P10_TA(2026)0078Aanbeveling betreffende nauwere samenwerking tussen de EU en Canada in het licht van de huidige geopolitieke context, waaronder de bedreigingen voor de economische stabiliteit en soevereiniteit van CanadaAanbeveling van het Europees Parlement van 11 maart 2026 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende nauwere samenwerking tussen de EU en Canada in het licht van de huidige geopolitieke context, waaronder de bedreigingen voor de economische stabiliteit en soevereiniteit van Canada (2025/2168(INI))Het Europees Parlement,

–gezien de Overeenkomst inzake strategisch partnerschap tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Canada, anderzijdsPB L 329 van 3.12.2016, blz. 45, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2016/2118/oj., die op 30 oktober 2016 is ondertekend en sinds 1 april 2017 voorlopig wordt toegepast,

–gezien de Brede Economische en Handelsovereenkomst (CETA) tussen Canada, enerzijds, en de Europese Unie en haar lidstaten, anderzijdsPB L 11 van 14.1.2017, blz. 23, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2017/37/oj., die op 21 september 2017 voorlopig in werking is getreden,

–gezien het strategisch partnerschap tussen de EU en Canada inzake grondstoffen dat op 21 juni 2021 van start is gegaan,

–gezien het digitaal partnerschap tussen de EU en Canada en de groene alliantie tussen de EU en Canada, die op 23 november 2023 van start zijn gegaan,

–gezien de gezamenlijke verklaring van de leiders van de Europese Unie en Canada getiteld “Enduring Partnership, Ambitious Agenda”, die tijdens de top EU-Canada op 23 juni 2025 in Brussel is aangenomen,

–gezien het veiligheids- en defensiepartnerschap tussen de Europese Unie en Canada, dat tijdens de top EU-Canada op 23 juni 2025 is ondertekend,

–gezien de verklaring van de NAVO-top in Den Haag van 25 juni 2025,

–gezien de conclusies van de Europese Raad van 26 juni 2025,

–gezien de door Canada geleide Critical Minerals Production Alliance van de G7, die op 17 juni 2025 werd aangekondigd en op 31 oktober 2025 van start is gegaan,

–gezien de gezamenlijke verklaring na de vierde zitting van het Interministerieel Comité EU-Canada van 12 november 2025,

–gezien de Verklaring van de Verenigde Naties inzake de rechten van inheemse volkeren, die op 13 september 2007 is aangenomen,

–gezien het mondiale biodiversiteitskader van Kunming-Montreal in het kader van het Verdrag inzake biologische diversiteit,

–gezien zijn aanbeveling van 26 november 2025 aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid betreffende de diplomatieke strategie en geopolitieke samenwerking van de EU in het Arctisch gebied,

–gezien artikel 121 van zijn Reglement,

–gezien het advies van de Commissie internationale handel,

–gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A10-0035/2026),

A.overwegende dat de EU, in een geopolitieke context van toegenomen rivaliteit tussen grootmachten, politieke volatiliteit, gefragmenteerde mondiale toeleveringsketens, toenemend protectionisme, handelsoorlogen, kwetsbaarheden in de economische veiligheid en steeds snellere klimaatverandering, de samenwerking met gelijkgestemde partners zoals Canada moet verdiepen; overwegende dat de EU en Canada er beiden in toenemende mate belang bij hebben hun samenwerking te verdiepen, hun economische banden te versterken en de op regels gebaseerde internationale orde in stand te houden, en dat zij ten aanzien van vrijwel alle regio’s in de wereld dezelfde standpunten hebben; overwegende dat de EU altijd een betrouwbare en loyale bondgenoot van Canada is geweest;

B.overwegende dat de EU en Canada strategische partners zijn die verenigd zijn in hun overtuiging dat de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en multilaterale samenwerking, met name op het gebied van veiligheid en handel, de Canadese en Europese samenlevingen alsook de internationale gemeenschap ten goede komen, en daarom moeten worden verdedigd door mondiale allianties van gelijkgestemde partners;

C.overwegende dat het partnerschap tussen de EU en Canada van centraal belang is geworden voor de verdediging en instandhouding van het multilateralisme en democratie in de wereld, in een tijd waarin deze gevestigde beginselen en verworvenheden voortdurend en in toenemende mate bedreigd worden; overwegende dat Canada en alle EU-lidstaten partij zijn bij het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens;

D.overwegende dat de EU en Canada al geruime tijd samenwerken in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en zich ertoe hebben verbonden de handen ineen te slaan om het momenteel onder druk staande, op regels gebaseerde internationale handelsstelsel te stabiliseren en te versterken, de WTO te moderniseren en haar geschillenbeslechtingssysteem nieuw leven in te blazen, onder meer via de tijdelijke regeling met verschillende partijen inzake beroep en arbitrage;

E.overwegende dat doeltreffende samenwerking tussen de EU en Canada op basis van gezamenlijk leiderschap en gedeelde verantwoordelijkheid cruciaal is om mondiale problemen aan te pakken, zoals de Russische oorlog tegen Oekraïne, de hybride oorlogsvoering van Rusland tegen democratische samenlevingen, de geopolitieke concurrentie in het Noordpoolgebied, het steeds assertievere optreden en de economische dwangtactieken van China waarmee het land zich buiten de internationaal vastgestelde kaders begeeft, de toegenomen volatiliteit in het buitenlandbeleid van de VS, de klimaatverandering en de situatie in het Midden-Oosten;

F.overwegende dat samenwerking tussen de EU en Canada binnen de bestaande kaders voor beide partijen essentieel is voor het behoud en de groei van de welvaart; overwegende dat deze essentiële samenwerking bijvoorbeeld betrekking heeft op samenwerking op het gebied van handel en economie, en op de gedeelde ambities om uitdagingen aan te pakken op het vlak van de groene en de digitale transitie, artificiële intelligentie (AI) en andere opkomende technologieën, veiligheid, met inbegrip van militaire samenwerking, terrorismebestrijding en de bestrijding van georganiseerde misdaad, en infrastructuur, energie, gezondheid en voedselzekerheid;

G.overwegende dat Canada en de EU op 1 december 2025 met succes de onderhandelingen hebben afgerond over een overeenkomst voor de deelname van Canada aan het SAFE-programma (Security Action for Europe), waarmee wordt voortgebouwd op het veiligheids- en defensiepartnerschap dat tijdens de top EU-Canada in juni 2025 is ondertekend;

H.overwegende dat de effecten van CETA als positief worden beoordeeld, aangezien de handel in goederen en diensten tussen de EU en Canada met ongeveer 63 % en 75,6 miljard EUR is toegenomen en 99 % van de tarieflijnen is afgeschaft, er sprake is van een positief rechtstreeks effect op kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) in zowel de EU als Canada en steeds meer kmo’s bilaterale handel drijven; overwegende dat de aanvankelijke vrees dat de Europese markt met Canadees rundvlees zou worden overspoeld, niet is bewaarheid, en dat in 2023 slechts ongeveer 2 % van het jaarlijkse contingent voor rundvlees dat in het kader van CETA is vastgesteld, is gebruikt;

I.overwegende dat er op sommige gebieden nog steeds uitdagingen bestaan bij de handhaving van CETA, zoals samenwerking op regelgevingsgebied, het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling en transparante toegang tot volledige aanbestedingsgegevensEuropese Commissie: Directoraat-generaal Handel en Economische Veiligheid e.a., Study in support of an ex-post evaluation of the Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) between the EU and its Member States and Canada: final report: annexes, Bureau voor publicaties van de Europese Unie, 2025, https://data.europa.eu/doi/10.2781/9705637.;

J.overwegende dat de hoofdstukken over e-commerce, handel en duurzame ontwikkeling en de bepaling over de bescherming van investeerders in CETA achterhaald zijn en niet het huidige beleid van de Commissie weerspiegelen; overwegende dat de regering van Canada voorstellen heeft gedaan om de afdwingbaarheid van de CETA-bepalingen inzake handel en duurzame ontwikkeling te verbeteren;

K.overwegende dat CETA voorziet in een kader voor de wederzijdse erkenning van kwalificaties in gereglementeerde beroepen zoals architecten, accountants en ingenieurs;

L.overwegende dat inheemse volken in Canada over unieke traditionele kennis beschikken, als primaire hoeders van ecosystemen fungeren, en nu al onevenredig zwaar worden getroffen door klimaatverandering, sociaal-economische marginalisering, en schade aan het milieu; overwegende dat zowel Canada als de EU de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volken hebben onderschreven, waarmee beide partijen zich ertoe verbinden om inheemse volken te raadplegen en te goeder trouw met hen samen te werken om hun vrijwillige, voorafgaande en geïnformeerde toestemming te verkrijgen voordat er projecten worden goedgekeurd die gevolgen hebben voor hun land, grondgebied of hulpbronnen;

M.overwegende dat Canada, dat heeft toegezegd langdurig steun aan Oekraïne te zullen verlenen en tijdens zijn voorzitterschap van de G7 sterk leiderschap heeft getoond, heeft bewezen een strategische partner van de EU en een betrouwbare NAVO-bondgenoot te zijn;

N.overwegende dat het volledige potentieel van de bestaande instrumenten voor samenwerking tussen de EU en Canada moet worden benut en dat het partnerschap tussen de EU en Canada aanzienlijk moet worden versterkt, zodat de EU en Canada samen één blok kunnen vormen tegen de Russische oorlog in Oekraïne, het revisionisme van geopolitieke actoren, de escalatie van hybride oorlogsvoering tegen democratische samenlevingen, klimaatverandering en de bedreiging van de mondiale handelsorde;

1.beveelt de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan:

Het partnerschap tussen de EU en Canada: institutioneel kader

(a)dit moment van scheuring binnen de internationale orde en gedeelde uitdagingen aan te grijpen als een kans om het potentieel van het strategisch partnerschap tussen de EU en Canada volledig te benutten en de betrekkingen naar een nieuw niveau te tillen bij het nastreven van gemeenschappelijke belangen en waarden in een snel veranderende mondiale omgeving;(b)maximaal in te zetten op een snelle uitvoering van de conclusies van de top EU-Canada van 23 juni 2025, door concrete stappen te zetten om tastbare vooruitgang te boeken op de gebieden die zijn uiteengezet in de gezamenlijke verklaring en in de tekst van het veiligheids- en defensiepartnerschap, onder meer door voort te bouwen op de deelname van Canada – als enig niet-Europees land – aan het SAFE-programma, teneinde een zo nauw mogelijke defensiesamenwerking tot stand te brengen in een wereld van toenemende rivaliteit tussen grootmachten;(c)de dialoog op verschillende niveaus te intensiveren, met inbegrip van topontmoetingen en gezamenlijke initiatieven zoals handels- en investeringsmissies, alsook samenwerkingsvormen voor de lange termijn op het uitvoerende niveau door voor bepaalde werkstromen vaste projectmanagers toe te wijzen, teneinde de samenwerking te verdiepen en manieren te vinden voor strategische betrokkenheid tussen Canada en de EU bij het gezamenlijk aanpakken van mondiale uitdagingen zoals AI, energie, klimaatverandering en cyberbeveiliging, met name nu de op regels gebaseerde internationale orde onder toenemende druk staat; ervoor te zorgen dat bij deze dialogen waar passend belanghebbenden uit het maatschappelijk middenveld en deskundigen worden betrokken;(d)een sterkere rol voor de parlementaire dialoog in het strategisch partnerschap te ondersteunen en te zorgen voor regelmatige bilaterale parlementaire uitwisselingen en samenwerking op belangrijke onderwerpen;(e)er nota van te nemen dat Canada officieel de status van waarnemer heeft in de Raad van Europa; te pleiten voor meer samenwerking op parlementair niveau en er bij de Raad van Europa op aan te dringen Canada standaard als waarnemer uit te nodigen bij interparlementaire bijeenkomsten;

Samenwerken op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid

(f)meer met Canada samen te werken ten aanzien van dreigingen voor de veiligheid van onze samenlevingen, zoals de Russische oorlog tegen Oekraïne, hybride aanvallen, terrorisme en inmenging in democratische samenlevingen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan, Chinese assertiviteit en economische dwangtactieken, de Amerikaanse terugtrekking uit de op regels gebaseerde internationale orde, de gevolgen van klimaatverandering, AI, cyberbeveiliging en de situatie in het Midden-Oosten, welke allemaal een dreiging vormen voor de sociale cohesie in onze samenlevingen;(g)te benadrukken dat gezamenlijke inspanningen en wederzijdse toezeggingen nodig zijn om vrede, veiligheid, stabiliteit en veerkracht te bevorderen middels een holistische benadering van defensie in andere gebieden waarin beide partijen een belang hebben, met inbegrip van het directe nabuurschap van de EU, met name de kandidaat-lidstaten en de Zuidelijke Kaukasus;(h)een routekaart op te stellen voor een volledige en tijdige uitvoering van de toezeggingen die zijn gedaan in het kader van het veiligheids- en defensiepartnerschap, dat een coherent en allesomvattend politiek kader biedt voor dialoog en samenwerking op uiteenlopende gebieden op het vlak van vrede, veiligheid en defensie, waaronder specifieke EU-initiatieven op het gebied van veiligheid en defensie die een aanvulling vormen op de samenwerking van de partijen in NAVO, zoals het SAFE-programma en het ReArm Europe-plan/Readiness 2030;(i)Canada zoveel mogelijk op te nemen in de technologische en industriële defensiebasis van de EU, met als doel de complementariteit en kosteneffectiviteit voor beide partijen te vergroten, onder meer door de opname van militaire en industriële toeleveringsketens en het harmoniseren van defensiestrategieën en van onderzoek naar zaken als de bouw van ijsbrekers en de exploitatie van havens; aan te dringen op samenwerking tussen de EU en Canada inzake de regulering van de uitrol van 5G, die aan strenge veiligheidsnormen moet voldoen; de lidstaten aan te moedigen Canadese ondernemingen toestemming te geven voor deelname aan hun openbare aanbestedingsprocedures;(j)de voortdurende inzet en militaire bijdragen van Canada aan de Europese veiligheid te erkennen, met name de leidersrol van het land in de NAVO-operatie Reassurance in Letland en Canada’s lidmaatschap van de wereldwijde coalitie tegen Da’esh, de NAVO-initiatieven voor capaciteitsopbouw in het Midden-Oosten en de dronecoalitie, en verdere samenwerking op belangrijke gebieden aan te moedigen teneinde dronegerelateerde productie te stimuleren in synergie met industriële en technologische initiatieven van de EU; te pleiten voor gezamenlijke Europese opleidingscentra voor drone- en droneafweercapaciteit in samenwerking met Canada; een bilaterale overeenkomst met Canada voor te stellen voor veilige coproductie en technologieoverdracht van vermogens met betrekking tot de bestrijding van onbemande luchtvaartuigen (C-UAS) door middel van gezamenlijke ontwikkeling en financiering;(k)voort te bouwen op Canada’s waardevolle bijdrage aan de projecten Military Mobility en NetLogHubs in het kader van de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO) van de EU, en op de sinds lange tijd actieve bijdragen van Canada aan civiele en militaire missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB); verdere samenwerking en de uitbreiding van Canada’s deelname aan andere PESCO-projecten en defensie-initiatieven van de EU aan te moedigen;(l)de samenwerking met Canada te evalueren en te intensiveren wat betreft de bestrijding van cyber- en hybride oorlogsdreigingen en destabiliserende activiteiten zoals de verspreiding van desinformatie door vijandige staten of electorale inmenging, ook in de kandidaat-lidstaten van de EU, welke een aanzienlijke dreiging vormen voor de sociale cohesie in onze samenlevingen;(m)verdere voortgang te maken met de coördinatie en samenwerking op belangrijke gebieden, zoals crisisbeheersing, vredeshandhaving, militaire mobiliteit, cyberbeveiliging, terrorismebestrijding, ruimteveiligheid, energieveiligheid, AI en opkomende technologieën, waaronder kwantumcomputing, teneinde belangrijke vermogens gezamenlijk te ontwikkelen;(n)voort te bouwen op de niet-aflatende steun van de EU en Canada voor de soevereiniteit, onafhankelijkheid en territoriale integriteit van Oekraïne, de samenwerking van beide partijen en hun inzet, met name via de G7 en de coalitie van bereidwillige landen, om op lange termijn politieke, militaire, financiële en humanitaire bijstand te verlenen, onder meer door gezamenlijk te werken aan een sterke internationale alliantie voor het gebruik – conform internationaal recht – van bevroren soevereine Russische activa via een herstellening, en ook door samen te werken aan het donorplatform voor Oekraïne en aan het instellen van veiligheidsgaranties voor Oekraïne wanneer de oorlog voorbij is;(o)sancties te coördineren, samen met Canada en andere partners te streven naar een diplomatiek isolement van Rusland, en gezamenlijk andere manieren te onderzoeken om de druk op Rusland op te voeren;(p)samen te werken met Canada om ervoor te zorgen dat oorlogsmisdrijven en andere ernstige misdrijven die in de context van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne zijn gepleegd, niet onbestraft blijven, onder meer middels steun voor de oprichting van een Speciaal Tribunaal voor het Misdrijf Agressie tegen Oekraïne;(q)verder voort te bouwen op de gecoördineerde steun van de EU en Canada voor de soevereiniteit, territoriale integriteit en weerbaarheid van de Republiek Moldavië gezien de gerichte hybride activiteiten van de Russische Federatie en de gevolgen van de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne;(r)de Canadese autoriteiten aan te moedigen de deelname van het land aan humanitaire en prodemocratische initiatieven, met name in het geval van Belarus, samen met de EU voort te zetten en uit te breiden, waaronder door meer steun te verlenen aan instrumenten voor gerichte, flexibele en doeltreffende bijstand wereldwijd;(s)samen te werken met Canada om gezamenlijk onze gedeelde relatie met de Verenigde Staten te onderhouden, welke van cruciaal belang is voor de veiligheid en de economie van zowel Canada als de EU;(t)de coördinatie tussen de EU en Canada te versterken om de veelzijdige uitdagingen aan te gaan die het gevolg zijn van de groei en assertiviteit van China, onder meer op de Westelijke Balkan;(u)nauwer met Canada te overleggen wat betreft het behoud van stabiliteit in de Indo-Pacifische regio, voortbouwend op Canada’s aanwezigheid sinds jaar en dag in de regio, door hun respectieve Indo-Pacifische strategieën ter bevordering van een vrije, open, inclusieve en op regels gebaseerde Indo-Pacifische regio op elkaar af te stemmen, ook middels samenwerking met regionale partners (zoals de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten, Japan en andere partners) op het gebied van maritieme veiligheid, connectiviteit en handhaving van het internationaal recht in de Oost- en Zuid-Chinese Zee en de Straat van Taiwan;(v)samen met Canada te werken aan een rechtvaardige en duurzame vrede in het Midden-Oosten conform internationaal recht door middel van een via onderhandelingen tot stand gekomen tweestatenoplossing; de samenwerking op te voeren om de humanitaire hulpverlening aan burgers in Gaza te waarborgen en alle diplomatieke en operationele inspanningen ter bevordering van alomvattende stabiliteit in de regio te ondersteunen, en er daarnaast voor te zorgen dat Hamas geen toekomstige rol in Gaza zal spelen; kwaadwillige staten zoals Iran die de veiligheid en vrede in de regio bedreigen, te bestrijden; de krachten te bundelen voor een vreedzame politieke transitie en bescherming van alle gemeenschappen in Syrië; samen met Canada bijstand te verlenen aan Jordanië en Libanon, welke zwaar worden getroffen door de instabiliteit in de regio;(w)een halfjaarlijkse dialoog over buitenlands beleid op te zetten om strategische samenwerking inzake de kwesties van de hoogste prioriteit mogelijk te maken;(x)de gezamenlijke inzet van de EU en Canada voor de VN-agenda voor vrouwen, vrede en veiligheid te onderstrepen door middel van versterkte bilaterale en multilaterale samenwerking; beide partijen aan te moedigen concrete gezamenlijke initiatieven, inspanningen voor capaciteitsopbouw en diplomatieke acties te ontwikkelen die gericht zijn op de integratie van genderperspectieven in vredes- en veiligheidsbeleid;(y)de groene alliantie tussen de EU en Canada te blijven steunen als zijnde een gezamenlijke inzet voor ambitieuze wereldwijde milieu- en klimaatmaatregelen, met inbegrip van steun voor de volledige uitvoering van de streefdoelen en doelstellingen van het mondiale biodiversiteitskader van Kunming-Montreal en de Overeenkomst van Parijs;

Multilateralisme versterken

(z)de samenwerking met Canada bij de verdediging van het multilateralisme verder te versterken, teneinde samen de opkomende en gevaarlijke geopolitieke realiteit het hoofd te bieden die onze gedeelde waarden, belangen en veiligheid alsook de sociale cohesie in onze samenlevingen in het gedrang brengt;(aa)de samenwerking tussen de EU en Canada zowel binnen multilaterale fora als daarbuiten te versterken door standpunten te coördineren, initiatieven op elkaar af te stemmen en samen te werken om gedeelde waarden te verdedigen;(ab)nauw en consistent samen te werken om de vitale rol en werking van internationale instellingen zoals de VN, het Internationaal Strafhof, de WTO en de NAVO, en internationale fora zoals de G7 en de G20 te waarborgen; Canada en andere gelijkgestemde landen in dit verband op te roepen om zich in hun bilaterale betrekkingen met andere landen dan de Verenigde Staten aan de WTO-normen te blijven houden;(ac)inspanningen te coördineren voor de strategische hervorming van internationale organisaties zoals de VN en de WTO, waaraan reeds lange tijd behoefte is;(ad)de samenwerking binnen multilaterale instellingen die leningen verstrekken te intensiveren en synergieën met de kapitaalmarkten en capaciteitsopbouw te versterken, onder meer voor defensiefinanciering;

Samenwerking in het Noordpoolgebied

(ae)het strategisch belang van het Noordpoolgebied voor zowel de EU als Canada te benadrukken, gezien de toenemende geopolitieke, ecologische en economische relevantie van het gebied; te pleiten voor nauwere samenwerking tussen de EU en Canada wat betreft het Noordpoolgebied, onder meer op het vlak van duurzame economische ontwikkeling, vrijheid van scheepvaart en maritieme veiligheid, militaire samenwerking, wetenschappelijk onderzoek en milieumonitoring en -bescherming;(af)hun bezorgdheid te uiten over de militarisering van het Noordpoolgebied, waaronder de uitbreiding van Russische militaire infrastructuur en de toenemende strategische aanwezigheid van China, en samen te werken met Canada en de Verenigde Staten om het Noordpoolgebied met gebruikmaking van alle passende technische en juridische instrumenten – met name het VN-verdrag inzake het recht van de zee – als regio van vrede en stabiliteit in stand te houden;(ag)de multilaterale governance van het Noordpoolgebied met Canada – onder meer door samenwerking via de Arctische Raad en de NAVO – en met waarnemende staten te versterken, teneinde het internationaal recht hoog te houden en vrije scheepvaart en conflictpreventie te waarborgen; initiatieven voor dialoog, crisisrespons en gezamenlijke oefeningen onder leiding van de EU en Canada te bevorderen;(ah)te pleiten voor de oprichting van een specifiek samenwerkingskader van de EU en Canada voor het Noordpoolgebied met gestructureerde dialogen tussen instanties van de EU en Canada om een gedeeld situationeel bewustzijn en de bescherming van infrastructuur te bevorderen, klimaat- en milieuproblemen aan te pakken en de belangen, rechten en het erfgoed van Noordpoolgemeenschappen en inheemse volkeren te beschermen;(ai)een gunstige beleidsomgeving te bevorderen die waarborgt dat inheemse volken in het Noordpoolgebied hun vrijwillige, voorafgaande en geïnformeerde toestemming kunnen geven voor projecten die gevolgen hebben voor hun land, grondgebied of hulpbronnen; een gestructureerde dialoog met Canada op te zetten over de bescherming van ecosystemen en biodiversiteit, de implementatie van internationale milieunormen, veerkrachtige infrastructuur, maritieme veiligheid en de integratie van inheemse kennis in de besluitvorming; nauwere samenwerking op wetenschappelijk en cultureel gebied aan te moedigen om inheemse bevolkingsgroepen mondiger te maken;(aj)de samenwerking tussen de EU en Canada op het gebied van veiligheid in het Noordpoolgebied te versterken, onder meer door gezamenlijk toezicht te houden op strategische maritieme corridors, gezamenlijke systemen voor vroegtijdige waarschuwing en dreigingsevaluaties op te zetten, hybride en conventionele dreigingen zoals cyberaanvallen, gps-interferentie en activiteiten van schaduwvloten aan te pakken en kritieke infrastructuur in het Noordpoolgebied, waaronder onderzeese kabels, pijpleidingen en communicatiesystemen, te beschermen;(ak)de lidstaten aan te bevelen nieuwe PESCO-projecten met Canada te overwegen, bijvoorbeeld op het gebied van opsporing en redding of respons bij milieurampen, teneinde de GVDB-capaciteiten in het Noordpoolgebied te versterken; aan te moedigen dat er simulatieoefeningen van de EU en Canada plaatsvinden die gericht zijn op de uitvoering in brede zin van het mechanisme voor civiele bescherming in het Noordpoolgebied;(al)de EU-strategie voor maritieme veiligheid en het ruimtevaartbeleid van de EU te actualiseren om samen met strategische partners zoals Canada nieuwe kansen en uitdagingen in het Noordpoolgebied aan te pakken; in samenwerking met Canada de uitbreiding van bestaande satellietprogramma’s te overwegen om te voldoen aan de specifieke behoeften van het Noordpoolgebied, met inbegrip van een beter gebruik van Copernicus voor monitoring van het Noordpoolgebied;(am)te pleiten voor nauwe samenwerking met Canada op het gebied van de ontwikkeling van glasvezelinfrastructuur om nieuwe digitale corridors tot stand te brengen die ook bijdragen aan betere connectiviteit voor Noordpoolgemeenschappen en betere gezondheidszorg en sociale diensten, online onderwijsmogelijkheden en toegang tot de wereldeconomie;(an)inspanningen te ondersteunen die gericht zijn op het vergroten van de weerbaarheid tegen mogelijke druk die uitgaat van de activiteiten van de steeds nadrukkelijker aanwezige Volksrepubliek China en van andere actoren voor wie een duurzame, op regels gebaseerde winning van mineralen geen prioriteit is; te pleiten voor nauwere samenwerking met Canada en voor het inzetten van de East StratCom Task Force bij het monitoren van campagnes die pogen de besluitvorming inzake de winning van mineralen in het Noordpoolgebied te beïnvloeden;(ao)de samenwerking met Canada te verdiepen wat betreft het aanpakken van de gevolgen van klimaatverandering voor het Noordpoolgebied, aanpassingsstrategieën te versterken, monitoringactiviteiten te ondersteunen en meer te investeren in onderzoek, vervoers-, digitale en energie-infrastructuur, ruimtetechnologie, duurzame scheepvaart, duurzame winning en verwerking van grondstoffen, hernieuwbare energie en andere koolstofarme activiteiten, toerisme en algehele veerkracht;(ap)gezamenlijke onderzoeksinitiatieven met Canada met betrekking tot het Noordpoolgebied te bevorderen en in de wetenschappelijke samenwerking ook aandacht te besteden aan de veiligheidsrisico’s van tweeërlei gebruik; aan te moedigen dat gegevens openbaar worden gedeeld, dat klimaat-, milieu- en strategische ontwikkelingen worden gemonitord en dat onderzoek een plek krijgt in beleids- en veiligheidsplannen;(aq)nauw samen te werken met Canada, onder meer via kanalen zoals de coalitie van bereidwillige landen, om eensgezind de autonomie van Groenland en de zelfbeschikking van de Groenlandse bevolking te beschermen, in de context van de toegenomen geopolitieke belangstelling voor het Noordpoolgebied die blijkt uit de annexatieretoriek van de regering-Trump, de economische en militaire druk die op Groenland wordt uitgeoefend en de uitspraak van China dat het zichzelf als een “near-Arctic state” beschouwt; samen te werken met Canada om ervoor te zorgen dat bij de uitvoering van infrastructuur- en mijnbouwprojecten in het Noordpoolgebied hoge ecologische, sociale en governancenormen gehanteerd worden;(ar)de samenwerking tussen de EU, Canada, Denemarken en Groenland te versterken en daarbij voort te bouwen op de historische overeenkomst die is bereikt om reeds lang bestaande grensgeschillen vreedzaam op te lossen; de ondertekening van het nieuwe memorandum van overeenstemming inzake visserij tussen Groenland en het Canadese territorium Nunavut te verwelkomen;

Handel in goederen en diensten, digitale handel, investeringen en economische veiligheid

(as)in de lidstaten van de EU de voordelen van CETA onder de aandacht te brengen, zoals een betere markttoegang, vereenvoudigde handel en minder administratieve belemmeringen voor kmo’s, met name door meer middelen toe te wijzen voor voorlichtingscampagnes over de handelsmogelijkheden voor bedrijven in de EU; voort te bouwen op de positieve resultaten van CETA om toe te werken naar de volledige uitvoering ervan, en alle kansen aan te grijpen om de handels- en investeringsbetrekkingen met Canada te versterken;(at)op het vlak van regelgeving over te gaan tot een verdere verdieping van de samenwerking – een en ander op transparante wijze – en van de afstemming, door middel van het CETA-protocol inzake de wederzijdse aanvaarding van de resultaten van conformiteitsbeoordelingen en door meer energie te steken in de werkzaamheden van het CETA-forum voor samenwerking op regelgevingsgebied;(au)onverwijld onderhandelingen te starten over een ambitieuze, op zichzelf staande digitalehandelsovereenkomst ter aanvulling van CETA, die geen belemmering mag vormen voor de uitvoering van het digitale acquis van de EU en niet mag leiden tot een inperking van de toekomstige beleidsruimte van beide partijen om de digitale omgeving te reguleren, en die de horizontale bepalingen inzake grensoverschrijdende gegevensstromen en de bescherming van persoonsgegevens in handels- en investeringsovereenkomsten van de EU volledig moet eerbiedigen, moet zorgen voor een hoog niveau van onlineconsumentenbescherming en voorspelbare regels voor ondernemers, en de bilaterale samenwerking in de digitale economie moet versterken door normen en infrastructuur op elkaar af te stemmen, het concurrentievermogen te vergroten, samenwerking op het gebied van cyberbeveiliging, AI en kwantumonderzoek te waarborgen en nieuwe kansen te creëren op het gebied van e-handel en digitale diensten, met name voor kmo’s;(av)nauw met Canada samen te werken om te zorgen voor een sterkere handhaving, duidelijkere effectmetingen en een betere afstemming van de regelgeving met betrekking tot de uitvoering van het hoofdstuk van CETA over handel en duurzame ontwikkeling, onder meer door dwangarbeid en kinderarbeid tegen te gaan en na te denken over de voorstellen van de Canadese regering om de afdwingbaarheid van de bepalingen inzake handel en duurzame ontwikkeling te verbeteren;(aw)nauw met Canada samen te werken om het maatschappelijk middenveld meer toegang tot informatie te geven en vaker rechtstreeks te betrekken bij de comités in het kader van CETA, zowel vóór als na elke vergadering van de relevante gespecialiseerde comités;(ax)nauw met Canada samen te werken om in het kader van CETA een systeem op te zetten voor de verzameling van naar gender uitgesplitste gegevens over sectoren waarin bedrijven met vrouwelijke eigenaren actief zijn en over de handelsactiviteiten van vrouwen;(ay)samen met Canada te blijven werken aan het vaststellen van een geschikt instrument en concrete gezamenlijke activiteiten om de toegang tot CETA voor inheemse volkeren te vergemakkelijken en ervoor te zorgen dat zij hiervan profiteren en op zinvolle wijze worden geraadpleegd en betrokken, onder meer door hun vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming te waarborgen bij de uitvoering van CETA en van het strategisch partnerschap inzake grondstoffen;(az)te erkennen dat CETA in aanzienlijke mate heeft bijgedragen tot de diversificatie en de veerkracht van de toeleveringsketens van de EU en Canada en tot meer invoer in de EU van kritieke grondstoffen uit Canada; de Critical Minerals Production Alliance, een door Canada geleid G7-initiatief om de wereldwijde productie en voorziening van kritieke mineralen te diversifiëren en veilig te stellen, te omarmen; te benadrukken dat het strategisch partnerschap tussen de EU en Canada inzake grondstoffen bijdraagt aan coördinatie en gezamenlijke actie in antwoord op exportbeperkingen door derde landen op kritieke mineralen en andere hulpbronnen van strategisch belang, en dat de toeleveringszekerheid van ketens en de economische veerkracht erdoor versterkt worden; te zorgen voor de verdere ontwikkeling van gezamenlijke projecten in het kader van het strategisch partnerschap tussen de EU en Canada inzake grondstoffen, onder meer door middel van versterkte technische en wetenschappelijke samenwerking en opvoering van de investeringen in infrastructuur, en de dialoog met Canada over het industriebeleid verder te versterken;(ba)de samenwerking met Canada als belangrijke partner voor energiezekerheid te bevorderen en te pleiten voor een uitbreiding van de energiedialoog op hoog niveau tussen de EU en Canada teneinde gezamenlijke acties te ontwikkelen op het gebied van waterstof, andere duurzame koolstofarme technologie, de bescherming van kritieke energie-infrastructuur en duurzame handel in energie; de bestaande samenwerking op het gebied van nucleaire technologie voort te zetten, met inbegrip van splijtstoffen en diensten in verband met de splijtstofkringloop, door te onderhandelen over een gemoderniseerde en alomvattende nucleaire samenwerkingsovereenkomst tussen Canada en Euratom;(bb)mogelijkheden tot samenwerking tussen de EU, Canada en andere gelijkgestemde geopolitieke entiteiten en regio’s te verkennen, zoals Latijns-Amerika en de Indo-Pacifische regio, eventueel in het kader van het alomvattend en vooruitstrevend trans-Pacifisch partnerschap, teneinde de handel te bevorderen, de strategische afhankelijkheid – met name van China – te verminderen, de veerkracht te vergroten, uitdagingen op het gebied van de wereldhandel aan te pakken – onder meer door de staalmarkt te versterken om zo de wereldwijde overcapaciteit tegen te gaan – en op regels gebaseerde handel tussen partners mogelijk te maken; in dit verband de start van de onderhandelingen over de brede economische partnerschapsovereenkomst tussen Canada en India, alsook de sluiting van de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en India, te verwelkomen;(bc)er bij de tien lidstaten die CETA nog niet hebben geratificeerd op aan te dringen dit snel te doen; nogmaals te wijzen op het belang van een volledige toepassing van CETA als belangrijk politiek signaal in de aanloop naar het jaar 2027, dat tien jaar van voorlopige toepassing van CETA markeert, juist in de huidige geopolitieke context, en als zijnde een voorwaarde om het volledige economische potentieel van de overeenkomst te kunnen ontsluiten; bilateraal in gesprek te gaan met deze lidstaten om hun zorgen in kaart te brengen;

Mondiale ontwikkeling

(bd)te zorgen voor nauwe coördinatie met Canada om kritieke lacunes te helpen opheffen, multilaterale ontwikkelingskaders te versterken, een sterker tegenwicht te bieden aan autoritaire regimes en hun groeiende mondiale invloed tegen te gaan, duurzame ontwikkeling, de verwezenlijking van Agenda 2030 van de VN voor duurzame ontwikkeling en de bijbehorende doelstellingen (SDG’s) en inclusieve internationale partnerschappen te bevorderen en de steun voor het maatschappelijk middenveld en democratische veerkracht te handhaven, ook in het nabuurschap van de EU en in de kandidaat-lidstaten van de EU in het bijzonder;(be)gezamenlijk op te treden in het licht van opkomende uitdagingen die de mondiale ontwikkeling bedreigen, waaronder de ontmanteling van het United States Agency for International Development (USAID) en de opschorting van Amerikaanse buitenlandse ontwikkelingshulp;

Onderwijs, onderzoek en interpersoonlijke contacten

(bf)snel gevolg te geven aan de toezegging om de samenwerking te verdiepen op gebieden als interpersoonlijke contacten, cultuur, jeugd, steun voor inclusief beleid en het digitale partnerschap tussen de EU en Canada;(bg)de maatschappelijke veerkracht te vergroten door de deelname van Canada aan Horizon Europa te benutten, de samenwerking op het gebied van onderwijs, onderzoek, cultuur en wetenschap op strategische gebieden uit te breiden, trans-Atlantische mobiliteit van studenten, jonge ondernemers, onderzoekers, investeerders en jongeren in het algemeen in het kader van werk, studie en vrijwilligerswerk te vergemakkelijken en aan te moedigen, en voortbouwend op Erasmus+ verdere mogelijkheden voor interpersoonlijke contacten en studie-uitwisselingen te onderzoeken en het instrument voor arbeidsmobiliteit EU Blue Card meer onder de aandacht te brengen;(bh)na de sluiting in het kader van het CETA van een overeenkomst inzake wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties voor architectenBesluit nr. 1/2024 van het Gemengd Comité inzake wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties van 10 oktober 2024 tot vaststelling van een overeenkomst inzake de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties voor architecten (PB L, 2024/2873, 14.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/2873/oj)., nauw met Canada samen te werken om de wederzijdse erkenning van gereglementeerde beroepen uit te breiden tot andere sectoren, zoals het ingenieurswezen en de accountancy;

Bevordering van democratische veerkracht en gelijkheid

(bi)samen te werken met Canada om de democratische veerkracht wereldwijd verder te brengen door een holistische veiligheidsbenadering te bevorderen en daar waar de democratie kwetsbaar is de vrije media, electorale integriteit, sociale cohesie en het maatschappelijk middenveld te ondersteunen;(bj)de samenwerking op het gebied van de regulering van sociale media en bigtechbedrijven uit te breiden, en de Europese digitaledienstenverordeningVerordening (EU) 2022/2065 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (digitaledienstenverordening) (PB L 277 van 27.10.2022, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj). en digitalemarktenverordeningVerordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2022 over betwistbare en eerlijke markten in de digitale sector, en tot wijziging van Richtlijnen (EU) 2019/1937 en (EU) 2020/1828 (digitalemarktenverordening) (PB L 265 van 12.10.2022, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/1925/oj). te versterken;(bk)nauw samen te werken met Canada om verantwoordelijke AI-governance te ontwikkelen in lijn met het Kaderverdrag van de Raad van Europa over artificiële intelligentie en de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat, dat door zowel de EU als Canada is ondertekend;(bl)samenwerking en de uitwisseling van goede praktijken te bevorderen om gezamenlijk gelijkheid en inclusie van gemarginaliseerde groepen in de EU, Canada en wereldwijd te bevorderen, voortbouwend op initiatieven zoals de Unie van gelijkheid van de EU en de strategie voor inheemse rechtvaardigheid van Canada;

Slotopmerkingen

(bm)te blijven werken aan een werkelijk strategisch partnerschap met Canada, op basis van vertrouwen, gedeelde beginselen en waarden die geworteld zijn in het internationaal recht en de democratie;(bn)betrokkenheid bij samenwerkingsinitiatieven te bevorderen, niet alleen met de centrale overheid van Canada, maar ook met provinciale en gemeentelijke autoriteiten en andere relevante instanties in het land;

2.verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid.