mezzi oħra, bħal f’forma stampata. [Em. 117]

Meta l-korp ta' tmexxija tal-ajruport jattiva l-pjan ta' kontinġenza tiegħu f’konformità mal-Artikolu 10a, l-iskadenza msemmija fil-punt (a) ta’ dan il-paragrafu tista' tiġi estiża għal 30 jum kalendarju. [Em. 118]

2.Sabiex il-passiġġier jilħaq id-destinazzjoni tiegħu kif determinatiddeterminat skont il-paragrafu 1 mal-ewwel opportunità u b’ħin tal-ivvjaġġar totali kemm jista’ jkun qrib il-ħin tal-ivvjaġġar totali skedat tat-titjira oriġinali, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, soġġett għad-disponibbiltà u dment li dawn ikunu taħt kundizzjonijiet komparabbli ta'’ trasport kif stabbilit fil-kuntratt ta'’ trasport bl-ajru, joffri mill-inqas waħda mill-għażliet alternattivi li ġejjin għall-kunsiderazzjoni u l-qbil tal-passiġġier f'’dokument iffirmat jew fi kwalunkwe mezz diġitali ieħor fuq mezz durabbli: [Em. 119](a)titjira jew titjiriet ta’ konnessjoni, li jsegwu l-istess rotta kif stabbilit fil-kuntratt tat-trasport bl-ajru;(b)rotta differenti, inkluż lejn jew minn alternattiva bejn l-istess ajruporti għall-ajruport tat-tluq u tal-wasla kif iddikjarat fil-kuntratt tat-trasport bl-ajru, f’liema każ, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jħallas l-ispiża tat-trasferiment tal-passiġġier mill-ajruport iddikjarat fil-kuntratt tat-trasport bl-ajru għall-ajruport alternattiv jew għall-ajruport iddikjarat fil-kuntratt tat-trasport bl-ajru mill-ajruport alternattiv; [Em. 120](ba) rotta alternattiva lejn l-ajruporti alternattivi għall-ajruporti ddikjarati fil-kuntratt tat-trasport bl-ajru, jew minnhom, f’liema każ, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jħallas il-kost tat-trasferiment tal-passiġġier bejn l-ajruport iddikjarat fil-kuntratt tat-trasport bl-ajru u l-ajruport alternattiv; [Em. 121](c)l-użu ta' servizzi operati minn trasportatur tal-ajru ieħor; jew(d)fejn xieraq għad-distanza tal-vjaġġ, l-użu ta' mezz ieħor ta' trasport.

Fil-każ ta’ ridirezzjonar tar-rotta permezz ta’ mod ieħor ta’ trasport jew ma’ trasportatur tal-ajru ieħor, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jibqa’ responsabbli għall-informazzjoni, l-assistenza u r-ridirezzjonar tar-rotta biss sat-tluq ta’ dak is-servizz ta’ ridirezzjonar tar-rotta. It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jibqa’ responsabbli għall-kumpens għad-dewmien fil-wasla fid-destinazzjoni finali f’konformità mal-Artikolu 7. It-trasportatur li jopera s-servizz tal-għoti ta’ rotta alternattiva għandu jkun responsabbli għad-drittijiet l-oħra kollha marbuta ma’ dak is-servizz f’konformità mal-liġi applikabbli tal-Unjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri għal dak il-mod ta’ trasport. [Em. 122]

3.Meta passiġġier ikun informa lit-trasportatur tal-ajru li jopera bl-għażla tiegħu li jkompli l-vjaġġ tiegħu f'’konformità mal-paragrafu 1, il-punt (b) u l-paragrafu 4, u jekk it-trasportatur tal-ajru li jopera ma jkunx offra fi żmien tliet sigħat rotta alternattiva, b’kundizzjonijiet tat-trasport komparabbli, il-passiġġier jista'’ jagħmel l-arranġamenti tiegħu stess għal rotta alternattiva f'’konformità mal-paragrafu 2. Jekk il-passiġġier jagħżel li jagħmel l-arranġamenti għal rotta alternattiva tiegħu stess, il-passiġġier għandu jinforma lit-trasportatur tal-ajru li jopera b’dan. Il-passiġġier għandu d-dritt li jirrifjuta l-għażliet ta’ għoti ta’ rotta alternattiva jekk dawk l-għażliet ta’ għoti ta’ rotta alternattiva ma jkunux b’kundizzjonijiet ta’ trasport komparabbli, u, f’każ bħal dan, għandu jżomm id-drittijiet tiegħu għall-assistenza f’konformità mal-Artikolu 9 waqt li jistenna l-għoti ta’ rotta alternattiva. [Em. 123]

Fil-każ ta' kanċellazzjoni, l-ewwel subparagrafu għandu japplika mill-ħin tat-tluq indikat fuq il-biljett tal-passiġġier.

Meta jagħmlu l-arranġamenti tagħhom stess għal rotta alternattiva, il-passiġġieri għandhom jillimitaw l-ispejjeż għal dawk li huma meħtieġa, raġonevoli u xierqa. It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jirrimborża l-ispejjeż li ma jaqbżux 400 % tal-kost sħiħ tal-biljett jew tal-biljetti mġarrba mill-passiġġier fi żmien 14-il jum kalendarjusebat ijiem ta’ xogħol mis-sottomissjoni tat-talba. Meta l-korp ta' tmexxija tal-ajruport jattiva l-pjan ta' kontinġenza tiegħu, dik l-iskadenza tista' tiġi estiża għal 30 jum kalendarju. [Em. 124]

4.Passiġġier jista' jagħżel bejn rimborż f'konformità mal-paragrafu 1, il-punt(a), jew rotta alternattiva f'data aktar tard f'konformità mal-paragrafu 1,il-punt (c), sa meta l-passiġġier ikun aċċetta rotta alternattiva mal-ewwel opportunità offruta mit-trasportatur tal-ajru li jopera f'konformità mal-paragrafu1, il-punt (b) jew sa meta l-passiġġier ikun iddeċieda li hu stess jieħu rotta alternattiva f'konformità mal-paragrafu 3.

Il-passiġġier għandu jinforma lit-trasportatur tal-ajru li jopera bl-għażla tiegħu.;

4a. It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jipprovdi l-informazzjoni lill-passiġġieri skont dan l-Artikolu b’mod ċar u mhux ambigwu b’mezzi elettroniċi, u fuq talba tal-passiġġier b’mezzi oħra, bħal f’format stampat. L-oneru tal-prova rigward l-għażla tal-passiġġieri għandu jkun ir-responsabbiltà tat-trasportatur tal-ajru li jopera. Għal dak l-għan, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jiżgura wkoll li l-għażla magħmula mill-passiġġier skont dan l-Artikolu tiġi kkonfermata permezz ta’ dokument iffirmat jew kwalunkwe mezz diġitali fuq mezz li jservi għal żmien twil.” [Em. 125]

‘Artikolu 9

Dritt għall-assistenza

1.Fil-każ ta' tfixkil u soġġett għall-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 4, 5, 6, 6a u 6b u f'dan l-Artikolu, u meta l-ħin ta' stennija għat-titjira tagħhom jew għat-trasport alternattiv jiġi estiż b'mill-inqas sagħtejnFejn issir referenza għal dan l-artikolu, il-passiġġieri għandhom jiġu offruti, mingħajr ħlas, dan li ġej: [Em. 126](a)ikel u xorb kull sagħtejn ta' ħin ta' stennija;(b)ikla wara tliet sigħat u mbagħad kull ħames sigħat ta' ħin ta' stennija b'massimu ta' tliet ikliet kuljum;(c)messaġġi testwali (text messages), aċċess għall-internet u żewġ telefonati. [Em. 127]

It-trasportatur tal-ajru li jopera jista' jillimita jew jirrifjuta l-assistenza pprovduta skont l-ewwel subparagrafu jekk l-għoti tagħha toħloq iżjed dewmien għat-tluq tat-titjira ttardjata jew għar-rotta alternattiva, inkluż it-tluq tat-trasportazzjoni alternattiva.

2.Barra minn hekk, fejn ikun meħtieġ soġġorn ta' lejl wieħed jew aktar waqt l-istennija għat-titjira jew trasport alternattiv, il-passiġġieri għandhom jingħataw mingħajr ħlas, dan li ġej:(a)akkomodazzjoni f'lukanda;(b)trasport mill-ajruport għall-akkomodazzjoni f’lukanda u r-ritorn.

3.It-trasportatur tal-ajru li jopera jista'’ juża vawċers biex jissodisfa l-obbligi tiegħu skont il-paragrafu 1, il-punti (a) (b) u l-paragrafu 2. Il-vawċers ipprovduti f'’konformità mal-paragrafu 1 għandhom ikunu jistgħu jintużaw fil-ħwienet kollha li jipprovdu ikel u xorb fl-ajruport fejn il-passiġġieri kkonċernati jitħallewjibqgħu l-art, abbord it-titjira tagħhom, u, kif xieraq, fl-akkomodazzjoni prevista skont il-paragrafu 2, il-punt (a). Vawċer ipprovdut f’konformità mal-paragrafu 2, il-punt (a) jista’ jinħareġ biss jekk it-trasportatur tal-ajru li jopera jkun ipprenota minn qabel kamra għall-passiġġier ikkonċernat. [Em. 128]

4.Fejn it-trasportatur tal-ajru li jopera ma jissodisfax l-obbligi tiegħu skont il-paragrafi 1, 2 u 3, il-passiġġieri kkonċernati jistgħu jagħmlu l-arranġamenti tagħhom stess. It-trasportatur tal-ajru li jopera t-titjira mfixkla għandu jirrimborża l-ispejjeż imġarrba mill-passiġġieri fi żmien 14-il jum kalendarju mis-sottomissjoni tat-talba għal rimborż, sa fejn dawk l-ispejjeż ikunu meħtieġa, raġonevoli u proporzjonati għat-tul ta'’ stennija u għall-ispejjeż tal-akkomodazzjoni, ta’ta' xorb u ikliet fil-post tal-ajruport jew fil-post tal-akkomodazzjoni fejn il-passiġġieri jitħallew l-art. F’każ li t-trasportatur tal-ajru jonqos milli jipprovdi akkomodazzjoni f’lukanda fi żmien tliet sigħat, il-passiġġier għandu jkollu d-dritt li jirranġa l-akkomodazzjoni tiegħu stess u jiġi rimborżat mit-trasportatur tal-ajru mal-preżentazzjoni tal-irċevuta korrispondenti, fi żmien sebat ijiem tax-xogħol. Meta l-korp ta'’ tmexxija tal-ajruport jattiva l-pjan ta'’ kontinġenza tiegħu, dik l-iskadenza tista'’ tiġi estiża għal 30[...] jum kalendarju. L-ammont rimborżabbli għandu jkun sa limitu massimu għal lukanda msemmi f’indiċi ppubblikat mill-Kummissjoni li jirrifletti l-prezzijiet fl-Istati Membri f’konformità mad-data tal-Eurostat immultiplikat b’koeffiċjent ta’ 2, sabiex jitqiesu d-disponibbiltà limitata u l-ipprezzar f’perjodu tal-akbar domanda u biex it-trasportaturi tal-ajru li joperaw jiġu inċentivati jipprovdu akkomodazzjoni fi żmien l-iskadenza ta’ tliet sigħat. Meta l-limitu mmultiplikat bil-koeffiċjent ma jkunx biżżejjed biex jippermetti lill-passiġġier ikkonċernat isib akkomodazzjoni xierqa, id-dritt li l-passiġġier isib arranġament ta’ akkomodazzjoni huwa stess ma għandux jeħles lit-trasportatur tal-ajru li jopera mill-obbligu tiegħu li jipprovdi akkomodazzjoni. [Em. 129]

5.Fl-ajruporti kollha tal-Unjoni bi traffiku ta’ passiġġieri kummerċjali, il-korp ta'’ tmexxija tal-ajruport għandu jistabbilixxi arranġamenti biex jiżgura li l-ilma tax-xorb u l-istazzjonijiet tal-irriċarġjar għall-apparat elettroniku jkunu jistgħu jsiru disponibbli, mingħajr ħlas, irrispettivament mill-ħin tal-jum, it-titjira jew it-terminal. [Em. 130]

6.Jekk it-tfixkil ikun ikkawżat minn ċirkostanzi straordinarji u t-tfixkil ma setax jiġi evitat lanqas li kieku t-trasportatur tal-ajru kien ħa l-miżuri raġonevoli kollha, it-trasportatur tal-ajru jista' jillimita l-akkomodazzjoni pprovduta f'konformità mal-paragrafu 2, il-punt (a) għal massimu ta' tlett iljieli.

7.Meta passiġġier jagħżel rimborż skont l-Artikolu 8(1), il-punt (a), waqt li jkun fl-ajruport tat-tluq tal-vjaġġ tiegħu, jew jagħżel rotta alternattiva f'data aktar tard skont l-Artikolu 8(1), il-punt (c), il-passiġġier ma għandu jkollu l-ebda dritt ieħor fir-rigward ta' assistenza skont il-paragrafi 1 u 2 b'rabta mat-titjira rilevanti.;”

‘Artikolu 10

Titjib u tnaqqis fil-grad

1.Jekk trasportatur tal-ajru li jopera jpoġġi passiġġier fi klassi ta’ trasport ogħla minn dik għal liema nxtara l-biljett, ma għandu jitlob l-ebda ħlas supplimentari.

2.Jekk trasportatur tal-ajru li jopera jpoġġi passiġġier fi klassi ta'’ trasport aktar baxxa minn dik għal liema nxtara l-biljett, dan għandu, fi żmien 14-il jum kalendarjusebat ijiem tax-xogħol tat-tnaqqis fil-grad, bil-mezzi previsti fl-Artikolu 7(6), jikkumpensa lill-passiġġieri b'tal-anqas l-ekwivalenti għaljirrimborża: [Em. 131](a)4030 % tal-prezz tat-titjira għal titjiriet ta' 3500għat-titjiriet kollha ta’ 1 500 kilometru jew inqas;, jew [Em. 132](b)7550 % tal-prezz tat-titjira għal titjiriet ta'tal-biljett tal-ajru għat-titjiriet intra-Unjoni kollha ta’ aktar minn 35001 500 kilometru. u għat-titjiriet l-oħrajn kollha bejn 1 500 u 3 500 kilometru, jew [Em. 133](ba) 75 % tal-prezz tat-titjira għat-titjiriet kollha li ma jaqgħux taħt (a) jew (b), inkluż titjiriet bejn it-territorju Ewropew tal-Istati Membri u r-reġjuni ultraperiferiċi Franċiżi. [Em. 134]

3.Fejn il-prezz tat-titjira ma jkunx indikat fuq il-biljett, il-kumpens imsemmi fil-paragrafu 2 għandu jiġi kkalkulat abbażi tal-proporzjon rilevanti tad-distanza tat-titjira meta mqabbel mad-distanza totali koperta mill-kuntratt ta' trasport bl-ajru, ikkalkulat f'konformità mal-Artikolu 7(3).

4.Il-prezz tat-titjira msemmi f’dan l-Artikolu jeskludi t-taxxi u l-imposti indikati fuq il-biljett, sakemm la r-rekwiżit li jitħallsu dawk it-taxxi u l-imposti u lanqas l-ammont tagħhom ma jiddependi mill-klassi tat-trasport li għaliha jkun inxtara dak il-biljett.

5.Dan l-Artikolu ma għandux japplika għal vantaġġi inklużi f’tariffa ogħla fl-istess klassi ta' trasportservizzi anċillari, bħal postijiet bilqiegħda speċifiċi jew catering, li huma indipendenti mill-klassi tat-trasport u mibjugħa separatament.”; [Em. 135]

‘Artikolu 10a

Pjanijiet ta' kontinġenza tal-ajruport

1.F’ajruport tal-Unjoni li għandu traffikub’volum annwali ta’ passiġġieri traffiku tal-passiġġieri ta’l fuq minn 5 mhux inqas minn 4 miljun passiġġier għal mill-inqas tliet snin konsekuttivi, il-korp ta'’ tmexxija tal-ajruport għandu jiżgura li l-operazzjonijiet tal-korp ta'’ tmexxija tal-ajruport u tal-fornituri tas-servizzi essenzjali tal-ajruport, b'’mod partikolari t-trasportaturi tal-ajru u l-fornituri tas-servizzi ta'’ groundhandling, ikunu koordinati permezz ta'’ pjan ta'’ kontinġenza xieraq minħabba l-possibbiltà ta'’ sitwazzjonijiet ta'’ kanċellazzjonijiet multipli, ta’ dewmien tat-titjiriet multipli, jew it-tnejn li huma, li jirriżultaw f'’numru konsiderevoli ta'’ passiġġieri li jitħallew l-art fl-ajruport. Il-pjan ta'’ kontinġenza għandu jsir sabiex ikun żgurat li tingħata informazzjoni adegwata lill-passiġġieri li jinqabdu x'’imkien u għandu jkun fih arranġamenti sabiex jitnaqqas il-ħin li għandhom jistennew u l-iskumdità tagħhom. [Em. 136]

2.Il-pjanijiet ta' kontinġenza tal-ajruport għandhom iqisu l-bżonnijiet partikolari u individwali tal-passiġġieri msemmija fl-Artikolu 11.

3.Il-pjan ta'’ kontinġenza għandu jsir b'’mod partikolari bil-parteċipazzjoni tal-Kumitat tal-Utenti tal-Ajruport imsemmi fid-Direttiva tal-Kunsill 96/67/KE*, tal-fornituri tas-servizzi tal-groundhandling, u ta’ fornituri oħra ta'’ servizzi essenzjali tal-ajruport, inklużi fornituri ta’ assistenza speċjali għall-passiġġieri b’diżabbiltà jew b’mobbiltà mnaqqsa. Il-pjan ta'’ kontinġenza għandu, meta jkun xieraq, jiġi stabbilit bil-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet rilevanti. Il-pjan ta’ kontinġenza għandu wkoll ikun fih id-data ta'’ kuntatt tal-persuna jew persuni maħtura mit-trasportaturi tal-ajru parteċipanti fil-Kumitat tal-Utenti tal-Ajruport sabiex jirrappreżentahom fuq il-post fil-każ ta'’ kanċellazzjonijiet multipli, ta’ dewmien tat-titjiriet multipli, jew it-tnejn li huma. It-trasportatur tal-ajru għandu jiżgura* li kwalunkwe persuna maħtura jkollha l-mezzi meħtieġa għall-assistenza lill-passiġġieri f'’konformità mal-obbligi li jirriżultaw minn dan ir-Regolament fil-każ ta'’ tfixkil. [Em. 137]

4.Il-korp ta'’ tmexxija tal-ajruport għandu jikkomunika l-pjan ta'’ kontinġenza lill-Kumitat tal-Utenti tal-Ajruport imsemmi fid-Direttiva 96/67/KE u, fuq talba, lill-korp nazzjonali għall-infurzar fdat bl-infurzar ta' dan ir-Regolamentmaħtur skont l-Artikolu 16(1)16. Il-korp nazzjonali għall-infurzar għandu jimmonitorja l-konformità tal-korp ta’ tmexxija tal-ajruport mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolamentl-Artikolu. [Em. 138]

5.Stat Membru jista' jiddeċiedi li ajruport mhux kopert mill-paragrafu 1, li jinsab fit-territorju tiegħu, għandu jissodisfa l-obbligi stabbiliti fil-paragrafi 1 sa 4.

6.F'ajruporti tal-Unjoni bi traffiku ta’ passiġġieri annwali taħt il-limitu stabbilit fil-paragrafu 1 jew mhux koperti minn deċiżjoni ta’ Stat Membru taħt il-paragrafu 5, il-korp ta' tmexxija tal-ajruport għandu jagħmel l-isforzi raġonevoli kollha biex jikkoordina l-utenti tal-ajruport u biex jagħmel arranġamenti mal-utenti tal-ajruport biex jinforma lill-passiġġieri li jitħallew l-art fil-każ ta' kanċellazzjonijiet multipli, ta’ dewmien ta' titjiriet multipli, jew it-tnejn li jwasslu għal għadd konsiderevoli ta' passiġġieri li jitħallew l-art fl-ajruport.

_____________

* Id-Direttiva tal-Kunsill 96/67/EC tal-15 ta' Ottubru 1996 dwar l-aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità (ĠU L 272, 25.10.1996, p. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1996/67/oj).”

‘Artikolu 11

Passiġġieri bi bżonnijiet speċifiċi

-1. Id-drittijiet ta’ persuni b’diżabbiltà u persuni b’mobbiltà mnaqqsa stabbiliti skont dan l-Artikolu għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għad-drittijiet li jgawdu skont ir-Regolament (KE) Nru 1107/2006. [Em. 139]

1.L-informazzjoni kollha pprovduta lill-passiġġieri skont dan ir-Regolament għandha tiġi pprovduta f'format aċċessibbli.

2.Dan l-Artikolu għandu japplika għal persuni b'diżabbiltà, persuni b'mobbiltà mnaqqsa, trabi, tfal mhux akkumpanjati u nisa tqal, dment li t-trasportatur tal-ajru li jopera jkun ġie nnotifikat bil-bżonnijiet partikolari tagħhom għall-assistenza mhux aktar tard minn meta jitħabbar it-tfixkil. Għandu japplika wkoll għal persuni li jeħtieġu assistenza medika speċifika sakemm it-trasportatur tal-ajru li jopera jkun ġie nnotifikat bil-bżonnijiet tagħhom għal assistenza medika speċifika mhux aktar tard miċ-check-in. It-trasportaturi tal-ajru li joperaw jistgħu jitolbu prova ta' dawk il-bżonnijiet.

Tali notifika għandha titqies li tkopri l-vjaġġi kollha taħt kuntratt ta' trasport bl-ajru.

3.Sa mhux aktar tard miċ-check-in, u soġġett għad-disponibbiltà ta' post bilqiegħda, Kwalunkwe persuna li takkumpanja l-persuni msemmija fil-paragrafu 2 jew li tkun qed takkumpanja wild, skont l-istess kuntratt ta’ trasport bl-ajru, għandha tiġi offruta mit-trasportatur tal-ajru, mingħajr ħlas, il-possibbiltà li titqiegħed bilqiegħda fuq siġġu ħdejn dik il-persuna jew wild. Meta ma jkunux disponibbli siġġijiet maġenb xulxin, it-trasportatur tal-ajru għandu jagħmel ħiltu biex jassisti lill-persuna/i li jakkumpanjawhom biex isibu siġġijiet maġenb xulxin. [Em. 140]

4.Waqt l-imbarkli l-passiġġieri jitilgħu, it-trasportaturi tal-ajru li joperaw għandhom jagħtu prijorità lill-persuni msemmija fil-paragrafu 2 u lil kwalunkwe persuna jew kelb ta'’ assistenza rikonoxxut li jakkumpanjahom, kif ukoll lit-tfal fi pramm jew pushchair mal-persuna li takkumpanjahom. [Em. 141]

4a. It-trasportaturi tal-ajru li joperaw għandhom jiżguraw, mingħajr ħlas addizzjonali, li t-trabi u t-tfal li jeħtieġu pramm jew pushchair jistgħu jiġu ttrasportati fi pramm jew pushchair sal-post minn fejn jitilgħu l-passiġġieri jew sal-bieb tal-inġenju tal-ajru, u li pramm jew pushchair tkun disponibbli għalihom fil-bieb tal-inġenju tal-ajru, sakemm ma jkunx hemm restrizzjonijiet ta’ sikurezza, sigurtà, kapaċità jew operazzjonali. [Em. 142]

4b. Meta l-ajruport ma jissodisfax l-obbligi tiegħu skont l-Artikoli 7 u 8 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2006 u, b’riżultat ta’ dan, il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa jew il-minorenni mhux akkumpanjati jitilfu t-titjira tagħhom, it-trasportatur tal-ajru għandu jkun responsabbli mill-kumpens ta’ dawk il-passiġġieri f’konformità mal-Artikoli 7, 8 u 9 ta’ dan ir-Regolament, kif ukoll joffrilhom rotta differenti u assistenza. Sa ... [id-data tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament emendatorju], il-Kummissjoni għandha tiddefinixxi l-arranġamenti dettaljati għall-applikazzjoni tar-responsabbiltajiet rispettivi tat-trasportatur tal-ajru u tal-korp ta’ amministrazzjoni tal-ajruport u l-mezzi ta’ rimedju, permezz ta’ att ta’ implimentazzjoni f’konformità mal-Artikolu 16bd ta’ dan ir-Regolament. Dan l-att ta’ implimentazzjoni ma għandux jikkomprometti r-responsabbiltajiet tat-trasportatur tal-ajru b’rabta mal-kumpens kif ukoll mar-responsabbiltà li joffri rotta differenti u assistenza lill-passiġġieri skont dan il-paragrafu. [Em. 143]

5.Meta japplika r-rotta alternattiva u l-assistenza f'konformità mal-Artikoli 8 u 9, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jagħti attenzjoni partikolari għall-bżonnijiet tal-persuni msemmija fil-paragrafu 2. It-trasportaturi tal-ajru għandhom jipprovdu din ir-rotta alternattiva u l-assistenza lil dawk il-persuni, inkluż lil kwalunkwe persuna jew kelb tal-assistenza rikonoxxut li jakkumpanjawhom, malajr kemm jista' jkun.

6.L-Artikolu 9(6) ma għandux japplika għal passiġġier imsemmi fil-paragrafu 2, jew għal kwalunkwe persuna jew kelb ta' assistenza rikonoxxut li jakkumpanjah.;”

“Artikolu 11a

Dritt għal oġġett personali u bagalja tal-idejn

1. Il-passiġġieri għandu dejjem ikollhom id-dritt li jġorru abbord oġġett personali wieħed, bħal basket żgħir, basket tal-idejn, backpack jew basket ta’ laptop dment li jkun jista’ jiġi stivat b’mod sikur taħt is-siġġu ta’ quddiem il-passiġġier. It-trasportaturi tal-ajru ma għandhomx jitolbu lill-passiġġier xi suppliment jew tariffa addizzjonali minbarra l-prezz tal-biljett tat-titjira għal dan l-oġġett personali. Huwa obbligatorju li t-trasportaturi jagħtu informazzjoni ċara, trasparenti, u faċilment aċċessibbli dwar ir-rekwiżiti tal-piż u tad-dimensjoni tal-oġġett personali fil-ħin tal-prenotazzjoni u wara li titlesta l-prenotazzjoni, u jiżguraw li l-passiġġieri jkunu infurmati għalkollox qabel il-vjaġġ tagħhom.

2. Il-passiġġieri għandu dejjem ikollhom id-dritt li jġorru abbord bagalja tal-idejn waħda. Il-bagalja tal-idejn ma għandhiex tkun soġġetta għal ħlas addizzjonali fuq il-prezz tal-biljett tat-titjira jekk ikollha dimensjonijiet massimi ta’ 100 cm (is-somma tat-tul, il-wisa’ u l-għoli) u piż massimu ta’ 7 kilogrammi. It-trasportaturi tal-ajru jistgħu japplikaw dispożizzjonijiet differenti f’każ ta’ bagalja tal-idejn addizzjonali jew akbar.

Il-bagalja tal-idejn tista’ tinħażen jew fil-kabina tal-inġenju tal-ajru (bħala bagalja tal-kabina) jew fl-istiva tal-inġenju tal-ajru. It-trasportatur jista’ biss jirrifjuta li l-bagalja tal-idejn tittella’ abbord minħabba raġunijiet ta’ sigurtà marbuta mal-piż jew id-daqs tal-bagalja tal-idejn b’rabta mal-karatteristiċi tal-inġenju tal-ajru.

It-trasportaturi tal-ajru għandhom jagħtu informazzjoni ċara, trasparenti, u faċilment aċċessibbli dwar ir-rekwiżiti tal-piż u tad-dimensjoni tal-bagalja tal-idejn fil-ħin tal-prenotazzjoni u wara li titlesta l-prenotazzjoni, filwaqt li jiżguraw li l-passiġġieri jkunu infurmati bis-sħiħ qabel il-vjaġġ tagħhom.

3. Fil-każ li oġġett personali jew bagalja tal-idejn titħalla fil-kabina tal-inġenju tal-ajru, it-trasportaturi tal-ajru li joperaw u li jikkuntrattaw għandhom jistabbilixxu minn qabel liema parti hija responsabbli biex tittratta kwalunkwe talba sussegwenti. It-trasportatur tal-ajru responsabbli nominat għandu jinforma awtomatikament lill-passiġġieri, meta l-prenotazzjoni tkun lesta, dwar il-proċedura biex jiġu rkuprati oġġetti personali jew bagalji tal-idejn minsija. Din l-informazzjoni għandha tiġi kkomunikata b’mod ċar u komprensiv u għandha tinkludi dettalji ta’ kuntatt elettroniċi, formoli applikabbli, u kwalunkwe dettall pertinenti ieħor meħtieġ għall-passiġġier biex jibda talba.”; [Em. 144]

“Artikolu 11aa

Dritt għat-trasferiment ta’ biljett f’każ ta’ mewt tal-passiġġier ikkonċernat jew ta’ qraba tiegħu

1. Trasferiment ta’ biljett lil persuna oħra għandu jkun permess f’każ ta’ mewt tal-passiġġier ikkonċernat jew tal-qraba tiegħu. Il-passiġġier ikkonċernat mit-telf jew il-persuna li tieħu ħsieb l-affarijiet tal-passiġġier li jkun miet jistgħu jitolbu t-trasferiment tal-biljett fuq preżentazzjoni ta’ dokumentazzjoni ta’ sostenn xierqa fuq mezz li jservi għal żmien twil.

2. It-trasportaturi tal-ajru, l-operaturi jew l-intermedjarji għandhom ikunu obbligati jipproċessaw tali talbiet taħt kundizzjonijiet trasparenti u ġusti.

3. Fejn tali talba tiġi pprovduta mill-inqas 72 siegħa qabel it-titjira u mal-preżentazzjoni ta’ dokumentazzjoni ta’ sostenn xierqa fuq mezz li jservi għal żmien twil, din għandha fil-każijiet kollha titqies raġonevoli u ma għandha tkun soġġetta għall-ebda imposta addizzjonali.

4. Meta tali talba tiġi pprovduta fit-72 siegħa qabel it-tluq tat-titjira u mal-preżentazzjoni ta’ dokumentazzjoni ta’ sostenn xierqa fuq mezz li jservi għal żmien twil, it-trasportatur tal-ajru jew l-intermedjarju għandu jinforma lit-trasferent dwar kwalunkwe imposta possibbli li tista’ tiġġarrab. Dawn l-imposti jridu jkunu raġonevoli u ma jridux jaqbżu l-ispiża reali mġarrba mit-trasportatur jew mill-intermedjarju għat-trasferiment tal-biljett.”; [Em. 145]

“Artikolu 11b

Check-in

1. Il-passiġġieri għandu jkollhom id-dritt li jagħmlu check-in online jew fl-ajruport mingħajr ma jġarrbu imposti addizzjonali. Għal dan l-għan, it-trasportaturi tal-ajru jistgħu jipprovdu stazzjonijiet taċ-check-in self-service fl-ajruport biex jiffaċilitaw il-proċess taċ-check-in.

2. Il-passiġġieri għandu jkollhom id-dritt li jagħżlu, fid-diskrezzjoni tagħhom, li jużaw karta tal-imbarkazzjoni f’format stampat jew f’format diġitali.”; [Em. 146]

‘Artikolu 12

Drittijiet ulterjuri;

1.Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa d-drittijiet tal-passiġġieri mogħtija skont atti legali oħra inkluż id-Direttiva (UE) 2015/2302, sakemm ma jkunx previst mod ieħor f’dan l-Artikolu.

Il-kumpens mogħti skont l-Artikolu 7 jew l-Artikolu 10(2) ta' dan ir-Regolament għandu jitnaqqas mill-kumpens jew mit-tnaqqis tal-prezz mogħti skont atti legali oħra bħad-Direttiva (UE) 2015/2302, jekk id-drittijiet li għalihom huwa mogħti l-kumpens jew it-tnaqqis tal-prezz jissalvagwardjaw l-istess interess jew ikollhom l-istess objettiv. Bl-istess mod, il-kumpens jew it-tnaqqis tal-prezz mogħti skont atti legali oħrajn bħad-Direttiva (UE) 2015/2302 għandu jitnaqqas mill-kumpens mogħti skont l-Artikolu 7 jew l-Artikolu 10(2) ta’ dan ir-Regolament, jekk id-drittijiet li għalihom ingħata il-kumpens jew it-tnaqqis tal-prezz jissalvagwardjaw l-istess interess jew għandhom l-istess objettiv.

Minkejja d-dritt ta' organizzatur ta' pakkett tal-ivvjaġġar li jfittex rimedju jew rifużjonijiet f'konformità mal-Artikolu 22 tad-Direttiva (UE) 2015/2302, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 13 ta' dan ir-Regolament, u b'deroga mill-Artikolu 8(1), il-punt (a), jekk it-titjira tkun parti minn kuntratt ta' pakkett tal-ivvjaġġar kif definit fl-Artikolu 3, il-punt (3) tad-Direttiva (UE) 2015/2302, il-passiġġieri ma għandu jkollhom l-ebda dritt għal rimborż skont dan ir-Regolament sa fejn dritt korrispondenti jirriżulta mid-Direttiva (UE) 2015/2302.

2.Mingħajr preġudizzju għal prinċipji u regoli rilevanti tal-liġi nazzjonali, inkluż il-ġurisprudenza, il-paragrafu 1 ma għandux japplika għall-voluntieri skont il-kundizzjonijiet stabbiliti skont l-Artikolu 4(2).

3.Meta jkun diġà tħallas kumpens jew rimborż lill-passiġġier skont il-leġiżlazzjoni ta' pajjiż terz, l-ammont ta' tali kumpens jew rimborż għandu jitnaqqas mill-ammont ta' kumpens jew rimborż mogħti skont dan ir-Regolament.;”

“Artikolu 12a

Korrezzjoni tal-iżbalji ortografiċi

1. It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, malli jirċievi talba mressqa mhux aktar tard minn 48 siegħa qabel il-ħin tat-tluq skedat, jikkoreġi l-iżbalji ortografiċi f’isem passiġġier jew jaġġorna isem il-passiġġier fil-każ ta’ bidla amministrattiva. Tali korrezzjoni jew aġġornament għandhom isiru mingħajr ħlas tal-inqas darba.

2. It-talba msemmija fil-paragrafu 1 tista’ titressaq minn:(a) passiġġier b’rabta ma’ isem dak il-passiġġier jew isem kwalunkwe passiġġier li l-biljett tiegħu jagħmel parti mill-istess kuntratt ta’ trasport bl-ajru tal-biljett tal-passiġġier li jressaq it-talba;(b) intermedjarju b’rabta ma’ isem il-passiġġier li fir-rigward tiegħu l-intermedjarju jkun għamel il-prenotazzjoni.

Kwalunkwe korrezzjoni jew aġġornament li jsir skont il-paragrafu 1 ma jistax jikkostitwixxi trasferiment ta’ biljett mingħand il-passiġġier għal persuna oħra.”; [Em. 147]

‘Artikolu 13

Dritt għal rimedju

F'’każijiet fejn trasportatur tal-ajru li jopera jħallas kumpens jew jissodisfa l-obbligi l-oħra tiegħu skont dan ir-Regolament, l-ebda dispożizzjoni ta'’ dan ir-Regolament jew tal-liġi nazzjonali ma tista'’ tiġi interpretata li tirrestrinġi d-dritt tiegħu li jfittex kumpens minn xi persuna, inkluż partijiet terzi, f'’konformità mal-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali applikabbli.; B’mod partikolari, dan ir-Regolament ma għandu bl-ebda mod jirrestrinġi d-dritt tat-trasportatur tal-ajru li jopera biex ifittex kumpens jew li jirkupra l-kostijiet tiegħu minn ajruport jew minn parti terza oħra li magħha t-trasportatur tal-ajru li jopera għandu kuntratt.’; [Em. 148]

‘Artikolu 14

Obbligi li l-passiġġieri jiġu informati

1.It-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jinkludiu l-intermedjarju għandhom jinkludu fuq is-sit web u l-applikazzjoni għall-apparati mobbli tiegħutagħhom b’mod ċar, aċċessibbli u mhux ambigwu avviż ta'’ informazzjoni li jispeċifika d-drittijiet skont dan ir-Regolament, inklużinkluża informazzjoni dwar il-proċess tat-trattament tal-ilmenti. Sabiex jikkonforma ma’ dan ir-rekwiżit, it-trasportatur tal-ajru li jopera jista’ juża sommarju tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament imħejji u magħmul disponibbli għall-pubbliku mill-Kummissjoni bil-lingwi uffiċjali kollha tal-Unjoni. [Em. 149]

2.Meta joffru biljetti għal titjira jew titjiriet ta'’ konnessjoni u qabel ix-xiri ta’ tali titjiriet, it-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji għandhom jinfurmaw lill-passiġġier dwar dan li ġej:(a)it-tip ta' biljett jew biljetti li qed jiġu offruti, b'mod partikolari jekk il-biljett jew il-biljetti humiex koperti minn kuntratt ta' trasport bl-ajru wieħed jew kombinazzjoni ta' kuntratti ta' trasport bl-ajru separati;(b)id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġier, tat-trasportatur tal-ajru li jopera u tal-intermedjarju skont dan ir-Regolament, kif mehmużin mal-kuntratt ta' trasport bl-ajru, inkluż informazzjoni dwar il-proċess ta' rimborż;(ba) dwar is-servizzi ewlenin tal-ivvjaġġar u ħlasijiet addizzjonali fakultattivi(c)l-iskadenza u l-proċedura li biha passiġġier jista' jitlob bidla fl-isem kif speċifikat fl-Artikolu 4(6), mingħajr ebda imposta addizzjonali; u(d)it-termini u l-kundizzjonijiet tal-kuntratt tat-trasport bl-ajru.

Sabiex jikkonformaw mar-rekwiżit ta' informazzjoni stabbilit fil-punt (b), tal-ewwel subparagrafu, it-trasportatur tal-ajru u l-intermedjarju jistgħu jużaw sommarju tad-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament imħejji u magħmul disponibbli għall-pubbliku mill-Kummissjoni bil-lingwi uffiċjali kollha tal-Unjoni. [Em. 150]

3. Intermedjarju jew trasportatur tal-ajru li jbigħ biljetti koperti minn kombinazzjoni ta' kuntratti ta' trasport bl-ajru għandu jinforma lill-passiġġier qabel ix-xiri, li l-biljetti huma koperti minn kuntratti ta' trasport bl-ajru separati u li d-drittijiet skont l-Artikoli 7, 8 u 9 relatati mal-kumpens, ir-rimborż, ma’ rotta alternattiva jew assistenza fil-każ ta' titjiriet sussegwenti mitlufin ma japplikawx skont il-kuntratt ta' trasport bl-ajru separat. Tali informazzjoni għandha tingħata b'mod ċar meta jinbiegħu l-biljetti.

It-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji għandhom jipprovdu l-informazzjoni skont dan il-paragrafu bil-lingwa tal-kuntratt ta' trasport bl-ajru u lingwa li tintuża internazzjonalment fuq mezz durabbli. [Em. 151]

4.Il-korp ta'’ tmexxija tal-ajruport u t-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jiżgura li fil-bankijiet taċ-check-in (inkluż il-magni taċ-check-in fejn wieħed jinqeda waħdu), fuq is-sit web u fil-post fejn jitilgħu l-passiġġeri u fil-gate tal-imbarkazzjoni, jintwera b'’mod li jkun viżibbli b’mod ċar it-testgħall-passiġġieri t-test li ġej: “Jekk tiġi miċħud l-imbarkazzjonima titħalliex titla’ jew jekk it-titjira tiegħek tiġihija kkanċellata jew tittardja għal tal-inqasmdewma għal mill-inqas sagħtejn fit-tluq, jew għal aktar minn 3 sigħat fil-wasla fid-destinazzjoni finali tiegħek, staqsi fil-bankfil-post taċ-check-in jew fil-gate tal-imbarkazzjonifil-post fejn jitilgħu l-passiġġieri għall-avviż ta' informazzjonital-informazzjoni li jiddikjara d-drittijiet tiegħek, b'mod partikolari dwar ir-rimborż jewpartikolarment fir-rigward tar-rimborż u l-għoti ta'’ rotta alternattiva, l-assistenza u l-kumpenskumpens possibbli”. Dak it-test għandu jintwera tal-anqastal-inqas bil-lingwa jew lingwi tal-post tal-ajruport u b'’lingwa li tintuża internazzjonalment. Il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport u t-trasportatur tal-ajru li jopera għandhom jiżguraw ukoll li fil-bankijiet taċ-check-in, ħdejn it-test, jintwera kodiċi QR jew kwalunkwe mezz tekniku ieħor biex tiġi aċċessata l-applikazzjoni mobbli tal-Kummissjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri li jkun fiha sommarju ta’ dan ir-Regolament. Għal dak l-għan, il-korpi ta'’ tmexxija tal-ajruporti għandhom jikkooperaw mat-trasportaturi tal-ajru li joperaw. [Em. 152]

4a. Fil-ħin tal-prenotazzjoni, it-trasportaturi tal-ajru li joperaw għandhom jipprovdu informazzjoni lill-passiġġieri dwar il-proċessi tat-trattament tal-ilmenti u l-limiti ta’ żmien rilevanti kif definit fl-Artikolu 15aa. L-informazzjoni dwar it-trattament tal-ilmenti għandha tkun aċċessibbli wkoll fuq is-siti web tat-trasportaturi tal-ajru u tal-intermedjarji u għandha tiġi kkomunikata fl-email li tinnotifika lill-passiġġieri dwar kwalunkwe event li jista’ jwassal għad-drittijiet minquxa f’dan ir-Regolament. [Em. 153]

4b. It-trasportaturi tal-ajru għandhom jistabbilixxu, f’kull ajruport fejn joperaw, punti ta’ kuntatt li fihom għandhom jiżguraw il-preżenza ta’ persunal ta’ kuntatt jew parti terza kkummissjonati mit-trasportatur tal-ajru kkonċernat, li għandhom jipprovdu lill-passiġġieri bl-informazzjoni meħtieġa rigward id-drittijiet tagħhom, inkluż dwar il-proċeduri tal-ilmenti, sabiex jassistuhom u jieħdu azzjoni immedjata f’każ li t-titjiriet jiġu kkanċellati jew jiddewmu, il-passiġġieri ma jitħallewx jitilgħu jew il-bagalji jintilfu jew idumu biex jaslu. Matul is-sigħat operattivi tat-trasportaturi tal-ajru u sa ma jiżbarka l-aħħar passiġġier mill-aħħar ajruplan u għat-tul ta’ żmien li jista’ jkun raġonevolment mistenni li jitlestew il-formalitajiet tal-passaporti u tad-dwana, tiġi rkuprata kwalunkwe bagalja rreġistrata u l-passiġġieri jaslu fil-punt ta’ kuntatt deżinjat b’pass mhux mgħaġġel, dawk il-punti ta’ kuntatt għandhom ikunu disponibbli għall-fini li lill-passiġġieri jassistuhom rigward, fost affarijiet oħra, ir-rimborż, l-offerta ta’ rotta oħra, il-prenotazzjoni mill-ġdid u billi jaċċettaw li jressqu l-ilmenti tagħhom. [Em. 154]

4c. It-trasportatur tal-ajru li jopera jipprovdi lill-passiġġieri informazzjoni li tinqara faċilment u trasparenti dwar id-drittijiet tal-passiġġieri u kuntatti għall-għajnuna u assistenza dwar biljetti elettroniċi u verżjonijiet elettroniċi u stampati ta’ karta ta’ imbark. [Em. 155]

4d. Fil-każ ta’ kwalunkwe tfixkil fl-ivvjaġġar li jwassal għad-drittijiet stabbiliti f’dan ir-Regolament, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu, mill-aktar fis possibbli, jinforma bis-sħiħ lill-passiġġieri affettwati u jipprovdihom b’avviż li jistabbilixxi r-regoli għar-rimborż, l-offerta ta’ rotta oħra, il-kumpens u l-assistenza f’konformità ma’ dan ir-Regolament, inkluża informazzjoni dwar limitazzjonijiet possibbli skont l-Artikolu 9(4), meta rilevanti, it-trasportatur tal-ajru li jopera għandu jibgħat ukoll lill-passiġġier il-formola komuni mimlija minn qabel skont l-Artikolu 15a. Il-passiġġier għandu jingħata wkoll f’forma bil-miktub id-dettalji ta’ kuntatt tal-korp nazzjonali għall-infurzar jew ta’ korp ieħor innominat skont l-Artikolu 16. [Em. 156]

4e. It-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji, meta rilevanti, għandhom jipprovdu l-informazzjoni skont dan l-Artikolu bil-lingwa tal-kuntratt tat-trasport bl-ajru u b’lingwa li tintuża internazzjonalment fuq mezz li jservi għal żmien twil. [Em. 157]

4f. L-informazzjoni għall-passiġġieri, u l-korrispondenza magħhom, skont dan ir-Regolament għandha tiġi pprovduta b’mezzi elettroniċi, fejn ikun teknikament possibbli. Meta l-informazzjoni tiġi pprovduta b’tali mezzi, it-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji għandhom jiżguraw li kwalunkwe korrispondenza bil-miktub, inklużi d-data u l-ħin ta’ tali korrispondenza, tista’ tinżamm għal referenza ulterjuri. L-oneru tal-provi li jikkonċerna l-kwistjonijiet dwar jekk u meta jkunu taw l-informazzjoni meħtieġa lill-passiġġieri għandu jkun tat-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji. Il-mezzi kollha ta’ komunikazzjoni għandhom jippermettu lill-passiġġier jikkuntattja lit-trasportaturi tal-ajru u lill-intermedjarji malajr, mingħajr ħlas u jippermettulu jikkomunika b’mod effettiv. [Em. 158]

4g. Fir-rigward ta’ persuni għomja u persuni b’insuffiċjenza fil-vista, persuni b’diżabbiltajiet konjittivi jew intellettwali, u persuni b’mobbiltà mnaqqsa, dan l-Artikolu għandu jiġi applikat bl-użu tal-mezzi alternattivi u aċċessibbli xierqa. [Em. 159]

4h. Il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport għandu jiżgura li l-informazzjoni ġenerali dwar id-drittijiet tal-passiġġieri tintwera b’mod ċar u viżibbli fiż-żoni tal-passiġġieri tal-ajruport. Abbażi tal-informazzjoni riċevuta, għandu jiżgura wkoll li l-passiġġieri preżenti fl-ajruport ikunu infurmati dwar il-kawżi fil-każijiet ta’ dewmien u tfixkil tat-titjiriet, bħall-kanċellazzjoni tat-titjira tagħhom, u d-drittijiet tagħhom fir-rigward ta’ dak id-dewmien u t-tfixkil, u dwar id-drittijiet tagħhom fil-każ li l-linja tal-ajru twaqqaf l-operazzjonijiet meta mhux mistenni, bħal pereżempju fil-każ ta’ insolvenza jew revoka tal-liċenzja operattiva tagħha. [Em. 160]

4i. Fil-każ ta’ kanċellazzjoni jew dewmien fit-tluq, il-passiġġieri għandhom jiġu infurmati mit-trasportatur tal-ajru li jopera dwar is-sitwazzjoni, inkluża l-kawża tat-tfixkil, malli din l-informazzjoni ssir disponibbli u, fi kwalunkwe każ, mhux aktar tard minn 30 minuta wara l-ħin tat-tluq skedat, u dwar il-ħin tat-tluq stmat, dment li t-trasportatur tal-ajru jkun irċieva d-dettalji ta’ kuntatt tal-passiġġier f’konformità ma’ [*ir-Regolament dwar l-Infurzar] fil-każ li l-biljett ikun inxtara mingħand intermedjarju. [Em. 161]

4j. It-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji għandhom jipprovdu assistenza telefonika aċċessibbli u effettiva għall-passiġġieri kollha ladarba tiġi bbukkjata titjira; dan is-servizz ta’ assistenza telefonika għandu jagħti informazzjoni u proposti alternattivi f’każ ta’ tfixkil ta’ titjira u fl-ebda ċirkostanza ma għandu jiswa aktar minn telefonata lokali. [Em. 162]

4k. Kwalunkwe komunikazzjoni elettronika lill-passiġġier li tinnotifikah dwar kanċellazzjoni, dewmien fit-tul, jew bidla fl-iskeda għandha tgħid b’mod prominenti li l-passiġġier jista’ jkun intitolat għal kumpens u/jew assistenza fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament.’; [Em. 163]

‘Artikolu 15a

Ilment lit-trasportatur tal-ajru jew lill-intermedjarju

1.Kull trasportatur tal-ajru u kull intermedjarju għandu jistabbilixxi mekkaniżmu tat-trattament tal-ilmenti għad-drittijiet u l-obbligi koperti minn dan ir-Regolament fl-oqsma ta'’ responsabbiltà rispettivi tiegħu. Huma għandhom jagħmlu d-dettalji ta' kuntatt tagħhom disponibbli bil-lingwa tal-kuntratt ta' trasport bl-ajru u lingwa li tintuża internazzjonalment. Id-dettalji dwar il-proċedura tat-trattament tal-ilmenti għandhom ikunu aċċessibbli għall-pubbliku, inkluż f’format aċċessibbli għal persuni b'diżabbiltà u persuni b’mobbiltà mnaqqsa. Huma għandhom jinfurmaw ukoll lill-passiġġieri b'mod ċar bid-dettalji ta' kuntatt tal-korp jew korpi maħtura mill-Istati Membri skont l-Artikolu 16 u dwar il-korp jew il-korpi responsabbli għas-soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim skont l-Artikolu 16ac u, fejn rilevanti, ir-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom. Dik l-informazzjoni għandha tkun disponibbli bil-lingwa jew il-lingwi uffiċjali tal-Istati Membri li fihom ikunu qed joperaw it-trasportatur tal-ajru u l-intermedjarju. [Em. 164]

2.Meta l-passiġġieri jippreżentaw ilment bl-użu tal-mekkaniżmu msemmiIl-passiġġieri jistgħu jressqu lment lil kwalunkwe trasportatur tal-ajru jew intermedjarju fir-rigward tal-oqsma ta’ responsabbiltà rispettivi tiegħu permezz tal-mekkaniżmi msemmija fil-paragrafu 1, dak l-ilment. Tali lment għandu jiġi ppreżentatjitressaq fi żmien sitt xhur mit-tfixkil ikkonċernat. Fi żmien 30 jum kalendarju mis-sottomissjoni tal-ilment, it-trasportatur tal-ajru, jew l-intermedjarju, li lilu jkun indirizzat l-ilment għandu jew jipprovdi tweġiba motivata jew, f'każijiet eċċezzjonali debitament ġustifikati, jinforma lill-passiġġier li l-passiġġier ser jirċievi tweġiba finali fi żmien perjodu ta' inqas minn xahrejn mid-data tas-sottomissjoni tal-ilment. It-tweġiba għandu jkun fiha wkoll, f'każ fejn it-tilwima ma setgħetx tiġi solvuta, id-dettalji ta' kuntatt rilevanti tal-korp jew korpi maħtura skont l-Artikolu 16 jew tal-korp jew korpi responsabbli għas-soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim taħt l-Artikolu 16a, inkluż l-indirizz postali, is-sit web u l-indirizz tal-posta elettronika ta’ tali korp jew korpisena mid-data li fiha t-titjira tkun telqet jew kienet skedata li titlaq. [Em. 165]

2a. Meta t-trasportatur tal-ajru jinvoka ċirkostanzi straordinarji, għandu jinforma lill-passiġġier fit-tweġiba tiegħu biċ-ċirkostanzi speċifiċi responsabbli għall-kanċellazzjoni jew id-dewmien. It-trasportatur tal-ajru għandu juri wkoll li jkun ħa l-miżuri raġonevoli kollha biex jevita l-kanċellazzjoni jew id-dewmien. [Em. 166]

2b. L-oneru tal-provi rigward il-forniment tal-informazzjoni meħtieġa lill-passiġġieri għandu jaqa’ fuq it-trasportatur tal-ajru u l-intermedjarju. [Em. 167]

3.Is-sottomissjoni ta' lmenti mill-passiġġieri li jużaw il-mekkaniżmu msemmi fil-paragrafu 1 għandha tkun mingħajr preġudizzju għad-dritt tagħhom li jissottomettu tilwim għal soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim f'konformità mal-Artikolu 16a, jew li jfittxu rimedju permezz ta' proċedimenti tal-qorti, soġġett għal perjodi ta' limitazzjoni f'konformità mal-liġi nazzjonaliFi żmien sebat ijiem tax-xogħol minn meta jirċievi l-ilment, id-destinatarju għandu jikkonferma lill-passiġġier li rċieva l-ilment. Fi żmien xahrejn minn meta jirċievi l-ilment, id-destinatarju għandu jagħti tweġiba motivata lill-passiġġier. Meta d-destinatarju ma jipprovdix tali tweġiba f’dak il-perjodu ta’ xahrejn, huwa għandu jitqies li jkun aċċetta t-talbiet tal-passiġġier. [Em. 168]

3a. Flimkien mat-tweġiba motivata, id-destinatarju għandu jinforma wkoll lill-passiġġier b’mod ċar bid-dettalji ta’ kuntatt tal-korp jew tal-korpi nnominati mill-Istati Membri skont l-Artikolu 16 u tal-korp jew tal-korpi responsabbli għas-soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim skont l-Artikolu 16a u, meta rilevanti, ir-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom. [Em. 169]

3b. Meta t-trasportatur tal-ajru jinvoka ċirkostanzi straordinarji, fit-tweġiba tiegħu għandu jgħarraf lill-passiġġier dwar iċ-ċirkostanzi speċifiċi li wasslu għall-kanċellazzjoni jew għad-dewmien. It-trasportatur tal-ajru għandu juri wkoll li jkun ħa l-miżuri raġonevoli kollha biex jevita l-kanċellazzjoni jew id-dewmien. [Em. 170]

3c. L-oneru tal-provi rigward il-forniment tal-informazzjoni meħtieġa lill-passiġġieri għandu jkun tat-trasportatur tal-ajru u tal-intermedjarju.’; [Em. 171]

‘Artikolu 16

In-nomina ta’ korpi nazzjonali għall-infurzar [Em. 172]

1.Kull Stat Membru għandu jaħtar korp nazzjonali għall-infurzarjinnomina korp jew korpi nazzjonali għall-infurzar responsabbli għall-infurzar ta' tal-obbligi stabbiliti f’dan ir-Regolament fir-rigward ta' vjaġġi lejn u minn ajruporti fit-territorju tiegħu. L-Istati Membri għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni dwar il-korp jew korpi li jkunu nħatru f'konformità ma' dan il-paragrafu. [Em. 173]

2.Il-korp nazzjonali għall-infurzarKull korp għandu jissorvelja mill-qrib il-konformità mar-rekwiżiti ta' dan ir-Regolament u jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li jiġu rispettati d-drittijiet tal-passiġġierijkun indipendenti fl-organizzazzjoni, fid-deċiżjonijet ta’ finanzjament, fl-istruttura legali u fit-teħid tad-deċiżjonijiet tiegħu, minn kwalunkwe trasportatur tal-ajru, korp ta’ tmexxija tal-ajruport u intermedjarju jew interessi kummerċjali oħra. [Em. 174]

2a. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar il-korp jew il-korpi nnominati f’konformità ma’ dan l-Artikolu u dwar ir-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom, inkluża kwalunkwe bidla fihom. Il-Kummissjoni u l-korp jew il-korpi nnominati għandhom jippubblikaw dik l-informazzjoni fuq is-siti web tagħhom. [Em. 175]

3. Il-passiġġieri jistgħu jirrapportaw il-ksur allegat ta' dan ir-Regolament lill-korp nazzjonali għall-infurzar. Il-korp nazzjonali għall-infurzar jista' jinvestiga il-ksur allegat irrapportat u jiddeċiedi dwar azzjonijiet ta' infurzar abbażi ta' informazzjoni f'dawk ir-rapporti. [Em. 176]

4. Is-sanzjonijiet stabbiliti mill-Istati Membri għall-ksur ta' dan ir-Regolament għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. B'mod partikolari, tali sanzjonijiet għandhom ikunu suffiċjenti biex jipprovdu lit-trasportaturi u l-intermedjarji inċentiv finanzjarju biex konsistentement ikun konformi ma' dan ir-Regolament. [Em. 177]

5. Sa ... [6 snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament emendatorju] u kull ħames snin wara dan, il-korpi nazzjonali għall-infurzar għandhom jippubblikaw fuq is-siti web tagħhom rapport dwar l-attivitajiet tagħhom, dwar l-azzjoni ta' infurzar u l-eżitu tagħha, inkluż dwar sanzjonijiet li jkunu ġew applikati. Dawn ir-rapporti għandhom jiġu ppreżentati wkoll lill-Kummissjoni. [Em. 178]

6.It-trasportaturi tal-ajru li joperaw u l-intermedjarji għandhom jikkomunikaw id-data tal-kuntatt meħtieġa tal-persuna jew persuni jew korp maħtur biex jaġixxi u jirċievi dokumenti maħruġin mill-korp jew korpi nazzjonali għall-infurzar f'isimhom fuq bażi permanenti, fl-Istat Membru fejn joperaw, għall-kwistjonijiet koperti minn dan ir-Regolament, lill-korpi nazzjonali għall-infurzar. Il-korpi nazzjonali għall-infurzar jistgħu jiskambjaw din l-informazzjoni ma' xulxin għall-fini tal-infurzar ta' dan ir-Regolament.’;

“Artikolu 16-a

Kompiti tal-infurzar

1. Il-korp nazzjonali għall-infurzar għandu jimmonitorja mill-qrib il-konformità ma’ dan ir-Regolament u jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura li d-drittijiet tal-passiġġieri jiġu rrispettati.

2. Il-korpi nazzjonali għall-infurzar jistgħu jitolbu lit-trasportaturi tal-ajru, lill-korpi tal-amministrazzjoni tal-ajruporti u lill-intermedjarji jipprovdu dokumenti u informazzjoni li jkunu rilevanti għall-finijiet tat-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom imsemmija fil-paragrafu 1. Tali dokumenti u informazzjoni għandhom jiġu pprovduti fi żmien xahar minn meta tasal it-talba, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor mill-korp nazzjonali għall-infurzar.

3. Fit-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom, il-korpi nazzjonali għall-infurzar għandhom, meta rilevanti, iqisu l-informazzjoni mressqa lilhom mingħand il-korp l-ieħor innominat biex jittratta l-ilmenti, kif definit fl-Artikolu 16b, il-paragrafu 1.

4. Il-korpi nazzjonali għall-infurzar jistgħu jwettqu b’mod konġunt attivitajiet ta’ monitoraġġ fil-każ ta’ servizzi bl-ajru bejn żewġ Stati Membri jew aktar.

5. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-korpi nazzjonali għall-infurzar rispettivi tagħhom jingħataw biżżejjed setgħa biex jinfurzaw l-azzjonijiet.

6. Fil-każ li t-trasportatur tal-ajru jinvoka ċirkostanzi straordinarji bħala ġustifikazzjoni għar-rifjut tal-kumpens skont dan ir-Regolament, it-trasportatur tal-ajru għandu jissostanzja t-talba tiegħu billi jipprovdi evidenza adegwata dwar dawk iċ-ċirkostanzi u l-kwistjonijiet tekniċi relatati lill-korp nazzjonali għall-infurzar fi żmien 48 siegħa. Barra minn hekk, it-trasportatur tal-ajru għandu juri li ttieħdu l-miżuri raġonevoli kollha biex jiġu pprevenuti l-kanċellazzjoni jew id-dewmien tat-titjira inkwistjoni.

7. Il-korp nazzjonali għall-infurzar għandu jxerred tali informazzjoni lill-korpi nnominati għas-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim skont dan ir-Regolament, meta tkun disponibbli.

8. Kull sentejn sat-30 ta’ Ġunju, il-korpi nazzjonali għall-infurzar għandhom jippubblikaw rapporti bl-istatistika dwar l-attività tagħhom, inkluż, meta rilevanti, dwar il-penali applikati matul is-sentejn kalendarji ta’ qabel.

9. Abbażi tad-data li t-trasportaturi tal-ajru, il-korpi tal-amministrazzjoni tal-ajruporti u l-intermedjarji huma meħtieġa jipprovdu dwar l-istandards tal-kwalità tas-servizzi kif definit fl-Artikolu 15a, il-korp nazzjonali għall-infurzar għandu jippubblika statistika dwar l-għadd u n-natura tal-ilmenti, l-għadd ta’ kanċellazzjonijiet, l-għadd ta’ passiġġieri li ma tħallewx jitilgħu u l-għadd ta’ okkorrenzi ta’ dewmien u kemm dawn ikunu damu, u data dwar bagalji mitlufa, imdewma jew li saritilhom ħsara.

10. It-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji għandhom jagħtu d-dettalji ta’ kuntatt tagħhom lill-korp jew lill-korpi nazzjonali għall-infurzar tal-Istati Membri fejn joperaw.”; [Em. 179]

“Artikolu 16-aa

Trattament tal-ilmenti mill-korpi nazzjonali għall-infurzar u minn korpi oħra

1. Mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tal-konsumaturi biex ifittxu rimedju alternattiv skont id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a, il-passiġġier, wara li jkun ilmenta mingħajr suċċess mat-trasportatur tal-ajru jew mal-intermedjarju skont l-Artikolu 13a, jista’ jilmenta mal-korp nazzjonali għall-infurzar jew kwalunkwe korp ieħor innominat skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu mhux aktar tard minn sena minn meta jirċievi l-informazzjoni dwar ir-rifjut tal-ilment oriġinali mit-trasportatur tal-ajru jew mill-intermedjarju.

2. Kwalunkwe passiġġier jista’ jilmenta dwar allegat ksur ta’ dan ir-Regolament fi kwalunkwe ajruport li jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru jew dwar kwalunkwe titjira minn kwalunkwe ajruport li jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru jew ta’ pajjiż terz lejn ajruporti bħal dawn, mal-korp nazzjonali għall-infurzar, jew ma’ kwalunkwe korp ieħor innominat minn Stat Membru għal dak l-iskop.

3. Il-korp nazzjonali għall-infurzar jew kwalunkwe korp ieħor innominat skont il-paragrafu 2 għandu jikkonferma li rċieva l-ilment fi żmien ġimagħtejn minn meta jirċevih. Il-proċedura tat-trattament tal-ilment għandha tieħu sa massimu ta’ tliet xhur mid-data tal-istabbiliment tal-fajl tal-ilment. Il-proċedura tat-trattament tal-ilmenti għandha tkun aċċessibbli għall-persuni b’diżabbiltà u għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa f’format aċċessibbli.

4. Meta lment ikun dwar allegat ksur imwettaq minn korp ta’ tmexxija tal-ajruport, l-ilment għandu jiġi ttrattat mill-korp nazzjonali għall-infurzar jew kwalunkwe korp ieħor innominat skont il-paragrafu 2 ta’ dak tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun seħħ l-inċident.

5. Il-korpi nazzjonali għall-infurzar jew kwalunkwe korp ieħor innominat skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu għandu jkun jista’ jittratta l-ilmenti tal-passiġġieri individwali u jingħata, mill-inqas, is-setgħat investigattivi u ta’ infurzar minimi definiti fl-artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2017/2394 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1b.

6. Id-deċiżjonijiet tal-korpi nazzjonali għall-infurzar jew ta’ kwalunkwe korp ieħor innominat skont il-paragrafu 2 għandhom ikunu vinkolanti fuq iż-żewġ partijiet u infurzabbli, mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-partijiet li jaċċessaw is-sistema ġudizzjarja.

_____________

1a Id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE (id-Direttiva dwar l-ADR tal-konsumaturi) (ĠU L 165, 18.6.2013, p. 63, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2013/11/oj).

1b Ir-Regolament (UE) 2017/2394 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2017 dwar il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għall-infurzar tal-liġijiet tal-protezzjoni tal-konsumaturi u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 2006/2004 (ĠU L 345, 27.12.2017, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/2394/oj).”; [Em. 180]

“Artikolu 16-ab

1. Meta jiġu nnominati korpi differenti minn Stat Membru skont l-Artikoli 16 u 16b ta’ dan ir-Regolament, dawk il-korpi għandhom jiżguraw l-iskambju ta’ informazzjoni rilevanti bejniethom, f’konformità mar-Regolament (UE) 2016/679, sabiex jgħinu lill-korp nazzjonali għall-infurzar iwettaq il-kompiti tiegħu ta’ superviżjoni u infurzar, u sabiex il-korp li jittratta l-ilmenti nnominat skont l-Artikolu 16b ikun jista’ jiġbor l-informazzjoni meħtieġa biex jeżamina l-ilmenti individwali.

2. Il-korpi nazzjonali għall-infurzar ta’ Stati Membri differenti għandhom jiskambjaw l-informazzjoni dwar il-prinċipji u l-prattiki tal-ħidma u tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom għal finijiet ta’ koordinazzjoni transfruntiera. Il-Kummissjoni għandha tappoġġjahom f’dak il-kompitu.”; [Em. 181]

“Artikolu 16-ac

Spezzjonijiet tal-korpi nazzjonali għall-infurzar

1. Il-Kummissjoni tista’ twettaq spezzjonijiet tal-korpi nazzjonali għall-infurzar sabiex timmonitorja l-applikazzjoni mill-Istati Membri tar-Regolament u biex tagħmel rakkomandazzjonijiet ħalli jittejjeb l-infurzar tiegħu.

2. Il-Kummissjoni għandha, fi żmien xieraq qabel l-ispezzjoni, tinforma lill-Istat Membru kkonċernat dwarha.

3. Kull rapport ta’ spezzjoni tal-Kummissjoni għandu jiġi kkomunikat lill-awtorità nazzjonali għall-infurzar tal-Istat Membru kkonċernat, li għandha, fit-tweġiba tagħha, tistabbilixxi l-miżuri meħuda biex tirrimedja n-nuqqas ta’ konformità identifikat u tindirizza r-rakkomandazzjonijiet.

4. Ir-rapport, flimkien mat-tweġiba tal-korp nazzjonali għall-infurzar, għandhom jiġu kkomunikati sussegwentement lill-korpi nazzjonali għall-infurzar tal-Istati Membri l-oħra, meta jkun xieraq.”; [Em. 182]

“Artikolu 16-ad

Penali

1. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar penali applikabbli għal ksur ta’ dan ir-Regolament u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li jiġu implimentati. Il-penali previsti għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar dawk ir-regoli u l-miżuri u għandhom jinnotifikawha mingħajr dewmien dwar kwalunkwe emenda sussegwenti li taffettwahom.

2. Fil-qafas tal-kooperazzjoni msemmija fl-Artikolu 16c, il-korp nazzjonali għall-infurzar li huwa kompetenti għall-finijiet tal-Artikolu 16b(4) jew (5) għandu, fuq talba tal-korp nazzjonali għall-infurzar li jkun qed jittratta l-ilment, jinvestiga l-ksur ta’ dan ir-Regolament identifikat minn dak il-korp u, jekk meħtieġ, jimponi penali.”; [Em. 183]

“Artikolu 16-ae

Kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni

1. L-Istati Membri għandhom jibagħtu regolarment l-informazzjoni rilevanti dwar l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament lill-Kummissjoni, li għandha tagħmel din l-informazzjoni disponibbli fil-forma elettronika lill-Istati Membri l-oħra.

2. Fuq talba tal-Kummissjoni, il-korpi nazzjonali għall-infurzar għandhom jinvestigaw prattiki suspettati speċifiċi ta’ nuqqas ta’ konformità mal-obbligi stabbiliti f’dan ir-Regolament minn trasportatur tal-ajru wieħed jew aktar u mill-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti u jirrapportaw is-sejbiet tagħhom lill-Kummissjoni fi żmien erba’ xhur mit-talba.

3. Il-Kummissjoni għandha tappoġġa d-djalogu u tippromwovi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni nazzjonali ta’ dan ir-Regolament permezz tal-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 16a ta’ [Ir-Regolament dwar l-Infurzar].

4. Fuq talba ta’ Stat Membru, ta’ korp nazzjonali għall-infurzar, jew fuq inizjattiva proprja, il-Kummissjoni għandha teżamina l-każijiet li fihom jirriżultaw differenzi fl-applikazzjoni u fl-infurzar ta’ kwalunkwe dispożizzjoni ta’ dan ir-Regolament.

5. Il-Kummissjoni tista’, meta jkun xieraq, tadotta linji gwida bil-ħsieb li tippromwovi l-applikazzjoni komuni ta’ dan ir-Regolament.” [Em. 184]

‘Artikolu 16a

Soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-passiġġieri tal-ajru jistgħu iressqu tilwim individwali b'’segwitu ta'’ ilmenti jew talbiet skont dan ir-Regolament lil korp jew korpi responsabbli għas-soluzzjoni barra mill-qorti għat-tilwim. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni bil-korp jew korpi responsabbli li jittrattaw it-tilwim skont dan l-Artikolu. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li japplikaw dan l-Artikolu għal tilwim bejn it-trasportaturi tal-ajru jew l-intermedjarji, minn naħa waħda, u l-konsumaturi biss, min-naħa l-oħraIl-parteċipazzjoni tat-trasportaturi tal-ajru u tal-intermedjarji li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament fi proċeduri ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim għandha tkun obbligatorja u d-deċiżjonijiet tagħhom ikunu vinkolanti, mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-partijiet li jaċċessaw is-sistema ġudizzjarja.’; [Em. 185]

“Artikolu 16aa

Dokumenti tal-konformità

1. It-trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni għandhom iħejju u jippreżentaw lill-korp nazzjonali għall-infurzar tal-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja operattiva tagħhom skont ir-Regolament (KE) Nru 1008/2008 u lill-Kummissjoni sal-[1 ta’ Jannar xxxx] id-dokument li juri b’dettall raġonevoli li l-proċeduri operattivi tagħhom huma biżżejjed biex jiżguraw li huma jikkonformaw b’mod konsistenti mal-Artikoli kollha rilevanti ta’ dan ir-Regolament.

2. Il-Kummissjoni tista’ tadotta atti ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu l-kontenut minimu ta’ tali dokumenti ta’ konformità. Il-kontenut minimu għandu mill-inqas jinkludi l-pjanijiet ta’ kontinġenza f’każ ta’ tfixkil kbir, jidentifika lil dawk responsabbli biex jagħtu l-għajnuna u drittijiet oħra, l-arranġamenti prattiċi u l-proċeduri li permezz tagħhom jiġu ġestiti l-ilmenti u jingħataw l-għajnuna u l-kumpens, u l-proċeduri u l-formoli għall-komunikazzjoni mal-passiġġieri. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 16c(2).

3. Kwalunkwe trasportatur ieħor li jipprovdi servizzi minn ajruport tal-Unjoni għandu jippreżenta dokument tal-konformità lill-korpi nazzjonali għall-infurzar tal-Istati Membri kollha li fihom jopera u lill-Kummissjoni.

4. It-Trasportaturi tal-Ajru għandhom jirrieżaminaw id-dokumenti ta’ konformità tagħhom u jippreżentaw verżjonijiet aġġornati lill-korp jew lill-korpi nazzjonali għall-infurzar rilevanti u lill-Kummissjoni kull tliet snin minn [1 ta’ Jannar xxxx].

5. Il-korp nazzjonali għall-infurzar għandu jqis id-dokumenti ta’ konformità sottomessi mit-trasportaturi tal-ajru, filwaqt li jiċċekkja, meta jkun possibbli, il-validità tad-dokumenti ta’ konformità fir-rigward tal-informazzjoni dwar l-ilmenti.”; [Em. 186]

“Artikolu 16ab

Eżerċizzju tad-delega

1. Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.

2. Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti delegati msemmija fl-Artikolu 6c u fl-Artikolu 7 għandha tingħata lill-Kummissjoni għal perjodu ta’ ħames snin minn [id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament emendatorju]. Il-Kummissjoni għandha tfassal rapport fir-rigward tad-delega ta’ setgħa mhux aktar tard minn disa’ xhur qabel it-tmiem tal-perjodu ta’ ħames snin. Id-delega ta’ setgħa għandha tiġi estiża awtomatikament għal perjodi ta’ żmien identiċi, ħlief jekk il-Parlament Ewropew jew il-Kunsill joġġezzjonaw għal tali estensjoni mhux aktar tard minn tliet xhur qabel it-tmiem ta’ kull perjodu.

3. Id-delega ta’ setgħa msemmija fl-Artikolu 6c u fl-Artikolu 7 tista’ tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega ta’ setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Għandha ssir effettiva fil-jum wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data aktar tard speċifikata fih. Ma għandha taffettwa l-validità tal-ebda att delegat li jkun diġà fis-seħħ.

4. Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti nnominati minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.

5. Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

6. Att delegat adottat skont l-Artikolu 6c u l-Artikolu 7 għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġix espressa oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien xahrejn min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex sejrin joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż b’xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.”; [Em. 187]

“Artikolu 16ac

Proċedura ta’ kumitat

1. Il-Kummissjoni għandha tkun assistita mill-Kumitat għad-Drittijiet tal-Passiġġieri, magħmul minn żewġ rappreżentanti ta’ kull Stat Membru u li mill-inqas wieħed minnhom ikun jirrappreżenta korp nazzjonali għall-infurzar. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat fis-sens tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

2. Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.”; [Em. 188]

‘Artikolu 17

Rieżami u rapport

1. Sa ... [5 snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament emendatorju], u kull tlett snin wara dan, il-Kummissjoni għandha tibgħat rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-lista ta' ċirkostanzi straordinarji stabbilita fl-Anness, fid-dawl tal-avvenimenti li jaffettwaw l-operat f'waqtu u effettiv tat-titjiriet li jkunu seħħew matul is-sentejn li jippreċedu kull rapport.

Meta jkun hemm bżonn, ir-rapport għandu jkun akkumpanjat minn proposta leġiżlattiva. [Em. 189]

2.Sa ... [5 snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament emendatorju] u kull ħames snin wara dan, il-Kummissjoni għandha tibgħat rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-operat, l-infurzar u r-riżultati ta' dan ir-Regolament. Il-Kummissjoni għandha tinkludi informazzjoni dwar it-titjib fil-protezzjoni tal-passiġġieri tal-ajru fuq titjiriet minn pajjiżi terzi operati minn trasportaturi tal-ajru ta’ pajjiżi terzi.

Dak ir-rapport għandu jinkludi wkoll rieżami tal-ammonti stabbiliti fl-Artikolu 7(1) u l-perċentwali stabbiliti fl-Artikolu 10(2), filwaqt li jitqiesu, fost l-oħrajn, l-evoluzzjoni tan-nollijiet tal-ajru, ir-rata tal-inflazzjoni u l-istatistika dwar l-imbark miċħud, il-kanċellazzjonijiet, id-dewmien u t-titjiriet ta' konnessjoni mitlufin imputabbli lit-trasportaturi tal-ajru kif ukoll l-istatistika dwar it-tnaqqis fil-grad, matul il-ħames snin preċedenti. [Em. 190]

Fir-rapport li għandu jiġi ppreżentat sa ... [5 snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament emendatorju], skont l-ewwel subparagrafu, il-Kummissjoni għandha tivvaluta wkoll:(a) il-ħtieġa u l-fattibbiltà tar-reviżjoni tal-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament bil-ħsieb li tkompli ttejjeb il-protezzjoni tal-passiġġieri u l-kundizzjonijiet ekwi bejn it-trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni u ta' pajjiżi terzi, kif ukoll l-aspetti tal-konnettività. B'mod partikolari, il-Kummissjoni għandha tivvaluta r-riskji ta' kunflitt ta' ġuriżdizzjonijiet u d-diffikultajiet relatati mal-infurzar u għandha tirrakkomanda modi biex jittaffew dawk ir-riskji u jiġu indirizzati dawk id-diffikultajiet; [Em. 191](b) il-ħtieġa tal-aġġustament tal-limiti stabbiliti fl-Artikolu 7(2) abbażi ta' statistika dwar l-evoluzzjoni tad-dewmien u l-kanċellazzjonijiet waqt il-ħames snin li jippreċedu l-valutazzjoni tal-Kummissjoni u kull sena minn ... [sentejn mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament emendatorju]; [Em. 192](c)il-fattibbiltà ta' aktar awtomatizzazzjoni tat-talbiet ta’ kumpens għad-dewmien jew pagamenti ta’ kumpens għad-dewmien.

Meta jkun hemm bżonn, ir-rapport għandu jkun akkumpanjat minn proposti leġiżlattivi.”;

‘(b) "trasportatur tal-ajru tal-Unjoni" għandha tfisser trasportatur tal-ajru b'liċenzja li jopera valida mogħtija minn Stat Membru f'konformità mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill*;

________________

* Ir-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Settembru 2008 dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità (ĠU L 293, 31.10.2008, p. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1008/oj).;’

‘(h) "tagħmir ta' mobbiltà" għandha tfisser kwalunkwe tagħmir li huwa maħsub biex jassisti lill-persuni b'diżabbiltà jew lill-persuni b'mobbiltà mnaqqsa, skont it-tifsira tal-Artikolu 2, il-punt (a) tar-Regolament (KE) Nru 1107/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, fil-mobbiltà tagħhom;”(i)"kelb tal-assistenza rikonoxxut" tfisser kelb imħarreġ speċifikament sabiex iżid l-indipendenza u l-awtodeterminazzjoni ta' persuni b'diżabbiltà, rikonoxxut uffiċjalment f'konformità mar-regoli nazzjonali applikabbli, meta jkunu jeżistu regoli bħal dawn;(j)"format aċċessibbli" tfisser format li jagħti lill-persuna b'diżabbiltà jew lill-persuna b'mobbiltà mnaqqsa aċċess għal kwalunkwe informazzjoni rilevanti, inkluż billi jingħata lil dik il-persuna aċċess b'mod fattibbli u komdu daqs persuna mingħajr insuffiċjenza jew diżabbiltà, u li jissodisfa r-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà definiti f'konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli, b’mod partikolari d-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill**;(k)"intermedjarju" tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika, minbarra trasportatur, li tkun qed taġixxi, għal finijiet relatati mal-kummerċ, in-negozju jew il-professjoni tagħha, f'isem trasportatur jew passiġġier għall-konklużjoni ta' kuntratt ta' trasport;"(l)"oġġett personali" tfisser bagalja li ma għaddietx miċ-check-in, li tikkostitwixxi aspett meħtieġ tal-ġarr tal-passiġġieri, u li tikkonforma mar-rekwiżiti ta'’ sigurtà u sikurezza, u jew b'’dimensjonijiet massimi ta'’ 40x30x15cm jew bil-kundizzjoni li toqgħod taħt is-siġġu ta'’ quddiem is-siġġu li fuqu qed joqgħod il-passiġġier."; [Em. 193](m)"bagalja tal-idejn" tfisser bagalja li ma għaddietx miċ-check-in li mhix oġġett personali u li tikkonforma mar-rekwiżiti tas-sigurtà u s-sikurezza.

________________

* Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2006 tal-Parlament Ewropew u tal- Kunsill tal- 5 ta' Lulju 2006 dwar id-drittijiet ta' persuni b'diżabbiltà u ta' persuni b'mobbiltà mnaqqsa meta jivvjaġġaw bl-ajru (ĠU L 204, 26.7.2006, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1107/oj).

** Id-Direttiva (UE) 2019/882 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 17 ta’ April 2019 dwar ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (ĠU L 151, 7.6.2019, p. 70, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj).;’

‘Ir-responsabbiltà ta’ trasportatur bl-ajru tal-Unjoni fir-rigward tal-passiġġieri u l-bagalji tagħhom għandha tkun irregolata mid-dispożizzjonijiet kollha tal-Konvenzjoni ta’ Montreal rilevanti għal din ir-responsabbiltà. Din tinkludi r-responsabbiltà tat-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni fir-rigward tad-dewmien tal-passiġġieri jew tal-bagalji.;’

“2. Fl-ajruporti kollha fl-Unjoni, it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni u l-groundhandlers li jaġixxi f’ismu għandhom jistabbilixxu servizz li jipprovdi lill-passiġġiera formoli għall-ilmenti li jippermettulhom jissottomettu minnufih ilment dwar ħsara jew dewmien tal-bagalji mal-wasla. Bl-istess mod, it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni għandu jiżgura li l-passiġġieri jingħataw aċċess faċli u faċli għall-utent għall-formola għall-ilmenti msemmija f’dan il-paragrafu permezz tal-użu tal-kodiċijiet QR. Tali kodiċijiet QR għandhom jiġu kkomunikati u murija b’mod ċar u viżibbli, inkluż fil-postijiet taċ-check-in, fil-punti ta’ assistenza tal-ajruport, fil-postijiet minn fejn jitilgħu il-passiġġieri u fuq is-sit web tat-trasportatur tal-ajru jew fuq pjattaforma online ekwivalenti, sabiex il-passiġġieri jkunu jistgħu jaċċessaw il-formola għall-ilmenti malajr u mingħajr diffikultà żejda. Il-formola għall-ilmenti, li tista’ tieħu l-forma ta’ Rapport dwar Irregolarità fil-Proprjetà (PIR), għandha tiġi aċċettata mit-trasportatur tal-ajru fl-ajruport bħala lment skont l-Artikolu 31(2) tal-Konvenzjoni ta’ Montreal. Din il-possibbiltà ma għandhiex taffettwa d-dritt tal-passiġġier li jissottometti lment permezz ta’ mezzi oħra fl-iskadenzi mill-Konvenzjoni ta’ Montreal. [Em. 194]

2a. Il-Kummissjoni tista’ tadotta atti ta’ implimentazzjoni biex jistabbilixxu l-forma tal-formola għall-ilmenti standardizzata. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura konsultattiva jew ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 6f(2).”; [Em. 195]

‘Artikolu 3a

Is-somma supplimentari li, f'konformità mal-Artikolu 22(2) tal-Konvenzjoni ta' Montreal, u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6a, tista' tintalab minn trasportatur tal-ajru tal-Unjoni meta passiġġier jagħmel dikjarazzjoni speċjali ta' interess fil-konsenja tal-bagalji tiegħu f'destinazzjoni, għandha tkun ibbażata fuq tariffa li tirrifletti l-ispejjeż addizzjonali tat-trasport u l-assigurazzjoni tal-bagalji vvalutati 'l fuq mil-limitu ta' responsabbiltà. It-tariffa għandha tkun disponibbli għall-passiġġieri fuq talba.’;

‘Artikolu 5

1.Fil-każ tal-mewt jew tal-korriment ta' passiġġieri, it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni għandu mingħajr dewmien, u f'kull każ sa mhux aktar tard minn ħmistax-il ġurnata wara li tkun ġiet stabbilita l-identità tal-persuna fiżika intitolata għall-kumpens, jagħmel ħlasijiet bħal dawn bil-quddiem kif jista' jkun meħtieġ sabiex jiġu sodisfatti l-bżonnijiet ekonomiċi immedjati fuq bażi proporzjonata meta titqies it-tbatija mġarrba.

2.Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, ħlas bil-quddiem fil-każ ta' mewt ta' passiġġieri ma għandux ikun inqas minn 16 % għal kull passiġġier tal-ammont minimu ta' responsabbiltà stabbilit skont l-Artikolu 21(1) tal-Konvenzjoni ta' Montreal u mill-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali skont l-Artikolu 24(2) tal-Konvenzjoni ta' Montreal.

3.Ħlas bil-quddiem ma jfissirx rikonoxximent ta' responsabbiltà u jista' jiġi paċut ma' xi somom sussegwenti mħallsa fuq bażi tar-responsabbiltà tat-trasportatur bl-ajru tal-Unjoni, imma ma jistax jingħata lura, minbarra, fil-każijiet previsti fl-Artikolu 20 tal-Konvenzjoni ta' Montreal jew meta l-persuna li tkun irċeviet il-ħlas bil-quddiem ma tkunx il-persuna intitolata għal kumpens..;

3a. Jekk il-bagalji jintilfu, jittardjaw jew issirilhom ħsara, it-trasportaturi tal-ajru għandhom l-ewwel jikkumpensaw lill-passiġġieri li magħhom ikunu kkonkludew kuntratt qabel ma jkunu jistgħu jressqu kwalunkwe pretensjoni kontra l-ajruporti jew il-fornituri tas-servizzi għall-ħsara, li għaliha ma jkunux neċessarjament responsabbli.’; [Em. 196]

‘1. It-trasportaturi bl-ajru kollha għandhom, meta jbigħu t-trasport bl-ajru fl-Unjoni, jiżguraw li sommarju tad-dispożizzjonijiet prinċipali li jirregolaw ir-responsabbiltà għall-passiġġieri u l-bagalji tagħhom, inklużi t-termini previsti għall-azzjoni għal kumpens u l-possibbiltà li jagħmlu dikjarazzjoni speċjali għal bagalji, ikun disponibbli għall-passiġġieri fil-postijiet ta' bejgħ kollha, inkluż bejgħ bit-telefon u permezz tal-Internet. Sabiex jikkonformaw ma' dan l-obbligu ta' informazzjoni, it-trasportaturi bl-ajru tal-Unjoni għandhom jużaw l-avviż misjub fl-Anness. Dan is-sommarju jew avviż ma jistax jintuża bħala bażi għal talba għal kumpens, lanqas biex jiġu interpretati d-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament jew tal-Konvenzjoni ta' Montreal.’; [Em. 197]

“1a. It-trasportaturi tal-ajru kollha għandhom, meta jbigħu trasport bl-ajru fl-Unjoni, jipprovdu lill-passiġġieri b’mod ċar u aċċessibbli informazzjoni komprensiva dwar il-proċeduri applikabbli li għandhom jiġu segwiti f’każ ta’ telf, dewmien jew ħsara tal-bagalji. It-trasportaturi tal-ajru għandhom jiżguraw li sommarju tad-dispożizzjonijiet prinċipali li jirregolaw ir-responsabbiltà għall-passiġġieri u l-bagalji tagħhom, inklużi l-iskadenzi previsti għal azzjoni għal kumpens u l-possibbiltà li jagħmlu dikjarazzjoni speċjali għal bagalji, ikun disponibbli għall-passiġġieri fil-postijiet ta’ bejgħ kollha, inkluż bejgħ bit-telefon u permezz tal-Internet. Sabiex jikkonformaw ma’ dan ir-rekwiżit ta’ informazzjoni, it-trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni għandhom jużaw l-avviż li jinsab fl-Anness. Dan is-sommarju jew avviż ma jistax jintuża bħala bażi għal talba għal kumpens, lanqas biex jiġu interpretati d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament jew tal-Konvenzjoni ta’ Montreal.”; [Em. 198]

‘– id-dritt li jagħmlu, mingħajr ħlas, dikjarazzjoni speċjali ta' interess dwar il-valur tat-tagħmir ta' mobbiltà tagħhom fejn il-passiġġier huwa persuna b’diżabbiltà jew persuna b’mobbiltà mnaqqsa.’;

‘3. Fil-każ tat-trasport kollu magħmul mit-trasportaturi bl-ajru tal-Unjoni, il-limiti indikati skont l-obbligi ta' informazzjoni tal-paragrafi 1 u 2 għandhom ikunu dawk stabbiliti minn dan ir-Regolament sakemm it-trasportatur bl-ajru tal-Unjoni ma japplikax volontarjament limiti ogħla. Fil-każ tat-trasport kollu magħmul minn trasportaturi bl-ajru ta’ pajjiżi terzi, il-paragrafi 1 u 2 japplikaw biss fir-rigward ta' trasport lejn, minn jew fl-Unjoni.’;

‘4. It-trasportaturi tal-ajru kollha għandhom, fuq l-applikazzjonijiet mobbli tagħhom u fuq is-siti web tagħhom, jipprovdu formola li tippermetti lill-passiġġier iressaq minnufih ilment online jew verżjoni stampata dwar bagalji danneġġati, ittardjati jew mitlufa. Id-data tal-preżentazzjoni tal-formola għandha titqies mit-trasportatur tal-ajru bħala d-data li fiha jitressaq l-ilment skont l-Artikolu 31(2) u 31(3) tal-Konvenzjoni ta' Montreal, anke jekk it-trasportatur tal-ajru jitlob aktar informazzjoni aktar 'il quddiem. Dan il-paragrafu ma għandux jaffettwa d-dritt tal-passiġġier li jissottometti lment permezz ta' mezzi oħra fl-iskadenzi mogħtija mill-Konvenzjoni ta' Montreal.

5.L-informazzjoni kollha pprovduta skont dan l-Artikolu, u l-formoli ta' lment, għandhom ikunu f'format aċċessibbli u disponibbli wkoll għal persuni li ma jużawx għodod diġitali.

6.L-obbligi kollha ta' informazzjoni skont dan l-Artikolu għandhom japplikaw ukoll għall-intermedjarji, meta jbigħu trasport bl-ajru lejn, minn jew fl-Unjoni.;’

‘Artikolu 6a

1.Meta jkun qed iġorr tagħmir ta'’ mobbiltà li jkun għadda miċ-check-in jew klieb tal-assistenza rikonoxxuti, it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni għandu jgħarraf lill-passiġġieri bid-drittijiet tagħhom u jiżgura li kull persuna b'’diżabbiltà jew persuna b'’mobbiltà mnaqqsa tiġi offruta l-għażla li tagħmel dikjarazzjoni speċjali ta'’ interess fit-twassil fid-destinazzjoni, f'’format aċċessibbli, skont l-Artikolu 22(2) tal-Konvenzjoni ta'’ Montreal, meta tibbukkja, fl-istess ħin tan-notifika skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2006, u mhux aktar tard minn meta t-tagħmir jingħata f'’idejn it-trasportatur tal-ajru u, fil-każ ta'’ kelb tal-assistenza rikonoxxut, waqt l-imbarkazzjoni. F'’dak il-każ, it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni ma għandux jimponi ħlas lill-passiġġieri kkonċernati tariffa addizzjonali. Il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu l-formola mudell li għandha tintuża għal tali dikjarazzjoni ta’ interess. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 6f(2). Meta t-tagħmir jinqered, jintilef, issirlu ħsara jew jittardja, jew fil-każ tal-mewt jew tal-korriment ta'’ kelb tal-assistenza rikonoxxut, it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni jista'’ jitlob prova tal-kost tas-sostituzzjoni, inkluż is-sostituzzjoni temporanja, tat-tagħmir tal-mobbiltà jew tal-kelb tal-assistenza rikonoxxut mill-persuna b'’diżabbiltà jew mill-persuna b'’mobbiltà mnaqqsa biex issostni l-ammont iddikjarat fid-dikjarazzjoni ta’ interess speċjali. [Em. 199]

Meta jbigħu trasport bl-ajru f'’isem it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni, l-intermedjarji għandhom jgħarrfu lill-passiġġieri bid-drittijiet tagħhom u joffru lill-passiġġieri kkonċernati l-għażla li jagħmlu dikjarazzjoni ta'’ interess speċjali, f'’format aċċessibbli, skont l-Artikolu 22(2) tal-Konvenzjoni ta'’ Montreal, waqt il-prenotazzjoni u fl-istess ħin tan-notifika skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2006. Din id-dikjarazzjoni ta'’ interess speċjali għandha tingħata taħt l-istess kundizzjonijiet kif stipulati fl-ewwel subparagrafu ta'’ qabel dan. L-intermedjarju għandu jibgħat id-dikjarazzjoni lit-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni malajr kemm jista'’ jkun. [Em. 200]

2.Fil-każ ta' qerda, telf, ħsara jew dewmien fit-trasport ta' tagħmir tal-mobbiltà li għadda miċ-check-in jew fil-każ tal-mewt jew tal-korriment ta' kelb tal-assistenza rikonoxxut, it-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni għandu jkun responsabbli għall-ħlas ta' somma li ma taqbiżx is-somma ddikjarata mill-passiġġier; sakemm ma jurix li s-somma ddikjarata hija akbar mill-interess proprju tal-persuna fit-twassil fid-destinazzjoni.

3.Fejn japplika l-paragrafu 2, u mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 7, 8 u l-Anness I, ir-raba' subparagrafu tar-Regolament (KE) Nru 1107/2006, it-trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni għandhom jagħmlu l-isforzi raġonevoli kollha malajr biex jipprovdu sostituzzjonijiet temporanji meħtieġa minnufih għal tagħmir ta' mobbiltà li għadda miċ-check-in u soluzzjonijiet temporanji minflok klieb tal-assistenza rikonoxxuti. Il-persuna b'diżabbiltà jew il-persuna b'mobbiltà mnaqqsa għandha titħalla żżomm dik is-sostituzzjoni temporanja mingħajr ħlas sakemm il-kumpens imsemmi fil-paragrafu 2 ikun tħallas jew sakemm it-trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni jkunu kkumpensaw lill-persuni ġuridiċi jew fiżiċi għall-kostijiet tas-sostituzzjoni temporanja meħtieġa tat-tagħmir tal-mobbiltà jew ta' kelb tal-assistenza rikonoxxut.

4.Il-konformità mal-paragrafu 3 ma għandhiex tikkostitwixxi rikonoxximent tar-responsabbiltà tat-trasportatur tal-ajru tal-Unjoni.

Artikolu 6aa

1. Il-korp nazzjonali għall-infurzar innominat skont l-Artikolu 16 tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 għandu jiżgura l-konformità ma’ dan ir-Regolament. Għal dan il-għan, dan għandu jissorvelja:a) it-termini u l-kundizzjonijiet tal-kuntratti tat-trasport bl-ajru;b) l-offerta sistematika ta’ dikjarazzjoni ta’ interess speċjali għal tagħmir tal-mobbiltà mgħoddi miċ-check-in, u ta’ livell xieraq ta’ kumpens fil-każ ta’ ħsara kkawżata lit-tagħmir tal-mobbiltà;c) il-ħlas ta’ pagament bil-quddiem skont l-Artikolu 5(1) meta jkun applikabbli;d) l-applikazzjoni tal-Artikolu 6.

2. Għall-fini ta’ monitoraġġ tal-protezzjoni ta’ passiġġieri b’mobbiltà mnaqqsa u ta’ passiġġieri b’diżabbiltà fil-każ ta’ ħsara fit-tagħmir tal-mobbiltà jew tagħmir ta’ assistenza tagħhom, il-korp nazzjonali għall-infurzar għandu jeżamina wkoll u jqis l-informazzjoni dwar l-ilmenti dwar tagħmir tal-mobbiltà ppreżentata lill-korpi nnominati skont l-Artikolu 16a tar-Regolament (KE) Nru 261/2004.

3. Is-sanzjonijiet stabbiliti mill-Istati Membri għall-ksur ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.

4. Fir-rapporti annwali tagħhom skont l-Artikolu 16(6) tar-Regolament (KE) Nru 261/2004, il-Korpi Nazzjonali għall-Infurzar għandhom jippubblikaw ukoll statistiki dwar l-attivitajiet tagħhom u dwar is-sanzjonijiet li jkunu applikaw fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. [Em. 201]

Artikolu 6b

1.Mingħajr preġudizzju għar-Regolament (KE) Nru 1008/2008, meta jbigħu trasport bl-ajru lejn, minn jew fl-Unjoni, it-trasportaturi tal-ajru u l-intermedjarji kollha għandhom jindikaw b'mod ċar f'format aċċessibbli waqt il-prenotazzjoni, kif ukoll fuq l-applikazzjonijiet mobbli tagħhom u fuq is-sit web tagħhom, u barra minn hekk, fil-każ tat-trasportaturi tal-ajru, jagħmlu disponibbli fuq talba fl-ajruport (inkluż il- magni taċ-check-in fejn wieħed jinqeda waħdu):– il-kwota massima tal-bagalji f'termini ta' qisien u piż li l-passiġġieri jitħallew iġorru fil-kabina, u fl-istiva tal-inġenju tal-ajru, li tikkorrispondi għall-prezz tal-biljett skont il-klassi ta’ trasport għal kull titjira inkluża fil-prenotazzjoni ta' passiġġier;– kwalunkwe restrizzjoni fuq l-għadd ta' oġġetti li tiġi applikata fi ħdan kwota massima partikolari tal-bagalji;– il-kundizzjonijiet li taħthom għandhom jinġarru oġġetti fraġli jew ta' valur, bħal strumenti mużikali, tagħmir tal-isport, pushchairs tat-tfal u siġġijiet tat-trabi fil-kabina tal-passiġġieri jew fl-istiva tal-merkanzija tal-inġenju tal-ajru;– mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, imposti addizzjonali potenzjali applikati għall-ġarr ta' bagalji li għaddew jew li ma għaddewx miċ-check-in, inkluż strumenti mużikali msemmija fl-Artikolu 6c,– ir-raġunijiet speċifiċi li jistgħu jipprekludu l-ġarr fil-kabina ta' bagalji li ma jgħaddux miċ-check-in skont il-paragrafu 3.

Is-servizzi tal-ivvjaġġar ewlenin u l-imposti addizzjonali jridu jkunu identifikabbli b’mod ċar u għandhom ikunu jistgħu jinxtraw b’mod separat minn xulxin. [Em. 202]

Jekk il-bagalja tal-idejn titneħħa mill-kabina tal-inġenju tal-ajru u titqiegħed fl-istiva qabel ma l-passiġġier jitla’ fuq l-inġenju tal-ajru jew qabel tibda t-titjira, din għandha tingħata lura lill-passiġġier meta jkun nieżel mill-inġenju tal-ajru, bħala bagalja tal-idejn. [Em. 203]

2.Mingħajr preġudizzju għar-Regolament (KE) Nru 1107/2006, it-trasportaturi tal-ajru għandhom iħallu lill-passiġġieri jġorru oġġett personali u bagalja tal-idejn b’dimensjonijiet massimi ta’ 100 cm (it-total tat-tul, tal-wisa’ u tal-għoli) fil-kabina u mingħajr kost miżjudaddizzjonali f’konformità mar-Regolament (KE) Nru 261/2004. Il-kwoti tal-bagalji tal-kabina jistgħu jiġu espressi f’dimensjonijiet massimi jew piżijiet massimi tal-kwota totali li kull passiġġier jista’ jtella’ miegħu, jew it-tnejn, imma mingħajr ebda restrizzjoni dwar l-għadd speċifiku ta’ oġġetti li jinġarru. [Em. 204]

3.Meta għal raġunijiet speċifiċi, bħal raġunijiet ta' sikurezza, raġunijiet ta' kapaċità jew bidla fit-tip tal-inġenju tal-ajru wara li tkun saret il-prenotazzjoni, ma jkunux jistgħu jiġu trasportati fil-kabina oġġett personali msemmi fil-paragrafu 2 jew bagalja tal-idejn, it-trasportatur tal-ajru jista' jġorr dawk il-bagalji li ma għaddewx miċ-check-in fl-istiva tal-inġenju tal-ajru, iżda mingħajr kost ulterjuri għall-passiġġier.

4.Il-paragrafi 2 u 3 għandhom japplikaw għat-trasportaturi tal-ajru kollha li jitilqu minn ajruport li jinsab fit-territorju ta'’ Stat Membru li għalih japplikaw it-Trattati u għat-trasportaturi tal-ajru kollha tal-Unjoni li jaslu fit-territorju ta'’ Stat Membru li għalih japplikaw it-Trattati. [Em. 205]

5.Dan l-Artikolu ma jaffettwax ir-restrizzjonijiet fuq il-bagalji li ma jgħaddux miċ-check-in stabbiliti bir-regoli tal-Unjoni bħal dawk stabbiliti bir-Regolament (KE) Nru 300/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill* u r-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1998** u bir-regoli internazzjonali dwar is-sigurtà u s-sikurezza.

Artikolu 6c

1.Trasportatur tal-ajru tal-Unjoni għandu jħalli passiġġier iġorr strument mużikali fil-kabina tal-passiġġieri ta'’ inġenju tal-ajru soġġett għar-regoli ta'’ sigurtà u sikurezza applikabbli u l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u r-restrizzjonijiet tal-inġenju tal-ajru kkonċernat. L-istrumenti mużikali għandhom jiġu aċċettati għat-trasport fil-kabina tal-inġenju tal-ajru dment li dawk l-istrumenti jistgħu jiġu stivati b'’mod sigur f'’kompartiment xieraq tal-bagalji fil-kabina jew taħt siġġu tal-passiġġieri adatt. Trasportatur tal-ajru jista' jiddetermina liMeta jkun aċċettat li jinġarr fil-kabina tal-inġenju tal-ajru, strument mużikali għandu jifforma parti mill-kwota permessa tal-bagalji li ma jgħaddux miċ-check-in ta'tal-idejn ta’ passiġġier u ma għandux jinġarr b'. It-trasportatur tal-ajru jista’ jiddetermina li għandhom japplikaw imposti addizzjonali għal bagalja tal-idejn biex tinġarr b’żieda ma'’ dik il-kwota. [Em. 206]

2.Soġġett għar-regoli ta' sigurtà u sikurezza applikabbli, Meta strument mużikali jkun kbir wisq biex jiġi stivat b'’mod sikur f'’kompartiment xieraq tal-bagalji fil-kabina jew taħt siġġu tal-passiġġieri adatt, it-trasportatur tal-ajru jista'’ jitlob il-ħlas ta'’ biljett addizzjonali meta t-tali strumenti mużikali jinġarru bħala bagalji li ma jgħaddux miċ-check-intal-idejn fuq siġġu ieħor. Barra minn hekk, il-passiġġieri jistgħu jintalbu jagħżlu u jixtru siġġijiet ħdejn xulxin kemm għall-passiġġier kif ukoll għall-istrument mużikali, fejn wieħed dejjem ikun siġġu ħdejn it-tieqa għall-istrument mużikali. Meta disponibbli u jekk jintalab hekk, l-istrumentiDan il-biljett addizzjonali ma għandux ikun soġġett għall-ħlas tat-taxxa tat-tluq tal-ajruport rilevanti. Meta jinxtara t-tieni siġġu, it-trasportatur tal-ajru għandu jagħmel sforzi raġonevoli biex ipoġġi l-passiġġier u l-istrument mużikali għandhom jinġarru f'parti msaħħna tal-istiva tal-merkanzija tal-inġenju tal-ajru soġġett għar-regoli ta' sigurtà applikabbli, ir-restrizzjonijiet tal-ispazju u l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-inġenju tal-ajru ikkonċernatkkonċernat maġenb xulxin. [Em. 207]

2a. Meta l-ispazju jkun disponibbli u jekk jintalab hekk, l-istrumenti mużikali għandhom jinġarru f’parti msaħħna tal-istiva tal-inġenju tal-ajru, soġġett għar-regoli ta’ sikurezza applikabbli, ir-restrizzjonijiet tal-ispazju u l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-inġenju tal-ajru kkonċernat. It-trasportaturi tal-ajru għandhom jipprovdu tikketti speċjali li għandhom jintwerew b’mod ċar fuq l-istrumenti mużikali biex jiżguraw li dawn jiġu mmaniġġati bil-kura meħtieġa. Huma biss l-istrumenti ppakkjati b’mod xieraq f’kontenitur riġidu u/jew b’qoxra iebsa mfassal b’mod speċifiku għal dawn l-oġġetti li għandhom jitħallew jinġarru bħala merkanzija tal-inġenju tal-ajru. [Em. 208]

2b. Trasportatur tal-ajru għandu jindika biċ-ċar waqt il-prenotazzjoni u fit-termini u l-kundizzjonijiet tiegħu l-bażi li fuqha l-istrumenti mużikali se jkunu trasportati, inkluż l-imposti applikabbli, il-faċilitajiet għall-ġarr ta’ strumenti mużikali li huma disponibbli fuq l-inġenju tal-ajru kkonċernat u d-dimensjonijiet ta’ dawn il-faċilitajiet. Meta jkun hemm bżonn li jiġi pprenotat it-tieni sit, il-passiġġieri għandhom jiġu offruti l-possibbiltà li jipprenotaw dak it-tieni siġġu online. [Em. 209]

Artikolu 6d

1. Il-Kummissjoni għandha tkun megħjuna mill-Kumitat għad-Drittijiet tal-Passiġġieri. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat fis-sens tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

2. Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.”; [Em. 210]

________________

* Ir-Regolament (KE) Nru 300/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 11 ta’ Marzu 2008 dwar regoli komuni fil-qasam tas-sigurtà tal-avjazzjoni ċivili u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 2320/2002 (ĠU L 97, 9.4.2008, p. 72, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/300/oj).

** Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1998 tal-5 ta' Novembru 2015 li jistipula miżuri dettaljati għall-implimentazzjoni tal- istandards bażiċi komuni dwar is-sigurtà tal-avjazzjoni (ĠU L 299, 14.11.2015, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2015/1998/oj).’;

‘Artikolu 7

Il-Kummissjoni għandha tibgħat rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill sa ... [5tliet snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament emendatorju] dwar l-operat u r-riżultati ta'’ dan ir-Regolament.; Meta jkun hemm bżonn, ir-rapport għandu jkun akkumpanjat minn proposta leġiżlattiva.’; [Em. 211]