Εμπόδια σε μια ενιαία αγορά στον τομέα της άμυνας6.υπογραμμίζει ότι η τρέχουσα δομή της αμυντικής βιομηχανίας οδηγεί σε περιττές επικαλύψεις, εξωτερικές εξαρτήσεις και ανεπάρκειες και παρεμποδίζει την ενίσχυση της ΕΒΤΒΑ και της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ· υπογραμμίζει ότι, σε συνδυασμό με τις ανεπαρκείς επενδύσεις και την έλλειψη προγραμματισμού των μακροπρόθεσμων αμυντικών δαπανών, ο κατακερματισμός αυτός εμποδίζει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας που θα μπορούσαν να προκύψουν από τη συγκέντρωση της προμήθειας και της παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού στις ευρωπαϊκές εταιρείες· τονίζει τη ζωτική ανάγκη να ξεπεραστεί ο κατακερματισμός της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ, με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων οικονομίας κλίμακας, και να γίνουν καλύτερα κατανοητοί οι φραγμοί στην ενιαία αγορά στον τομέα της άμυνας· τονίζει ότι μια ενιαία αγορά στον τομέα της άμυνας πρέπει να εγγυάται δίκαιες ευκαιρίες συμμετοχής για τις βιομηχανίες και τους ερευνητικούς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών επιχειρήσεων, από όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των μικρότερων οικονομιών, και δεν θα πρέπει να οδηγεί σε ένα υπερβολικά συγκεντρωτικό βιομηχανικό μοντέλο στον τομέα της άμυνας· υπογραμμίζει ότι ο εν λόγω σχεδιασμός της αγοράς συμβάλλει στην οικονομική συνοχή με τη δημιουργία υψηλής ποιότητας θέσεων εργασίας στον τομέα της μεταποίησης και της Ε&Α σε διάφορες περιφέρειες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των λιγότερο οικονομικά ανεπτυγμένων περιφερειών· σημειώνει, επιπλέον, ότι η εν λόγω γεωγραφική διαφοροποίηση συμβάλλει στην ανθεκτικότητα και την ασφάλεια του εφοδιασμού, καθώς και στην αποφυγή της δημιουργίας μονοπωλίων και μειονεκτημάτων για τις ΜΜΕ και τις επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης·
7.εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη αποτελεσμάτων του τρέχοντος συντονισμένου σχεδιασμού ικανοτήτων και των δαπανών για αμυντικά προϊόντα σε ολόκληρη την ΕΕ, η οποία έχει οδηγήσει σε αποκλίσεις ως προς τους κανόνες και τα κριτήρια επιλεξιμότητας και σε αναποτελεσματικότητα της χρήσης των κονδυλίων, γεγονός που δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και οδηγεί συχνά τα κράτη μέλη να δίνουν προτεραιότητα στη διμερή συνεργασία με τρίτες χώρες· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι εθνικά καθορισμένες προτεραιότητες συχνά εμποδίζουν την εποικοδομητική συνεργασία εντός της ΕΕ·
8.εκφράζει τη λύπη του για το συνεχιζόμενο έλλειμμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, το οποίο αντικατοπτρίζεται, μεταξύ άλλων, στην απροθυμία δημιουργίας περιφερειακών κέντρων βιομηχανικής ικανότητας, στον περιορισμένο βαθμό διασυνοριακής συνεργασίας και κοινού σχεδιασμού ικανοτήτων, στο ανεπαρκές επίπεδο ενδοενωσιακών προμηθειών αγαθών και υπηρεσιών που σχετίζονται με την άμυνα και στους αλληλεπικαλυπτόμενους ή προληπτικούς περιορισμούς στις ενδοενωσιακές μεταφορές αμυντικού εξοπλισμού, που εμποδίζουν την ανάπτυξη πλήρως ενοποιημένων ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού και αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς στον τομέα της άμυνας·
9.πιστεύει ότι τα υφιστάμενα νομοθετικά πλαίσια της ΕΕ δεν προβλέπουν την προμήθεια αγαθών με ταχείς κύκλους καινοτομίας, όπως στον τομέα της ανάπτυξης δρόνων· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η ενιαία αγορά άμυνας εξακολουθεί να υπονομεύεται από την ανεπαρκώς εναρμονισμένη εφαρμογή των κανόνων της από τα κράτη μέλη και από τη δυσανάλογη χρήση της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 346 ΣΛΕΕ, γεγονός που ανακόπτει την ώθηση προς κοινές αμυντικές προμήθειες της ΕΕ· τονίζει την ανάγκη ειδικής στήριξης για τις ΜΜΕ και τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή τους στην αλυσίδα εφοδιασμού της αμυντικής βιομηχανίας, με σκοπό την αύξηση της καινοτομίας και την παράλληλη δημιουργία βιομηχανικών εφεδρειών που αυξάνουν την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια του εφοδιασμού της ΕΕ·
10.εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η ενιαία αγορά για την άμυνα εξακολουθεί να υπονομεύεται από την ανεπαρκή εναρμόνιση της εφαρμογής των κανόνων της από τα κράτη μέλη· εκφράζει, ειδικότερα, την ανησυχία του για τη συχνή χρήση του άρθρου 346 ΣΛΕΕ, το οποίο το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχει αποφανθεί σε αρκετές περιπτώσεις ότι χρησιμοποιήθηκε αδικαιολόγητα και, ως εκ τούτου, καταχρηστικά· τονίζει την ανάγκη μετάβασης προς μια προσέγγιση που θα διασφαλίζει τα ουσιώδη συμφέροντα ασφαλείας της ΕΕ, δεδομένης της τρέχουσας γεωπολιτικής κατάστασης και των απειλών για την ενότητα της ΕΕ·
11.θεωρεί ότι ο πλήρης σεβασμός από τα κράτη μέλη της κοινής θέσης της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων13 Κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού (ΕΕ L 335 της 13.12.2008, σ. 99, ELI: http://data.europa.eu/eli/compos/2008/944/oj). αποτελεί σημαντικό πυλώνα μιας λειτουργικής ενιαίας αγοράς για την άμυνα· θεωρεί ότι η απουσία εναρμονισμένου ενωσιακού συστήματος ελέγχου των εξαγωγών και η έλλειψη αμοιβαίας αναγνώρισης των διαφόρων αδειών, πιστοποιητικών και εξουσιοδοτήσεων ασφαλείας εξακολουθούν να δημιουργούν εμπόδια στη λειτουργία μιας ενιαίας αγοράς άμυνας λόγω των επιπτώσεών τους στις ενδοενωσιακές μεταφορές· υπενθυμίζει ότι η αμυντική παραγωγή βασίζεται επί του παρόντος σε μεγάλο βαθμό σε ολοκληρωμένες διασυνοριακές αλυσίδες εφοδιασμού στην ΕΕ, με κατασκευαστικά στοιχεία που προέρχονται από περισσότερα κράτη μέλη, γεγονός που, σε περίπτωση διακοπής των εξαγωγών, προκαλεί αβεβαιότητα στη βιομηχανία και τις αλυσίδες εφοδιασμού· τονίζει την ανάγκη για μια πρακτική λύση που θα λαμβάνει υπόψη την πραγματικότητα των σημερινών εξαρτήσεων από τρίτες χώρες, δεδομένης επίσης της αυξανόμενης σημασίας των κρίσιμων πρώτων υλών για την ΕΒΤΒΑ και της πιθανής έκθεσης τρίτων χωρών σε μέτρα εξαναγκασμού· επισημαίνει ότι χωρίς εγγυημένη και προγραμματισμένη πρόσβαση σε εισροές όπως οι σπάνιες γαίες, οι ημιαγωγοί και τα μέταλλα υψηλής καθαρότητας, δεν μπορούν να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι της Ευρώπης για ενίσχυση της άμυνας και στρατηγική αυτονομία·
12.θεωρεί ότι ο συντονισμός μεταξύ των διαδικασιών ανάπτυξης αμυντικών ικανοτήτων της ΕΕ και των κρατών μελών και της διαδικασίας αμυντικής σχεδίασης και επανεξέτασης του ΝΑΤΟ είναι απαραίτητος για τη διασφάλιση της συνοχής και της διαλειτουργικότητας μεταξύ των κρατών μελών και των συμμάχων του ΝΑΤΟ που δεν είναι μέλη της ΕΕ· εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ του ΝΑΤΟ και της ΕΕ με αντικείμενο την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ (STANAG), τα οποία η ΕΕ θα μπορούσε στη συνέχεια να επιβάλει μέσω δεσμευτικών μέσων· τονίζει ότι η έλλειψη επιβολής των προτύπων έχει οδηγήσει σε ανεπάρκειες, επικαλύψεις και έλλειψη διαλειτουργικότητας τις τελευταίες δεκαετίες και εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα·
Εξάλειψη των φραγμών13.παροτρύνει το Συμβούλιο και την Επιτροπή να διαθέσουν στα αμυντικά προγράμματα της ΕΕ επαρκή χρηματοδότηση στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, ώστε να δοθούν αποτελεσματικά κίνητρα στα κράτη μέλη να συμμετάσχουν στην από κοινού ανάπτυξη ικανοτήτων και προμηθειών εξοπλισμού και να ενθαρρύνουν τις αμυντικές βιομηχανίες τους να συνεργαστούν στενότερα σε διασυνοριακό επίπεδο· επισημαίνει τις δυνατότητες των νέων πλαισίων, όπως τα ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των τεσσάρων εμβληματικών έργων που προτείνονται στον χάρτη πορείας για την αμυντική ετοιμότητα για το 2030, και οι δομές για τα ευρωπαϊκά προγράμματα εξοπλισμών, να επιτύχουν αυτούς τους στόχους με τη βοήθεια επαρκούς μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης· τονίζει ότι η χρηματοδότηση θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα σε έργα με σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, διαλειτουργικότητα, μακροπρόθεσμη βιομηχανική βιωσιμότητα και επιχειρησιακό αντίκτυπο·
14.σημειώνει τους υφιστάμενους περιορισμούς στην παραγωγική ικανότητα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία ωστόσο βρίσκεται σε φάση επέκτασης, και καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μια προσέγγιση «Αγοράστε ευρωπαϊκά προϊόντα», η οποία θα δίνει προτεραιότητα στις κοινές προμήθειες και στην αύξηση της παραγωγής αμυντικών προϊόντων από τις χώρες της ΕΒΤΒΑ, την Ουκρανία, τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου / της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΟΧ/ΕΖΕΣ) και, ως πρόσθετο συμπληρωματικό επίπεδο, άλλες χώρες εκτός ΕΕ με τις οποίες η ΕΕ έχει υπογράψει εταιρική σχέση ασφάλειας και άμυνας, καθώς αυτό θα εξασφάλιζε έναν προβλέψιμο όγκο παραγγελιών για την EΒΤΒΑ, θα ενίσχυε τις ιδιωτικές επενδύσεις στην Ε&Α για αμυντικά προϊόντα και θα βοηθούσε την EΒΤΒΑ να παράγει καινοτόμα αμυντικά προϊόντα σε επαρκείς ποσότητες· καλεί τα κράτη μέλη να υπογράψουν συμβάσεις που θα παρέχουν σταθερά και μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα συγκεντρωτικές ενδείξεις ζήτησης για ευρωπαϊκά προϊόντα, με σκοπό τη δημιουργία επενδυτικής ασφάλειας για την επέκταση της EΒΤΒΑ·
15.παροτρύνει την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να αντιμετωπίσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό την Ουκρανία ως αναπόσπαστο μέρος της ενιαίας αγοράς άμυνας, διευκολύνοντας τις βιομηχανικές συνεργασίες, την πρόσβαση σε μηχανισμούς κοινών προμηθειών και τη συμμετοχή σε προγράμματα της ΕΕ, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (ΕΤΑ) και το ειδικό μέσο στήριξης της Ουκρανίας στο πλαίσιο του EDIP, προκειμένου να καταστεί δυνατή η προοδευτική ένταξη της Ουκρανίας στις αλυσίδες εφοδιασμού της ΕΒΤΒΑ, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το μέλλον της Ουκρανίας βρίσκεται στην ΕΕ και ότι η ένταξή της θα αποφέρει οφέλη τόσο για την ΕΒΤΒΑ, μέσω των προηγμένων και δοκιμασμένων σε μάχες αμυντικών τεχνολογιών και των καινοτόμων βιομηχανικών ικανοτήτων της Ουκρανίας, όσο και για την αμυντική τεχνολογική και βιομηχανική βάση της Ουκρανίας·
16.πιστεύει ότι πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά η εφαρμογή της οδηγίας 2009/81/ΕΚ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας και καλεί την Επιτροπή να προτείνει μια φιλόδοξη αναθεώρηση· υπογραμμίζει ότι είναι χρήσιμο να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τις συμβάσεις-πλαίσια των άλλων κρατών μελών για την αύξηση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ βραχυπρόθεσμα, καθώς αυτό τους επιτρέπει να προβαίνουν σε προμήθειες ταχύτερα και αποτελεσματικότερα, ενώ αναμένεται ότι, μακροπρόθεσμα, οι προμήθειες θα πραγματοποιούνται μέσω κοινών συμβάσεων-πλαισίων που θα έχουν σχεδιαστεί εξαρχής σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά κριτήρια για τις προμήθειες· καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν διάφορες μορφές συμβάσεων που προωθούν την καινοτομία, τον ανταγωνισμό και τις επενδύσεις ιδιωτικού κεφαλαίου, διασφαλίζοντας την πλήρη συμμόρφωση με τους κανόνες ανταγωνισμού, τις απαιτήσεις ακεραιότητας και τα πρότυπα καταπολέμησης της διαφθοράς, και υπενθυμίζει ότι οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη χρηματοδότηση της καινοτομίας στον τομέα της άμυνας· πιστεύει επίσης ότι οι πτυχές που συνδέονται με την ασφάλεια και την άμυνα, όπως η παρουσία μη στρατιωτικών συνιστωσών σε στρατιωτικά αγαθά, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε κάθε αναθεώρηση της οδηγίας 2014/24/ΕΕ σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες14 Οδηγία 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ (ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 65, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/24/oj).· καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, να παρουσιάσει επικαιροποιημένη έκδοση των συμπράξεων καινοτομίας στον τομέα της άμυνας στην επικείμενη συνολική αναθεώρηση της οδηγίας 2009/81/ΕΚ, ώστε το συγκεκριμένο μέσο να προσαρμοστεί καλύτερα στις ιδιαιτερότητες της αμυντικής αγοράς και στο δύσκολο ισχύον πλαίσιο ασφάλειας·
17.υπογραμμίζει ότι, κατά την εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ για τον ανταγωνισμό και τις κρατικές ενισχύσεις, η Επιτροπή πρέπει να δίνει προτεραιότητα στην ενότητα και την ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς, ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να διασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού και συνοχή μεταξύ των κρατών μελών, με ιδιαίτερη έμφαση στα μικρότερα κράτη μέλη των οποίων οι δημοσιονομικές ικανότητες για τη στήριξη των εθνικών αμυντικών βιομηχανιών τους είναι συγκριτικά πιο περιορισμένες· τονίζει ότι η εκτεταμένη χρήση εθνικών επιδοτήσεων για τη στήριξη επενδύσεων στον τομέα της άμυνας ενέχει τον κίνδυνο κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς και υπονόμευσης των ίσων όρων ανταγωνισμού για τις εταιρείες, ιδίως τις ΜΜΕ, σε ολόκληρη την ΕΕ·
18.καλεί την Επιτροπή να εκδώσει σύσταση για την ερμηνεία του άρθρου 346 ΣΛΕΕ, προκειμένου να διευκολυνθεί μια εναρμονισμένη και ομοιόμορφη προσέγγιση σε ολόκληρη την ΕΕ, ανταποκρινόμενη στην ανάγκη αυστηρής προστασίας των ουσιαστικών συμφερόντων ασφαλείας των κρατών μελών, και να χρησιμοποιηθεί το άρθρο 346 κατ’ εξαίρεση, σύμφωνα με την τρέχουσα πραγματικότητα μιας αλληλεξαρτώμενης αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην ΕΕ· θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αξιολογεί τη συνολική εφαρμογή του άρθρου 346 ΣΛΕΕ, κατά περίπτωση, για την αντιμετώπιση κάθε πιθανής διαρθρωτικής κατάχρησης, σύμφωνα με τη νομολογία του ΔΕΕ και με την τρέχουσα πραγματικότητα μιας αλληλεξαρτώμενης αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην ΕΕ·
19.υπογραμμίζει την ανάγκη να παρασχεθεί στοχευμένη στήριξη, ιδίως για τη δοκιμή πρωτοτύπων νέων προϊόντων, και να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε αναδυόμενες και ρηξικέλευθες τεχνολογίες· τονίζει την προστιθέμενη αξία της στενής συνεργασίας με τους ουκρανικούς ενδιαφερόμενους φορείς στον τομέα της άμυνας και της τεχνολογίας στους εν λόγω εξαιρετικά καινοτόμους τομείς· υπογραμμίζει τη σημασία της διασφάλισης της οικονομικής βιωσιμότητας των εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, που επενδύουν στην εν λόγω καινοτομία· τονίζει ότι τα ειδικά μέτρα θα πρέπει να διευκολύνουν τη διασυνοριακή συνεργασία των ΜΜΕ, ιδίως στους τομείς του κυβερνοχώρου, της ΤΝ, των μη επανδρωμένων τεχνολογιών και των τεχνολογιών διπλής χρήσης, με βάση τα υφιστάμενα κέντρα αριστείας στα κράτη μέλη·
20.καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να θεσπίσουν μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «επιταχυντή αμυντικής καινοτομίας», ανάλογη με μοντέλα όπως η Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων Άμυνας των ΗΠΑ (DARPA) ή ο Επιταχυντή Αμυντικής Καινοτομίας για τον Βόρειο Ατλαντικό (DIANA) του ΝΑΤΟ, η οποία θα χρηματοδοτεί ερευνητικά έργα υψηλού κινδύνου και υψηλής απόδοσης στον τομέα της άμυνας και θα παρέχει ταχεία διαδικασία για τη δοκιμή και την ενσωμάτωση πρωτοποριακών τεχνολογιών στα ευρωπαϊκά προγράμματα αμυντικών ικανοτήτων· σημειώνει ότι στα υφιστάμενα μέσα Ε&Α της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του ΕΤΑ, του ενωσιακού προγράμματος καινοτομίας στον τομέα της άμυνας (EUDIS) και του κόμβου καινοτομίας της ΕΕ για την άμυνα (HEDI), η κυριότητα των αποτελεσμάτων ανήκει στους δικαιούχους και ότι τα μέσα αυτά παρέχουν στην Επιτροπή και στα συγχρηματοδοτούντα κράτη μέλη περιορισμένα μόνο δικαιώματα που δεν σχετίζονται με την παραγωγή· καλεί την Επιτροπή να σχεδιάσει ένα κατάλληλο καθεστώς διανοητικής ιδιοκτησίας που θα είναι προσαρμοσμένο στις ευαισθησίες του αμυντικού τομέα, ενώ παράλληλα θα είναι επαρκώς ελκυστικό τόσο για τα εθνικά Υπουργεία Άμυνας όσο και για τη βιομηχανία, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το πρόγραμμα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες και τις προτεραιότητες όσον αφορά τις ικανότητες·
21.υπογραμμίζει την ανάγκη απλούστευσης των κανόνων και κατάργησης των φραγμών που σχετίζονται με τις ενδοενωσιακές μεταφορές αμυντικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της αμοιβαίας αναγνώρισης των κριτηρίων και της πιστοποίησης και της απλούστευσης των αιτήσεων προηγούμενης αδειοδότησης· εκφράζει τη λύπη του για την περιορισμένη χρήση γενικών αδειών μεταφοράς δυνάμει της οδηγίας 2009/81/ΕΚ και την ευρεία προσφυγή σε ατομικές άδειες και καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες απλούστευσης των κανόνων και μείωσης του διοικητικού φόρτου εντός του ισχύοντος νομικού πλαισίου· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει επειγόντως προτάσεις περαιτέρω εναρμόνισης των ενδοενωσιακών μεταφορών αμυντικών προϊόντων, προκειμένου να διασφαλιστεί η απλούστευση της κυκλοφορίας των εν λόγω προϊόντων εντός της ΕΕ, ιδίως με την κατάργηση των απαιτήσεων αδειοδότησης για κατασκευαστικά στοιχεία που είναι ήδη ενσωματωμένα ή πρόκειται να ενσωματωθούν σε αμυντικό προϊόν και δεν μπορούν να μεταφερθούν ή να εξαχθούν ως τέτοια· καλεί, επιπλέον, τα κράτη μέλη να εργαστούν για την επίτευξη του ίδιου στόχου και να μεταφέρουν ταχέως στο εθνικό τους δίκαιο και να εφαρμόσουν τα μέτρα που προτείνονται στη δέσμη μέτρων για την αμυντική ετοιμότητα όσον αφορά τις ενδοενωσιακές μεταφορές αμυντικών προϊόντων· καλεί τα κράτη μέλη να σεβαστούν πλήρως την κοινή θέση της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων και να διερευνήσουν, όπου είναι δυνατόν, την περαιτέρω εναρμόνιση των κανόνων για τις εξαγωγές αμυντικών προϊόντων· προτείνει, ως πιθανά σημεία εκκίνησης, την εναρμόνιση των συστημάτων ελέγχου των εξαγωγών, την επέκταση των γενικών αδειών μεταφοράς ή τη χρήση της συνθήκης του Άαχεν και την ενίσχυση της οδηγίας για την ενδοεταιρική μετάθεση15 Οδηγία 2014/66/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης (ΕΕ L 157 της 27.5.2014, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/66/oj)., ώστε να διευκολυνθούν οι ενδοενωσιακές μεταφορές προϊόντων συνδεόμενων με τον τομέα της άμυνας·
22.καλεί την Επιτροπή, τον ΕΟΑ και τα κράτη μέλη να εργαστούν για την κατάρτιση ενός συστήματος αμοιβαίας αναγνώρισης των εξουσιοδοτήσεων και πιστοποιήσεων ασφαλείας, έτσι ώστε οι εξουσιοδοτήσεις που εκδίδονται σε ένα κράτος μέλος να γίνονται δεκτές και σε άλλα κράτη μέλη· προτείνει τη σύναψη μιας εθελοντικής σύμβασης για συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης των εξουσιοδοτήσεων ασφαλείας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία μια εταιρεία ή ένα άτομο που διαθέτει εθνική εξουσιοδότηση ασφαλείας σε ένα κράτος μέλος θα έχει την εξουσιοδότηση αυτή αναγνωρισμένη από τα άλλα κράτη μέλη που συμμετέχουν στη συμφωνία, υπό την προϋπόθεση της κατάλληλης ανταλλαγής πληροφοριών και εποπτείας· καλεί τον EΟΑ να διευκολύνει την ανάπτυξη του πλαισίου αυτού και καλεί τα κράτη μέλη να το ολοκληρώσουν ταχέως·
23.τονίζει ότι είναι απολύτως απαραίτητο να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού στον τομέα της άμυνας, να μειωθεί ο αριθμός των μοναδικών σημείων αστοχίας και να περιοριστεί η έκθεση σε πιθανά μέτρα πίεσης από χώρες εκτός ΕΕ, όπως καταδεικνύονται από το παράδειγμα της Κίνας, η οποία απειλεί να περιορίσει τις εξαγωγές πρώτων υλών· ζητεί η εφαρμογή της πράξης της ΕΕ για τις κρίσιμες πρώτες ύλες16 Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1252 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για την εξασφάλιση ασφαλούς και βιώσιμου εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1724 και (ΕΕ) 2019/1020 (ΕΕ L, 2024/1252, 3.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1252/oj)., να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις αμυντικές ανάγκες·
24.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν κίνητρα για τη διαφοροποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης των νεοεισερχομένων στην αγορά και των ΜΜΕ· τονίζει ότι η επιδίωξη οικονομικής αποδοτικότητας δεν πρέπει να υπονομεύει την εθνική ασφάλεια του εφοδιασμού· καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί τους κινδύνους της αλυσίδας εφοδιασμού και να εντοπίζει τομείς επικίνδυνης συγκέντρωσης, υποβάλλοντας τακτικά εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού· καλεί επίσης την Επιτροπή να αντιμετωπίσει καταστάσεις στις οποίες οι υποπρομηθευτές από χώρες εκτός ΕΕ αρνούνται να παραδώσουν υλικά εάν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν σε στρατιωτικές εφαρμογές· τονίζει την ανάγκη για ένα νομικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει τη συμβατική αξιοπιστία σε όλες τις αλυσίδες εφοδιασμού στον τομέα της άμυνας· καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει στρατηγικά αποθέματα σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία του καθεστώτος ασφάλειας του εφοδιασμού που θεσπίστηκε στο πλαίσιο του EDIP·
25.υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η αμυντική βιομηχανική παραγωγή, οι επενδύσεις και η δημιουργία αξίας είναι γεωγραφικά ισορροπημένες και συμβάλλουν στην οικονομική και κοινωνική σύγκλιση εντός της ΕΕ, ενώ παράλληλα ενισχύουν την ανθεκτικότητα μέσω της γεωγραφικής διαφοροποίησης και αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα των απειλών για την ασφάλεια που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη στις αντίστοιχες γειτονίες τους· ζητεί ο σχεδιασμός των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας να πραγματοποιείται κατά τρόπο που να ενισχύει την κοινωνική συνοχή εντός και μεταξύ των περιφερειών και των κρατών μελών και παράλληλα να ενισχύει την ανθεκτικότητα σε περιόδους αμυντικών κρίσεων, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό δεν υπονομεύει τον στόχο της οικονομικής αποδοτικότητας, της ταχύτητας και του ανταγωνισμού·
26.καλεί την Επιτροπή να εκδώσει σαφή καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να σταθμίζονται τα ζητήματα άμυνας και ασφάλειας στις αποφάσεις ελέγχου των συγκεντρώσεων που επηρεάζουν την ΕΒΤΒΑ, σύμφωνα με την πολιτική της ΕΕ για τον ανταγωνισμό· καλεί επίσης την Επιτροπή να διερευνήσει στοχευμένες προσαρμογές των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ, προκειμένου να υποστηριχθούν καλύτερα οι μοναδικές ανάγκες της αμυντικής βιομηχανίας, όπως η θέσπιση στοχευμένης απαλλαγής κατά κατηγορίες για έργα Ε&Α στον τομέα της άμυνας που χρηματοδοτούνται από προγράμματα της ΕΕ· τονίζει ότι η ασφάλεια του εφοδιασμού και η μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως θετικά κριτήρια κατά την αξιολόγηση των συγχωνεύσεων ή των μέτρων ενίσχυσης στον τομέα της άμυνας·
27.τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθεί ένας πιο προορατικός ρόλος της ΕΕ στη διατήρηση των επενδύσεων σε τεχνολογίες και προϊόντα διπλής χρήσης, ιδίως όταν αποτελούν μέρος των αλυσίδων εφοδιασμού αμυντικών προϊόντων, ως μέσο ενίσχυσης της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ανθεκτικότητας της ΕΕ έναντι υβριδικών και αναδυόμενων απειλών· τάσσεται υπέρ της προώθησης της μη στρατιωτικής εμπορευματοποίησης αυτών των τεχνολογιών ως τρόπου επέκτασης των ευκαιριών της αγοράς, δημιουργίας θετικών δευτερογενών επιπτώσεων και ενίσχυσης της ΕΒΤΒΑ, που ευνοεί τις συνέργειες μεταξύ στρατιωτικής και μη στρατιωτικής ανάπτυξης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν κίνητρα ώστε να περιοριστούν εντός της ΕΕ οι αλυσίδες εφοδιασμού των πλέον κρίσιμων εισροών για τα αμυντικά προϊόντα, μεταξύ άλλων μέσω ενός ενισχυμένου μηχανισμού μετοχικού κεφαλαίου στον τομέα της άμυνας, με έμφαση στην εμπορευματοποίηση τελικού σταδίου, στη χρηματοδότηση για την κλιμάκωση και στην πρόσβαση των ΜΜΕ σε διαδρόμους δοκιμών και κυβερνοπεδία· τονίζει ότι ο αναδυόμενος τομέας του «νέου διαστήματος» και το καινοτόμο δυναμικό του όσον αφορά τις τεχνολογίες διπλής χρήσης θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως όσον αφορά τις αμυντικές και μη στρατιωτικές εξελίξεις·
28.καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τις νομικές, διαδικαστικές και κανονιστικές προσαρμογές που θα ήταν αναγκαίες για να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της μπορούν να προσαρμόσουν ταχέως τους κανόνες για τις προμήθειες και την παραγωγή στον τομέα της άμυνας σε περίπτωση πολέμου ή σοβαρής κρίσης ασφάλειας και να διασφαλίσει ότι δεν θα διαταραχθεί η λειτουργία της ενιαίας αγοράς· καλεί επίσης την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι μια τέτοια διαδικασία ευθυγραμμίζεται με το καθεστώς ασφάλειας του εφοδιασμού που περιλαμβάνεται στο EDIP· τονίζει τη σημασία της ετοιμότητας με τη μορφή πλαισίου έκτακτης ανάγκης για τις προμήθειες έκτακτης ανάγκης και την εντατικοποίηση της βιομηχανίας, το οποίο θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί γρήγορα, εάν χρειαστεί·
29.πιστεύει ότι τα θεσμικά όργανα και οι οργανισμοί της ΕΕ θα πρέπει να ενισχύσουν τον ρόλο τους στη διευκόλυνση του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών και επικροτεί τη συμβολή του EΟΑ, ιδίως μέσω του σχεδίου ανάπτυξης δυνατοτήτων και της συντονισμένης ετήσιας επανεξέτασης στον τομέα της άμυνας, τονίζοντας ότι η εμπειρογνωμοσύνη του θα πρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως· υπογραμμίζει τον καίριο ρόλο του ΕΟΑ στην προώθηση μιας ενιαίας αγοράς για την άμυνα και καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την εντολή και τους πόρους του ΕΟΑ σε αυτό το πλαίσιο· υποστηρίζει τη μεγαλύτερη συμμετοχή του ΕΟΑ στις αμυντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ και στον εντοπισμό των συνεχιζόμενων φραγμών στην ενιαία αγορά στον τομέα της άμυνας· ζητεί την ανάπτυξη και περιφερειακή εφαρμογή του HEDI εντός του ΕΟΑ, με σκοπό την επέκταση του ρόλου του ως κεντρικής πλατφόρμας που συνδέει ΜΜΕ, νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα και κύριους εργολήπτες· πιστεύει ακράδαντα ότι η ενίσχυση του ΕΟΑ θα συμβάλει στην προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και συνεργασίας που απαιτούνται για την προώθηση της ενιαίας αγοράς στον τομέα της άμυνας, καθώς ο EΟΑ βρίσκεται σε μοναδική θέση για να γεφυρώσει τα εθνικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα· εκφράζει επίσης την ικανοποίησή του για τη συμβολή πολυμερών οργανισμών προμηθειών, όπως ο Κοινός Οργανισμός Συνεργασίας στον τομέα των Εξοπλισμών, οι οποίοι προωθούν την εναρμόνιση του εξοπλισμού μεταξύ των κρατών μελών και των κρατών εταίρων εκτός ΕΕ·
30.τονίζει την ανάγκη για περαιτέρω ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ειδικά για την αντιμετώπιση της χρονικής υστέρησης εμπορίας όσον αφορά την καινοτομία στον τομέα των αμυντικών προϊόντων· ζητεί ενισχυμένα μέσα για να διασφαλιστεί ότι οι ΜΜΕ και οι επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης έχουν πραγματική και κλιμακούμενη πρόσβαση σε ιδιωτικά κεφάλαια και αμυντικά προγράμματα, μεταξύ άλλων μέσω εξορθολογισμένων δημόσιων συμβάσεων, φιλικών προς την καινοτομία κανόνων και διασυνοριακής στήριξης για την αντιστοίχιση, ώστε να διασφαλίζεται η αυξημένη συμμετοχή τους και η δικαιότερη κατανομή των κονδυλίων· τονίζει τη σημασία της δημιουργίας περιφερειακών εκκολαπτηρίων αμυντικών τεχνολογιών υπό την αιγίδα του HEDI για τη στήριξη διασυνοριακών κοινοπραξιών ΜΜΕ, την παροχή καθοδήγησης σχετικά με την πλοήγηση στις αμυντικές προμήθειες και τη διευκόλυνση της δοκιμής και της επικύρωσης καινοτόμων τεχνολογιών σε συνεργασία με στρατιωτικούς τελικούς χρήστες·
31.υπογραμμίζει την ανάγκη να υπογράψουν η ΕΕ και το ΝΑΤΟ μια περιεκτική συμφωνία συνεργασίας για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ικανοτήτων, ώστε να διασφαλιστούν συνεκτικός και συμπληρωματικός σχεδιασμός και διαλειτουργικές αμυντικές ικανότητες, καθώς και για την τυποποίηση· τονίζει ότι η συνεργασία αυτή πρέπει να σέβεται την αυτονομία και των δύο οργανισμών, αποφεύγοντας παράλληλα τις αλληλεπικαλύψεις και προωθώντας τον δίκαιο επιμερισμό των βαρών· καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τον ΕΟΑ, να προετοιμάσει νομοθετική πρόταση που θα δημιουργήσει ένα εναρμονισμένο πλαίσιο της ΕΕ για νομικά δεσμευτικά τεχνικά πρότυπα και πιστοποίηση αμυντικών προϊόντων, με βάση το Ευρωπαϊκό Σύστημα Αναφοράς Αμυντικών Προτύπων (EDSTAR) και, κατά περίπτωση, με την κωδικοποίηση επιλεγμένων συμφωνιών τυποποίησης του ΝΑΤΟ (STANAG) στη νομοθεσία της ΕΕ· καλεί επίσης την Επιτροπή να προτείνει ένα πλαίσιο για κοινές ευρωπαϊκές δοκιμές και πιστοποίηση αμυντικού εξοπλισμού αντί να υπάρχει χωριστή εθνική επικύρωση για κάθε αμυντικό προϊόν, συμπεριλαμβανομένων κοινών εγκαταστάσεων δοκιμών και πιστοποίησης· καλεί τα κράτη μέλη να ευθυγραμμίσουν τις προσπάθειές τους στον τομέα των προμηθειών και της ανάπτυξης ικανοτήτων με τις προτεραιότητες αμυντικής σχεδίασης του ΝΑΤΟ, διασφαλίζοντας την πλήρη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και αποφεύγοντας παράλληλες δομές· υπογραμμίζει ότι μια ισχυρότερη και πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία θα πρέπει να ενισχύσει τη συμβολή της Ευρώπης στο ΝΑΤΟ και τον διατλαντικό επιμερισμό των βαρών, διατηρώντας παράλληλα την ανοικτή συνεργασία με αξιόπιστους εταίρους, όπως η Ουκρανία, οι χώρες ΕΟΧ/ΕΖΕΣ και τα κράτη της εταιρικής σχέσης για την ασφάλεια και την άμυνα· ενθαρρύνει την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την ταχεία έγκριση του ΝΑΤΟ με στόχο την επιτάχυνση των εθνικών διαδικασιών προμηθειών και των προσπαθειών για τη μεταρρύθμιση των κύκλων απόκτησης, των πρωτοκόλλων δοκιμών και των πλαισίων πιστοποίησης, ώστε να διασφαλιστεί ότι η στρατιωτική καινοτομία συμβαδίζει με το περιβάλλον απειλών·
32.λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις σχετικά με την άμυνα που παρουσίασε ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Enrico Letta το 2024 στην έκθεσή του με τίτλο «Much More Than a Market» (Πολύ περισσότερο από μια απλή αγορά)· σημειώνει ότι τα φορολογικά εμπόδια και οι διαφορετικές διαδικασίες για τον φόρο προστιθέμενης αξίας στα προγράμματα συνεργατικών προμηθειών παρεμποδίζουν την επίτευξη των στόχων της αμυντικής ετοιμότητας έως το 2030, την αύξηση των αμυντικών βιομηχανιών και την επέκταση των κοινών προγραμμάτων· καλεί την Επιτροπή να δώσει συνέχεια στην έκθεση Letta και να εντείνει τις προσπάθειες για τη μείωση των φορολογικών εμποδίων·
33.καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν στους νέους επαγγελματίες σταδιοδρομίες στην αμυντική τεχνολογία, μεταξύ άλλων μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης σχετικά με τη συμβολή του τομέα στην ασφάλεια και την τεχνολογική καινοτομία της Ευρώπης· ενθαρρύνει τη δημιουργία συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μεταξύ αμυντικών εταιρειών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και κυβερνήσεων για τη δημιουργία δεξαμενών ταλέντων· παροτρύνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να προτείνουν, κατόπιν διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένων των συνδικαλιστικών οργανώσεων, τομεακές στρατηγικές δεξιοτήτων, όπως προγράμματα κατάρτισης και ευκαιρίες διά βίου μάθησης για την κάλυψη των υφιστάμενων και μελλοντικών ελλείψεων δεξιοτήτων στην αμυντική βιομηχανία· προτείνει, προς τον σκοπό αυτόν, το θεματολόγιο της Ένωσης Δεξιοτήτων να περιλαμβάνει ρητά τον τομέα της άμυνας, ώστε να διευκολύνει την κινητικότητα των ειδικευμένων εργαζομένων σε όλα τα κράτη μέλη εκεί όπου είναι περισσότερο αναγκαίοι·
34.καλεί την Επιτροπή να ποσοτικοποιήσει περαιτέρω τα δυνητικά οικονομικά και επιχειρησιακά οφέλη μιας ενιαίας αγοράς στον τομέα της άμυνας, συμπεριλαμβανομένων της βελτίωσης της αποδοτικότητας και της αύξησης της συλλογικής στρατιωτικής ικανότητας, μέσω ανεξάρτητης εκτίμησης επιπτώσεων· ζητεί τη δημιουργία ενός ενιαίου σημείου επαφής όπου τα ενδιαφερόμενα μέρη θα μπορούν να αναφέρουν εμπόδια, να συγκεντρώνουν στοιχεία και να παρακολουθούν τη συμμόρφωση των κρατών μελών·
35.εκφράζει την ικανοποίησή του για τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου 2025 με τα οποία ζητείται η εκπόνηση ετήσιας έκθεσης σχετικά με την αμυντική βιομηχανική ετοιμότητα της ΕΕ και ζητεί να συμπληρωθεί η έκθεση αυτή με έναν «πίνακα αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς στον τομέα της άμυνας», ο οποίος θα δημοσιεύεται από την Επιτροπή σε συνεργασία με τον ΕΟΑ· τονίζει ότι ο εν λόγω πίνακας αποτελεσμάτων θα πρέπει να παρακολουθεί δείκτες όπως το μερίδιο των δημόσιων συμβάσεων στον τομέα της άμυνας που διεξάγονται από κοινού ή μέσω ανοικτού διαγωνισμού σε επίπεδο ΕΕ, τα επίπεδα διασυνοριακής βιομηχανικής συνεργασίας, τα ποσοστά συμμετοχής των ΜΜΕ και οι μειώσεις της επικάλυψης συστημάτων· υπογραμμίζει ότι θα πρέπει επίσης να αποτυπώνει τα κοινωνικοοικονομικά οφέλη των αμυντικών προγραμμάτων της ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της βιομηχανικής ανάπτυξης, προκειμένου να καθοδηγήσει τη βελτίωση της πολιτικής και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του κοινού·
36.πιστεύει ακράδαντα ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η δημοκρατική νομιμότητα και η διαφάνεια των αμυντικών πολιτικών της ΕΕ σε καιρούς υβριδικού πολέμου και εκστρατειών παραπληροφόρησης, το Κοινοβούλιο πρέπει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό, την εποπτεία και τον έλεγχο αυτών των πολιτικών· υπογραμμίζει ότι πρέπει να διασφαλιστούν η διαφάνεια και η λογοδοσία· καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη και τον ΕΟΑ να διασφαλίσουν ασφαλείς διαύλους για την ανταλλαγή διαβαθμισμένων και εμπιστευτικών πληροφοριών με το Κοινοβούλιο, την αμυντική βιομηχανία και τις εθνικές αρχές·
°
° °
37.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.