P10_TA(2026)0067Προσεγγίσεις διαχείρισης της αλιείας για τη διαφύλαξη των ευαίσθητων ειδών, την αντιμετώπιση των χωροκατακτητικών ειδών και την επίτευξη οφελών για τις τοπικές οικονομίεςΨήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Μαρτίου 2026 σχετικά με τις προσεγγίσεις διαχείρισης της αλιείας για τη διαφύλαξη των ευαίσθητων ειδών, την αντιμετώπιση των χωροκατακτητικών ειδών και την επίτευξη οφελών για τις τοπικές οικονομίες (2025/2011(INI))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως το άρθρο 43,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική, την τροποποίηση των κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1954/2003 και (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 και την κατάργηση των κανονισμών του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 και (ΕΚ) αριθ. 639/2004 και της απόφασης 2004/585/ΕΚ ΕΕ L 354 της 28.12.2013, σ. 22, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1380/oj. (κανονισμός ΚΑΠ),

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2014, για την πρόληψη και διαχείριση της εισαγωγής και εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών (κανονισμός για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη) ΕΕ L 317 της 4.11.2014, σ. 35, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2014/1143/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1007/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, περί εμπορίου προϊόντων φώκιας ΕΕ L 286 της 31.10.2009, σ. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1007/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2009, περί θεσπίσεως κοινοτικού συστήματος ελέγχου της τήρησης των κανόνων της κοινής αλιευτικής πολιτικής, τροποποιήσεως των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 847/96, (ΕΚ) αριθ. 2371/2002, (ΕΚ) αριθ. 811/2004, (ΕΚ) αριθ. 768/2005, (ΕΚ) αριθ. 2115/2005, (ΕΚ) αριθ. 2166/2005, (ΕΚ) αριθ. 388/2006, (ΕΚ) αριθ. 509/2007, (ΕΚ) αριθ. 676/2007, (ΕΚ) αριθ. 1098/2007, (ΕΚ) αριθ. 1300/2008, (ΕΚ) αριθ. 1342/2008 και καταργήσεως των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 2847/93, (ΕΚ) αριθ. 1627/94 και (ΕΚ) αριθ. 1966/2006 ΕΕ L 343 της 22.12.2009, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1224/oj. (κανονισμός για τον έλεγχο της αλιείας),

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, σχετικά με τη διατήρηση αλιευτικών πόρων και την προστασία θαλάσσιων οικοσυστημάτων μέσω τεχνικών μέτρων, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1967/2006, (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου και των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1380/2013, (ΕΕ) 2016/1139, (ΕΕ) 2018/973, (ΕΕ) 2019/472 και (ΕΕ) 2019/1022 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 894/97, (ΕΚ) αριθ. 850/98, (ΕΚ) αριθ. 2549/2000, (ΕΚ) αριθ. 254/2002, (ΕΚ) αριθ. 812/2004 και (ΕΚ) αριθ. 2187/2005 του Συμβουλίου ΕΕ L 198 της 25.7.2019, σ. 105, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1241/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/2842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 2023, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου, καθώς και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1967/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1005/2008 του Συμβουλίου και των κανονισμών (ΕΕ) 2016/1139, (ΕΕ) 2017/2403 και (ΕΕ) 2019/473 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον έλεγχο της αλιείας ΕΕ L, 2023/2842, 20.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/2842/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2024, για την αποκατάσταση της φύσης και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2022/869 ΕΕ L, 2024/1991, 29.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1991/oj.,

–έχοντας υπόψη την οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σ. 7, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1992/43/oj. (οδηγία για τους οικότοπους),

–έχοντας υπόψη την οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουνίου 2008, περί πλαισίου κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον (οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική) ΕΕ L 164 της 25.6.2008, σ. 19, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2008/56/oj.,

–έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/147/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών ΕΕ L 20 της 26.1.2010, σ. 7, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/147/oj. (οδηγία για τα άγρια πτηνά),

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Ιουνίου 2021 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030: επαναφορά της φύσης στη ζωή μας ΕΕ C 67 της 8.2.2022, σ. 25.,

–έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 11ης Μαΐου 2023, με τίτλο «Προς έναν ισχυρό και βιώσιμο τομέα φυκών στην ΕΕ» ΕΕ C, C/2023/1074, 15.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2023/1074/oj.,

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Ιανουαρίου 2024 σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την εφαρμογή της κοινής αλιευτικής πολιτικής και τις μελλοντικές προοπτικές ΕΕ C, C/2024/5734, 17.10.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/5734/oj.,

–έχοντας υπόψη τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών, ιδίως τον ΣΒΑ 14 «Ζωή στο νερό», τον ΣΒΑ 15 «Ζωή στη στεριά», τον ΣΒΑ 1 «Μηδενική φτώχεια», τον ΣΒΑ 2 «Μηδενική πείνα» και τον ΣΒΑ 11 «Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες»,

–έχοντας υπόψη το παγκόσμιο πλαίσιο Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ για τη βιοποικιλότητα,

–έχοντας υπόψη τη διεθνή σύμβαση για τον έλεγχο και τη διαχείριση του ερματικού ύδατος πλοίων και των ιζημάτων,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 55 του Κανονισμού του,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Αλιείας (A10-0018/2026),

Α.λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει αναγνωρίσει εδώ και καιρό τη σημασία της οικοσυστημικής προσέγγισης της διαχείρισης της αλιείας για τη διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των ευαίσθητων ειδών, της στήριξης των τοπικών οικονομιών και της διασφάλισης της επισιτιστικής ασφάλειας αλλά και των βιώσιμων συστημάτων τροφίμων·

Β.λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει εφαρμόσει διάφορα ρυθμιστικά πλαίσια για την αποκατάσταση και την προστασία ευάλωτων θαλάσσιων ειδών·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ ενσωματώνει την προστασία και την αποκατάσταση ευαίσθητων ειδών σε άλλα νομοθετικά πλαίσια, όπως ο κανονισμός για τον έλεγχο της αλιείας ο οποίος αναθεωρήθηκε πρόσφατα, διασφαλίζοντας ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη συλλογή δεδομένων που θα χρησιμοποιηθούν για τη διατήρησή των εν λόγω ειδών·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) δημοσιεύει τον κόκκινο κατάλογο, μια ολοκληρωμένη απογραφή της κατάστασης διατήρησης των ειδών, παρέχοντας βασικές πληροφορίες σχετικά με την εύθραυστη κατάσταση των ευαίσθητων ειδών και υποδεικνύοντας τα αναγκαία μέτρα διατήρησης·

Ε.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα ευαίσθητων ειδών συνιστούν μείζονα απειλή για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, όπως αναγνωρίζεται από διεθνείς περιφερειακές συμβάσεις και από τη νομοθεσία της ΕΕ·

ΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα θαλάσσια πτηνά αποτελούν έναν από τους δείκτες της υγείας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, δεδομένου του ρόλου τους ως μεγάλων θηρευτών στη θαλάσσια τροφική αλυσίδα·

Ζ.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη συνεργάζονται σε διάφορα έργα για να δοκιμάσουν νέες μεθόδους διαχείρισης και εργαλεία για τη μείωση των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων ευαίσθητων ειδών κατά τη διάρκεια αλιευτικών δραστηριοτήτων·

Η.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στοιχεία που δημοσίευσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος το 2025 Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, «Marine protected areas in Europe’s seas» (Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές στις θάλασσες της Ευρώπης), ιστότοπος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος — Ανάλυση και δεδομένα — Δείκτες, 6 Νοεμβρίου 2025. έδειξαν ότι οι προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές (ΠΘΠ) αντιστοιχούν στο 13,7 % των υδάτων της ΕΕ·

Θ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικτυακή πύλη υπηρεσιών της αποστολής της Επιτροπής για την αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Study on regulations in EU Marine Protected Areas: insights and implications» (Μελέτη σχετικά με τους κανονισμούς στις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές της ΕΕ: πληροφορίες και επιπτώσεις), δικτυακή πύλη υπηρεσιών της αποστολής για την αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων. παρουσιάζει μελέτη σύμφωνα με την οποία το 2023 επιτράπηκε η αλιεία σε περισσότερο από το 40 % των προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών, περιορίστηκε σε λιγότερο από το 25 % των εν λόγω περιοχών και απαγορεύτηκε ρητά μόνο στο 0,4 % αυτών·

Ι.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα χωροκατακτητικά ξένα είδη αποτελούν έναν από τους παράγοντες που επιφέρουν την απώλεια της βιοποικιλότητας, έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην αλιεία, την υδατοκαλλιέργεια και στις λειτουργίες του οικοσυστήματος, ενώ μπορούν να αποβούν επιζήμιοι για την ανθρώπινη υγεία, τις υποδομές και τη βιοασφάλεια·

ΙΑ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η υδατοκαλλιέργεια μη αυτόχθονων ειδών με περιορισμένα μέτρα ελέγχου ενέχει κίνδυνο, καθώς τα είδη αυτά μπορούν δυνητικά να διαφύγουν και να καταστούν χωροκατακτητικά, θέτοντας σε κίνδυνο τα αυτόχθονα είδη άγριας πανίδας και χλωρίδας και το περιβάλλον·

ΙΒ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει εγκρίνει διάφορα μέτρα για την πρόληψη της εισαγωγής χωροκατακτητικών ξένων ειδών, τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση της κατανομής τους, καθώς και για την καταπολέμηση της εξάπλωσής τους, μεταξύ άλλων μέσω του κανονισμού για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη, βάσει του οποίου καταρτίζεται κατάλογος χωροκατακτητικών ξένων ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος και επιβάλλονται μέτρα ελέγχου·

ΙΓ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον προαναφερθέντα κανονισμό, τα χωροκατακτητικά ξένα είδη είναι εκείνα των οποίων οι αρνητικές επιπτώσεις είναι τόσο σοβαρές που απαιτούν συντονισμένη και ομοιόμορφη παρέμβαση σε επίπεδο ΕΕ και, ως εκ τούτου, απαγορεύεται η εισαγωγή, η κατοχή, η εκτροφή και η καλλιέργεια, η μεταφορά ή η εμπορία τους, καθώς και η ελεύθερη μεταφορά ή απελευθέρωσή τους στο φυσικό περιβάλλον·

ΙΔ.λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα από τα χαρακτηριστικά ποιοτικής περιγραφής για τον προσδιορισμό της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης, όπως απαριθμούνται στην οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική, είναι ότι τα μη αυτόχθονα είδη που εισάγονται από ανθρώπινες δραστηριότητες διατηρούνται σε επίπεδα που δεν διαταράσσουν τα οικοσυστήματα·

ΙΕ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η επαρκής και έγκαιρη συλλογή δεδομένων είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ο εντοπισμός και η χαρτογράφηση της κατανομής των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, καθώς και για τη θέσπιση και την εφαρμογή μέτρων για την καταπολέμηση της εξάπλωσης των εν λόγω ειδών με τον πλέον στοχευμένο και αποτελεσματικό τρόπο·

ΙΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφορες δραστηριότητες, όπως οι θαλάσσιες μεταφορές ή ο τουρισμός, θεωρούνται σημαντικοί φορείς εξάπλωσης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, ιδίως ανάλογα με τα επίπεδα των μέτρων μετριασμού και της επαγρύπνησης που εφαρμόζονται·

ΙΖ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα περιλαμβάνει δέσμευση για τη διαχείριση των καθιερωμένων χωροκατακτητικών ξένων ειδών και τη μείωση, έως το 2030, κατά 50 % του αριθμού των ειδών του κόκκινου καταλόγου που απειλούνται από αυτά·

ΙΗ.λαμβάνοντας υπόψη ότι το ευρωπαϊκό δίκτυο πληροφοριών για ξένα είδη (EASIN) παρακολουθεί, επί του παρόντος, 12 423 ξένα είδη σε διάφορα περιβάλλοντα, εκ των οποίων τα 1 440 (11,6 %) είναι θαλάσσια είδη· λαμβάνοντας υπόψη ότι, από το 2019, το 53 % των ακτογραμμών της Ευρώπης υφίστανται πιέσεις από χωροκατακτητικά ξένα είδη, με σημαντικές περιφερειακές διακυμάνσεις, όπως το 33 % των ακτογραμμών στη Βαλτική Θάλασσα, το 100 % στον Εύξεινο Πόντο, το 98 % στη Μεσόγειο Θάλασσα και το 25 % των ακτών στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό Ωκεανό·

ΙΘ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική αλλαγή, ιδίως η υπερθέρμανση των ωκεανών, και η αυξημένη κυκλοφορία αγαθών και προσώπων είναι βασικοί παράγοντες για την εισαγωγή χωροκατακτητικών ξένων ειδών και μπορούν να εντείνουν τον αντίκτυπό τους σε ευαίσθητα είδη, οικοσυστήματα και, κατά συνέπεια, αλιευτικές δραστηριότητες·

Κ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των μη αυτοχθόνων ειδών προκαλεί σημαντικές ζημίες στην αλιεία, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, συμπεριλαμβανομένων ζημιών στα αλιευτικά εργαλεία ή σε υποδομές υδατοκαλλιέργειας, της μείωσης των αλιευμάτων αλλά και της φυσικής πρόσληψης και παραγωγικότητας, καθώς και διαταραχών στα οικοσυστήματα, γεγονός το οποίο απειλεί την οικολογική ισορροπία και την οικονομική βιωσιμότητα των αλιευτικών κοινοτήτων·

ΚΑ.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα χωροκατακτητικά ξένα είδη, συμπεριλαμβανομένων των ξένων θηρευτών, απειλούν όχι μόνο την οικολογική ισορροπία αλλά και την κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα των παράκτιων αλιευτικών κοινοτήτων, ιδίως της αλιείας και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων υδατοκαλλιέργειας·

ΚΒ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η υιοθέτηση μιας οικοσυστημικής προσέγγισης όσον αφορά τη διαχείριση της αλιείας και τον σχεδιασμό και τη χωροταξική διαχείριση στην υδατοκαλλιέργεια μπορεί να βελτιώσει την ανθεκτικότητα και των δύο τομέων και την ικανότητά τους να προσαρμόζονται, ιδίως σε τοπικό επίπεδο·

ΚΓ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ, όπως αναγνωρίζονται στο άρθρο 349 ΣΛΕΕ, αντιμετωπίζουν μοναδικές προκλήσεις και ευκαιρίες όσον αφορά τη διαχείριση της αλιείας, τη διατήρηση ευαίσθητων ειδών και την πρόληψη της εξάπλωσης χωροκατακτητικών ειδών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δείκτες που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση της ισορροπίας μεταξύ της αλιευτικής ικανότητας και των αλιευτικών δυνατοτήτων πρέπει να προσαρμόζονται στις τοπικές συνθήκες, συνεκτιμώντας τη γεωγραφική τους απόσταση, τον πλούτο και τη μοναδικότητα της βιοποικιλότητάς τους, τις κοινωνικές και οικονομικές ιδιαιτερότητές τους, καθώς και τη μεγάλη σημασία του τοπικού αλιευτικού τομέα στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και στη στήριξη της οικονομίας των εν λόγω περιοχών·

ΚΔ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντιμετώπιση των χωροκατακτητικών ξένων ειδών απαιτεί επίσης αποφασιστική διεθνή δράση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα αναγνωρίζει τα χωροκατακτητικά ξένα είδη ως πολυδιάστατο ζήτημα και ότι το παγκόσμιο πλαίσιο Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ για τη βιοποικιλότητα αποσκοπεί στη μείωση της εισαγωγής και της διατήρησής τους κατά τουλάχιστον 50 % έως το 2030·

ΚΕ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προσπάθειες για την προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να συνοδεύονται από μέτρα που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού αλιευτικού στόλου, διασφαλίζουν την οικονομική βιωσιμότητα του τομέα και μεριμνούν για την ανανέωση των γενεών στις παράκτιες κοινότητες·

ΚΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξάπλωση χωροκατακτητικών ειδών και η αύξηση των θηρευτών σε ορισμένες περιοχές έχουν επιπτώσεις στο οικοσύστημα και στους τομείς της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, με τις παράκτιες δραστηριότητες μικρής κλίμακας να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες·

ΚΖ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη διάρκεια δημόσιας διαβούλευσης που διοργάνωσε η Επιτροπή, το 94 % του συνόλου των απαντησάντων δήλωσε αντίθετο ή κατηγορηματικά αντίθετο στη διάθεση προϊόντων φώκιας στην αγορά, απορρίπτοντάς την ως μέτρο διαχείρισης της αλιείας· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 89 % των απαντησάντων δήλωσε ότι η θήρα φώκιας εγείρει σοβαρά ζητήματα ηθικής Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Trade in seal products – fitness check of EU rules» (Εμπόριο προϊόντων φώκιας — έλεγχος καταλληλότητας των κανόνων της ΕΕ), ιστότοπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.·

ΚΗ.λαμβάνοντας υπόψη ότι η Eurostat διατηρεί μια ολοκληρωμένη μακροπρόθεσμη βάση δεδομένων σχετικά με τα αλιεύματα η οποία παρέχει πολύτιμες πληροφορίες που μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη αποτελεσματικών στρατηγικών διαχείρισης της αλιείας, την αξιολόγηση ευαίσθητων ειδών και την έγκαιρη προειδοποίηση σχετικά με την εμφάνιση ξένων ειδών·

ΚΘ.λαμβάνοντας υπόψη ότι μέσα όπως άλλα αποτελεσματικά μέτρα διατήρησης βάσει περιοχής (OECM) μπορούν επίσης να συμβάλουν στις προσπάθειες διατήρησης και διαχείρισης·

Λ.λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχουν άμεσα πρότυπα της ΕΕ για τα ερματικά ύδατα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κανόνες για την πρόληψη και τη διαχείριση της εισαγωγής και εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών αναγνωρίζουν τη Σύμβαση για τον Έλεγχο και τη Διαχείριση του ερματικού ύδατος των πλοίων ως ένα από τα πιθανά μέτρα διαχείρισης για χωροκατακτητικά είδη που προκαλούν ανησυχία·

Ευαίσθητα είδη: δείκτες ανθεκτικότητας των ωκεανών

1.υπογραμμίζει πόσο σημαντική είναι η διασφάλιση υγιών θαλάσσιων οικοσυστημάτων, οικοτόπων και ειδών στην ΕΕ·

2.επισημαίνει τον ξεχωριστό ρόλο που διαδραματίζουν τα ευαίσθητα είδη για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τα περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά οφέλη που απορρέουν από τη διαχείριση, τη διατήρηση και την προστασία τους·

3.τονίζει ότι πολλά ευαίσθητα είδη αποτελούν πολύτιμους δείκτες της υγείας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, παρέχουν έγκαιρη προειδοποίηση για οικολογικές ανισορροπίες και συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, ενώ έχουν άμεσο αντίκτυπο στην παραγωγικότητα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας·

4.παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μια οικοσυστημική προσέγγιση όσον αφορά τη διαχείριση της αλιείας παράλληλα με προσεγγίσεις που επικεντρώνονται στη διατήρηση ευαίσθητων ειδών, στηρίζοντας παράλληλα την οικονομική και κοινωνική ευημερία των αλιέων, καθώς και διασφαλίζοντας την επίτευξη των στόχων και των διεθνών δεσμεύσεων της ΕΕ για τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές και τις ιδιαίτερα σημαντικές για τη βιοποικιλότητα περιοχές·

5.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι μεταβολές στα οικοσυστήματα που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή λαμβάνονται συστηματικά υπόψη στις περιβαλλοντικές εκτιμήσεις και στη διαχείριση της αλιείας·

6.παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μειώσουν και, όπου είναι εφικτό, να μεριμνήσουν για την εξάλειψη της αλίευσης ευαίσθητων θαλάσσιων ειδών σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1241, διασφαλίζοντας ότι η εν λόγω αλίευση δεν θέτει σε κίνδυνο την κατάσταση διατήρησης των εν λόγω ειδών·

7.υπογραμμίζει ότι, τις τελευταίες δεκαετίες, οι οικότοποι έχουν αλλάξει, με αποτέλεσμα να εξαφανιστούν ορισμένα είδη και παράλληλα να εμφανιστούν καινούργια· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, πόσο σημαντικό είναι να ενισχυθεί η ενημέρωση των πολιτών, και ιδίως των επαγγελματιών αλλά και ερασιτεχνών αλιέων, σχετικά με τη σημασία της συλλογής δεδομένων και την ανάγκη για προσαρμοστική διαχείριση·

8.τονίζει τη σημασία των επιστημονικά τεκμηριωμένων σχεδίων διαχείρισης για τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών πτυχών και αποτελεσμάτων τους, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα διατήρησης είναι στοχευμένα, αποτελεσματικά και ευθυγραμμισμένα με τις ειδικές ανά οικοσύστημα ανάγκες και ότι η εφαρμογή τους είναι αποτελεσματική· επισημαίνει τον στόχο της ΕΕ για προστασία του 30 % των θαλασσών της ΕΕ έως το 2030·

9.υπενθυμίζει ότι οι αλιείς πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της λύσης και να εκπροσωπούνται σε όλους τους φορείς παροχής συμβουλών, ενώ επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η εκπροσώπηση όλων των αλιέων, ιδίως των αλιέων μικρής κλίμακας και των παραδοσιακών αλιέων· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η εκπροσώπησή τους δεν διασφαλίζεται πάντοτε επαρκώς·

10.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τα εργαλεία της κοινής αλιευτικής πολιτικής (ΚΑΠ), ιδίως τα τεχνικά μέτρα για την αντιμετώπιση των αλληλεπιδράσεων στον τομέα της αλιείας και την ενίσχυση της προστασίας των ευαίσθητων ειδών, διασφαλίζοντας παράλληλα δίκαιη και αποτελεσματική αποζημίωση για τους αλιείς που πλήττονται από την απώλεια πρόσβασης σε παραδοσιακούς ιχθυότοπους, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την εφαρμογή και την υλοποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας·

11.παροτρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τις διατάξεις που κατοχυρώνονται στο άρθρο 17 του κανονισμού ΚΑΠ κατά την κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων, να παράσχουν κίνητρα στους αλιείς, ώστε να υιοθετήσουν μέτρα για την ελαχιστοποίηση ή την εξάλειψη των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων ευαίσθητων ειδών, αλλά και σε αλιευτικά σκάφη προκειμένου εκείνα να χρησιμοποιούν επιλεκτικά αλιευτικά εργαλεία ή αλιευτικές τεχνικές με μειωμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα δε οι στόλοι μικρής κλίμακας·

12.υπενθυμίζει τη σημασία των δεδομένων που συλλέγονται στο πλαίσιο της ΚΑΠ για τον ορθό προσδιορισμό των επιπτώσεων της αλιείας στα ευαίσθητα είδη, καθώς και τη σημασία της βελτίωσης των συστημάτων παρακολούθησης, σύμφωνα με τις επιστημονικές συμβουλές και τη νομοθεσία της ΕΕ· υπογραμμίζει τη σημασία των ολοκληρωμένων, ειδικών ανά είδος δεδομένων για τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα, ώστε να ληφθούν στοχευμένα μέτρα μετριασμού, να τεκμηριωθούν οι στρατηγικές προσαρμοστικής διαχείρισης και να διευκολυνθεί η έγκριση ισορροπημένων και επιστημονικά τεκμηριωμένων μέτρων που θα λαμβάνουν υπόψη κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και θα διασφαλίζουν την επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ·

13.τονίζει ότι είναι σημαντικό μια ολιστική προσέγγιση σε όλους τους τομείς πολιτικής να μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της παρακολούθησης, της προστασίας, της αποκατάστασης και της ανάκαμψης ευαίσθητων ειδών και οικοτόπων· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία της εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας σε όλους τους σχετικούς τομείς πολιτικής, πέραν εκείνων που σχετίζονται άμεσα με την ΚΑΠ·

14.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις οικοσυστημικές προσεγγίσεις για τη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, λαμβάνοντας υπόψη τις αλληλεπιδράσεις των ειδών, όπου είναι δυνατόν, και όλες τις πιέσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα, συμπεριλαμβανομένης της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης, είτε από χερσαίες είτε από άλλες πηγές·

15.τονίζει ότι οι προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές που προστατεύονται αποτελεσματικά και η διαχείρισή τους γίνεται με βάση τα βέλτιστα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία συμβάλλουν, ανάλογα με τους στόχους διατήρησής τους, στην ελαχιστοποίηση των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων ευαίσθητων ειδών, στην προστασία των περιοχών ωοτοκίας και αναπαραγωγής ιχθύων και των ιχθυδίων, καθώς και στη μείωση των επιπτώσεων σε ευαίσθητους οικοτόπους·

16.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προχωρήσουν σε εκτίμηση του μεγέθους των περιφερειακών και τοπικών πληθυσμών ορισμένων ευαίσθητων ειδών, την κατάσταση και τις τάσεις των ειδών και τις πιθανές επιπτώσεις που μπορούν να έχουν οι μη ισορροπημένοι πληθυσμοί στις αλιευτικές δραστηριότητες, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαχείριση της αλιείας βάσει οικοσυστήματος, μεταξύ άλλων με τη λήψη μέτρων για την προστασία των ευαίσθητων ειδών·

17.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη στήριξη για επιστημονικά προγράμματα σχετικά με ευαίσθητα είδη και προσεγγίσεις διαχείρισης, όπως προσδιορίζονται στη σχετική νομοθεσία· επισημαίνει ότι, σε ορισμένες περιοχές, ευαίσθητα είδη, όπως οι αυξανόμενοι πληθυσμοί κορμοράνων και φώκιας, επηρεάζουν τα ιχθυαποθέματα και τις δραστηριότητες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, καθώς και άλλους πληθυσμούς ευαίσθητων ειδών· θεωρεί ότι το κανονιστικό πλαίσιο διαθέτει τα απαραίτητα εργαλεία για βελτιώσεις, δεδομένης της τοπικής κατάστασης των ευαίσθητων ειδών· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν, μεταξύ των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, όλες τις δυνατότητες που προβλέπονται στην οδηγία για τα πτηνά και στην οδηγία για τους οικοτόπους, προκειμένου να διευκολυνθεί η ενεργός και αποτελεσματική διαχείριση του πληθυσμού και να υποστηριχθεί η διαχείριση με βάση το οικοσύστημα·

18.παροτρύνει την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι προσεγγίσεις της ΕΕ για τη διαχείριση της αλιείας ευθυγραμμίζονται με την ΚΑΠ, τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 και τις διεθνείς δεσμεύσεις της ΕΕ όπως το παγκόσμιο πλαίσιο Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ για τη βιοποικιλότητα· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις για την ανάσχεση της μείωσης των ευαίσθητων ειδών στα θαλάσσια οικοσυστήματα της ΕΕ εφαρμόζοντας, μεταξύ άλλων, κατάλληλα μέτρα διατήρησης και προστασίας των οικοτόπων·

19.καλεί την Επιτροπή να αναλάβει δράση στο πλαίσιο των περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ) για τη μείωση και, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψη των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων ευαίσθητων ειδών, τον περιορισμό του εμπορίου και της εισαγωγής θαλασσινών προϊόντων και την ενίσχυση των μέτρων κατά της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας, μεταξύ άλλων μέσω βελτιωμένου τελωνειακού ελέγχου και συνεργασίας με τους εταίρους των ΠΟΔΑ·

Χωροκατακτητικά είδη: απειλές για τους ωκεανούς μας και την οικονομία μας

20.υπογραμμίζει ότι τα χωροκατακτητικά ξένα είδη απειλούν την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια, την αυτόχθονη θαλάσσια βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα, επηρεάζοντας έτσι το τον βιοπορισμό και τα εισοδήματα των αλιέων και των παράκτιων κοινοτήτων·

21.επισημαίνει ότι η παράκτια αλιεία μικρής κλίμακας συμβάλλει ουσιαστικά στις τοπικές οικονομίες και στην επισιτιστική ασφάλεια της ΕΕ, τονίζοντας το γεγονός ότι αντιμετωπίζει όλο και περισσότερες απειλές από περιβαλλοντικούς παράγοντες πίεσης, όπως τα χωροκατακτητικά είδη και η κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένης της μαζικής μετακίνησης ορισμένων ειδών, ιδίως λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας των υδάτων, ενός φαινομένου που προκαλεί σοβαρές απώλειες, ιδίως για τους καλλιεργητές οστρακοειδών που πλήττονται διπλά από τη μειωμένη παραγωγή και το αυξημένο κόστος που σχετίζεται με τη θήρευση·

22.υπενθυμίζει ότι στην ΕΕ, 88 χωροκατακτητικά ξένα είδη υπόκεινται σε αυστηρές ρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων 47 ζωικών ειδών και 41 φυτικών ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος·

23.αποδοκιμάζει το γεγονός ότι ο ισχύων κατάλογος ειδών ενωσιακού ενδιαφέροντος δεν αναγνωρίζει πλήρως την απειλή χωροκατακτητικών ξένων ειδών για την αλιεία, την υδατοκαλλιέργεια και το θαλάσσιο περιβάλλον της ΕΕ καθώς, επί του παρόντος, μόνο δύο θαλάσσια είδη (Plotosus lineatus και Rugulopteryx okamurae) περιλαμβάνονται στον κατάλογο μαζί με ορισμένα είδη που βρίσκονται σε υφάλμυρα περιβάλλοντα· ζητεί να βελτιωθεί ο κατάλογος με βάση επικαιροποιημένες επιστημονικές συμβουλές και εκτιμήσεις κινδύνου·

24.επισημαίνει την ανάγκη κατάλληλης διαχείρισης των ειδών και σημειώνει με ανησυχία την αυξημένη παρουσία ειδών σε ορισμένες περιοχές, όπως:α)το στρείδι Ιαπωνίας και ξένα είδη καραβίδας στο νότιο τμήμα της Βόρειας Θάλασσας, ιδίως κατά μήκος των ολλανδικών ακτών·β)ο μαυρόστομος γωβιός που επηρεάζει το οικοσύστημα και απειλεί συγκεκριμένα τις γαρίδες, τα πλατύψαρα και τους αυτόχθονες γωβιούς, ιδίως στη Βόρεια Θάλασσα·γ)ο ιταλικός κάβουρας, ο ιαπωνικός κάβουρας, η αμερικανική μέδουσα Ατλαντικού και η μέδουσα Gonionemus vertens στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό·δ)το λιοντόψαρο (Pterois miles), η κορνέτα (Fistularia commersonii) και ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) στην Ελλάδα και την Κύπρο·ε)το μύδι του είδους Dreissena polymorpha στον Έβρο και το γατόψαρο (Silurus glanis) στην Ισπανία·στ)τα ασιατικά φύκη Rugulopteryx okamurae ιδίως στη δυτική Μεσόγειο·

25.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν περιφερειακά, ειδικά ανά είδος συστήματα παρακολούθησης, συμπεριλαμβανομένων συντονισμένων στρατηγικών έγκαιρης προειδοποίησης και αντίδρασης για ξένα είδη που επηρεάζουν οικονομικά σημαντικούς οικοτόπους·

26.εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για την έλλειψη ειδικών προγραμμάτων παρακολούθησης για τα θαλάσσια χωροκατακτητικά ξένα είδη και ζητεί να βελτιωθούν οι μέθοδοι παρακολούθησης και η εναρμόνιση των δεικτών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς και να αυξηθεί η τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη, ιδίως για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, για τις οποίες απαιτείται ειδική πρόσθετη χρηματοδότηση λόγω της μοναδικής τους βιοποικιλότητας και του απομακρυσμένου χαρακτήρα τους·

27.συνιστά τη θέσπιση μεθοδολογίας και τιμών με σκοπό τον καθορισμό κατώτατων ορίων για όλες τις ευρωπαϊκές θαλάσσιες περιοχές και υποπεριοχές, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο στην αλιεία και τις υδατοκαλλιέργειες, τη διαχειρισιμότητα των διαδρομών, την ανάγκη αυστηρότερου ελέγχου των στόλων της ΕΕ και τρίτων χωρών, στοχεύοντας χωροκατακτητικά είδη, καθώς και την επιβολή της διεθνούς σύμβασης για τον έλεγχο και τη διαχείριση του ερματικού ύδατος και των ιζημάτων των πλοίων και την εφαρμογή κατευθυντήριων γραμμών για τις ακαθαρσίες κύτους·

28.επισημαίνει τους πιθανούς δεσμούς μεταξύ των χωροκατακτητικών ξένων ειδών που εισάγονται στα χερσαία οικοσυστήματα και στα οικοσυστήματα γλυκών υδάτων και σε εκείνα των ωκεανών και των θαλασσών, καθώς και τον αντίκτυπό τους στην αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια· καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος·

29.τονίζει ότι μια ολιστική, προληπτική και πολυσχιδής προσέγγιση διαχείρισης βάσει διαδρομών αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα για την αποτελεσματική πρόληψη της εισαγωγής θαλάσσιων χωροκατακτητικών ξένων ειδών και για την αντιμετώπιση της εξάπλωσής τους και των βαθύτερων αιτίων της· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να κάνουν μεγαλύτερη χρήση της ανίχνευσης προοπτικών και νέων τεχνικών, όπως το περιβαλλοντικό DNA, η τεχνητή νοημοσύνη και το αυτοματοποιημένο σύστημα παρακολούθησης, καθώς και τη συμμετοχή των επαγγελματιών και ερασιτεχνών αλιέων, των παράκτιων κοινοτήτων και της επιστήμης των πολιτών ως εργαλεία και πόρους για τον εντοπισμό και την ιεράρχηση νέων, αναδυόμενων και υψηλού κινδύνου χωροκατακτητικών ξένων ειδών για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια· παροτρύνει την Επιτροπή να εφαρμόσει αυτή την ολοκληρωμένη προσέγγιση κατά την εφαρμογή του ευρωπαϊκού συμφώνου για τους ωκεανούς, ώστε να διασφαλιστεί η συντονισμένη δράση σε όλους τους τομείς και τα κράτη μέλη·

30.καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την επικοινωνία, τον συντονισμό και τη συνεργασία ιδίως στις διασυνοριακές περιοχές, βελτιστοποιώντας παράλληλα τη βιοασφάλεια, προκειμένου να εφαρμόσουν άμεσα μέτρα για τον έγκαιρο εντοπισμό και την ταχεία εξάλειψη θαλάσσιων χωροκατακτητικών ξένων ειδών, καθώς και για να διαχειριστούν είδη που έχουν ήδη εξαπλωθεί ευρέως· καλεί επιπλέον την Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για την επέκταση των εν λόγω δράσεων μέσω συνεργασίας με τρίτες χώρες που μοιράζονται την ίδια θαλάσσια λεκάνη·

31.συνιστά την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ επιστημονικών ιδρυμάτων και οργανισμών της ΕΕ για να βελτιωθεί η μεταφορά γνώσης και η εφαρμοσμένη έρευνα σχετικά με την εξάπλωση, τον αντίκτυπο και τον έλεγχο των χωροκατακτητικών θαλάσσιων ειδών·

32.υπογραμμίζει ότι η Μεσόγειος Θάλασσα, η οποία θερμαίνεται 20 % ταχύτερα από τον υπόλοιπο πλανήτη σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας, αποτελεί ιδιαίτερο κομβικό σημείο, καθώς φιλοξενεί περισσότερα χωροκατακτητικά ξένα είδη από οποιαδήποτε άλλη θάλασσα παγκοσμίως, με σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στους τομείς της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, γεγονός που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή· παροτρύνει, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαθέσουν πρόσθετους πόρους και να λάβουν μέτρα άμεσα προκειμένου να σταματήσει η εξάπλωση των εν λόγω ειδών στη θαλάσσια λεκάνη της Μεσογείου·

33.καλεί την Επιτροπή να στηρίξει τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (ΓΕΑΜ) στις πρωτοβουλίες επιστημονικής παρακολούθησης και στα πιλοτικά έργα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκύπτουν από τα θαλάσσια χωροκατακτητικά είδη·

34.ζητεί από την Επιτροπή να διαθέσει ειδική χρηματοδότηση, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας και άλλων δημοσιονομικών προγραμμάτων, για τη στήριξη της έρευνας, της πρόληψης και της εξάλειψης χωροκατακτητικών ειδών ή, όταν η εξάλειψη δεν είναι εφικτή, της διαχείρισης της εξάπλωσής τους και της ανάκαμψης από τις επιπτώσεις της εξάπλωσης, σε συνεργασία με αλιείς, τοπικές αρχές και επιστημονικούς οργανισμούς· επαναλαμβάνει την πεποίθησή του ότι η χρηματοδότηση αυτή θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο·

35.τονίζει τη σημασία του συστήματος κοινοποίησης EASIN, ιδίως για την έγκαιρη και ολοκληρωμένη αναφορά νέων ανιχνεύσεων, μέτρων εξάλειψης και εντοπισμού επίσημων ελέγχων· παροτρύνει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν το σύστημα συγκεντρώνοντας πρόσθετες πληροφορίες, ιδίως δεδομένα κατανομής, κυρίως από τους αλιείς, τους υδατοκαλλιεργητές και όλα τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη·

36.υπενθυμίζει τη διεθνή διάσταση των χωροκατακτητικών ξένων ειδών και προτείνει στην ΕΕ να ενισχύσει τις δράσεις της στο πλαίσιο αυτό, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα διεθνή φόρουμ και, ιδίως, τις ΠΟΔΑ, τη Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα και το παγκόσμιο πλαίσιο Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ για τη βιοποικιλότητα· καλεί την ΕΕ να ενισχύσει τη συνεργατική ανταλλαγή γνώσεων και τις ανταλλαγές αμοιβαίας μάθησης με άλλους διεθνείς οργανισμούς και τρίτες χώρες·

37.υπογραμμίζει τις δυνατότητες συνεργασίας με τρίτες χώρες που μοιράζονται την ίδια θαλάσσια λεκάνη, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ), για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, τη μόχλευση επενδύσεων και τον καθορισμό συλλογικών στόχων για την αντιμετώπιση του αντικτύπου των χωροκατακτητικών ξένων ειδών·

Ευκαιρίες και προκλήσεις για τις παράκτιες κοινότητες

38.τονίζει ότι τα χωροκατακτητικά ξένα είδη έχουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στη θαλάσσια βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα, στις δραστηριότητες της γαλάζιας οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, και σε άλλες οικονομικές δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με τη θάλασσα, καθώς και στις παράκτιες κοινότητες και την κοινωνία στο σύνολό της· θεωρεί ζωτικής σημασίας να εξεταστούν οι ευρύτερες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές συνέπειές των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, πέραν της απώλειας της βιοποικιλότητας και των επιπτώσεων στα οικοσυστήματα, προκειμένου να αποτραπούν αποτελεσματικά νέες εισβολές και να εφαρμοστούν με επιτυχή τρόπο τα μέτρα μετριασμού·

39.παροτρύνει την Επιτροπή να αναπτύξει ειδικό δείκτη για ευαίσθητα και χωροκατακτητικά είδη στις θάλασσες της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη καταλόγους όπως ο κόκκινος κατάλογος της IUCN, ο οποίος θα συμπεριληφθεί στις ειδικές δημοσιεύσεις της Eurostat για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης με στόχο τη βελτίωση της παρακολούθησης της εξάπλωσης και των προσπαθειών διατήρησης και διαχείρισης·

40.ζητεί από την Επιτροπή να ενσωματώσει σε μελλοντικά έργα των ευρωπαϊκών προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας τη χρηματοδότηση της έρευνας σχετικά με τα χωροκατακτητικά ξένα είδη και τις φιλικές προς το περιβάλλον λύσεις για τη βιώσιμη διαχείριση και τον έλεγχό τους·

41.υπογραμμίζει τη σημασία της στήριξης των επιχειρήσεων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας που πλήττονται, μέσω συστημάτων αποζημίωσης και ταμείων προσαρμογής, σύμφωνα με τις υφιστάμενες δημοσιονομικές διατάξεις, ιδίως σε περιοχές που αντιμετωπίζουν άμεση οικονομική ζημία λόγω χωροκατακτητικών ειδών· τονίζει την ανάγκη παροχής στοχευμένων οικονομικών και κανονιστικών κινήτρων για την τόνωση στοχευμένων δραστηριοτήτων αλίευσης και απομάκρυνσης χωροκατακτητικών ειδών από τοπικούς αλιείς σε παράκτια ύδατα και εσωτερικές πλωτές οδούς, ως μέσο για τη μείωση της οικολογικής πίεσης και την παράλληλη στήριξη των τοπικών μέσων διαβίωσης· υπογραμμίζει τον πιθανό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα συστήματα ασφάλισης στην αντιμετώπιση του ζητήματος, ιδίως τις συνέπειες για τους καλλιεργητές οστρακοειδών, τους υδατοκαλλιεργητές και τους αλιείς·

42.καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να πραγματοποιήσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης για την ενημέρωση και τη συμμετοχή των αλιέων, των ιχθυοκαλλιεργητών και των καλλιεργητών οστρακοειδών, των ενδιαφερόμενων μερών του αλιευτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων των ερασιτεχνών αλιέων, και του ευρέος κοινού σχετικά με την εισαγωγή, τον εντοπισμό και τις επιπτώσεις των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις τους, καθώς και τους τρόπους ελαχιστοποίησης των κινδύνων που εγκυμονεί η εισαγωγή και η εξάπλωσή τους·

43.συνιστά, όπου είναι εφικτό, να αναπτυχθούν προγράμματα που στοχεύουν χωροκατακτητικά είδη, τα οποία θα έχουν ως στόχο την ενίσχυση του ελέγχου των πληθυσμών και την παροχή ευκαιριών αποζημίωσης στους αλιείς·

44.θεωρεί ότι η διαχείριση των χωροκατακτητικών ξένων ειδών μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για πρόσθετο προσωρινό εισόδημα μέσω της εφαρμοσμένης καινοτομίας για τη δημιουργία προϊόντων προστιθέμενης αξίας, όπως τα βιολογικά λιπάσματα και τα γεωργικά εδάφη που στηρίζουν τον έλεγχο των εν λόγω ειδών και, όπου είναι δυνατόν, την εξάλειψή τους· καλεί την Επιτροπή να χρηματοδοτήσει ερευνητικά και τεχνολογικά προγράμματα στον τομέα αυτό·

45.τονίζει ότι, όταν η εξάλειψη των χωροκατακτητικών ειδών δεν είναι εφικτή, η εκμετάλλευση τους για ανθρώπινη κατανάλωση μπορεί να παράσχει πρόσθετο προσωρινό εισόδημα στους αλιείς και να φέρει ευημερία που θα μπορούσε να ωφελήσει τις τοπικές οικονομίες της ΕΕ·

46.εκφράζει την ικανοποίησή του για την προσωρινή οικονομική αξιοποίηση ορισμένων χωροκατακτητικών ξένων ειδών, όπως τα φύκη, για διατροφικούς και μη διατροφικούς σκοπούς· τονίζει ότι, εκτός από τρόφιμα για ανθρώπινη κατανάλωση, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε ζωοτροφές και ιχθυοτροφές, φαρμακευτικά προϊόντα, συσκευασίες, καλλυντικά ή βιοκαύσιμα·

47.επαναλαμβάνει ότι απώτερος στόχος παραμένει η εξάλειψη των χωροκατακτητικών ξένων ειδών· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η οικονομική εξάρτηση από την αξιοποίηση χωροκατακτητικών ξένων ειδών θα πρέπει πάντα να είναι προσωρινή ή δευτερεύουσα και δεν πρέπει να ενθαρρύνει την εξάπλωση ή τη διάθεση των εν λόγω ειδών στην αγορά·

48.ζητεί αυξημένη και ειδική χρηματοδοτική στήριξη για τη βελτίωση της αποτελεσματικής διαχείρισης και προστασίας των παράκτιων μέσων διαβίωσης και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και της διατήρησης των ευαίσθητων ειδών, καθώς και συστήματα πληροφόρησης, παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης για τα χωροκατακτητικά ξένα είδη σε περιφερειακό, εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, δεδομένου του θετικού αντικτύπου της εν λόγω στήριξης στην αλιεία, τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα·

49.επιμένει ότι το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο πρέπει να περιλαμβάνει χρηματοδότηση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αλιευτικού στόλου έναντι προκλήσεων όπως το αυξανόμενο κόστος, η απώλεια αλιευτικών τοποθεσιών και ο αντίκτυπος των χωροκατακτητικών ειδών· θεωρεί προτεραιότητα τη βελτίωση της πρόσβασης των αλιέων σε χρηματοδοτικούς πόρους, προκειμένου να εκσυγχρονίσουν τα σκάφη τους, να ψηφιοποιήσουν τις δραστηριότητές τους και να διαφοροποιήσουν τις πηγές εισοδήματός τους·

50.υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι οι εξόχως απόκεντρες, οι νησιωτικές και οι παράκτιες περιοχές λειτουργούν ως σημαντικοί ασφαλείς λιμένες για τα ευαίσθητα θαλάσσια είδη, ενώ είναι επίσης ιδιαίτερα ευάλωτες στα χωροκατακτητικά ξένα είδη· ζητεί να αναγνωριστεί η σημασία της προστασίας αυτών των ευαίσθητων ειδών και της καταπολέμησης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών στις περιοχές αυτές, ιδίως μέσω της δημιουργίας ενός προγράμματος επιλογών για την τοπική αλιεία που θα αφορά ειδικά τις απομακρυσμένες και νησιωτικές περιοχές· επισημαίνει τις δυνατότητες του βιώσιμου οικοτουρισμού ως μέσου παροχής ευκαιριών διαφοροποίησης, διατηρώντας παράλληλα τη μοναδικότητα της βιοποικιλότητας των εν λόγω περιοχών και αποφέροντας άμεσα οφέλη στους τομείς της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας·

° °

51.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.