‘Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia, na warunkach określonych poniżej, minimalne prawa dla pasażerów lotniczych, w przypadku gdy:a)odmówiono im przyjęcia na pokład;b)ich lot został odwołany, opóźniony lub przełożony;c)utracili lot łączący;d)zostali umieszczeni w klasie wyższej lub niższej.;’

‘b) »obsługujący przewoźnik lotniczy« oznacza przewoźnika lotniczego wykonującego lub zamierzającego wykonać lot zgodnie z umową transportu lotniczego zawartą z pasażerem lub działającego w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę z tym pasażerem, w tym przewoźnika lotniczego, który wykorzystuje statek powietrzny innego przewoźnika lotniczego, z załogą lub bez załogi tego drugiego przewoźnika lotniczego, do wykonywania swoich lotów;c)»unijny przewoźnik lotniczy« oznacza przewoźnika lotniczego z ważną koncesją przyznaną przez państwo członkowskie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008*;ca) „organ zarządzający portem lotniczym” oznacza organ, który w powiązaniu z inną działalnością lub nie, zależnie od sytuacji, ma za zadanie, zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, przepisami wykonawczymi lub umowami, administrować i zarządzać infrastrukturą portu lotniczego lub sieci portów lotniczych, a także koordynować i kontrolować działalność poszczególnych operatorów działających w danym porcie lotniczym lub w danej sieci portów lotniczych; [Popr. 56]d)»organizator« oznacza osobę w rozumieniu art. 3 pkt 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302**;e)»impreza turystyczna« oznacza połączenie usług turystycznych zdefiniowane w art. 3 pkt 2 dyrektywy (UE) 2015/2302;f)bilet« oznacza, niezależnie od jego formy, ważny dowód zawarcia umowy transportu lotniczego;fa) „koszt biletu lotniczego” oznacza ostateczną cenę, którą należy zapłacić po zakończeniu procesu rezerwacji, obejmującą taryfę lotniczą oraz wszystkie obowiązujące podatki, opłaty, dopłaty i opłaty za wszystkie usługi opcjonalne i obowiązkowe zawarte w bilecie, z wyłączeniem opłat za pośrednictwo, niezależnie od tego, czy te dodatkowe opłaty zostały uiszczone wraz z opłatami za usługę transportową czy oddzielnie na późniejszym etapie; [Popr. 57]fb) „rezerwacja” oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora; [Popr. 58]

________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 z dnia 24 września 2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty (Dz.U. L 293 z 31.10.2008, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1008/oj).

** Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniająca rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylająca dyrektywę Rady 90/314/EWG (Dz.U. L 326 z 11.12.2015, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2015/2302/oj).;’

‘h) »ostateczne miejsce docelowe« oznacza miejsce docelowe lotu lub ostatniego lotu łączącego będącego częścią podróży;i)»„osoba z niepełnosprawnościami« i »” i „osoba o ograniczonej możliwości poruszania się«” oznaczają osobę, która jest dotknięta trwałym lub przejściowym upośledzeniem sprawności fizycznej, umysłowej, intelektualnej lub sensorycznej, które może –­ w zetknięciu z różnymi barierami – utrudniać tej osobie korzystanie w sposób pełny i skuteczny z transportu na równi z innymi pasażerami lub której mobilność przy korzystaniu z transportu jest ograniczona na skutek jakiejkolwiek niesprawności fizycznej (sensorycznej lub ruchowej, trwałej lub przejściowej), upośledzenia lub niesprawności umysłowej, lub każdej innej przyczyny niepełnosprawności, lub wieku, i której sytuacja wymaga specjalnej uwagi oraz dostosowania usług dostępnych dla wszystkich pasażerów do szczególnych potrzeb takiej osoby; [Popr. 60]j)»„odmowa przyjęcia na pokład«” oznacza odmowę przewozu pasażerów danym lotem, pomimo że stawili się oni do wejścia na pokład zgodnie z warunkami określonymi w art. 4 ust. 1 lub w przypadku gdy zostali uprzednio poinformowani o odmowie przyjęcia na pokład wbrew ich woli, z wyjątkiem przypadków, gdy odmowa przyjęcia na pokład jest racjonalnie uzasadniona przyczynami takimi jak związane ze zdrowiem, z wymogami bezpieczeństwa, ochrony lub niewłaściwymi dokumentami podróżnymi;. [Popr. 61]k)»ochotnik« oznacza pasażera, który stawił się do wejścia na pokład zgodnie z warunkami określonymi w art. 4 ust. 1 i który zgłasza, na prośbę przewoźnika lotniczego, gotowość do niewchodzenia na pokład statku powietrznego w związku ze swoim lotem w zamian za pewne korzyści;l)»odwołanie« oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który została zawarta umowa transportu lotniczego, i obejmuje sytuacje, w których:(i)statek powietrzny wystartował, ale z pewnego powodu został przekierowany do innego portu lotniczego niż port lotniczy przylotu wskazany na bilecie, albo powrócił do portu lotniczego odlotu i nie mógł kontynuować lotu do portu lotniczego przylotu wskazanego na bilecie, chyba że faktyczny port lotniczy przylotu i port lotniczy przylotu podany na bilecie obsługują tę samą miejscowość, to samo miasto lub ten sam region, a przewoźnik lotniczy zapewnił pasażerowi transport do portu lotniczego przylotu wskazanego na bilecie; lub [Popr. 62](ii)pasażerowi wystawiono bilet na lot, a czas odlotu wskazany na bilecie pasażera została przyśpieszony o ponad godzinę, chyba że czas odprawy i czas przyjęcia na pokład pozostały bez zmian lub pasażer skorzystał z przełożonego lotu;;.’ [Popr. 63]

‘m) »państwo trzecie« oznacza każde państwo lub część terytorium państwa członkowskiego, do których nie mają zastosowania Traktaty;n)»opóźnienie odlotu« oznacza różnicę czasu między czasem odlotu wskazanym na bilecie pasażera a faktycznym czasem odlotu;o)»opóźnienie przylotu« oznacza różnicę czasu między czasem przylotu wskazanym na bilecie pasażera a faktycznym czasem przylotu; lot, w którego ramach statek powietrzny wystartował, lecz był następnie zmuszony do powrotu do portu lotniczego wyjścia i ponownego startu w późniejszym czasie, uważa się za lot z opóźnieniem przylotu; [Popr. 64]p)»klasa podróży« oznacza część kabiny pasażerskiej statku powietrznego cechującą się odmiennymi siedzeniami, odmiennym rozkłademokreślonym kodem wskazanym w umowie transportu lotniczego albo kombinacją odmiennych siedzeń, odmiennego rozkładu siedzeń lub jakąkolwiek inną różnicąi innych różnic w usłudze, takimi jak specjalny catering, oferowanej pasażerom względem innych części kabiny; [Popr. 65]q)»umowa transportu lotniczego« oznacza umowę przewozu zawartą między przewoźnikiem lotniczym lub jego upoważnionym agentem a pasażerem lub pasażerami, dotyczącą zapewnienia jednego lub większej liczby lotów; [Popr. 66]r) »nadzwyczajne okoliczności« oznaczają okoliczności, które, ze względu na swój charakter lub źródło, nie wpisują się w ramy zwykłego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza jego faktyczną kontrolą, takie jak okoliczności wymienione w niewyczerpującym wykazie nadzwyczajnych okoliczności określonym w pkt 1 załącznika, ale z wykluczeniem okoliczności wymienionych w niewyczerpującym wykazie okoliczności określonym w pkt 2 załącznika; [Popr. 67]s)»lot« oznacza operację transportu lotniczego prowadzoną przez jeden statek powietrzny między dwoma portami lotniczymi, jak określono na bilecie na z góry określonej trasie, według rozkładu i z jednym numerem identyfikacyjnym niezależnie od tego czy są postoje pośrednie dokonywane wyłącznie w celach technicznych i operacyjnych;t)»lot łączący« oznacza lot, który – jako część podróży –na podstawie jednej umowy przewozu lub jednego numeru rezerwacji, lub na podstawie obu tych tytułów, ma umożliwić pasażerowi – jako część podróży – rozpoczęcie lotu z pierwszego miejsca odlotu i przybycie do punktu przesiadkowego w celu rozpoczęcia kolejnego lotu, lub ma umożliwić pasażerowi rozpoczęcie lotu z, punktu przesiadkowego, aby umożliwić pasażerowimu dotarcie do innego puntu przesiadkowego lub ostatecznego miejsca docelowego pasażera; [Popr. 68]u)»międzylądowanie« oznacza celowe przerwanie podróży w ramach jednej umowy transportu lotniczego na okres wykraczający poza czas niezbędny do bezpośredniego tranzytu lub, w przypadku zmiany lotu, na okres zwykle rozciągający się do czasu odlotu następnego lotu łączącego i w wyjątkowych przypadkach obejmujący nocleg;v)»podróż« oznacza lot lub loty łączące zapewniające pasażerowi transport z pierwszego miejsca odlotu do ostatecznego miejsca docelowego pasażera zgodnie z jedną umową transportu lotniczego, przy czym lot do miejsca docelowego i lot powrotny są odrębnymi podróżami;w)»czas odlotu« oznacza moment, w którym statek powietrzny opuszcza stanowisko odlotu, zostając wypchniętym albo poruszając się na własnych silnikach (czas odblokowania);x)»czas przylotu« oznacza moment, w którym statek powietrzny osiąga stanowisko przylotu i uruchomione zostają hamulce postojowe (czas zablokowania);y)»przestój na płycie« oznacza okres powyżej 30 minut, w którym statek powietrzny pozostaje na ziemi, między zamknięciem drzwi statku powietrznego a czasem startu statku powietrznego, przy odlocie, lub okres powyżej 30 minut między lądowaniem statku powietrznego a otwarciem drzwi statku powietrznego, przy przylocie;z)»noc« oznacza okres między północą a 06:00;za)»dziecko« oznacza osobę w wieku poniżej 14 lat w dniu rozpoczęcia lotu lub pierwszego lotu łączącego w ramach umowy transportu lotniczego;zaa) „dziecko podróżujące bez opiekuna” oznacza dziecko podróżujące bez dorosłego opiekuna, przy czym przewoźnik lotniczy wziął na siebie odpowiedzialność za opiekę nad nim zgodnie ze swoim opublikowanym regulaminem; [Popr. 69]zb)»niemowlę« oznacza osobę w wieku poniżej dwóch lat w dniu rozpoczęcia lotu lub pierwszego lotu łączącego w ramach umowy transportu lotniczego;zc)»trwały nośnik« oznacza każde urządzenie umożliwiające pasażerowi przechowywanie informacji w sposób, który daje mu do nich dostęp w przyszłości przez okres odpowiedni do celów, jakim te informacje służą, i który pozwala na zwielokrotnianie przechowywanych informacji w niezmienionej postaci;zd)»format spełniający wymogi dostępności« oznacza format, który daje osobie z niepełnosprawnościami lub osobie o ograniczonej możliwości poruszania się dostęp do wszelkich istotnych informacji, w tym poprzez umożliwienie takiej osobie dostępu tak łatwego i wygodnego jak ten, z którego korzysta osoba bez upośledzenia lub niepełnosprawności, i który spełnia wymogi dostępności określone zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem, w szczególności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882*;ze)»zakłócenie« oznacza odmowę przyjęcia na pokład, odwołanie, opóźnienie odlotu, opóźnienie przylotu lub przestój na płycie;zf)»pierwsze miejsce odlotu« oznacza miejsce odlotu w przypadku lotu lub pierwszego lotu łączącego będącego częścią podróży.zfa) „przedmiot osobisty” oznacza sztukę nieodprawionego bagażu, spełniającą wymogi ochrony i bezpieczeństwa, o maksymalnych wymiarach 40x30x15 cm albo mieszczącą się pod siedzeniem przed siedzeniem, na którym siedzi pasażer; [Popr. 70]zfb) »bagaż podręczny« oznacza sztukę nieodprawionego bagażu niebędącą przedmiotem osobistym i spełniającą wymogi ochrony i bezpieczeństwa. [Popr. 71]

_________________

* Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (Dz.U. L 151, z 7.6.2019, s. 70, http://data.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj).’

‘Artykuł 3

Zakres zastosowania

1.Niniejsze rozporządzenie stosuje się:a)do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty;b)do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się w państwie trzecim i lądujących na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty, chyba że otrzymali oni równoważne korzyści lub odszkodowanie oraz udzielono im opieki w tym państwie trzecim, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy obsługujący dany lot jest unijnym przewoźnikiem lotniczym.”; [Popr. 72]

2.Ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że pasażerowie:a)mają bilet na dany lot; lubb)bez względu na przyczynę zostali przez przewoźnika lotniczego lub pośrednika przeniesieni z lotu, na który mieli bilet, na inny lot.

3. Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do pasażerów podróżujących bezpłatnie lub na podstawie taryfy zniżkowej, która nie jest bezpośrednio lub pośrednio dostępna powszechnie. Niniejsze rozporządzenie stosuje się jednak do pasażerów posiadających bilety wydane przez przewoźnika lotniczego lub pośrednika w ramach programu lojalnościowego lub innego programu komercyjnego. [Popr. 73]

4.Bez uszczerbku dla art. 8 ust. 2 lit. d) niniejsze rozporządzenie stosuje się tylko do pasażerów przewożonych statkiem powietrznym sklasyfikowanym jako stałopłat o napędzie silnikowym.

5.O ile nie określono inaczej, obsługujący przewoźnik lotniczy jest odpowiedzialny za wypełnianie obowiązków na podstawie niniejszego rozporządzenia.

6.Bez uszczerbku dla art. 12 niniejszego rozporządzenia niniejsze rozporządzenie stosuje się również do pasażerów przewożonych lotem objętym umową o udział w imprezie turystycznej zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 dyrektywy (UE) 2015/2302, chyba że ta umowa o udział w imprezie turystycznej zostanie rozwiązana lub na jej wykonanie wpływ będą miały okoliczności inne niż zakłócenie tego lotu.

7. Art. 7 niniejszego rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli zakłócenie następuje podczas lotu łączącego, który rozpoczyna się i kończy w porcie lotniczym na Grenlandii. [Popr. 74]

8. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla stanowiska prawnego Królestwa Hiszpanii w odniesieniu do terytorium Gibraltaru, a także w odniesieniu do przesmyku i wybudowanego na nim portu lotniczego. [Popr. 75]

Niniejsze rozporządzenie stosuje się do portu lotniczego na Gibraltarze, w przypadku gdy po rozstrzygnięciu sporu ze Zjednoczonym Królestwem Królestwo Hiszpanii będzie w stanie sprawować skuteczną kontrolę nad tym portem lotniczym oraz zapewnić stosowanie niniejszego rozporządzenia do tego portu lotniczego. Królestwo Hiszpanii powiadomi Komisję o spełnieniu tych warunków, a Komisja opublikuje powiadomienie o rozstrzygnięciu sporu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do tego portu lotniczego od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu publikacji tego powiadomienia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.;” [Popr. 76]

‘Artykuł 4

Odmowa przyjęcia na pokład

1.Niniejszy artykuł stosuje się do pasażerów, którzy stawiają się w celu wejścia na pokład przy punkcie przyjęć pasażerów, po dokonaniu przez nich odprawy on-line lub odprawy w porcie lotniczym, zgodnie z ustaleniami i w czasie określonym z wyprzedzeniem i na piśmie (w tym za pomocą środków elektronicznych) przez obsługującego przewoźnika lotniczego lub pośrednika lub, jeżeli nie wskazano czasu wejścia na pokład, nie później niż 45 minut przed czasem odlotu wskazanym na bilecie pasażera. Niniejszy artykuł stosuje się również do pasażerów, którzy nie stawiają się do wejścia na pokład, gdy zostali uprzednio poinformowani o odmowie przyjęcia na pokład wbrew ich woli.

2.W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać odmowę przyjęcia na pokład, natychmiast informuje o tym zainteresowanych pasażerów. Obsługujący przewoźnik lotniczy przedstawia jednocześnie zainteresowanym pasażerom ich szczególne prawa na podstawie niniejszego rozporządzenia mające zastosowanie w danym przypadku, w szczególności w odniesieniu do prawa do zwrotu należności lub, do zmiany planu podróży na podstawie art. 8i do odszkodowania oraz w odniesieniu do prawa do pomocy na podstawie art. 9niniejszego rozporządzenia. [Popr. 77]

Obsługujący przewoźnik lotniczy wzywa do zgłoszenia się ochotników, na warunkach uzgodnionych między każdym ochotnikiem a obsługującym przewoźnikiem lotniczym. ToPrzewoźnik lotniczy informuje ochotników o przysługujących im prawach zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Uzgodnienie z każdym ochotnikiem dotyczące korzyści zastępuje prawo ochotnika do odszkodowania określone w art. 7 ust. 1 tylko wówczas, gdy ochotnik wyraźnie je zatwierdzi za pomocą podpisanego dokumentu lub jakiegokolwiek środka cyfrowego na trwałym nośniku. W przypadku braku takiego zatwierdzenia ochotnik otrzymuje niezwłocznie zgodnie z art. 7 ust. 1, bez zbędnej zwłoki i nie później niż w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od odmowy przyjęcia na pokład, odszkodowanie od obsługującego przewoźnika lotniczego odmawiającego przyjęcia na pokład. [Popr. 78]

3.Jeżeli liczba zgłaszających się ochotników jest niewystarczająca do tego, aby umożliwić wejście na pokład pozostałym pasażerom posiadającym bilety, obsługujący przewoźnik lotniczy może, wbrew woli pasażerów, odmówić przyjęcia ich na pokład, z wyjątkiem pasażerów, o których mowa w art. 11.

4.Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia na pokład natychmiast przekazuje zainteresowanym pasażerom informacje dotyczące rozpatrywania skarg na podstawie art. 15a i 16a.

Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia na pokład bez zbędnej zwłoki oferuje zainteresowanym pasażerom, w jasny sposób, wybór między zwrotem należności a zmianą planu podróży zgodnie z art. 8. Na zasadzie odstępstwa od art. 8 ust. 1 lit. a), w przypadku gdy pasażerowie, którym odmówiono przyjęcia na pokład, są uprawnieni do zwrotu należności, przyznaje się go bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od odmowy przyjęcia na pokładniezwłocznie. [Popr. 79]

Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia na pokład oferuje zainteresowanym pasażerom pomoc zgodnie z art. 9. Na zasadzie odstępstwa od art. 9 ust. 1 lit. a) napoje i przekąski oferowane są natychmiast.

Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia pasażerów na pokład wbrew ich woli wypłaca niezwłocznie zainteresowanym pasażerom odszkodowanie zgodnie z art. 7 ust. 1, bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od odmowy przyjęcia na pokład. [Popr. 80]

5. Ust. 3 i 4 stosuje się również do lotów powrotnych, w przypadku których pasażerowi odmówiono przyjęcia na pokład na tej podstawie, że nie odbył on lotu do miejsca docelowego w ramach tej samej umowy transportu lotniczego. [Popr. 81]

5a. Nie można odmówić pasażerowi przyjęcia na pokład w celu odbycia podróży powrotnej, w tym składającej się z wielu lotów, ze względu na fakt, że pasażer nie odbył lotu do miejsca docelowego objętego biletem powrotnym lub nie uiścił dodatkowej opłaty na ten cel. W przypadku odmowy przyjęcia pasażerów na pokład z takich względów wbrew ich woli zastosowanie ma niniejszy artykuł. Ponadto obsługujący przewoźnik lotniczy niezwłocznie wypłaca odnośnym pasażerom odszkodowanie zgodnie z art. 7 i udziela im pomocy zgodnie z art. 8 i 9. [Popr. 82]

6. W przypadku gdy pasażer lub pośrednik zwracają się o skorygowanie błędu pisowni nazwiska lub imienia jednego pasażera lub większej liczby pasażerów, lub w przypadku zmiany administracyjnej tych nazwisk lub imion, obsługujący przewoźnik lotniczy dokonuje odpowiedniej korekty lub zmiany co najmniej raz do 48 godzin przed odlotem bez obciążania pasażera lub pośrednika jakimikolwiek dodatkowymi opłatami.;” [Popr. 83]

‘Artykuł 5

Odwołanie

1.W przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy odwołanego lotu natychmiast informuje o tym zainteresowanych pasażerów. Obsługujący przewoźnik lotniczy przedstawia jednocześnie zainteresowanym pasażerom ich szczególne prawa na podstawie niniejszego rozporządzenia mające zastosowanie w danym przypadku, w szczególności w odniesieniu do zwrotu należności lub zmiany planu podróży na podstawie art. 8 oraz w odniesieniu do pomocy na podstawie art. 9, a także informacje na temat procedury ubiegania się o odszkodowanie określonej w art. 7 oraz na temat rozpatrywania skarg na podstawie art. 15a i 16a.

Obsługujący przewoźnik lotniczy bez zbędnej zwłoki podaje zainteresowanym pasażerom powodyinformuje zainteresowanych pasażerów drogą elektroniczną o powodach odwołania. Pasażerowie są uprawnieni, na wniosek, do otrzymania powodów odwołania na piśmie. Obsługujący przewoźnik lotniczy przekazuje takie, gdy tylko informacje w jasny sposób w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od złożenia wnioskute są dostępne, a w każdym razie nie później niż 30 minut po planowym czasie odlotu. [Popr. 84]

2.Obsługujący przewoźnik lotniczy odwołanego lotu bez zbędnej zwłoki oferuje zainteresowanym pasażerom, w jasny sposób, wybór między zwrotem należności a zmianą planu podróży zgodnie z art. 8.

3.Obsługujący przewoźnik lotniczy oferuje zainteresowanym pasażerom pomoc zgodnie z art. 9.

4.Pasażerowie mają prawo do otrzymania odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego obsługującego odwołany lot zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3, w przypadku gdy zdecydują się na zwrot należności zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a) lub zmianę planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c), lubi/lub gdy dotrą do ostatecznego miejsca docelowego z opóźnieniem przylotu przekraczającym progi określonepróg określony w art. 7 ust. 2 po wybraniu zmiany planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b). W tym celu przewoźnik lotniczy systematycznie dostarcza pasażerom wstępnie wypełnione formularze w formacie spełniającym wymogi dostępności i na trwałym nośniku zgodnie z art. 16aa rozporządzenia [2023/0437(COD)] w sprawie egzekwowania praw pasażerów w Unii. Przewoźnik lotniczy udziela odpowiedzi w terminie określonym w art. 7 ust. 5. [Popr. 85]

5.Obsługujący przewoźnik lotniczy nie ma obowiązku wypłaty odszkodowania zgodnie z art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności oraz że odwołania nie można było uniknąć nawet w przypadku zastosowania przez przewoźnika lotniczego wszystkich racjonalnych środków. Na takie nadzwyczajne okoliczności można powołać się wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczą one danego lotu lub co najmniej jednego z trzech poprzednich lotów w rotacji, która według planu ma być wykonywanalotu poprzedzającego wykonywanego przez ten sam statek powietrzny, oraz pod warunkiem że istnieje bezpośredni związek przyczynowy między wystąpieniem tej okoliczności a odwołaniem lotu. Ciężar dowodu istnienia tego bezpośredniego związku przyczynowego spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym. Jeżeli dowód zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności nie został przedstawiony przez przewoźnika lotniczego na piśmie, przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 7. [Popr. 86]

6.Prawo do otrzymania pomocy na podstawie ust. 3 i odszkodowania na podstawie ust. 4 nie ma zastosowania, jeżeli pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu co najmniej 14 dni kalendarzowych przed datą odlotu wskazaną na bilecie pasażera. Ciężar dowodu dotyczący tego, czy i kiedy pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym.;

6a. Odwołanie lotu z powodu niewypłacalności, bankructwa, zawieszenia lub zakończenia działalności przewoźnika lotniczego uprawnia unieruchomionych pasażerów do otrzymania zwrotu należności, biletu powrotnego lub zmiany planu podróży, jak również do otrzymania opieki, zgodnie z art. 8 i 9 niniejszego rozporządzenia. Również pasażerom, którzy jeszcze nie rozpoczęli podróży, przysługuje zwrot należności. Przewoźnicy lotniczy wykazują, że podjęli wszystkie konieczne środki, takie jak wybór ubezpieczenia lub stworzenie funduszu gwarancyjnego, w celu zapewnienia unieruchomionym pasażerom w stosownych przypadkach opieki, zwrotu należności lub zmiany planu podróży. Wszyscy odnośni pasażerowie mają prawo do skorzystania z wyżej wymienionych zabezpieczeń bez względu na miejsce zamieszkania, miejsce odlotu lub miejsce sprzedaży biletu.” [Popr. 87]

‘Artykuł 6

Opóźnienie

1.W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy spodziewa się opóźnienia lotu, informuje o tym zainteresowanych pasażerów natychmiast, gdy jest to możliwe, a najpóźniej do czasu odlotu wskazanego na bilecie pasażera. W miarę możliwości pasażerowie otrzymują regularnie aktualne informacje w czasie rzeczywistym. Obsługujący przewoźnik lotniczy przedstawia jednocześnie zainteresowanym pasażerom ich szczególne prawa na podstawie niniejszego rozporządzenia mające zastosowanie w danym przypadku, w szczególności w odniesieniu do pomocy na podstawie art. 9, informacje na temat procedury ubiegania się o odszkodowanie określonej w art. 7 oraz na temat rozpatrywania skarg na podstawie art. 15a i 16a.

Obsługujący przewoźnik lotniczy bez zbędnej zwłoki, gdy tylko informacje te są dostępne, a w każdym razie nie później niż 30 minut po planowym czasie odlotu, podaje zainteresowanym pasażerom powody opóźnienia lotu. Pasażerowie są uprawnieni, na wniosek, do otrzymania na piśmie powodów opóźnienia przylotu. Obsługujący przewoźnik lotniczy opóźnionego lotu przekazuje takie informacje w jasny sposóbprzesyła pasażerom w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od złożenia wniosku48 godzin od zakłócenia podróży wstępnie wypełniony wspólny formularz do celów zwrotu należności i odszkodowania zgodnie z art. 6c. [Popr. 88]

2.Obsługujący przewoźnik lotniczy oferuje zainteresowanym pasażerom pomoc zgodnie z art. 9.

3.W przypadku gdy opóźnienie osiąga progi określonepróg określony w art. 7 ust. 2, licząc od czasu odlotu wskazanego na bilecie pasażera, obsługujący przewoźnik lotniczy, bez zbędnej zwłoki, oferuje zainteresowanym pasażerom wybór między zwrotem należności a zmianą planu podróży zgodnie z art. 8. [Popr. 89]

3a. Pasażerowie mają prawo do odszkodowania od przewoźnika wykonującego lot zgodnie z art. 7, jeżeli odlot następuje nie wcześniej niż godzinę przed planowaną godziną odlotu, a dotarcie do miejsca docelowego następuje z opóźnieniem wynoszącym co najmniej 2 godziny po planowanej godzinie przylotu, pod warunkiem że łączny czas stracony przez pasażera przed odlotem i w wyniku opóźnienia po przylocie jest równy progowi określonemu w art. 7 ust. 2 lub przekracza ten próg. [Popr. 90]

4.Pasażerowie mają prawo do otrzymania, na wniosek, odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego obsługującego opóźniony lot zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3, gdy dotrą do ostatecznego miejsca docelowego z opóźnieniem przekraczającym progi określonepróg określony w art. 7 ust. 2. W tym celu obsługujący przewoźnik lotniczy systematycznie dostarcza pasażerom, w ciągu 48 godzin od opóźnienia, wstępnie wypełniony formularz zgodnie z art. 16aa rozporządzenia [2023/0437(COD)] w sprawie egzekwowania praw pasażerów w Unii]. [Popr. 91]

Pasażerowie mają prawo do otrzymania, na wniosek, odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego obsługującego opóźniony lot zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3, w przypadku gdy zdecydują się na zwrot należności zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a) lub zmianę planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c), lub gdy dotrą do ostatecznego miejsca docelowego z opóźnieniem przylotu przekraczającym progi określonepróg określony w art. 7 ust. 2 po wybraniu zmiany planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b). [Popr. 92]

5.Niniejszy artykuł stosuje się również, jeżeli czas odlotu wskazany na bilecie pasażera został przesunięty przez obsługującego przewoźnika lotniczego.

Prawo do otrzymania pomocy na podstawie ust. 2 i odszkodowania na podstawie ust. 4 nie ma zastosowania, jeżeli pasażer został poinformowany o takiej zmianie co najmniej 14 dni kalendarzowych przed czasem odlotu wskazanym na bilecie pasażera. Ciężar dowodu dotyczący tego, czy i kiedy pasażer został poinformowany o zmianie czasu odlotu, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym.

6.Obsługujący przewoźnik lotniczy nie ma obowiązku wypłaty odszkodowania zgodnie z art. 7, jeżeli może dowieść, że opóźnienie przylotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności oraz że opóźnienia nie można było uniknąć nawet w przypadku zastosowania przez przewoźnika lotniczego wszystkich racjonalnych środków. Na takie nadzwyczajne okoliczności można powołać się wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczą one danego lotu lub co najmniej jednego z trzech poprzednich lotów w rotacji, która według planu ma być wykonywanalotu poprzedzającego wykonywanego przez ten sam statek powietrzny, oraz pod warunkiem że istnieje bezpośredni związek przyczynowy między wystąpieniem tej okoliczności a opóźnieniem odlotu kolejnego lotu. Ciężar dowodu istnienia tego bezpośredniego związku przyczynowego spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym.; Jeżeli dowód zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności nie został przedstawiony przez przewoźnika lotniczego na piśmie, przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 7. Powyższe nie zwalnia przewoźników lotniczych z obowiązku udzielenia pomocy pasażerom, określonego w art. 9.” [Popr. 93]

‘Artykuł 6a

Przestój na płycie

1.W przypadku przestoju na płycie obsługujący przewoźnik lotniczy w miarę możliwości regularnie przekazuje pasażerom aktualne informacje w czasie rzeczywistym.

2.Z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących bezpieczeństwa lub ochrony, w przypadku przestoju na płycie, obsługujący przewoźnik lotniczy zapewnia odpowiednie ogrzewanie lub chłodzenie kabiny pasażerskiej, bezpłatny dostęp do toalet na pokładzie oraz zapewnia, aby pasażerowie, o których mowa w art. 11 otrzymywali niezbędną opiekę. Obsługujący przewoźnik lotniczy zapewnia bezpłatnie wodę pitną na pokładzie, chyba że wydłużyłoby to przestój na płycie lub nie dałoby się pogodzić tego z wymogami w zakresie bezpieczeństwa lotniczego lub ochrony lotnictwa.

3.W przypadku gdy przestój na płycie osiąga długość trzechdwóch godzin w porcie lotniczym obsługującym komercyjny ruch pasażerski, znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty, statek powietrzny powraca do punktu przyjęć pasażerów na pokład lub do innego odpowiedniego miejsca, w którym możliwe będzie opuszczenie pokładu przez pasażerów. Po upływie tego okresu przestój na płycie może zostać przedłużony tylko wówczas, gdy istnieją powody związane z bezpieczeństwem, imigracją, kontrolą ruchu lotniczego lub ochroną, w związku z którymi statek powietrzny nie może opuścić swojego stanowiska na płycie. [Popr. 94]

4.Pasażerowie, którzy opuścili pokład zgodnie z ust. 3, są uprawnieni do korzystania z praw przewidzianych w art. 6oraz, w stosownych przypadkach, w art. 11, z uwzględnieniem przestoju na płycie i czasu odlotu wskazanego na bilecie pasażera.

Artykuł 6b

Utrata lotu łączącego podczas podróży wykonywanych na podstawie jednej umowy transportu lotniczego

1.W przypadku gdy pasażer utraci lot łączący podczas podróży wskutek zakłócenia podczas poprzedzającego lotu, obsługujący przewoźnik lotniczy poprzedzającego lotu jest odpowiedzialny za zapewnienie pasażerowi zmiany planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b) i pomocy zgodnie z art. 9.

2.W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy nie może zmienić planu podróży pasażera w okresie określonym w art. 7 ust. 2 lit. a) i b), licząc od wskazanego na bilecie pasażera czasu odlotu utraconego lotu łączącego, obsługujący przewoźnik lotniczy, bez zbędnej zwłoki, oferuje zainteresowanym pasażerom, w jasny sposób, wybór między zwrotem należności a zmianą planu podróży zgodnie z art. 8.

3.Pasażerowie mają również prawo do otrzymania, na wniosek, odszkodowania od przewoźnika lotniczego obsługującego zakłócony lot zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3w3 w przypadku dotarcia do ich ostatecznego miejsca docelowego z opóźnieniem przylotu przekraczającym progi określonepróg określony w art. 7 ust. 2. [Popr. 95]

Pasażerowie mają prawo do otrzymania, na wniosek, odszkodowania od przewoźnika lotniczego obsługującego zakłócony lot zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3, w przypadku gdy zdecydują się na zwrot należności zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a) lub zmianę planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c), lub gdy dotrą do ostatecznego miejsca docelowego z opóźnieniem przylotu przekraczającym progi określonepróg określony w art. 7 ust. 2 po wybraniu zmiany planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. b). [Popr. 96]

Jeżeli zastosowanie ma ust. 2 i 3 niniejszego artykułu, obsługujący przewoźnik lotniczy systematycznie dostarcza pasażerom, w ciągu 48 godzin od utraconego lotu łączącego, wstępnie wypełniony formularz zgodnie z art. 16aa rozporządzenia [2023/0437(COD)] w sprawie egzekwowania praw pasażerów w Unii]. [Popr. 97]

4. W przypadku gdy pasażer planuje i odbywa międzylądowanie, za ostateczne miejsce docelowe pasażera uznaje się port lotniczy, w którym odbywa się międzylądowanie.; [Popr. 98]

Artykuł 6c

Nadzwyczajne okoliczności

1. Za nadzwyczajne okoliczności uznaje się zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub źródło nie wpisują się w ramy zwykłego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza jego faktyczną kontrolą. Do celów niniejszego rozporządzenia nadzwyczajne okoliczności są ograniczone do okoliczności określonych w załączniku.

2. Jeżeli pasażer ma prawo do odszkodowania od przewoźnika lotniczego zgodnie z art. 4, 5 i 6, przewoźnik lotniczy przesyła pasażerowi w formie pisemnej w ciągu 48 godzin informacje o zaistnieniu lub braku nadzwyczajnych okoliczności oraz zapewnia dostęp do wstępnie wypełnionego wspólnego formularza zgodnie z [art. 16aa rozporządzenia [2023/...] w sprawie egzekwowania praw pasażerów w Unii].

3. Jeżeli dojdzie do nadzwyczajnego zdarzenia, które pozostaje poza kontrolą co najmniej jednego państwa członkowskiego, ma znaczny wpływ na podróże lotnicze i poważne negatywne konsekwencje dla sektora lotnictwa oraz nie jest objęte załącznikiem do niniejszego rozporządzenia, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktu delegowanego zgodnie z art. 16h w celu zmiany wyczerpującego wykazu określonego w tym załączniku przez dodanie odpowiedniej nadzwyczajnej okoliczności, pod warunkiem że jest to absolutnie niezbędne do zareagowania na takie nadzwyczajne zdarzenie.” [Popr. 99]

‘Artykuł 7

Prawo do odszkodowania

1.W przypadku zakłócenia stosuje się, na warunkach określonych w art. 4, 5, 6 lub 6a i w niniejszym artykule, następujące kwoty odszkodowania:a)300 EUR w przypadku wszystkich podróży wewnątrzunijnych o długości nie większej niż 35001 500 km; [Popr. 100]b)500400 EUR w przypadku wszystkich podróży o długości powyżej 3500 km.od 1 500 km do 3 500 km; [Popr. 101]ba) 600 EUR w przypadku wszystkich podróży o długości powyżej 3 500 km; [Popr. 102]

Na zasadzie odstępstwa od lit. a), w przypadku podróży między regionami najbardziej oddalonymi a innym terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty, kwoty odszkodowania ustala się na podstawie faktycznej długości trasy podróży. [Popr. 103]

1a. Co trzy lata Komisja przyjmuje akt delegowany automatycznie dostosowujący kwoty odszkodowania, o których mowa w niniejszym ustępie, do łącznej ogólnej stopy inflacji z trzech poprzednich lat na podstawie europejskiego wskaźnika cen konsumpcyjnych publikowanego przez Eurostat zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/792* [Popr. 104]

2.W przypadku opóźnienia przylotu po zmianie planu podróży w następstwie odwołania na podstawie art. 5, opóźnienia przylotu na podstawie art. 6 lub opóźnienia przylotu po utracie lotu łączącego na podstawie art. 6b prawo do odszkodowania przysługuje w przypadku opóźnień przylotu większych niż:, lub straty czasu na podstawie art. 6 ust. 3a, wynoszących co najmniej trzy godziny, niezależnie od długości podróży. [Popr. 105]a) cztery godziny w przypadku wszystkich podróży wewnątrzunijnych o długości nie większej niż 3500 km; [Popr. 106]b) sześć godzin w przypadku podróży o długości powyżej 3500 km. [Popr. 107]

3.Podczas określania odległości do celów niniejszego rozporządzenia podstawą obliczeń jest odległość między pierwszym miejscem odlotu a ostatecznym miejscem docelowym. W przypadku lotu łączącego uwzględnia się jedynie początkowe miejsce odlotu i port lotniczy ostatecznego miejsca docelowego. Odległości te mierzy się metodą trasy po ortodromie.

4.W przypadku gdy pasażerowie zdecydowali się na kontynuację podróży na podstawie art. 8 ust. 1 lit. a), b) lub c) b), a w trakcie zmiany planu podróży doszło do kolejnego zakłócenia, prawo pasażera do odszkodowania może powstać tylko raz podczas podróżyprzysługuje w trakcie przekierowania do pierwszego miejsca odlotu lub do ostatecznego miejsca docelowego. [Popr. 108]

4a. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się elektronicznym przelewem bankowym na rachunek wskazany przez pasażera składającego wniosek. Przewoźnik lotniczy i pasażer składający wniosek mogą uzgodnić na trwałym nośniku, że odszkodowanie zostanie wypłacone wyłącznie kartą kredytową lub gotówką. [Popr. 109]

4b. Ciężar dowodu na potrzeby ustalenia, kiedy i jak pasażer zaakceptował porozumienie dotyczące formy płatności odszkodowania określone w ust. 4a niniejszego artykułu, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym. [Popr. 110]

5.Wniosek o odszkodowanie na podstawie niniejszego artykułu składa pasażer przy użyciu wstępnie wypełnionego wspólnego formularza przesłanego przez obsługującego przewoźnika lotniczego w terminie sześciu miesięcy od faktycznej daty odlotu wskazanej na bilecie pasażerajednego roku od dnia, w którym lot został wykonany lub miał zostać wykonany. W terminie 14 dni kalendarzowychsiedmiu dni roboczych od złożenia wniosku obsługujący przewoźnik lotniczy wypłaca odszkodowanie albo przekazuje pasażerowi uzasadnienie niewypłacenia odszkodowania zgodnie z art. 5 ust. 5 lub art. 6 ust. 6 i art. 6c, w tym, w stosownych przypadkach, jasne i uzasadnione wyjaśnienie dotyczące nadzwyczajnych okoliczności. W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym uruchomi plan reagowania awaryjnego, termin ten może zostać przedłużony do 30 dni kalendarzowych. [Popr. 111]

W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy nie wypłaci żądanego odszkodowania, pasażer może złożyć skargę zgodnie z art. 16a.

6. Odszkodowanie wypłaca się w gotówce lub, jeżeli pasażer wyraził na to zgodę w podpisanym dokumencie lub jakimkolwiek środku cyfrowym na trwałym nośniku, w inny sposób.; [Popr. 112]

_____________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/792 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie zharmonizowanych wskaźników cen konsumpcyjnych oraz wskaźnika cen nieruchomości mieszkalnych i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 2494/95 (Dz.U. L 135 z 24.5.2016, s. 11).”

‘Artykuł 8

Prawo do zwrotu należności lub zmiany planu podróży

1.W przypadku zakłócenia pasażerom oferuje się bezpłatnie, na warunkachprzewoźnik wykonujący lot, bez dodatkowych warunków i na zasadach określonych w art. 4, 5, 6, lub 6b ioraz w niniejszym artykule, wybór spośród następujących wariantówoferuje pasażerom do wyboru jedną z poniższych opcji, które są zapewniane bezpłatnie: [Popr. 113]a)automatyczny zwrot należności – po wypełnieniu wstępnie wypełnionego wspólnego formularza w ciągu 14 dni kalendarzowych od daty odlotusiedmiu dni roboczych od wniosku pasażera dotyczącego zakłóconego lotu wskazanejwskazanego na bilecie pasażera, w gotówce lub, jeżeli pasażer wyraził na to zgodę w podpisanym dokumencie lub jakimkolwiek innym środku cyfrowym na trwałym nośniku, w inny sposóbwyłącznie elektronicznym przelewem bankowym, w formie zwrotu na kartę kredytową lub przekazem bankowym na konto wskazane przez uprawnionego pasażera – pełnego kosztu biletów, za nieodbytą część lub nieodbyte części podróży oraz za już odbytą część lub już odbyte części podróży, jeżeli lot nie służy już żadnemu celowi związanemu z pierwotnymi planami podróży pasażera, wraz, w stosownych przypadkach, z lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie po czasie odlotu wskazanym na bilecie pasażera lub, w porozumieniu z pasażerem, przed tym czasem; [Popr. 114]b)kontynuacja podróży pasażera poprzez zmianę planu podróży do jego ostatecznego miejsca docelowego na podróż w najwcześniejszym możliwym terminie na porównywalnych warunkach transportu po czasie odlotu wskazanym na bilecie pasażera lub, w porozumieniu z pasażerem, przed tym czasem; lubc)zmiana planu podróży do ostatecznego miejsca docelowego na podróż na porównywalnych warunkach transportu w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, zależnie od dostępności wolnych miejsc. [Popr. 116]

Przewoźnik wykonujący lot przekazuje pasażerom informacje, o których mowa w niniejszym artykule, w sposób jasny i jednoznaczny za pomocą środków elektronicznych, a na żądanie pasażera również w inny sposób, na przykład w formie papierowej. [Popr. 117]

W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym uruchomi plan reagowania awaryjnego zgodnie z art. 10a, termin, o którym mowa w lit. a) niniejszego ustępu, może zostać przedłużony do 30 dni kalendarzowych. [Popr. 118]]

2.Aby pasażer mógł dotrzeć w najwcześniejszym możliwym terminie do swojego miejsca docelowego określonego na podstawie ust. 1 w najwcześniejszym możliwym terminie i przy całkowitym czasie podróży jak najbardziej zbliżonym do planowanego całkowitego czasu podróży pierwotnego lotu, obsługujący przewoźnik lotniczy, z zastrzeżeniem dostępności alternatywnych wariantów oraz pod warunkiem ich zgodności z porównywalnymi warunkami transportu określonymi w umowie transportu lotniczego, oferuje pasażerowi co najmniej jeden z tych alternatywnych wariantów, aby pasażer je rozważył i wydał zgodę w podpisanym dokumencie lub jakimkolwiek innym środku cyfrowym na trwałym nośniku: [Popr. 119]a)lot lub loty łączące na tej samej trasie co trasa określona w umowie transportu lotniczego;b)inna trasa, w tym do lub z alternatywnych portów lotniczych w porównaniu z między tymi samymi portami lotniczymi wskazanymi odlotu i przylotu co wskazane w umowie transportu lotniczego; w takim przypadku obsługujący przewoźnik lotniczy ponosi koszty transferu pasażera z portu lotniczego wskazanego w umowie transportu lotniczego do alternatywnego portu lotniczego lub do portu lotniczego określonego w umowie transportu lotniczego z alternatywnego portu lotniczego; [Popr. 120]ba) inna trasa do lub z alternatywnych portów lotniczych w porównaniu z portami lotniczymi wskazanymi w umowie transportu lotniczego; w takim przypadku obsługujący przewoźnik lotniczy ponosi koszty transferu pasażera między portem lotniczym wskazanym w umowie transportu lotniczego a alternatywnym portem lotniczym; [Popr. 121]c)skorzystanie z usług świadczonych przez innego przewoźnika lotniczego; lubd)w stosownych przypadkach z uwzględnieniem odległości do przebycia, skorzystanie z innego środka transportu.

W przypadku zmiany planu podróży z wykorzystaniem innego rodzaju transportu lub innego przewoźnika lotniczego, obsługujący przewoźnik lotniczy pozostaje odpowiedzialny za informacje, pomoc i zmianę planu podróży wyłącznie do czasu odlotu lub odjazdu tego środka transportu. Obsługujący przewoźnik lotniczy pozostaje odpowiedzialny za odszkodowanie za opóźnienie dotarcia do ostatecznego miejsca docelowego zgodnie z art. 7. Przewoźnik obsługujący usługę zmiany planu podróży jest odpowiedzialny za wszystkie inne prawa związane z tą usługą zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii dotyczącym praw pasażerów w odniesieniu do tego rodzaju transportu. [Popr. 122]

3.W przypadku gdy pasażer poinformował obsługującego przewoźnika lotniczego o swoim wyborze kontynuowania podróży zgodnie z ust. 1 lit. b) i ust. 4 oraz jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy nie zaproponował zmiany planu podróży na porównywalnych warunkach transportu w ciągu trzech godzin, pasażer może dokonać samodzielnej zmiany planu podróży zgodnie z ust. 2. Jeżeli pasażer zdecyduje się dokonać samodzielnej zmiany planu podróży, informuje o tym obsługującego przewoźnika lotniczego. Pasażer ma prawo do odmowy wariantów zmiany planu podróży, jeżeli te warianty nie zapewniają porównywalnych warunków transportu, i w takim przypadku zachowuje swoje prawa do pomocy określone w art. 9 podczas oczekiwania na zmianę planu podróży. [Popr. 123]

W przypadku odwołania akapit pierwszy stosuje się od czasu odlotu wskazanego na bilecie pasażera.

W przypadku dokonania samodzielnej zmiany podróży pasażerowie ograniczają wydatki do tych, które są konieczne, racjonalne i odpowiednie. Obsługujący przewoźnik lotniczy zwraca, w terminie 14 dni kalendarzowychsiedmiu dni roboczych od złożenia wniosku, wydatki nieprzekraczające 400 % całkowitego kosztu biletu lub biletów poniesione przez pasażera. W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym uruchomi plan reagowania awaryjnego, termin ten może zostać przedłużony do 30 dni kalendarzowych. [Popr. 124]

4.Pasażer może dokonać wyboru między zwrotem należności zgodnie z ust. 1 lit. a) lub zmianą planu podróży w późniejszym terminie zgodnie z ust. 1 lit. c), aż do momentu, w którym pasażer zaakceptuje zmianę planu podróży w najwcześniejszym możliwym terminie oferowanym przez obsługującego przewoźnika lotniczego zgodnie z ust. 1 lit. b), lub do momentu, w którym pasażer podejmie decyzję o samodzielnej zmianie planu podróży zgodnie z ust. 3.

Pasażer informuje obsługującego przewoźnika lotniczego o swoim wyborze.;

4a. Przewoźnik wykonujący lot przekazuje pasażerom informacje, o których mowa w niniejszym artykule, w sposób jasny i jednoznaczny za pomocą środków elektronicznych, a na żądanie pasażera również w inny sposób, na przykład w formie papierowej. Ciężar dowodu dotyczący wyboru dokonanego przez pasażera spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym. W tym celu obsługujący przewoźnik lotniczy zapewnia również, aby wybór dokonany przez pasażera na podstawie niniejszego artykułu został potwierdzony podpisanym dokumentem lub wszelkimi środkami cyfrowymi na trwałym nośniku.” [Popr. 125]

‘Artykuł 9

Prawo do pomocy

1.W przypadku zakłócenia oraz z zastrzeżeniem warunków, o których mowa w art. 4, 5, 6, 6a i 6b i w niniejszym artykule oraz gdy czas oczekiwania na lot lub alternatywny transport jest przedłużony o co najmniej dwie godziny,odwołania do niniejszego artykułu pasażerom oferuje się bezpłatnie: [Popr. 126]a)napoje i przekąski co dwie godziny czasu oczekiwania;b)posiłek po trzech godzinach, a następnie co pięć godzin czasu oczekiwania, przy czym maksymalnie trzy posiłki dziennie;c)wiadomości tekstowe, dostęp do internetu oraz dwie rozmowy telefoniczne. [Popr.127]

Obsługujący przewoźnik lotniczy może ograniczyć lub odmówić udzielenia pomocy na podstawie akapitu pierwszego jeżeli jej zapewnienie spowodowałoby dalsze opóźnienie odlotu opóźnionego lotu lub zmiany planu podróży, w tym rozpoczęcia przewozu alternatywnym środkiem transportu.

2.Ponadto w przypadku gdy przy oczekiwaniu na lot lub alternatywny transport konieczny okazuje się pobyt trwający co najmniej jedną noc, pasażerom oferuje się bezpłatnie:a)zakwaterowanie w hotelu;b)transport z lotniska do hotelu i powrót.

3.Obsługujący przewoźnik lotniczy może wykorzystać bony w celu wypełnienia swoich obowiązków wynikających z ust. 1 lit. a) i b) i ust. 2. Bony dostarczone zgodnie z ust. 1 muszą nadawać się do wykorzystania we wszystkich sklepach oferujących żywność oraz napoje i przekąski w porcie lotniczym, w którym zainteresowani pasażerowie zostali unieruchomieni, na pokładzie ich lotu oraz, w stosownych przypadkach, w miejscu zakwaterowania zapewnionym zgodnie z ust. 2 lit. a). Bon dostarczony zgodnie z ust. 2 lit. a) może zostać wydany wyłącznie w przypadku, gdy obsługujący przewoźnik lotniczy wcześniej zarezerwował miejsce dla danego pasażera. [Popr. 128]

4.W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy nie wypełnia swoich obowiązków wynikających z ust. 1, 2 i 3, zainteresowani pasażerowie mogą podjąć działania we własnym zakresie. Przewoźnik lotniczy obsługujący zakłócony lot zwraca, w terminie 14 dni kalendarzowych od złożenia wniosku o zwrot należności, wydatki poniesione przez pasażerów, w zakresie, w jakim wydatki te są niezbędne, racjonalne i proporcjonalne do czasu oczekiwania oraz kosztów zakwaterowania, napojów i przekąsek oraz posiłków w miejscu portu lotniczego lub w miejscu zakwaterowania, w którym pasażerowie zostali unieruchomieni. Jeżeli przewoźnik lotniczy nie zapewni zakwaterowania w hotelu w ciągu trzech godzin, pasażer ma prawo samodzielnie zorganizować sobie zakwaterowanie i uzyskać zwrot kosztów od przewoźnika po przedstawieniu odpowiedniego rachunku, w terminie siedmiu dni roboczych. W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym uruchomi plan reagowania awaryjnego, termin ten może zostać przedłużony do 30[...] dni kalendarzowych. Kwota podlegająca zwrotowi nie może przekroczyć limitu hotelowego określonego w indeksie publikowanym przez Komisję, odzwierciedlającym ceny w państwach członkowskich zgodnie z danymi Eurostatu, przemnożonego przez współczynnik 2 w celu uwzględnienia ograniczonej dostępności i wyższych cen w okresach szczytowych oraz w celu zachęcenia obsługujący przewoźnicy do zapewnienia zakwaterowania w ciągu trzech godzin. Jeżeli limit przemnożony przez współczynnik nie wystarcza do znalezienia odpowiedniego zakwaterowania przez pasażera, prawo pasażera do samodzielnego zorganizowania zakwaterowania nie zwalnia przewoźnika wykonującego lot z obowiązku zapewnienia zakwaterowania. [Popr. 129]

5.We wszystkich unijnych portach lotniczych obsługujących komercyjny ruch pasażerski organ zarządzający portem lotniczym wprowadza rozwiązania zapewniające możliwość bezpłatnego udostępniania wody pitnej i stacji ładowania urządzeń elektronicznych, niezależnie od pory dnia, lotu i terminalu. [Popr. 130]

6.Jeżeli zakłócenie jest spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami i gdy zakłócenia nie można było uniknąć nawet mimo podjęcia przez przewoźnika lotniczego wszelkich racjonalnych środków, przewoźnik lotniczy może ograniczyć zakwaterowanie zapewniane zgodnie z ust. 2 lit. a) do maksymalnie trzech nocy.

7.W przypadku gdy pasażer wybiera zwrot należności zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a), znajdując się w pierwszym miejscu odlotu, lub wybiera zmianę planu podróży na podróż w późniejszym terminie zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c), pasażerowi nie przysługują żadne dalsze prawa w zakresie pomocy przewidziane w ust. 1 i 2 w odniesieniu do danego lotu.;”

‘Artykuł 10

Umieszczenie w klasie wyższej lub niższej

1.Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy umieszcza pasażera w klasie podróży wyższej niż ta, na którą został wykupiony bilet, nie może się domagać jakiejkolwiek dodatkowej zapłaty.

2.Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy umieszcza pasażera w klasie podróży niższej niż ta, na którą został wykupiony bilet, zapewniazwraca on, bez składania wniosku, w terminie 14 dni kalendarzowychsiedmiu dni roboczych od umieszczenia w klasie niższej, za pomocą środków przewidzianych w art. 7 ust. 6, odszkodowanie co najmniej równe:a)4030 % ceny lotu w przypadku wszystkich lotów o długości nie większej niż 35001 500 km; lub [Popr. 132]b)7550 % ceny lotu w przypadku wszystkich lotów wewnątrzunijnych o długości powyżej 3500 km.1 500 km i wszystkich innych lotów o długości od 1 500 km do 3 500 km, lub [Popr. 133]ba) 75 % ceny lotu w przypadku wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b), w tym lotów pomiędzy europejskim terytorium państw członkowskich a francuskimi regionami najbardziej oddalonymi. [Popr. 134]

3.W przypadku gdy cena lotu nie jest wskazana na bilecie, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2, oblicza się na podstawie odpowiedniego stosunku odległości lotu do całkowitej odległości, której dotyczy umowa transportu lotniczego, obliczanej zgodnie z art. 7 ust. 3.

4.Z ceny lotu, o której mowa w niniejszym artykule, wyłącza się podatki i opłaty wskazane na biletach, o ile wymóg uiszczenia tych podatków i opłat ani ich kwota nie zależą od klasy podróży, na którą zostały wykupione te bilety.

5.Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do przywilejów objętych wyższą taryfą w ramach tej samej klasy podróżyusług pomocniczych, takich jak specjalne miejsca siedzące lub catering, które są niezależne od klasy transportu i sprzedawane oddzielnie.;” [Popr. 135]

‘Artykuł 10a

Plany reagowania awaryjnego w portach lotniczych

1.W unijnym porcie lotniczym, który obsługuje ponad 5 milionóww którym roczna wielkość ruchu pasażerskiego w ciągu co najmniej trzech kolejnych lat wyniosła nie mniej niż 4 miliony pasażerów rocznie, organ zarządzający portem lotniczym zapewnia koordynację operacji organu zarządzającego portem lotniczym i podmiotów świadczących podstawowe usługi w porcie lotniczym, w szczególności przewoźników lotniczych, oraz podmiotów świadczących usługi obsługi naziemnej w drodze odpowiedniego planu reagowania awaryjnego uwzględniającego możliwe sytuacje, w których dochodzi do odwołania lub opóźnienia wielu lotów, co skutkuje unieruchomieniem w porcie lotniczym znacznej liczby pasażerów. Plan reagowania awaryjnego sporządza się w celu zapewnienia, aby unieruchomieni pasażerowie uzyskali odpowiednie informacje, i zawiera on ustalenia służące zminimalizowaniu czasu oczekiwania i niewygód. [Popr. 136]

2.Plany reagowania awaryjnego portu lotniczego uwzględniają szczególne i indywidualne potrzeby pasażerów, o których mowa w art. 11.

3.Plan reagowania awaryjnego sporządza się w szczególności z udziałem Komitetu Użytkowników Portu Lotniczego, o którym mowa w dyrektywie Rady 96/67/WE*, podmiotów świadczących usługi obsługi naziemnej oraz innych podmiotów świadczących podstawowe usługi w porcie lotniczym, w tym podmiotów świadczących specjalną pomoc dla pasażerów z niepełnosprawnościami lub pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się. Plan reagowania awaryjnego sporządza się w stosownych przypadkach z udziałem odpowiednich organów. Plan reagowania awaryjnego zawiera także dane kontaktowe osoby lub osób wyznaczonych przez przewoźników lotniczych uczestniczących w Komitecie Użytkowników Portu Lotniczego do reprezentowania ich na miejscu w przypadku odwołania lub opóźnienia wielu lotów. Przewoźnik lotniczy zapewnia każdej wyznaczonej osobie niezbędne środki umożliwiające udzielenie pomocy pasażerom zgodnie z obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia w przypadku zakłócenia. [Popr. 137]

4.Organ zarządzający portem lotniczym przekazuje plan reagowania awaryjnego Komitetowi Użytkowników Portu Lotniczego, o którym mowa w dyrektywie 96/67/WE, oraz, na wniosek, krajowemu organowi wykonawczemu, któremu na podstawie art. 16 ust. 1 niniejszego rozporządzenia powierzono egzekwowanie wyznaczonemu zgodnie z art. 16. Krajowy organ wykonawczy monitoruje przestrzeganie wymogów niniejszego rozporządzeniaartykułu przez organ zarządzający portem lotniczym. [Popr. 138]

5.Państwo członkowskie może zadecydować, że port lotniczy nieobjęty ust. 1, znajdujący się na jego terytorium, ma wypełniać obowiązki określone w ust. 1–4.

6.W unijnych portach lotniczych obsługujących roczny ruch pasażerski poniżej progu określonego w ust. 1 lub nieobjętych decyzją państwa członkowskiego na podstawie ust. 5, organ zarządzający portem lotniczym dokłada wszelkich racjonalnych starań w celu zapewnienia koordynacji użytkowników portu lotniczego i dokonywania ustaleń z użytkownikami portu lotniczego w celu informowania unieruchomionych pasażerów w przypadku odwołania lub opóźnienia wielu lotów prowadzących do unieruchomienia znacznej liczby pasażerów w porcie lotniczym.

______________________

* Dyrektywa Rady 96/67/WE z dnia 15 października 1996 r. w sprawie dostępu do rynku usług obsługi naziemnej w portach lotniczych Wspólnoty (Dz.U. L 272 z 25.10.1996, s. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1996/67/oj).;”

‘Artykuł 11

Pasażerowie mający specjalne potrzeby

-1. Określone w niniejszym artykule prawa osób z niepełnosprawnością i osób o ograniczonej możliwości poruszania się pozostają bez uszczerbku dla praw przysługujących tym osobom na mocy rozporządzenia (WE) nr 1107/2006. [Popr. 139]

1.Wszystkie informacje przekazywane pasażerom na podstawie niniejszego rozporządzenia przekazuje się w formacie spełniającym wymogi dostępności.

2.Niniejszy artykuł stosuje się do osób z niepełnosprawnościami, osób o ograniczonej możliwości poruszania się, niemowląt, dzieci bez opieki i kobiet w ciąży, pod warunkiem że obsługujący przewoźnik lotniczy został powiadomiony o ich szczególnych potrzebach w zakresie pomocy najpóźniej w momencie ogłoszenia zakłócenia. Niniejszy artykuł stosuje się również do osób potrzebujących szczególnej pomocy medycznej, pod warunkiem że obsługujący przewoźnik lotniczy został powiadomiony o ich potrzebach w zakresie szczególnej pomocy medycznej najpóźniej w momencie odprawy. Obsługujący przewoźnicy lotniczy mogą wymagać dowodu występowania takich potrzeb.

Uznaje się, że takie powiadomienie obejmuje wszystkie podróże w ramach umowy transportu lotniczego.

3.Najpóźniej podczas odprawy oraz z zastrzeżeniem dostępności wolnych miejsc, Każdej osobie towarzyszącej osobom, o których mowa w ust. 2, lub towarzyszącej dziecku na podstawie tej samej umowy transportu lotniczego przewoźnik lotniczy oferuje się bezpłatnie możliwość zajęcia miejsca obok tej osoby lub dziecka. W przypadku gdy miejsca obok są niedostępne, przewoźnik lotniczy dokłada starań, aby pomóc osobie towarzyszącej lub osobom towarzyszącym w znalezieniu sąsiadujących miejsc. [Popr. 140]

4.Przy wejściu na pokład obsługujący przewoźnicy lotniczy przyznają pierwszeństwo osobom, o których mowa w ust. 2, oraz wszelkim towarzyszącym im osobom lub certyfikowanym psom asystującym, a także dzieciom w wózku dziecięcym lub spacerowym z osobą towarzyszącą. [Popr. 141]

4a. Obsługujący przewoźnicy lotniczy zapewniają, bez dodatkowych kosztów, możliwość transportu niemowląt i dzieci potrzebujących wózka dziecięcego lub spacerowego w wózku dziecięcym lub spacerowym aż do punktu przyjęć pasażerów na pokład lub do drzwi statku powietrznego oraz zapewniają dostęp do wózka dziecięcego lub spacerowego przy drzwiach statku powietrznego, chyba że istnieją ograniczenia związane z bezpieczeństwem, ochroną, zdolnością przewozową lub eksploatacją. [Popr. 142]

4b. Jeżeli port lotniczy nie wywiąże się z obowiązków określonych w art. 7 i 8 rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 i w konsekwencji osoby z niepełnosprawnościami, osoby o ograniczonej sprawności ruchowej lub małoletni bez opieki nie zdążą na lot, przewoźnik lotniczy ponosi odpowiedzialność za odszkodowanie, zmianę trasy oraz udzielenie pomocy tym pasażerom zgodnie z art. 7, 8 i 9 niniejszego rozporządzenia. Do dnia ... [data wejścia w życie niniejszej zmiany rozporządzenia] Komisja określi szczegółowe zasady stosowania odpowiedzialności przewoźnika lotniczego i organu zarządzającego portem lotniczym oraz tryb dochodzenia roszczeń, w drodze aktu wykonawczego wydanego zgodnie z art. 16bd niniejszego rozporządzenia. Akt wykonawczy nie może ograniczać odpowiedzialności przewoźnika lotniczego w zakresie odszkodowania, zmiany trasy i pomocy pasażerom, o których mowa w niniejszym ustępie. [Popr. 143]

5.Dokonując zmiany planu podróży oraz udzielając pomocy zgodnie z art. 8 i 9, obsługujący przewoźnik lotniczy zwraca szczególną uwagę na potrzeby osób, o których mowa w ust. 2. Przewoźnicy lotniczy zapewniają tę zmianę planu podróży i pomoc tym osobom, w tym wszelkim towarzyszącym im osobom lub certyfikowanym psom asystującym, najszybciej jak jest to możliwe.

6.Art. 9 ust. 6 nie stosuje się do pasażerów, o których mowa w ust. 2, ani do jakichkolwiek towarzyszących im osób lub certyfikowanych psów asystujących.;”

„Artykuł 11a

Prawo do rzeczy osobistych i bagażu podręcznego

1. Pasażerom zawsze zezwala się na wniesienie do kabiny samolotu jednego przedmiotu osobistego, takiego jak: mała torba, torebka, plecak lub torba na laptopa, pod warunkiem że można go bezpiecznie schować pod siedzeniem przed pasażerem. Przewoźnicy lotniczy nie mogą pobierać od pasażera za ten przedmiot osobisty żadnych dodatkowych opłat ani dopłat do ceny biletu lotniczego. Przewoźnicy obowiązkowo dostarczają jasnych, przejrzystych i łatwo dostępnych informacji na temat wymogów dotyczących wagi i wymiarów przedmiotów osobistych w chwili rezerwacji i po jej zakończeniu, tak aby udzielić pasażerom pełnych informacji przed podróżą.

2. Pasażerowie zawsze mają prawo do wniesienia na pokład jednej sztuki bagażu podręcznego. Bagaż podręczny nie podlega dopłacie w stosunku do ceny biletu lotniczego, jeżeli suma jego wymiarów nie przekracza 100 cm (suma długości, szerokości i wysokości), a maksymalna waga – 7 kg. Przewoźnicy lotniczy mogą stosować różne przepisy dotyczące dodatkowego lub większego bagażu podręcznego.

Bagaż podręczny może być przechowywany w kabinie samolotu (jako bagaż podręczny) lub w luku. Przewoźnik może odmówić dopuszczenia takiego bagażu podręcznego na pokład jedynie ze względów bezpieczeństwa związanych z masą lub rozmiarem danego bagażu podręcznego w świetle charakterystyki danego statku powietrznego.

Przewoźnicy lotniczy jasno, przejrzyście i w sposób łatwo dostępny informują o wymogach dotyczących wagi i wymiarów bagażu podręcznego w chwili rezerwacji i po jej zakończeniu, tak aby pasażerowie mieli pełne informacje przed podróżą.

3. Jeżeli pozostawiono przedmiot osobisty lub bagaż podręczny w kabinie statku powietrznego, obsługujący przewoźnicy lotniczy będący stronami umowy ustalają z wyprzedzeniem, która strona jest odpowiedzialna za obsługę późniejszych wniosków. Wyznaczony odpowiedzialny przewoźnik lotniczy automatycznie informuje pasażerów po zakończeniu procesu rezerwacji o procedurze zwrotu pozostawionych przedmiotów osobistych lub bagażu podręcznego. Informacje te przekazuje się w jasny i wyczerpujący sposób oraz obejmują one elektroniczne dane kontaktowe, obowiązujące formularze i wszelkie inne istotne informacje szczegółowe niezbędne pasażerowi do złożenia wniosku.” [Popr. 144]

„Artykuł 11aa

Prawo do przeniesienia biletu w przypadku śmierci pasażera lub bliskiego członka rodziny

1. Przeniesienie biletu na inną osobę jest dopuszczalne w przypadku śmierci pasażera lub bliskiego członka rodziny. Pasażer dotknięty stratą lub osoba załatwiająca sprawy po zmarłym pasażerze może wnioskować o przeniesienie biletu po przedstawieniu odpowiedniej dokumentacji na trwałym nośniku.

2. Przewoźnicy lotniczy, operatorzy lub pośrednicy są zobowiązani rozpatrywać takie wnioski na przejrzystych i uczciwych zasadach.

3. Jeżeli taki wniosek zostanie złożony co najmniej 72 godziny przed odlotem oraz po przedstawieniu odpowiedniej dokumentacji na trwałym nośniku, uznaje się go w każdym przypadku za uzasadniony i nie może on wiązać się z żadnymi dodatkowymi opłatami.

4. Jeżeli taki wniosek zostanie złożony w ciągu 72 godzin przed planowanym odlotem oraz po przedstawieniu odpowiedniej dokumentacji na trwałym nośniku, przewoźnik lotniczy lub pośrednik informuje wnioskodawcę o wszelkich ewentualnych kosztach, jakie mogą powstać. Koszty te muszą być uzasadnione i nie mogą przekraczać faktycznych wydatków poniesionych przez przewoźnika lub pośrednika z tytułu przeniesienia biletu.”;” [Popr. 145]

„Artykuł 11b

Odprawa

1. Pasażerowie mają prawo do odprawy przez internet lub w porcie lotniczym bez ponoszenia żadnych dodatkowych opłat. W tym celu przewoźnicy lotniczy mogą zapewnić stacje odprawy samoobsługowej w porcie lotniczym, aby ułatwić proces odprawy.

2. Pasażerowie mają prawo wybrać, według własnego uznania, kartę pokładową w formie papierowej lub cyfrowej.”146

‘Artykuł 12

Dalsze prawa

1.Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na prawa pasażerów przyznane na podstawie innych aktów prawnych, w tym dyrektywy (UE) 2015/2302, o ile niniejszy artykuł nie stanowi inaczej.

Odszkodowanie przyznane na podstawie art. 7 lub art. 10 ust. 2 niniejszego rozporządzenia odlicza się od odszkodowania lub obniżki ceny przyznanych na podstawie innych aktów prawnych, takich jak dyrektywa (UE) 2015/2302, jeżeli prawa, w odniesieniu do których przyznano odszkodowanie lub obniżkę ceny chronią te same interesy lub mają ten sam cel. Podobnie, odszkodowanie lub obniżkę ceny przyznane na podstawie innych aktów prawnych, takich jak dyrektywa (UE) 2015/2302, odlicza się od odszkodowania przyznanego na podstawie art. 7 lub art. 10 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, jeżeli prawa, w odniesieniu do których przyznano odszkodowanie lub obniżkę ceny chronią te same interesy lub mają ten sam cel.

Niezależnie od prawa organizatora imprezy turystycznej do dochodzenia roszczeń lub zwrotu kosztów zgodnie z art. 22 dyrektywy (UE) 2015/2302, bez uszczerbku dla art. 13 niniejszego rozporządzenia oraz na zasadzie odstępstwa od art. 8 ust. 1 lit. a), jeżeli lot jest częścią umowy o udział w imprezie turystycznej zdefiniowanej w art. 3 ust. 3 dyrektywy (UE) 2015/2302, pasażerowie nie mają prawa do zwrotu należności na podstawie niniejszego rozporządzenia, w zakresie, w jakim odpowiednie prawo wynika z dyrektywy (UE) 2015/2302.

2.Bez uszczerbku dla odpowiednich zasad i przepisów prawa krajowego, w tym orzecznictwa, ust. 1 nie stosuje się do ochotników na warunkach określonych w art. 4 ust. 2.

3.W przypadku gdy pasażer otrzymał już odszkodowanie lub zwrot należności na podstawie prawodawstwa państwa trzeciego, kwotę tego odszkodowania lub zwrotu należności odlicza się od kwoty odszkodowania lub zwrotu należności przyznanego na podstawie niniejszego rozporządzenia.;”

„Artykuł 12a

Korekta błędów w pisowni

1. Przewoźnik wykonujący lot, po otrzymaniu wniosku złożonego nie później niż 48 godzin przed planowaną godziną odlotu, dokonuje korekty błędu w pisowni imienia lub nazwiska pasażera lub aktualizuje dane pasażera w przypadku zmiany administracyjnej. Taka korekta lub aktualizacja dokonywana jest bezpłatnie co najmniej jeden raz.

2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może złożyć:a) pasażer – w odniesieniu do jego własnych danych lub danych innego pasażera, którego bilet stanowi część tego samego kontraktu przewozu lotniczego co bilet pasażera składającego wniosek;b) pośrednik – w odniesieniu do danych pasażera, dla którego pośrednik dokonał rezerwacji.

Jakakolwiek korekta lub aktualizacja dokonana na podstawie ust. 1 nie może stanowić przeniesienia biletu na inną osobę.”; [Popr. 147]

‘Artykuł 13

Artykuł 13 Prawo do dochodzenia roszczeń

W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy wypłaca odszkodowanie lub wypełnia inne obowiązki ciążące na nim na mocy niniejszego rozporządzenia, żadne przepisy niniejszego rozporządzenia ani prawa krajowego nie mogą być interpretowane jako ograniczające prawo tego przewoźnika lotniczego do dochodzenia, zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii lub prawem krajowym, odszkodowania od jakiejkolwiek innej osoby, w tym od stron trzecich.; W szczególności niniejsze rozporządzenie w żaden sposób nie ogranicza prawa obsługującego przewoźnika lotniczego do dochodzenia odszkodowania lub odzyskania kosztów od portu lotniczego lub innej strony trzeciej, z którą przewoźnik lotniczy podpisał umowę.’ [Popr. 148]

‘Artykuł 14

Obowiązki w zakresie informowania pasażerów

1.Obsługujący przewoźnik lotniczy zamieszczai pośrednik zamieszczają na swojej stronie internetowej i w aplikacji mobilnej w jasny, dostępny i jednoznaczny sposób zawiadomienie informujące o prawach przysługujących na podstawie niniejszego rozporządzenia, w tym informacje o procedurze rozpatrywania skarg. Aby spełnić ten wymóg, przewoźnik lotniczy może wykorzystać streszczenie przepisów niniejszego rozporządzenia przygotowane i podane do wiadomości publicznej przez Komisję we wszystkich językach urzędowych Unii. [Popr. 149]

2.Oferując bilety na lot lub loty łączące przewoźnicy lotniczy i pośrednicy informują pasażera, przed zakupem takich lotów, o następujących kwestiach:a)rodzaju oferowanego biletu lub biletów, w szczególności o tym, czy bilet lub bilety są objęte jedną umową transportu lotniczego lub połączeniem odrębnych umów transportu lotniczego;b)prawach i obowiązkach pasażera, obsługującego przewoźnika lotniczego i pośrednika na podstawie niniejszego rozporządzenia, w załączeniu do umowy transportu lotniczego, w tym zamieszczają informacje na temat procedury zwrotu należności;ba) o podstawowych usługach turystycznych i opcjonalnych dopłatach do ceny;c)terminie i procedurze, zgodnie z którą pasażer może złożyć wniosek o zmianę imienia lub nazwiska, jak określono w art. 4 ust. 6, bez jakichkolwiek dodatkowych opłat; orazd)warunkach umowy transportu lotniczego.

Aby spełnić wymóg informacyjny określony w lit. b) akapitu pierwszego przewoźnik lotniczy i pośrednik mogą wykorzystać streszczenie przepisów niniejszego rozporządzenia przygotowane i podane do wiadomości publicznej przez Komisję we wszystkich językach urzędowych Unii. [Popr. 150]

3. Pośrednik lub przewoźnik lotniczy, który sprzedaje bilety objęte połączeniem umów transportu lotniczego, informuje pasażera przed zakupem, że bilety są objęte odrębnymi umowami transportu lotniczego oraz że prawa przysługujące na podstawie art. 7, 8 i 9 w odniesieniu do odszkodowania, zwrotu należności, zmiany planu podróży lub pomocy w przypadku utraty kolejnych lotów nie mają zastosowania na podstawie odrębnej umowy transportu lotniczego. Informacje te przekazuje się w jasny sposób przy sprzedaży biletów.

Przewoźnicy lotniczy i pośrednicy przekazują informacje na podstawie niniejszego ustępu na trwałym nośniku w języku umowy transportu lotniczego oraz w języku używanym na forum międzynarodowym. [Popr. 151]

4.Organ zarządzający portem lotniczym zapewniaoraz obsługujący przewoźnik lotniczy zapewniają, aby w punkcie odpraw pasażerów (w tym na urządzeniach do odprawy samoobsługowej), na stronie internetowej oraz w punkcie przyjęć pasażerów na pokład był w wyraźny sposób umieszczony w sposób wyraźnie widoczny dla pasażerów tekst w brzmieniu: »Jeżeli odmówiono przyjęcia Państwa na pokład lub Państwa lot został odwołany lub opóźniony o co najmniej dwie godziny przy odlocie lub o ponad trzy godziny przy przylocie do miejsca docelowego, prosimy zwrócić się do obsługi na stanowisku odpraw lub do obsługi w punkcie przyjęć pasażerów na pokład o pisemne informacje na temat przysługujących Państwu praw, w szczególności w odniesieniu do zwrotu należności lub zmiany planu podróży, pomocy i ewentualnego odszkodowania«. Tekst ten umieszcza się co najmniej w języku lub językach używanych w miejscu, w którym znajduje się port lotniczy, oraz w języku, który jest używany na forum międzynarodowym. Organ zarządzający portem lotniczym i obsługujący przewoźnik lotniczy zapewniają również, aby w punktach odprawy, obok tekstu, wyświetlano kod QR lub wszelkie inne środki techniczne umożliwiające dostęp do aplikacji mobilnej Komisji dotyczącej praw pasażerów, zawierającej streszczenie niniejszego rozporządzenia. W tym celu organy zarządzające portem lotniczym współpracują z obsługującymi przewoźnikami lotniczymi.; [Popr. 152]

4a. W momencie dokonywania rezerwacji obsługujący przewoźnicy przekazują pasażerom informacje na temat procedur rozpatrywania skarg i odpowiednich terminów określonych w art. 15aa. Informacje na temat rozpatrywania skarg są również dostępne na stronach internetowych i w aplikacjach przewoźników lotniczych i pośredników oraz przekazywane w wiadomości elektronicznej, w której powiadamia się pasażerów o wszelkich zdarzeniach, które mogłyby prowadzić do powstania praw zapisanych w niniejszym rozporządzeniu. [Popr. 153]

4b. Przewoźnicy lotniczy organizują w każdym porcie lotniczym, w którym działają, punkty kontaktowe z personelem lub wyznaczoną przez danego przewoźnika lotniczego osobą trzecią odpowiedzialną za udzielanie pasażerom niezbędnych informacji na temat przysługujących im praw, w tym procedur składania skarg, udzielanie im pomocy i natychmiastowe działanie w przypadku odwołania lub opóźnienia lotu, odmowy przyjęcia na pokład lub zagubienia lub opóźnienia bagażu. W godzinach pracy przewoźników lotniczych oraz do momentu, gdy ostatni pasażer opuści ostatni samolot, a także przez czas niezbędny na spokojne zakończenie odprawy paszportowej i celnej, odbiór bagażu rejestrowanego oraz dotarcie do wyznaczonego punktu kontaktowego, punkty te muszą być dostępne w celu udzielania pasażerom pomocy, w szczególności w sprawach zwrotu kosztów, zmiany trasy, ponownej rezerwacji oraz przyjmowania skarg. [Popr. 154]

4c. Na biletach elektronicznych oraz elektronicznych i wydrukowanych wersjach karty pokładowej obsługujący przewoźnik lotniczy podaje pasażerom czytelne i przejrzyste informacje na temat praw pasażerów oraz dane kontaktowe w celu uzyskania pomocy. [Popr. 155]

4d. W przypadku zakłócenia podróży, które skutkuje powstaniem praw określonych w niniejszym rozporządzeniu, obsługujący przewoźnik jest zobowiązany jak najszybciej poinformować o tym wszystkich poszkodowanych pasażerów oraz przekazać im informację o zasadach zwrotu kosztów, zmiany trasy, odszkodowania i pomocy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w tym – w stosownych przypadkach – informacje o ewentualnych ograniczeniach zgodnie z art. 9 ust. 4; obsługujący przewoźnik przekazuje także pasażerowi wstępnie wypełniony wspólny formularz, o którym mowa w art. 15a. Pasażer otrzymuje również pisemną informację z danymi kontaktowymi krajowego organu wykonawczego lub innego organu wyznaczonego na podstawie art. 16. [Popr. 156]

4e. Przewoźnicy lotniczy i pośrednicy w stosownych przypadkach przekazują informacje na podstawie niniejszego artykułu na trwałym nośniku w języku umowy transportu lotniczego oraz w języku używanym na forum międzynarodowym. [Popr. 157]

4f. Przekazywanie informacji pasażerom i korespondencja z pasażerami na podstawie niniejszego rozporządzenia odbywają się za pomocą środków elektronicznych, jeżeli jest to technicznie możliwe. W przypadku gdy informacje przekazywane są za pomocą takich środków, przewoźnicy lotniczy i pośrednicy zapewniają możliwość przechowywania wszelkiej korespondencji pisemnej, wraz z datą i godziną takiej korespondencji, do wglądu w przyszłości. Na przewoźnikach lotniczych i pośrednikach spoczywa ciężar dowodu w odniesieniu do tego, czy i kiedy przekazali oni pasażerom niezbędne informacje. Wszystkie środki komunikacji muszą umożliwiać pasażerowi szybkie, bezpłatne skontaktowanie się i skuteczną komunikację z przewoźnikami lotniczymi i pośrednikami. [Popr. 158]

4g. W przypadku osób niewidomych i słabowidzących, osób z niepełnosprawnością poznawczą lub intelektualną i osób o ograniczonej możliwości poruszania się przepisy niniejszego artykułu wykonuje są za pomocą innych i dostępnych środków. [Popr. 159]

4h. Organ zarządzający portem lotniczym zapewnia umieszczenie w miejscach przebywania pasażerów w porcie lotniczym widocznych i czytelnych ogólnych informacji o prawach przysługujących pasażerom. W oparciu o otrzymane informacje zapewnia również, aby pasażerowie obecni w porcie lotniczym byli poinformowani o przyczynach opóźnień i zakłóceń lotu, takich jak odwołanie ich lotu, oraz o prawach przysługujących im w związku z tymi opóźnieniami i zakłóceniami lotu, a także o prawach przysługujących im w przypadku nagłego zaprzestania działalności przez przewoźnika lotniczego, np. w razie niewypłacalności lub cofnięcia koncesji. [Popr. 160]

4i. W razie odwołania lotu lub opóźnienia odlotu, natychmiast po uzyskaniu odpowiedniej informacji, a w żadnym wypadku nie później niż 30 minut po planowym czasie odlotu, obsługujący przewoźnik lotniczy informuje pasażerów o zaistniałej sytuacji, w tym o przyczynie zakłócenia, oraz o przewidywanym czasie odlotu, o ile otrzymał dane kontaktowe pasażera zgodnie z [*rozporządzeniem dotyczącym egzekwowania przepisów], jeżeli bilet zakupiono u pośrednika. [Popr. 161]

4j. Przewoźnicy lotniczy i pośrednicy udzielają dostępnej i skutecznej pomocy telefonicznej wszystkim pasażerom, którzy dokonali rezerwacji lotu; w ramach tej pomocy telefonicznej udziela się informacji oraz oferuje alternatywne rozwiązania w przypadku zakłóceń dotyczących lotu, a koszt takiego połączenia w żadnym razie nie może przekraczać kosztu połączenia lokalnego. [Popr. 162]

4k. W przekazywanych pasażerowi informacjach elektronicznych dotyczących odwołania, dużego opóźnienia lub zmiany rozkładu wyraźnie określa się, że pasażer może być uprawniony do odszkodowania lub pomocy na podstawie niniejszego rozporządzenia.” [Popr. 163]

‘Artykuł 15a

Skarga do przewoźnika lotniczego lub pośrednika

1.Każdy przewoźnik lotniczy i każdy pośrednik ustanawia mechanizm rozpatrywania skarg dotyczących praw i obowiązków objętych niniejszym rozporządzeniem w odniesieniu do ich odpowiednich obszarów odpowiedzialności. Udostępniają oni swoje dane kontaktowe w języku umowy transportu lotniczego oraz w języku używanym na forum międzynarodowym. Szczegółowe informacje dotyczące procedury rozpatrywania skarg muszą być dostępne publicznie, w tym w formacie spełniającym wymogi dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej możliwości poruszania się. Informują oni również pasażerów w jasny sposób o danych kontaktowych organu lub organów wyznaczonych przez państwa członkowskie na podstawie art. 16 oraz organu lub organów odpowiedzialnych za pozasądowe rozstrzyganie sporów na podstawie art. 16a oraz, w stosownych przypadkach, o ich odpowiednich zakresach odpowiedzialności. Informacje te muszą być dostępne w języku lub językach urzędowych państwa członkowskiego, w którym przewoźnik lotniczy i pośrednik prowadzą działalność. [Popr. 164]

2.W przypadku gdy Pasażerowie składająmogą wnieść skargę z wykorzystaniem mechanizmu, o którymdo któregokolwiek przewoźnika lotniczego lub pośrednika w odniesieniu do ich odpowiednich obszarów odpowiedzialności za pośrednictwem mechanizmów, o których mowa w ust. 1, taką. Skargę składataką wnosi się w terminie sześciu miesięcy od danego zakłócenia. W terminie 30 dni kalendarzowych od złożenia skargi przewoźnik lotniczy lub pośrednik, do którego skierowana jest skarga, udziela uzasadnionej odpowiedzi albo, w należycie uzasadnionych wyjątkowych przypadkach, informuje pasażera, że otrzyma on ostateczną odpowiedź w terminie krótszym niż dwa miesiące od daty złożenia skargi. W przypadku gdy spór nie mógłjednego roku od dnia, w którym lot został lub miał zostać rozstrzygnięty, odpowiedź zawiera również odpowiednie dane kontaktowe organu lub organów wyznaczonych na podstawie artwykonany. 16 lub organu lub organów odpowiedzialnych za pozasądowe rozstrzyganie sporów na podstawie art. 16a, w tym adres pocztowy, stronę internetową i adres poczty elektronicznej takiego organu lub organów. [Popr. 165]

2a. Jeżeli przewoźnik lotniczy powołuje się na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, udzielając odpowiedzi, informuje pasażera o konkretnych okolicznościach, których wystąpienie doprowadziło do odwołania lub opóźnienia lotu. Przewoźnik lotniczy wykazuje również, że zastosował wszystkie racjonalne środki, aby uniknąć odwołania lub opóźnienia. [Popr. 166]

2b. Ciężar dowodu w kwestii udzielenia pasażerom wymaganych informacji spoczywa na przewoźniku lotniczym i pośredniku. [Popr. 167]

3.Składanie skarg przez pasażerów z wykorzystaniem mechanizmu, o którym mowa w ust. 1, pozostaje bez uszczerbku dla ich prawa do zgłaszania sporów w celu rozstrzygnięcia na drodze pozasądowej zgodnie z art. 16a lub do dochodzenia roszczeń w drodze postępowania sądowego, z zastrzeżeniem terminów przedawnienia zgodnie z prawem krajowymW ciągu siedmiu dni roboczych od otrzymania skargi przewoźnik lotniczy przekazuje pasażerowi potwierdzenie otrzymania skargi. W ciągu dwóch miesięcy od otrzymania skargi adresat udziela pasażerowi odpowiedzi wraz z uzasadnieniem. Jeżeli adresat nie udzieli takiej odpowiedzi w ciągu dwóch miesięcy, uznaje się, że akceptuje on roszczenia pasażera.; [Popr. 168]

3a. W uzasadnionej odpowiedzi adresat informuje również pasażera w jasny sposób o danych kontaktowych organu lub organów wyznaczonych przez państwa członkowskie na podstawie art. 16 oraz organu lub organów odpowiedzialnych za pozasądowe rozstrzyganie sporów na podstawie art. 16a oraz, w stosownych przypadkach, o ich odpowiednich zakresach odpowiedzialności. [Popr. 169]

3b. Jeśli przewoźnik lotniczy powoła się na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, powiadamia pasażera w swojej odpowiedzi o konkretnych okolicznościach odwołania lotu lub opóźnienia odlotu. Przewoźnik musi również wykazać, że zastosował wszystkie zasadne środki w celu uniknięcia odwołania lub opóźnienia. [Popr. 170]

3c. Ciężar dowodu w kwestii udzielenia pasażerom wymaganych informacji spoczywa na przewoźniku lotniczym i pośredniku.’ [Popr. 171]

‘Artykuł 16

Wyznaczenie krajowych organów wykonawczych [Popr. 172]

1.Każde państwo członkowskie wyznacza krajowy organ wykonawczy lub krajowelub organy wykonawcze odpowiedzialne za egzekwowanie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do podróży z lub do portów lotniczych znajdujących się na jego terytorium. Państwa członkowskie informują Komisję o organie lub organach wyznaczonych zgodnie zobowiązków określonych w niniejszym ustępemrozporządzeniu. [Popr. 173]

2.KrajowyKażdy organ wykonawczy ściśle monitoruje spełnianie wymogów niniejszego rozporządzenia oraz podejmuje środki niezbędne do zapewnienia poszanowania praw pasażerówjest niezależny – pod względem swojej organizacji, decyzji finansowych, struktury prawnej i procesu decyzyjnego – od przewoźników lotniczych, organów zarządzających portami lotniczymi i pośredników lub innych podmiotów gospodarczych. [Popr. 174]

2a. Państwa członkowskie informują Komisję o organie lub organach wyznaczonych zgodnie z niniejszym artykułem oraz o ich odpowiednich zakresach obowiązków, w tym o wszelkich ich zmianach. Komisja i wyznaczony organ lub wyznaczone organy publikują te informacje na swoich stronach internetowych. [Popr. 175]

3. Pasażerowie mogą zgłaszać zarzuty dotyczące naruszenia niniejszego rozporządzenia krajowemu organowi wykonawczemu. Krajowy organ wykonawczy może prowadzić postępowania wyjaśniające w sprawie zgłoszonych zarzutów dotyczących naruszeń oraz podejmować decyzje o wszczęciu działań egzekucyjnych na podstawie informacji zawartych w tych zgłoszeniach. [Popr. 176]

4. Sankcje ustanowione przez państwa członkowskie za naruszenia niniejszego rozporządzenia muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W szczególności takie sankcje muszą być wystarczające, aby zapewnić przewoźnikom i pośrednikom zachętę finansową do stałego spełniania wymogów niniejszego rozporządzenia. [Popr. 177]

5. Do dnia … [6 lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], a następnie co 5 lat krajowe organy wykonawcze publikują na swoich stronach internetowych sprawozdanie dotyczące ich działalności, działań egzekucyjnych i ich rezultatów, w tym zastosowanych sankcji. Sprawozdania te przedkłada się również Komisji. [Popr. 178]

6.Obsługujący przewoźnicy lotniczy i pośrednicy przekazują krajowym organom wykonawczym wymagane dane kontaktowe osoby lub osób, lub organu wyznaczonego do stałego występowania w imieniu tych przewoźników i pośredników w państwie członkowskim, w którym prowadzą oni działalność, a także otrzymywania dokumentów wydanych przez krajowy organ wykonawczy lub krajowe organy wykonawcze, w związku z kwestiami objętymi niniejszym rozporządzeniem. Krajowe organy wykonawcze mogą wymieniać te informacje między sobą w celu egzekwowania niniejszego rozporządzenia.;’

„Artykuł 16 -a

Zadania w zakresie egzekwowania przepisów

1. Krajowe organy wykonawcze bacznie monitorują zgodność z niniejszym rozporządzeniem oraz wprowadzają środki niezbędne do zagwarantowania, że prawa pasażerów są przestrzegane.

2. Krajowe organy wykonawcze mogą zwrócić się do przewoźników lotniczych, organów zarządzających portami lotniczymi i pośredników o dostarczenie dokumentów i informacji, które są istotne do wykonywania ich funkcji, o których mowa w ust. 1. Takie dokumenty i informacje dostarcza się w terminie miesiąca od otrzymania wniosku, chyba że krajowy organ wykonawczy określił inaczej.

3. Wykonując swoje funkcje, krajowe organy wykonawcze w stosownych przypadkach uwzględniają informacje przekazane im przez inny organ wyznaczony do rozpatrywania skarg, o którym mowa w art. 16b ust. 2.

4. Działania monitorujące mogą być prowadzone wspólnie przez krajowe organy wykonawcze w przypadku przewozów lotniczych między co najmniej dwoma państwami członkowskimi.

5. Państwa członkowskie dbają o to, aby ich krajowe organy wykonawcze dysponowały wystarczającymi uprawnieniami do podejmowania działań w zakresie egzekwowania.

6. Jeżeli przewoźnik lotniczy powołuje się na nadzwyczajne okoliczności jako uzasadnienie odmowy wypłaty odszkodowania na mocy niniejszego rozporządzenia, uzasadnia swoje stanowisko w ciągu 48 godzin, przedstawiając krajowym organom wykonawczym odpowiednie dowody zaistnienia tych okoliczności i związanych z nimi problemów technicznych. Ponadto przewoźnik lotniczy wykazuje, że zastosowano wszystkie racjonalne środki, aby uniknąć odwołania lub opóźnienia danego lotu.

7. Krajowy organ wykonawczy przekazuje takie informacje organom wyznaczonym do celów alternatywnych metod rozwiązywania sporów zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jeżeli takie są dostępne.

8. Co dwa lata do 30 czerwca krajowe organy wykonawcze publikują sprawozdania zawierające statystyki dotyczące ich działalności, w tym w stosownych przypadkach sankcji zastosowanych w ciągu dwóch poprzednich lat kalendarzowych.

9. Na podstawie danych, które przewoźnicy lotniczy, organy zarządzające portami lotniczymi i pośrednicy są zobowiązani przekazywać na temat norm jakości usług określonych w art. 15a, krajowy organ wykonawczy publikuje dane statystyczne dotyczące liczby i charakteru skarg, liczby odwołań lotów, przypadków odmowy przyjęcia na pokład oraz opóźnień wraz z czasem ich trwania, a także dane o utraconym, opóźnionym lub uszkodzonym bagażu.

10. Przewoźnicy lotniczy i pośrednicy przekazują swoje dane kontaktowe krajowemu organowi wykonawczemu lub krajowym organom wykonawczym w państwach członkowskich, w których prowadzą działalność.”; [Popr. 179]

„Artykuł 16 -aa

Rozpatrywanie skarg przez krajowe organy wykonawcze oraz inne organy

1. Bez uszczerbku dla przysługujących konsumentom praw do korzystania z alternatywnych mechanizmów dochodzenia roszczeń na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE1a po negatywnym rozpatrzeniu skargi złożonej do przewoźnika lotniczego lub pośrednika na podstawie art. 13a pasażer może złożyć skargę do krajowego organu wykonawczego lub innego organu wyznaczonego na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu nie później niż jeden rok od otrzymania informacji o odrzuceniu pierwotnej skargi przez przewoźnika lotniczego lub pośrednika.

2. Każdy pasażer może wnieść do krajowego organu wykonawczego albo do innego organu wyznaczonego w tym celu przez państwo członkowskie skargę w sprawie zarzucanego naruszenia niniejszego rozporządzenia, które miało miejsce w porcie lotniczym znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego lub dotyczyło lotu z portu lotniczego znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego lub państwa trzeciego do takiego portu lotniczego.

3. Krajowy organ wykonawczy lub inny organ wyznaczony na mocy ust. 2 potwierdza otrzymanie skargi w terminie dwóch tygodni od jej otrzymania. Procedura rozpatrywania skarg trwa maksymalnie trzy miesiące od dnia utworzenia akt skargi. Procedura rozpatrywania skarg jest dostępna w formacie przystępnym dla osób z niepełnosprawnością i osób o ograniczonej możliwości poruszania się.

4. Jeżeli skarga dotyczy zarzucanych naruszeń popełnionych przez organ zarządzający portem lotniczym, skargę tę rozpatruje krajowy organ wykonawczy lub inny organ wyznaczony na podstawie ust. 2 państwa członkowskiego, na którego terytorium zdarzenie miało miejsce.

5. Krajowe organy wykonawcze lub każdy inny organ wyznaczony na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu mogą rozpatrywać indywidualne skargi pasażerów i uzyskują co najmniej minimalne uprawnienia dochodzeniowe i uprawnienia do egzekwowania prawa określone w art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/23941b.

6. Decyzje krajowych organów wykonawczych lub innego organu wyznaczonego na podstawie ust. 2 są wiążące dla obu stron i wykonalne bez uszczerbku dla prawa stron do dostępu do systemu sądowego.” ’

_____________

1a Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE (dyrektywa w sprawie ADR w sporach konsumenckich) (Dz.U. L 165 z 18.6.2013, s. 63, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2013/11/oj).

1b Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz.U. L 345 z 27.12.2017, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/2394/oj).” [Popr. 180]

„Artykuł 16 -ab

1. Jeżeli na podstawie art. 16 i 16b niniejszego rozporządzenia państwo członkowskie wyznaczyło różne organy, organy te zapewniają wzajemną wymianę odpowiednich informacji, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679, aby pomóc krajowemu organowi wykonawczemu w wykonywaniu powierzonych mu zadań w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów, a także po to, aby organ rozpatrujący skargi wyznaczony na podstawie art. 16b mógł zbierać informacje niezbędne do rozpatrzenia indywidualnych skarg.

2. Do celów koordynacji transgranicznej krajowe organy wykonawcze poszczególnych państw członkowskich wymieniają między sobą informacje dotyczące swojej pracy oraz zasad podejmowania decyzji i praktyk w tym zakresie. Komisja wspomaga je w wykonywaniu tego zadania.” [Popr. 181]

„Artykuł 16 -ac

Inspekcje krajowych organów wykonawczych

1. Komisja może przeprowadzać inspekcje krajowych organów wykonawczych, aby monitorować stosowanie rozporządzenia przez państwa członkowskie oraz wydawać zalecenia mające na celu poprawę egzekwowania jego przepisów.

2. Komisja powiadamia o inspekcji zainteresowane państwo członkowskie z odpowiednim wyprzedzeniem.

3. Sprawozdanie z inspekcji Komisji jest przekazywane krajowemu organowi wykonawczemu danego państwa członkowskiego, który w swojej odpowiedzi określa środki wprowadzone w celu usunięcia stwierdzonych niezgodności i uwzględnienia zaleceń.

4. Sprawozdanie wraz z odpowiedzią krajowego organu wykonawczego jest następnie w stosownych przypadkach przekazywane krajowym organom wykonawczym w innych państwach członkowskich.” [Popr. 182]

„Artykuł 16 -ad

Kary

1. Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach i środkach oraz niezwłocznie powiadamiają ją o późniejszych zmianach ich dotyczących.

2. W ramach współpracy, o której mowa w art. 16c, krajowy organ wykonawczy, który jest właściwy do celów art. 16b ust. 4 lub 5, bada – na wniosek krajowego organu wykonawczego rozpatrującego daną skargę – naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia stwierdzone przez ten organ oraz, w razie potrzeby, nakłada kary.” [Popr. 183]

„Artykuł 16 -ae

Współpraca między państwami członkowskimi a Komisją

1. Państwa członkowskie regularnie przesyłają odpowiednie informacje dotyczące stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia Komisji, która udostępnia te informacje w formie elektronicznej pozostałym państwom członkowskim.

2. Na wniosek Komisji krajowe organy wykonawcze badają konkretne praktyki, w przypadku których podejrzewa się, że ma miejsce nieprzestrzeganie określonych w niniejszym rozporządzeniu obowiązków przez jednego lub kilku przewoźników lotniczych, jeden lub kilka organów zarządzających portami lotniczymi, oraz przekazują Komisji swoje ustalenia w terminie czterech miesięcy od złożenia wniosku.

3. Komisja wspiera dialog i promuje współpracę pomiędzy państwami członkowskimi w sprawie wykładni krajowej i stosowania niniejszego rozporządzenia za pośrednictwem komitetu, o którym mowa w art. 16a [rozporządzenia dotyczącego egzekwowania].

4. Na wniosek państwa członkowskiego, krajowego organu wykonawczego lub z własnej inicjatywy Komisja bada przypadki występowania różnic w stosowaniu i egzekwowaniu przepisów niniejszego rozporządzenia.

5. W stosownych przypadkach Komisja może przyjąć wytyczne w celu wspierania wspólnego stosowania niniejszego rozporządzenia.” [Popr. 184]

‘Artykuł 16a

Pozasądowe rozstrzyganie sporów

Państwa członkowskie zapewniają pasażerom lotniczym możliwość zgłaszania indywidualnych sporów, w następstwie skarg lub wniosków na podstawie niniejszego rozporządzenia, organowi lub organom odpowiedzialnym za pozasądowe rozstrzyganie sporów. Państwa członkowskie informują Komisję o organie odpowiedzialnym lub organach odpowiedzialnych za rozpatrywanie sporów na podstawie niniejszego artykułu. Państwa członkowskie mogą zadecydować o stosowaniuUdział przewoźników lotniczych i pośredników objętych zakresem niniejszego artykułu dorozporządzenia w postępowaniach w ramach alternatywnych metod rozwiązywania sporów między przewoźnikami lotniczymi lub pośrednikami, z jednej strony, a wyłącznie konsumentami, z drugiej stronyjest obowiązkowy, a decyzje podjęte w ramach tych postępowań są wiążące, bez uszczerbku dla prawa stron do dostępu do systemu sądowego.;’ [Popr. 185]

„Artykuł 16aa

Dokumenty dotyczące zgodności

1. Do dnia [1 stycznia xxxx r.] unijni przewoźnicy lotniczy przygotują i przedłożą krajowemu organowi wykonawczemu państwa członkowskiego, które wydało im koncesję zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1008/2008, oraz Komisji dokument, który w sposób zasadnie szczegółowy wykazuje, że ich procedury działania są wystarczające do zapewnienia konsekwentnego przestrzegania przez nich wszystkich odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia.

2. Komisja może przyjąć akty wykonawcze określające minimalną treść takich dokumentów dotyczących zgodności. Minimalna treść obejmie co najmniej plany awaryjne na wypadek poważnych zakłóceń, wskazanie osób odpowiedzialnych za udzielenie pomocy i inne prawa, praktyczne zasady i procedury rozpatrywania skarg oraz udzielania pomocy i zapewniania odszkodowania, a także procedury i szablony służące do komunikacji z pasażerami. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 16c ust. 2.

3. . Inni przewoźnicy świadczący usługi z unijnego portu lotniczego przedkładają dokument dotyczący zgodności krajowym organom wykonawczym wszystkich państw członkowskich, w których prowadzą działalność, oraz Komisji.

4. Począwszy od dnia [1 stycznia xxxx r.] przewoźnicy lotniczy co trzy lata weryfikują swoje dokumenty dotyczące zgodności i przedkładają zaktualizowane wersje właściwym krajowym organom wykonawczym i Komisji.

5. Krajowy organ wykonawczy bierze pod uwagę dokumenty dotyczące zgodności przedłożone przez przewoźników lotniczych, w miarę możliwości sprawdzając wiarygodność dokumentów dotyczących zgodności na podstawie informacji zawartych w skargach.” [Popr. 186]

„Artykuł 16ab

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 6c i art. 7, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia [data wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego]. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 6c i art. 7, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4. Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 6c i art. 7 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.” [Popr. 187]

„Artykuł 16ac

Procedura komitetowa

1. Komisję wspomaga Komitet ds. Praw Pasażerów, w którego skład wchodzi po dwóch przedstawicieli każdego z państw członkowskich, przy czym co najmniej jeden z nich reprezentuje krajowy organ wykonawczy. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.” [Popr. 188]

‘Artykuł 17

Przegląd i sprawozdawczość

1. Do dnia … [5 lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], a następnie co 3 lata Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące wykazu nadzwyczajnych okoliczności określonego w załączniku, w świetle zdarzeń mających wpływ na terminowe i skuteczne wykonywanie lotów, które miały miejsce w ciągu 2 lat poprzedzających każde sprawozdanie.

W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszy wniosek ustawodawczy. [Popr. 189]

2.Do dnia … [5 lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], a następnie co 5 lat, Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat funkcjonowania, egzekwowania i rezultatów niniejszego rozporządzenia. Komisja przedstawia w nim informacje dotyczące wzmocnionej ochrony pasażerów lotniczych lotów do państw trzecich i z państw trzecich obsługiwanych przez przewoźników z państw trzecich.

Sprawozdanie to zawiera również przegląd kwot określonych w art. 7 ust. 1 oraz wartości procentowych określonych w art. 10 ust. 2, z uwzględnieniem między innymi zmian taryf lotniczych, stopy inflacji i statystyk dotyczących odmowy przyjęcia na pokład, odwołań, opóźnień i utraconych lotów łączących, które można przypisać przewoźnikom lotniczym, a także statystyk dotyczących umieszczania w klasie niższej, w okresie poprzedzających 5 lat. [Popr. 190]

W sprawozdaniu złożonym do dnia … [5 lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] zgodnie z akapitem pierwszym Komisja oceni również:a) konieczność i wykonalność zmiany zakresu niniejszego rozporządzenia w celu dalszej poprawy ochrony pasażerów oraz równych warunków działania dla unijnych przewoźników lotniczych i przewoźników lotniczych z państw trzecich, a także aspektów związanych z jakością sieci połączeń; w szczególności Komisja oceni ryzyko konfliktu jurysdykcji i trudności związanych z egzekwowaniem przepisów oraz przedstawi zalecenia dotyczące sposobów ograniczenia tego ryzyka i zaradzenia tym trudnościom; [Popr. 191]b) konieczność dostosowania progów określonych w art. 7 ust. 2 na podstawie danych statystycznych dotyczących ewolucji opóźnień i odwołań podczas 5 lat poprzedzających ocenę Komisji i z każdego roku od dnia … [2 lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego]; [Popr. 192]c)wykonalność dalszej automatyzacji wniosków o odszkodowanie i płatności z tytułu opóźnień.

W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszą wnioski ustawodawcze.;”;

‘b) »unijny przewoźnik lotniczy« oznacza przewoźnika lotniczego z ważną koncesją przyznaną przez państwo członkowskie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008*;

________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 z dnia 24 września 2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty (Dz.U. L 293 z 31.10.2008, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1008/oj).;’

‘h) »sprzęt służący do poruszania się« oznacza każdy sprzęt przeznaczony do wspomagania sprawności ruchowej osób z niepełnosprawnościami lub osób o ograniczonej możliwości poruszania się w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady *;i)»certyfikowany pies asystujący« oznacza psa specjalnie przeszkolonego do zwiększania samodzielności i niezależności osób z niepełnosprawnościami, mającego urzędowy certyfikat zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami krajowymi, jeżeli takie przepisy istnieją;j)»format spełniający wymogi dostępności« oznacza format, który daje osobie z niepełnosprawnościami lub osobie o ograniczonej możliwości poruszania się dostęp do wszelkich istotnych informacji, w tym poprzez umożliwienie takiej osobie dostępu tak łatwego i wygodnego jak ten, z którego korzysta osoba bez upośledzenia lub niepełnosprawności, i który spełnia wymogi dostępności określone zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem, w szczególności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882**;k)»pośrednik« oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, inną niż przewoźnik, która działa – w związku ze swoją działalnością handlową, gospodarczą lub zawodową – w imieniu przewoźnika lub pasażera w celu zawarcia umowy transportu;l)»przedmiot osobisty« oznacza sztukę nieodprawionego bagażu, stanowiącą konieczny aspekt przewozu pasażerów, spełniającą wymogi ochrony i bezpieczeństwa, o maksymalnych wymiarach 40x30x15 cm albo mieszczącą się pod siedzeniem przed siedzeniem, na którym siedzi pasażer; [Popr. 193]m)»bagaż podręczny« oznacza sztukę nieodprawionego bagażu niebędącą przedmiotem osobistym i spełniającą wymogi ochrony i bezpieczeństwa.

________________

* Rozporządzenie (WE) nr 1107/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących drogą lotniczą (Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1107/oj).

** Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj).;’

‘Odpowiedzialność unijnego przewoźnika lotniczego w odniesieniu do pasażerów i ich bagażu podlega wszystkim postanowieniom Konwencji montrealskiej dotyczącym takiej odpowiedzialności. Obejmuje to odpowiedzialność unijnego przewoźnika lotniczego w odniesieniu do opóźnień w przewozie pasażera lub bagażu.;’

„2. We wszystkich portach lotniczych na terytorium Unii unijny przewoźnik lotniczy i obsługa naziemna działająca w jego imieniu świadczą usługę zapewniającą pasażerom formularze skargi, które umożliwiają im natychmiastowe złożenie takiej skargi dotyczącej uszkodzonego lub opóźnionego bagażu bezpośrednio po przylocie. Podobnie unijny przewoźnik lotniczy zapewnia pasażerom łatwy i przyjazny dla użytkownika dostęp do formularza skargi, o którym mowa w niniejszym ustępie, za pomocą kodów QR. Takie kody QR są przekazywane i wyświetlane w jasny i widoczny sposób, w tym na stanowiskach odprawy, punktach obsługi w portach lotniczych, punktach przyjęć pasażerów na pokład oraz na stronie internetowej przewoźnika lotniczego lub równoważnej platformie internetowej, tak aby pasażerowie mogli szybko i bez zbędnych trudności uzyskać dostęp do formularza skargi. Formularz skargi, który może przyjąć postać formularza nieprawidłowości bagażowej (PIR), przyjmowany jest jako skarga przez przewoźnika lotniczego w porcie lotniczym zgodnie z art. 31 ust. 2 konwencji montrealskiej. Ta możliwość pozostaje bez wpływu na prawo pasażera do złożenia skargi inną drogą w terminie przewidzianym w konwencji montrealskiej. [Popr. 194]

2a. Komisja może przyjmować akty wykonawcze w celu ustalenia ujednoliconego formularza skargi. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą/sprawdzającą, o której mowa w art. 6f ust. 2.” [Popr. 195]

‘Artykuł 3a

Dodatkową opłatę, której zgodnie z art. 22 ust. 2 Konwencji montrealskiej oraz bez uszczerbku dla art. 6a może zażądać unijny przewoźnik lotniczy, gdy pasażer składa specjalną deklarację interesu w dostawie bagażu do miejsca docelowego, ustala się według stawki, która odzwierciedla koszty dodatkowe w związku z transportem i ubezpieczeniem bagażu o wartości przewyższającej limit odpowiedzialności. Stawki te udostępnia się pasażerom na wniosek.;’

‘Artykuł 5

1.W przypadku śmierci lub uszkodzenia ciała pasażera unijny przewoźnik lotniczy niezwłocznie, a w każdym razie nie później niż w terminie piętnastu dni po zidentyfikowaniu osoby fizycznej uprawnionej do otrzymania odszkodowania, dokonuje wypłaty zaliczki w takiej wysokości, jaka może być wymagana w celu pokrycia najpilniejszych potrzeb ekonomicznych, proporcjonalnie do doznanych trudności.

2.Bez uszczerbku dla ust. 1 zaliczka w przypadku śmierci pasażerów nie może być niższa niż 16 %, na jednego pasażera, minimalnej kwoty odpowiedzialności określonej na podstawie art. 21 ust. 1 Konwencji montrealskiej oraz przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego na podstawie art. 24 ust. 2 Konwencji montrealskiej.

3.Wypłata zaliczki nie stanowi uznania odpowiedzialności i zaliczka może zostać potrącona z wszelkich kolejnych kwot wypłacanych w związku z odpowiedzialnością ponoszoną przez unijnego przewoźnika lotniczego, ale nie podlega zwrotowi, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w art. 20 Konwencji montrealskiej lub w przypadku gdy osoba, która otrzymała tę zaliczkę, okaże się osobą nieuprawnioną do odszkodowania;

3a. W przypadku utraty, opóźnienia w przewozie lub uszkodzenia bagażu przewoźnicy lotniczy w pierwszej kolejności zapewniają odszkodowanie pasażerom, z którymi zawarli umowę, a następnie mogą oni wystąpić o odszkodowanie od portów lotniczych lub usługodawców za szkodę, za którą przewoźnicy ci nie odpowiadają.’ [Popr. 196]

‘1. Wszyscy przewoźnicy lotniczy, przy sprzedaży przewozów lotniczych w Unii, przekazują pasażerom w jasny i przystępny sposób kompleksowe informacje o obowiązujących procedurach, które należy zastosować w przypadku utraty, opóźnienia w przewozie lub uszkodzenia bagażu. Przewoźnicy lotniczy zapewniają, aby streszczenie najważniejszych przepisów regulujących odpowiedzialność w odniesieniu do pasażerów i ich bagażu, w tym określenie terminu wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania oraz informacja o możliwości dokonania specjalnej deklaracji w odniesieniu do bagażu, zostały udostępnione pasażerom we wszystkich punktach sprzedaży, łącznie ze sprzedażą za pośrednictwem telefonu lub internetuprzez telefon i internet. Aby spełnić ten wymóg informacyjny, unijni przewoźnicy lotniczy korzystają z ogłoszenia zawartego w załączniku. Takie streszczenie lub ogłoszenie nie mogą być wykorzystane jako podstawa roszczenia o wypłatę odszkodowania ani do interpretowania przepisów niniejszego rozporządzenia lub postanowień konwencji montrealskiej.’ [Popr. 197]

„1a. Przewoźnicy lotniczy, przy sprzedaży przewozów lotniczych w Unii, zapewniają, aby streszczenie najważniejszych przepisów regulujących odpowiedzialność w odniesieniu do pasażerów i ich bagażu, w tym określenie terminu wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania oraz informacja o możliwości złożenia specjalnej deklaracji w odniesieniu do bagażu, zostały udostępnione pasażerom we wszystkich punktach sprzedaży, łącznie ze sprzedażą przez telefon i internet. Aby spełnić ten wymóg informacyjny, unijni przewoźnicy lotniczy korzystają z ogłoszenia zawartego w załączniku. Takie streszczenie lub ogłoszenie nie może być wykorzystane jako podstawa roszczenia o wypłatę odszkodowania ani do interpretowania przepisów niniejszego rozporządzenia lub postanowień konwencji montrealskiej. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 6d, aby dostosować kwoty podane w załączniku, z wyjątkiem kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2, w świetle decyzji Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego zgodnie z art. 24 ust. 2 konwencji montrealskiej.” [Popr. 198]

‘– prawa do bezpłatnego złożenia specjalnej deklaracji interesu dotyczącej wartości sprzętu służącego do poruszania się, w przypadku gdy pasażer jest osobą z niepełnosprawnościami lub osobą o ograniczonej możliwości poruszania się.;’

‘3. W przypadku gdy całość przewozu zapewniają unijni przewoźnicy lotniczy, limitami wskazanymi zgodnie z wymogami informacyjnymi określonymi w ust. 1 i 2 są limity ustalone w niniejszym rozporządzeniu, chyba że unijny przewoźnik lotniczy dobrowolnie stosuje wyższe limity. W przypadku gdy całość przewozu zapewniają przewoźnicy lotniczy z państw trzecich, ust. 1 i 2 stosuje się jedynie do przewozów do Unii, z Unii lub w obrębie jej terytorium.;’

‘4. Wszyscy przewoźnicy lotniczy udostępniają w swoich aplikacjach mobilnych oraz na swoich stronach internetowych formularz umożliwiający pasażerowi natychmiastowe złożenie skargi, online lub na papierze, dotyczącej uszkodzonego, opóźnionego lub utraconego bagażu. Datę złożenia formularza przewoźnik lotniczy uznaje za datę wniesienia skargi zgodnie z art. 31 ust. 2 i 3 Konwencji montrealskiej, nawet jeżeli przewoźnik lotniczy zwróci się w późniejszym terminie o dodatkowe informacje. Niniejszy ustęp pozostaje bez wpływu na prawo pasażera do złożenia skargi inną drogą w terminie określonym przez Konwencję montrealską.

5.Wszystkie informacje przekazywane na podstawie niniejszego artykułu oraz formularze skarg udostępniane są w formacie spełniającym wymogi dostępności, a także udostępniane są osobom niekorzystającym z narzędzi cyfrowych.

6.Wszystkie obowiązki informacyjne na podstawie niniejszego artykułu mają również zastosowanie do pośredników, przy sprzedaży przewozów lotniczych do Unii, z Unii i w obrębie jej terytorium.;’

‘Artykuł 6a

1.Przy każdym przewozie odprawionego sprzętu służącego do poruszania się lub certyfikowanych psów asystujących unijny przewoźnik lotniczy informuje pasażerów o przysługujących im prawach i zapewnia, aby każdej osobie z niepełnosprawnościami lub osobie o ograniczonej możliwości poruszania się zaoferowano możliwość złożenia specjalnej deklaracji interesu w dostawie do miejsca przeznaczenia, w formacie spełniającym wymogi dostępności, na podstawie art. 22 ust. 2 konwencji montrealskiej, w momencie dokonywania rezerwacji, w tym samym czasie co zgłoszenie na podstawie art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1107/2006, a najpóźniej w momencie przekazania sprzętu przewoźnikowi lotniczemu, a w przypadku certyfikowanego psa asystującego – przy wejściu na pokład. W takim przypadku unijny przewoźnik lotniczy nie może nakładać na zainteresowanych pasażerów dodatkowej opłaty. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające wzór formularza stosowanego do złożenia takiej deklaracji interesu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. [6f ust. 2]. W przypadku gdy sprzęt został zniszczony, utracony, uszkodzony lub opóźniony w przewozie, lub w przypadku śmierci lub uszkodzenia ciała certyfikowanego psa asystującego, unijny przewoźnik lotniczy może wymagać od osoby z niepełnosprawnościami lub osoby o ograniczonej możliwości poruszania się – w celu pokrycia kwoty określonej w specjalnej deklaracji interesu – przedstawienia dowodu kosztów zastąpienia, w tym tymczasowego zamiennika, sprzętu służącego do poruszania się lub certyfikowanego psa asystującego. [Popr. 199]

Przy sprzedaży przewozów lotniczych w imieniu unijnego przewoźnika lotniczego, pośrednicy informują pasażerów o przysługujących im prawach i oferują zainteresowanym pasażerom możliwość złożenia, w formacie spełniającym wymogi dostępności, specjalnej deklaracji interesu na podstawie art. 22 ust. 2 konwencji montrealskiej, w momencie dokonywania rezerwacji i w tym samym czasie co zgłoszenie na podstawie art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1107/2006. Tę specjalną deklarację interesu składa się na tych samych warunkach co warunki określone w akapicie pierwszym. Pośrednik jak najszybciej przekazuje deklarację unijnemu przewoźnikowi lotniczemu. [Popr. 200]

2.W przypadku zniszczenia, utraty, uszkodzenia lub opóźnienia w przewozie odprawionego sprzętu służącego do poruszania się lub w przypadku śmierci lub uszkodzenia ciała certyfikowanego psa asystującego, unijny przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do zapłaty sumy nieprzekraczającej sumy zadeklarowanej przez pasażera, chyba że udowodni, że suma, której dotyczy roszczenie, jest większa niż rzeczywisty interes danej osoby w dostawie do miejsca przeznaczenia.

3.W przypadku gdy zastosowanie ma ust. 2 oraz bez uszczerbku dla art. 7 i 8 i załącznika I akapit czwarty do rozporządzenia (WE) nr 1107/2006, unijni przewoźnicy lotniczy szybko podejmują wszelkie racjonalne starania w celu zapewnienia natychmiastowo potrzebnego tymczasowego zamiennika odprawionego sprzętu służącego do poruszania się i tymczasowych rozwiązań służących zastąpieniu certyfikowanych psów asystujących. Osobie z niepełnosprawnościami lub osobie o ograniczonej możliwości poruszania się zezwala się na bezpłatne utrzymanie tego tymczasowego zamiennika do czasu wypłaty odszkodowania, o którym mowa w ust. 2, lub do czasu zrekompensowania przez unijnych przewoźników lotniczych osobom prawnym lub fizycznym kosztów potrzebnego tymczasowego zamiennika sprzętu służącego do poruszania się lub certyfikowanego psa asystującego.

4.Wypełnienie obowiązków przewidzianych w ust. 3 nie stanowi uznania odpowiedzialności unijnego przewoźnika lotniczego.

Artykuł 6aa

1. Krajowy organ wykonawczy wyznaczony na podstawie art. 16 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 zapewnia przestrzeganie przepisów niniejszego rozporządzenia. W tym celu monitoruje:a) warunki umów transportu lotniczego;b) systematyczne oferowanie specjalnej deklaracji interesu w odniesieniu do odprawionego sprzętu służącego do poruszania się, a także odpowiedniej wysokości odszkodowań w przypadku uszkodzeń takiego sprzętu;c) płatności zaliczek, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 5 ust. 1;d) zastosowanie art. 6.

2. W celu monitorowania ochrony pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się i pasażerów z niepełnosprawnością w przypadku uszkodzenia ich sprzętu służącego do poruszania się lub urządzeń pomocniczych krajowy organ wykonawczy bada także i uwzględnia informacje o skargach dotyczących sprzętu służącego do poruszania się przedkładanych organom wyznaczonym na podstawie art. 16a rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

3. Sankcje ustanowione przez państwa członkowskie za naruszenia niniejszego rozporządzenia muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

4. W swoich sprawozdaniach rocznych na podstawie art. 16 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 krajowe organy wykonawcze publikują również statystyki dotyczące ich działalności oraz sankcji nakładanych w związku ze stosowaniem niniejszego rozporządzenia. [Popr. 201]

Artykuł 6b

1.Bez uszczerbku dla rozporządzenia (WE) nr 1008/2008, przy sprzedaży przewozów lotniczych do Unii, z Unii lub w obrębie jej terytorium, wszyscy przewoźnicy lotniczy i pośrednicy wyraźnie wskazują, w formacie spełniającym wymogi dostępności, w momencie dokonywania rezerwacji, a także w swoich aplikacjach mobilnych oraz na swojej stronie internetowej, a także, w przypadku przewoźników lotniczych, udostępniają na wniosek w porcie lotniczym (w tym w urządzeniach do odprawy samoobsługowej):– maksymalny limit bagażu pod kątem wymiaru i masy, który pasażerowie mogą przewieźć w kabinie pasażerskiej, a także w przedziale bagażowym statku powietrznego w ramach taryfy odpowiadającej klasie podróży podczas każdego z lotów objętych rezerwacją danego pasażera,– wszelkie ograniczenia dotyczące liczby przedmiotów, stosowane w ramach danego maksymalnego limitu bagażu,– warunki transportu w kabinie pasażerskiej i w przedziale bagażowym statku powietrznego przedmiotów łatwych do uszkodzenia lub cennych, takich jak instrumenty muzyczne, sprzęt sportowy, wózki dziecięce oraz foteliki niemowlęce,– bez uszczerbku dla ust. 2 – ewentualne dodatkowe opłaty stosowane za przewóz odprawionego i nieodprawionego bagażu, w tym instrumentów muzycznych, o których mowa w art. 6c,– szczególne powody, które mogą uniemożliwić przewóz w kabinie nieodprawionego bagażu na podstawie ust. 3.

Opłaty za podstawową usługę podróżną i opłaty dodatkowe muszą być możliwe do jasnego zidentyfikowania i musi istnieć możliwość oddzielnego zakupu usług. [Popr. 202]

Jeżeli przed wejściem pasażera na pokład lub przed odlotem bagaż podręczny zostanie przeniesiony z kabiny statku powietrznego do przedziału bagażowego, bagaż ten musi zostać zwrócony pasażerowi w momencie opuszczania przez niego statku powietrznego jako bagaż podręczny. [Popr. 203]

2.Bez uszczerbku dla rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 przewoźnicy lotniczy zezwalają pasażerom na przewóz przedmiotów osobistychprzedmiotu osobistego i bagażu podręcznego, jeżeli suma jego wymiarów nie przekracza 100 cm (suma długości, szerokości i wysokości), w kabinie i bez dodatkowych kosztów zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 261/2004. Limity dotyczące bagażu podręcznego mogą być wyrażone jako maksymalne wymiary lub maksymalny ciężar całego bagażu podręcznego dozwolonego na jednego pasażera, bądź z uwzględnieniem obu tych wielkości, lecz bez ograniczenia do określonej liczby wnoszonych sztuk. [Popr. 204]

3.W przypadku gdy szczególne względy, takie jak względy bezpieczeństwa, pojemność lub zmiana typu statku powietrznego, do której doszło po dokonaniu rezerwacji, wykluczają przewóz w kabinie przedmiotów osobistych, o których mowa w ust. 2, lub bagażu podręcznego, przewoźnik lotniczy może przewieźć taki nieodprawiony bagaż w przedziale bagażowym statku powietrznego, bez dalszych kosztów dla pasażera.

4.Ust. 2 i 3 stosuje się do wszystkich przewoźników lotniczych odlatujących z portu lotniczego znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty, oraz do wszystkich unijnych przewoźników lotniczych przylatujących na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty. [Popr. 205]

5.Niniejszy artykuł nie ma wpływu na ograniczenia dotyczące nieodprawionego bagażu ustanowione przez przepisy unijne, takie jak przepisy określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 300/2008* i rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2015/1998**, oraz przez międzynarodowe przepisy w zakresie ochrony i bezpieczeństwa.

Artykuł 6c

1.Unijny przewoźnik lotniczy zezwala pasażerowi na przewóz instrumentu muzycznego w kabinie pasażerskiej statku powietrznego z zastrzeżeniem mających zastosowanie przepisów w zakresie ochrony i bezpieczeństwa i specyfikacji technicznych oraz ograniczeń technicznych dotyczących danego statku powietrznego. Instrumenty muzyczne przyjmuje się do przewozu w kabinie statku powietrznego pod warunkiem, że można je umieścić bezpiecznie w odpowiednim schowku bagażowym w kabinie lub pod odpowiednim siedzeniem pasażera. Przewoźnik lotniczy może przewidzieć, żeDopuszczony do przewozu w kabinie statku powietrznego instrument muzyczny stanowi część limitu nieodprawionego bagażu podręcznego pasażera i nie będzie. Przewoźnik lotniczy może przewidzieć dodatkowe opłaty na bagaż podręczny przewożony oprócz tego limitu. [Popr. 206]

2.Z zastrzeżeniem mających zastosowanie przepisów w zakresie ochrony i bezpieczeństwa, W przypadku gdy instrument muzyczny jest zbyt duży, aby można go było bezpiecznie umieścić w odpowiednim schowku bagażowym w kabinie lub pod odpowiednim siedzeniem pasażera, przewoźnik lotniczy może wymagać uiszczenia drugiej opłaty za przelot, w przypadku gdy takie instrumenty muzyczne przewożone są jako nieodprawiony bagaż podręczny na drugim siedzeniu. Ponadto pasażerowie mogą być zobowiązani do wyboru i zakupu sąsiednich miejsc zarówno dla pasażera, jak i dla instrumentu muzycznego, przy czym jedno z tych miejsc jest zawsze miejscem przy oknie przeznaczonym dla instrumentu muzycznegoTaka dodatkowa opłata za przelot nie podlega obowiązkowi uiszczenia odpowiedniego podatku od wylotu w danym porcie lotniczym. W przypadku wykupienia drugiego miejsca przewoźnik lotniczy podejmuje rozsądne wysiłki w celu zapewnienia, aby pasażer i instrument muzyczny zajmowali sąsiednie siedzenia. O ile jest to możliwe oraz na wniosek, instrumenty muzyczne można przewozić w ogrzewanej części przedziału bagażowego statku powietrznego, z zastrzeżeniem mających zastosowanie zasad bezpieczeństwa, ograniczeń przestrzennych i specyfikacji technicznych danego statku powietrznego. [Popr. 207]

2a. W miarę dostępności miejsca i na odnośną prośbę instrumenty muzyczne przewozi się w ogrzewanej części przedziału bagażowego statku powietrznego, z zastrzeżeniem mających zastosowanie zasad bezpieczeństwa, ograniczeń przestrzennych i specyfikacji technicznych danego statku powietrznego. Przewoźnicy lotniczy zapewniają specjalne etykiety umieszczane w widoczny sposób na instrumentach muzycznych, aby zapewnić obchodzenie się z nimi z należytą ostrożnością. Jedynie instrumenty, które są należycie zapakowane w sztywny pokrowiec lub futerał przeznaczony specjalnie do przewozu takich przedmiotów, zostają dopuszczone do przewozu w przedziale bagażowym statku powietrznego. [Popr. 208]

2b. Przewoźnik lotniczy jasno określa podczas procesu rezerwacji oraz w warunkach świadczenia usług sposób przewożenia instrumentów muzycznych, w tym właściwe opłaty i dostępne w danym statku powietrznym możliwości przewożenia instrumentów muzycznych oraz wymiary miejsc przeznaczonych do ich przewozu. W razie konieczności zarezerwowania drugiego miejsca pasażerom przysługuje możliwość zarezerwowania takiego miejsca przez internet. [Popr. 209]

Artykuł 6b

1. Komisję wspomaga Komitet ds. Praw Pasażerów. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. [Popr. 210]

________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 300/2008 z dnia 11 marca 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie ochrony lotnictwa cywilnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 2320/2002 (Dz.U. L 97 z 9.4.2008, s. 72, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/300/oj).

** Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/1998 z dnia 5 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego (Dz.U. L 299 z 14.11.2015, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2015/1998/oj).;”

‘Artykuł 7

Do dnia ... [5 lattrzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące funkcjonowania i skutków niniejszego rozporządzenia.; W razie potrzeby sprawozdaniu towarzyszy wniosek ustawodawczy.’ [Popr. 211]