1.przypomina, że zgodnie ze sprawozdaniem Draghiego ściślejsza współpraca mogłaby doprowadzić do ogromnych oszczędności w zakresie efektywności, sięgających nawet 30% rocznych wydatków na obronność w całej UE, i znacznie poprawić skuteczność obecnych wydatków na obronność; podkreśla wynikające stąd szeroko rozumiane korzyści w zakresie konkurencyjności, odporności i suwerenności strategicznej UE, gdyż wiążą się z tym znaczące możliwości zatrudnienia, rozwój gospodarczy i wiodąca pozycja technologiczna całej UE; podkreśla, że prawdziwy jednolity rynek obrony ma kluczowe znaczenie dla wspierania konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw nie tylko w UE, ale także na rynku światowym, gdzie muszą one konkurować m.in. z amerykańskimi potentatami;

2.uważa, że dramatyczne wyzwania i zagrożenia stojące przed UE i jej państwami członkowskimi wymagają radykalnej zmiany myślenia, jeśli chodzi o współpracę i koordynację w kwestiach obronnych; podkreśla, że UE i jej państwa członkowskie muszą zasadniczo zmienić swoje rozumienie produkcji w przemyśle obronnym poprzez rozwój prawdziwie jednolitego rynku obrony, o co zaapelowano w sprawozdaniach Letty, Draghiego i Niinistö, a także w białej księdze w sprawie przyszłości obronności europejskiej; wzywa państwa członkowskie do przezwyciężenia nacjonalistycznych odruchów, jeśli chodzi o ich krajową bazę przemysłową, do głębszego zastanowienia się nad korzyściami współpracy obronnej na szczeblu UE podczas krajowego planowania obronnego oraz do uznania zasadniczej roli aktywnego wsparcia ze strony instytucji i agencji UE na rzecz ułatwiania i koordynacji takiej współpracy przy jednoczesnym wzmacnianiu wzajemnego zaufania między wszystkimi zainteresowanymi stronami;

3.podkreśla, że jedynie prawdziwy jednolity rynek obrony może zapewnić środki niezbędne do rzeczywistego ustanowienia i utrzymania konkurencyjnej, innowacyjnej i odpornej europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, która będzie w stanie dostarczać potrzebny sprzęt w wymaganych terminach i na wymaganą skalę oraz uwolnić swój pełny potencjał gospodarczy, przemysłowy i finansowy; podkreśla, że prawdziwy jednolity rynek obrony ma zasadnicze znaczenie, aby wyeliminować braki w zdolnościach i przywrócić zdolność odstraszania, wobec czego jest niezbędnym fundamentem silnej, suwerennej i konkurencyjnej Unii;

4.wzywa państwa członkowskie i Komisję do szybkiego działania i stworzenia prawdziwego jednolitego rynku obrony przy uwzględnieniu zarówno strony podaży, jak i strony popytu; przypomina, że pilnie potrzebna jest agregacja popytu poprzez wspólne zamówienia i zarządzanie cyklem życia, uproszczenie przepisów i transgraniczna integracja przemysłowa na szczeblu UE, aby wyeliminować takie bariery i zmniejszyć zależność od państw spoza UE, na co wskazano w sprawozdaniach Letty i Draghiego;

5.przypomina, jak ważna jest legitymacja demokratyczna, zaufanie publiczne do instytucji, rozliczalność i przejrzystość w celu uzyskania niezbędnego poparcia publicznego dla zwiększonych wydatków w dziedzinie obronności; podkreśla, jak ważne jest zagwarantowanie sprawiedliwego i zrównoważonego podziału w całej UE kosztów i korzyści wynikających z gwałtownego wzrostu europejskich wydatków na obronność;

6.podkreśla, że obecna struktura przemysłu obronnego prowadzi do niepotrzebnego powielania, zewnętrznej zależności i nieefektywności oraz utrudnia wzmocnienie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego i poprawę gotowości obronnej UE; podkreśla, że w połączeniu z niedoinwestowaniem i brakiem programowania w zakresie długoterminowych wydatków obronnych fragmentacja ta uniemożliwia osiągnięcie korzyści skali, jakie mogłyby wyniknąć z połączenia zamówień na sprzęt obronny i jego produkcji w przedsiębiorstwach europejskich; podkreśla zasadniczą potrzebę zaradzenia rozdrobnieniu w przemyśle obronnym UE, wykorzystania potencjalnych korzyści skali oraz lepszego zrozumienia barier utrudniających funkcjonowanie jednolitego rynku obrony; podkreśla, że jednolity rynek obrony musi gwarantować równe możliwości uczestnictwa dla przemysłu i organizacji badawczych, w tym przedsiębiorstw typu start-up, ze wszystkich państw członkowskich, w tym mniejszych gospodarek, i nie powinien skutkować nadmiernie scentralizowanym modelem przemysłu obronnego; podkreśla, że taka struktura rynku przyczynia się do spójności gospodarczej poprzez tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy w produkcji oraz w dziedzinie badań i rozwoju w różnych regionach UE, w tym w regionach słabiej rozwiniętych gospodarczo; zauważa ponadto, że taka dywersyfikacja geograficzna przyczynia się do odporności i bezpieczeństwa dostaw, a także pomaga uniknąć monopoli i niekorzystnej sytuacji dla MŚP i spółek o średniej kapitalizacji;

7.ubolewa nad brakiem wyników obecnego skoordynowanego planowania zdolności i skoordynowanych wydatków na produkty związane z obronnością w całej UE, co doprowadziło do rozbieżnych zasad i kryteriów kwalifikowalności oraz nieefektywnego wydatkowania środków, spowodowało niepewność prawa i często skłania państwa członkowskie do priorytetowego traktowania współpracy dwustronnej z państwami spoza UE; ubolewa, że priorytety ustalane na szczeblu krajowym często uniemożliwiają owocną współpracę na szczeblu UE;

8.ubolewa nad utrzymującym się brakiem wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi, czego wyrazem jest m.in. niechęć do tworzenia regionalnych centrów kompetencji przemysłowych, ograniczona współpraca transgraniczna i ograniczone wspólne planowanie zdolności, niewystarczający poziom wewnątrzunijnych zamówień na towary i usługi związane z obronnością oraz powielane lub ostrożnościowe ograniczenia w odniesieniu do wewnątrzunijnych transferów wyposażenia obronnego, co utrudnia rozwój w pełni zintegrowanych europejskich łańcuchów dostaw i stanowi istotną przeszkodę dla rozwoju prawdziwego jednolitego rynku obrony;

9.uważa, że obecne ramy prawne UE nie stwarzają warunków dla zamówień na towary o szybkich cyklach innowacji, np. w dziedzinie rozwoju dronów; wyraża zaniepokojenie, że jednolitemu rynkowi obrony nadal szkodzi niewystarczająca harmonizacja, jeśli chodzi o stosowanie jego przepisów przez państwa członkowskie, oraz zbyt częste stosowanie wyłączenia przewidzianego w art. 346 TFUE, co utrudnia wspólne unijne zamówienia w dziedzinie obronności; podkreśla potrzebę specjalnego wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz małych spółek o średniej kapitalizacji w celu ułatwienia im współpracy w ramach łańcucha dostaw przemysłu obronnego w celu zwiększenia innowacji przy jednoczesnym tworzeniu nadmiarowych zdolności w przemyśle, które zwiększają odporność UE i bezpieczeństwo dostaw;

10.wyraża zaniepokojenie, że jednolitemu rynkowi obrony nadal szkodzi niewystarczająca harmonizacja, jeśli chodzi o stosowanie jego przepisów przez państwa członkowskie; jest zaniepokojony w szczególności częstym stosowaniem art. 346 TFUE, w związku z czym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kilku sprawach orzekł, że jest on wykorzystywany w sposób nieuzasadniony, a tym samym nadużywany; podkreśla potrzebę przyjęcia podejścia polegającego na ochronie istotnych interesów bezpieczeństwa UE z uwagi na obecną sytuację geopolityczną i zagrożenia dla jedności UE;

11.uważa, że pełne przestrzeganie przez państwa członkowskie wspólnego stanowiska UE w sprawie wywozu broni13 Wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego (Dz.U. L 335 z 13.12.2008, s. 99, ELI: http://data.europa.eu/eli/compos/2008/944/oj). stanowi ważny element sprawnie działającego jednolitego rynku obrony; uważa, że brak zharmonizowanego unijnego systemu kontroli wywozu oraz brak procedur wzajemnego uznawania różnych zezwoleń, licencji, certyfikatów i poświadczeń bezpieczeństwa nadal utrudnia funkcjonowanie jednolitego rynku obrony, gdyż ma to wpływ na transfery wewnątrzunijne; przypomina, że obecnie produkcja obronna w dużym stopniu opiera się na zintegrowanych transgranicznych łańcuchach dostaw w UE, w ramach których komponenty pochodzą z wielu państw członkowskich, co w przypadku zablokowania eksportu powoduje niepewność w przemyśle i w obrębie łańcuchów dostaw; podkreśla potrzebę praktycznego rozwiązania uwzględniającego rzeczywistość obecnej zależności od państw spoza UE, także z uwagi na rosnące znaczenie surowców krytycznych dla europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego oraz potencjalne narażenie na środki przymusu stosowane przez państwa spoza UE; podkreśla, że bez zagwarantowania i zaplanowania dostępu do surowców, takich jak metale ziem rzadkich, półprzewodniki i metale wysokiej jakości, nie będzie możliwe osiągnięcie ambitnych celów Europy w zakresie wzmocnienia obronności i autonomii strategicznej;

12.podkreśla, że koordynacja procesów rozwoju zdolności obronnych UE i państw członkowskich oraz procesu planowania i przeglądu obrony NATO ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia spójności i interoperacyjności między państwami członkowskimi a sojusznikami NATO nienależącymi do UE; ubolewa z powodu braku umowy o współpracy między NATO a UE, poświęconej wymianie informacji na temat standardów NATO (porozumienia standaryzacyjne), którą UE mogłaby egzekwować dzięki wiążącym instrumentom; podkreśla, że w ostatnich dziesięcioleciach niewydolność egzekwowania standardów prowadziła do nieefektywności, powielania działań i braku interoperacyjności i nadal stanowi problem;

13.wzywa Radę i Komisję do przeznaczenia w kolejnych wieloletnich ramach finansowych wystarczających środków finansowych na unijne programy obronne, aby skutecznie zachęcić państwa członkowskie do wspólnego rozwijania zdolności i do wspólnych zamówień, a ich przemysł obronny skłonić do ściślejszej współpracy transgranicznej; podkreśla potencjał nowych ram, takich jak europejskie projekty obronne będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym cztery sztandarowe projekty zaproponowane w Planie działania na rzecz gotowości obronnej do 2030 r., i struktury na potrzeby europejskich programów w dziedzinie uzbrojenia, w zakresie realizacji tych celów przy pomocy wystarczającego finansowania długoterminowego; podkreśla, że środki finansowe w pierwszej kolejności należy przeznaczać na projekty o wyraźnej europejskiej wartości dodanej, a także na interoperacyjność, długoterminową zrównoważoność przemysłową i w celu osiągnięcia skutków operacyjnych;

14.zwraca uwagę na obecne ograniczone zdolności produkcyjne europejskiego przemysłu obronnego, które się jednak powiększają, i wzywa państwa członkowskie do dokonywania zakupów na rynku europejskim, czyli do podejścia, w ramach którego priorytet mają wspólne zamówienia i większa produkcja produktów obronnych w ramach europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, w Ukrainie, w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), a w drugiej kolejności dodatkowo w innych państwach spoza UE, z którymi UE podpisała partnerstwo na rzecz bezpieczeństwa i obrony, ponieważ zapewniłoby to europejskiej bazie technologiczno-przemysłowej sektora obronnego przewidywalną wielkość zamówień, pobudziło prywatne inwestycje w badania i rozwój w zakresie produktów związanych z obronnością oraz pomogło europejskiej bazie technologiczno-przemysłowej sektora obronnego dostarczać innowacyjne produkty obronne w wystarczających ilościach; wzywa państwa członkowskie do podpisywania umów, które sygnalizowałyby stabilny średnio- i długoterminowy zagregowany popyt na produkty europejskie, tak aby zagwarantować pewność inwestycyjną, której europejska baza technologiczno-przemysłowa sektora obronnego potrzebuje, aby się rozwijać;

15.wzywa UE i jej państwa członkowskie do traktowania Ukrainy w jak największym stopniu jako integralnej części jednolitego rynku obrony poprzez ułatwianie partnerstw na szczeblu przemysłowym, dostęp do wspólnych mechanizmów zamówień publicznych i udział w unijnych programach takich jak Europejski Fundusz Obronny i specjalny Instrument Wsparcia Ukrainy w ramach programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego, aby umożliwić Ukrainie stopniową integrację z łańcuchami dostaw w obrębie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, gdyż przyszłość Ukrainy leży w UE, a jej integracja przyniesie korzyści zarówno europejskiej bazie technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, mianowicie dzięki zaawansowanym ukraińskim technologiom obronnym sprawdzonym na polu walki i innowacyjnym zdolnościom przemysłu, jak i ukraińskiej bazie technologiczno-przemysłowej;

16.uważa, że należy znacznie usprawnić wdrażanie dyrektywy 2009/81/WE w sprawie zamówień w dziedzinie obronności i newralgicznych zamówień w dziedzinie bezpieczeństwa, i wzywa Komisję do zaproponowania ambitnych zmian; podkreśla, że pożytecznym rozwiązaniem jest umożliwienie państwom członkowskim wzajemnego korzystania z ich umów ramowych w celu poprawy gotowości obronnej UE w perspektywie krótkoterminowej, ponieważ umożliwi im to szybsze i wydajniejsze udzielanie zamówień, a jednocześnie oczekuje, że w perspektywie długoterminowej zamówienia będą od samego początku realizowane na podstawie wspólnych umów ramowych opracowanych zgodnie z europejskimi kryteriami udzielania zamówień; wzywa państwa członkowskie do stosowania różnych form umów przewidujących innowacje, konkurencję i prywatne inwestycje kapitałowe przy jednoczesnym zagwarantowaniu pełnej zgodności z zasadami konkurencji, wymogami uczciwości i standardami antykorupcyjnymi, a także przypomina, że europejskie rynki kapitałowe odgrywają kluczową rolę w finansowaniu innowacji obronnych; uważa ponadto, że podczas przeglądów dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych14 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/24/oj). należy uwzględniać aspekty związane z bezpieczeństwem i obroną, takie jak obecność komponentów cywilnych w towarach wojskowych; w tym kontekście wzywa Komisję do przedstawienia zaktualizowanej wersji partnerstw na rzecz innowacji w dziedzinie obronności w ramach planowanego kompleksowego przeglądu dyrektywy 2009/81/WE, aby lepiej dostosować ten instrument do specyfiki rynku obronnego i obecnej trudnej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa;

17.podkreśla, że stosując unijne zasady konkurencji i pomocy państwa, Komisja musi priorytetowo traktować jedność i integralność jednolitego rynku, aby nie powodować zakłóceń konkurencji i chronić równe warunki działania i spójność między państwami członkowskimi, a jednocześnie musi zwracać szczególną uwagę na mniejsze państwa członkowskie, których zdolności fiskalne do wspierania krajowego przemysłu obronnego są relatywnie bardziej ograniczone; podkreśla, że szerokie wykorzystanie dotacji krajowych do wspierania inwestycji w dziedzinie obronności grozi fragmentacją jednolitego rynku i erozją równych warunków działania dla przedsiębiorstw, zwłaszcza dla MŚP, w całej UE;

18.wzywa Komisję do wydania zalecenia dotyczącego interpretacji art. 346 TFUE w celu wypracowania zharmonizowanego i jednolitego podejścia w całej UE, uwzględniającego potrzebę ścisłej ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich oraz stosowania art. 346 w drodze wyjątku i stosownie do obecnej rzeczywistości, w której architektura bezpieczeństwa w UE cechuje się współzależnością; uważa, że Komisja powinna mieć możliwość oceny ogólnego wdrożenia art. 346 TFUE w poszczególnych przypadkach, aby zaradzić wszelkim potencjalnym nadużyciom strukturalnym zgodnie z orzecznictwem TSUE i obecną rzeczywistością, w której architektura bezpieczeństwa w UE cechuje się współzależnością;

19.podkreśla potrzebę zapewnienia ukierunkowanego wsparcia, w szczególności w zakresie testowania prototypów nowych produktów, oraz priorytetowego traktowania inwestycji w technologie powstające i przełomowe; podkreśla wartość dodaną ścisłej współpracy z ukraińskimi podmiotami z sektora obronnego i technologicznego w tych wysoce innowacyjnych dziedzinach; podkreśla znaczenie ochrony rentowności finansowej przedsiębiorstw, w tym MŚP, które inwestują w takie innowacje; podkreśla, że konkretne środki powinny ułatwiać transgraniczną współpracę między MŚP, zwłaszcza w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji, technologii bezzałogowych i technologii podwójnego zastosowania, w oparciu o istniejące centra doskonałości w państwach członkowskich;

20.wzywa państwa członkowskie i Komisję do ustanowienia europejskiej inicjatywy „Akcelerator innowacji obronnych”, analogicznie do modeli koncepcyjnych takich jak amerykańska Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych w Obszarze Obronności (DARPA) lub akcelerator innowacji obronnych NATO (DIANA), w ramach której to inicjatywy finansowano by projekty badawcze w dziedzinie obronności charakteryzujące się wysokim ryzykiem i możliwością wysokich zysków oraz umożliwiono szybką ścieżkę testowania i włączania przełomowych technologii do europejskich programów zdolności obronnych; zauważa, że istniejące instrumenty UE w zakresie badań i rozwoju, w tym Europejski Fundusz Obronny, unijny system innowacji w dziedzinie obronności (EUDIS) oraz centrum innowacji w dziedzinie obronności UE, pozostawiają prawo własności do wyników beneficjentom oraz przyznają Komisji i współfinansującym państwom członkowskim jedynie ograniczone prawa niezwiązane z produkcją; wzywa Komisję do opracowania odpowiedniego systemu własności intelektualnej, dostosowanego do poufnego charakteru kwestii związanych z obronnością, a jednocześnie wystarczająco atrakcyjnego zarówno dla krajowych ministerstw obrony, jak i dla przemysłu, aby program ten mógł zaspokajać potrzeby i realizować priorytety w zakresie zdolności;

21.podkreśla potrzebę uproszczenia przepisów i potrzebę wyeliminowania przeszkód utrudniających wewnątrzunijny transfer produktów obronnych, co obejmuje wzajemne uznawanie kryteriów i certyfikację oraz uproszczenie wniosków o uprzednią zgodę; ubolewa nad ograniczonym stosowaniem generalnych zezwoleń na transfer na mocy dyrektywy 2009/81/WE i nad powszechnym korzystaniem z indywidualnych zezwoleń oraz wzywa państwa członkowskie do wykorzystania wszystkich możliwości uproszczenia przepisów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych w obecnych ramach prawnych; wzywa Komisję do pilnego przedstawienia wniosków mających na celu dalszą harmonizację wewnątrzunijnego transferu produktów związanych z obronnością, aby uprościć obrót takimi produktami w UE, a zwłaszcza do wyeliminowania wymogów dotyczących zezwoleń na komponenty, które już są lub mają być częścią produktu związanego z obronnością i jako takie nie podlegają transferowi ani nie mogą być eksportowane; ponadto wzywa państwa członkowskie do działań na rzecz osiągnięcia tego samego celu oraz do szybkiej transpozycji i wdrożenia środków zaproponowanych w pakiecie zbiorczym dotyczącym gotowości obronnej w odniesieniu do wewnątrzunijnych transferów produktów związanych z obronnością; wzywa państwa członkowskie do ścisłego przestrzegania wspólnego stanowiska UE w sprawie wywozu broni oraz do zbadania, czy możliwa jest dalsza harmonizacja przepisów dotyczących wywozu towarów związanych z obronnością; jako ewentualne punkty wyjścia proponuje harmonizację systemów kontroli wywozu, rozszerzenie zakresu stosowania generalnych zezwoleń na transfer lub stosowanie traktatu z Akwizgranu oraz wzmocnienie dyrektywy ICT15 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/66/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa (Dz.U. L 157 z 27.5.2014, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/66/oj). w celu ułatwienia transferu produktów związanych z obronnością w obrębie UE;

22.wzywa Komisję, Europejską Agencję Obrony i państwa członkowskie do opracowania systemu wzajemnego uznawania poświadczeń i certyfikatów bezpieczeństwa, tak aby poświadczenia wydane w jednym państwie członkowskim były akceptowane również w innych państwach członkowskich; proponuje powołanie dobrowolnej konwencji ds. umów o wzajemnym uznawaniu, poświęconej poświadczeniom bezpieczeństwa między państwami członkowskimi, przy czym na mocy takiej umowy przedsiębiorstwo lub osoba fizyczna posiadająca krajowe poświadczenie bezpieczeństwa w jednym państwie członkowskim uzyskałaby uznanie tego poświadczenia przez inne państwa, które przystąpiłyby do umowy, z zastrzeżeniem odpowiedniej wymiany informacji i nadzoru; zwraca się do Europejskiej Agencji Obrony o ułatwienie opracowania tych ram i wzywa państwa członkowskie do ich szybkiego przyjęcia;

23.podkreśla konieczność wzmocnienia odporności europejskich łańcuchów dostaw w dziedzinie obronności oraz ograniczenia liczby pojedynczych punktów grożących niepowodzeniem i narażeniem na potencjalne środki przymusu ze strony państw spoza UE, czego przykładem są groźby Chin dotyczące ograniczenia wywozu surowców; domaga się, aby podczas wdrażania europejskiego aktu w sprawie surowców krytycznych16 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1724 i (UE) 2019/1020 (Dz.U. L, 2024/1252, 3.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1252/oj). szczególną uwagę poświęcono potrzebom w zakresie obronności;

24.wzywa Komisję i państwa członkowskie do tworzenia zachęt do dywersyfikacji łańcuchów dostaw, w tym do udzielania wsparcia nowym podmiotom wchodzącym na rynek i MŚP; podkreśla, że dążenie do efektywności kosztowej nie może zagrażać bezpieczeństwu dostaw na szczeblu krajowym; wzywa Komisję do monitorowania ryzyka związanego z łańcuchem dostaw i identyfikowania obszarów niebezpiecznej koncentracji, a także do regularnego składania sprawozdań z postępów w zakresie dywersyfikacji dostaw; ponadto wzywa Komisję do podjęcia działań w sytuacjach, w których podwykonawcy z krajów spoza UE odmawiają dostawy materiałów, jeśli mają one być wykorzystane do celów wojskowych; podkreśla potrzebę stworzenia ram prawnych zapewniających wiarygodność umów w całym łańcuchu dostaw w dziedzinie obronności; wzywa Komisję do gromadzenia zapasów strategicznych zgodnie z europejską strategią na rzecz unii gotowości; podkreśla w związku z tym znaczenie systemu bezpieczeństwa dostaw ustanowionego w ramach programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego;

25.podkreśla potrzebę zadbania o to, aby produkcja przemysłu obronnego, inwestycje i tworzenie wartości były zrównoważone geograficznie i przyczyniały się do konwergencji gospodarczej i społecznej w UE, a jednocześnie zwiększały odporność dzięki dywersyfikacji geograficznej i odzwierciedlały realne zagrożenia dla bezpieczeństwa, przed jakimi stoją państwa członkowskie w swoim sąsiedztwie; wzywa do planowania inwestycji w obronność w taki sposób, aby wzmacniać spójność społeczną w regionach i państwach członkowskich oraz między nimi, a jednocześnie zwiększać odporność w czasach kryzysów obronnych, pod warunkiem że nie będzie to sprzeczne z takimi celami jak oszczędność kosztowa, szybkość i konkurencja;

26.wzywa Komisję do wydania jasnych wytycznych dotyczących sposobu uwzględniania kwestii związanych z obronnością i bezpieczeństwem w decyzjach dotyczących kontroli połączeń przedsiębiorstw mających wpływ na europejską bazę technologiczno-przemysłową sektora obronnego w zgodzie z unijną polityką konkurencji; ponadto zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości wprowadzenia konkretnych zmian w unijnych przepisach prawa konkurencji, aby wyjść naprzeciw specyficznym potrzebom przemysłu obronnego, takich jak ukierunkowane wyłączenie grupowe dla projektów badawczo-rozwojowych w dziedzinie obronności finansowanych z programów UE; podkreśla, że bezpieczeństwo dostaw i ograniczenie zależności strategicznych należy traktować jako kryteria dodatnie przy ocenie połączeń lub środków pomocy w sektorze obronnym;

27.podkreśla potrzebę bardziej proaktywnej roli UE w podtrzymywaniu inwestycji w technologie i produkty podwójnego zastosowania, w szczególności gdy stanowią one część łańcuchów dostaw produktów związanych z obronnością, w celu poprawy bezpieczeństwa dostaw i odporności UE na zagrożenia hybrydowe i pojawiające się zagrożenia; opowiada się za promowaniem cywilnej komercjalizacji tych technologii jako sposobu na rozszerzenie możliwości rynkowych, wywołanie pozytywnych efektów ubocznych i wzmocnienie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, co jednocześnie będzie sprzyjać synergii między rozwojem wojskowym a cywilnym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do tworzenia zachęt do ograniczania łańcuchów dostaw najważniejszych czynników produkcji związanych z obronnością do terytorium UE, w tym poprzez wzmocniony instrument kapitałowy w dziedzinie obronności, skoncentrowany na późnym etapie komercjalizacji, finansowaniu rozszerzania działalności oraz dostępie MŚP do korytarzy testowych i cyberpoligonów; podkreśla, że należy w pełni wykorzystać potencjał powstającego sektora New Space i jego innowacyjność w zakresie technologii podwójnego zastosowania w odniesieniu do rozwoju w dziedzinie obronności i rozwoju w domenie cywilnej;

28.wzywa Komisję do oceny dostosowań prawnych, proceduralnych i regulacyjnych, które byłyby konieczne, aby zapewnić UE i jej państwom członkowskim możliwość szybkiego wdrożenia zasad dotyczących zamówień publicznych i produkcji w dziedzinie obronności w przypadku wojny lub poważnego kryzysu bezpieczeństwa bez zakłóceń na jednolitym rynku; ponadto wzywa Komisję do dopilnowania, aby uwzględniono przy tym kwestię bezpieczeństwa dostaw przewidzianą w programie na rzecz europejskiego przemysłu obronnego; podkreśla znaczenie gotowości w postaci ram awaryjnych dotyczących zamówień publicznych w sytuacjach nadzwyczajnych i zwiększenia produkcji przemysłowej, które to ramy w razie potrzeby można by szybko uruchomić;

29.uważa, że instytucje i agencje UE powinny wzmocnić swoją rolę pomocniczą, jeśli chodzi o koordynację między państwami członkowskimi, i z zadowoleniem przyjmuje wkład Europejskiej Agencji Obrony, w szczególności za pośrednictwem planu rozwoju zdolności i skoordynowanego rocznego przeglądu w zakresie obronności, podkreślając, że należy w pełni wykorzystać wiedzę fachową tej agencji; podkreśla kluczową rolę Europejskiej Agencji Obrony w propagowaniu jednolitego rynku obrony i w tym kontekście wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia mandatu i zasobów agencji; opowiada się za większym zaangażowaniem agencji w inicjatywy obronne UE oraz w identyfikację utrzymujących się barier dla jednolitego rynku obrony; wzywa do dalszego rozwoju i umiejscowienia centrum innowacji w dziedzinie obronności w regionalnych strukturach agencji w celu rozszerzenia jego roli jako centralnej platformy łączącej MŚP, przedsiębiorstwa typu start-up, ośrodki badawcze i głównych wykonawców; jest przekonany, że wzmocnienie agencji pomoże budować wzajemne zaufanie i zacieśniać współpracę, co jest niezbędne do rozwoju jednolitego rynku obrony, ponieważ pozycja Europejskiej Agencji Obrony jest wyjątkowa i umożliwia godzenie interesów krajowych i europejskich; z zadowoleniem przyjmuje również wkład wielostronnych agencji ds. zamówień publicznych, takich jak Organizacja do spraw Współpracy w Zakresie Uzbrojenia, które promują harmonizację sprzętu między państwami członkowskimi a państwami partnerskimi spoza UE;

30.podkreśla potrzebę dalszego finansowania europejskiego przeznaczonego na wypełnienie luki komercjalizacyjnej w zakresie innowacji produktów związanych z obronnością; apeluje o solidniejsze instrumenty, aby zapewnić MŚP i spółkom o średniej kapitalizacji rzeczywisty i skalowalny dostęp do kapitału prywatnego i programów obronnych, w tym poprzez usprawnione zamówienia publiczne, przepisy sprzyjające innowacjom i wsparcie na rzecz nawiązywania kontaktów, co umożliwi im większy udział i sprawiedliwszy przydział środków; podkreśla znaczenie utworzenia regionalnych inkubatorów technologii obronnych pod egidą centrum innowacji w dziedzinie obronności w celu wspierania transgranicznych konsorcjów MŚP, zapewnienia mentoringu w zakresie zamówień publicznych w dziedzinie obronności oraz ułatwienia testowania i walidacji innowacyjnych technologii we współpracy z użytkownikami końcowymi z sektora wojskowego;

31.podkreśla, że UE i NATO muszą podpisać kompleksową umowę o współpracy w zakresie planowania i rozwoju zdolności, aby zapewnić spójne i uzupełniające się planowanie oraz interoperacyjne zdolności obronne, a także o standaryzacji; podkreśla, że taka współpraca musi odbywać się z poszanowaniem autonomii obu organizacji przy jednoczesnym unikaniu powielania działań i promowaniu sprawiedliwego podziału obciążeń; wzywa Komisję, aby we współpracy z Europejską Agencją Obrony przygotowała wniosek ustawodawczy w sprawie opracowania zharmonizowanych ram UE w zakresie prawnie wiążących norm technicznych i certyfikacji produktów związanych z obronnością, opartych na europejskim systemie referencyjnym norm obronnych oraz – w stosownych przypadkach – poprzez włączenie wybranych porozumień standaryzacyjnych do prawodawstwa UE; ponadto wzywa Komisję do zaproponowania ram na potrzeby wspólnego europejskiego testowania i certyfikacji wyposażenia obronnego zamiast oddzielnej krajowej walidacji każdego produktu związanego z obronnością, w tym do zaproponowania wspólnych obiektów testowych i ośrodków certyfikujących; wzywa państwa członkowskie do dostosowania swoich działań w zakresie zamówień publicznych i rozwoju zdolności do priorytetów planowania obronnego NATO, co zapewni pełną interoperacyjność systemów i zapobiegnie tworzeniu równoległych struktur; podkreśla, że silniejszy i bardziej zintegrowany europejski przemysł obronny powinien zwiększyć wkład Europy w NATO i transatlantycki podział obciążeń przy jednoczesnym utrzymaniu otwartej współpracy z zaufanymi partnerami takimi jak Ukraina, kraje EOG/EFTA oraz państwa uczestniczące w partnerstwie w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony; zachęca do wdrożenia natowskiego planu działania na rzecz szybkiego przyjmowania, którego celem jest przyspieszenie krajowych procesów zamówień i działań służących reformie cyklów zakupów, procedur testowania oraz ram certyfikacji, co ma zagwarantować, że innowacje wojskowe będą dotrzymywać kroku zagrożeniom;

32.odnotowuje zalecenia związane z obronnością przedstawione przez byłego premiera Włoch E. Lettę w 2024 r. w jego sprawozdaniu pt. „Much More Than a Market” [Znacznie więcej niż rynek]; zauważa, że przeszkody podatkowe i różne procedury dotyczące podatku od wartości dodanej w programach zamówień realizowanych na zasadzie współpracy utrudniają osiągnięcie celów gotowości obronnej do 2030 r., rozwój przemysłu obronnego i rozszerzenie wspólnych programów; wzywa Komisję do podjęcia działań następczych w związku ze sprawozdaniem Letty i do zintensyfikowania wysiłków na rzecz zmniejszenia przeszkód podatkowych;

33.wzywa państwa członkowskie do propagowania wśród młodych ludzi kariery w dziedzinie technologii obronnych, w tym poprzez kampanie informacyjne na temat wkładu tego sektora w bezpieczeństwo Europy i innowacje technologiczne; zachęca do tworzenia partnerstw publiczno-prywatnych między przedsiębiorstwami z sektora obrony, instytucjami edukacyjnymi i rządami w celu tworzenia baz talentów; wzywa państwa członkowskie i Komisję do przedstawienia – w porozumieniu z partnerami społecznymi, w tym ze związkami zawodowymi – strategii dotyczących umiejętności w poszczególnych sektorach, takich jak programy szkoleniowe i możliwości uczenia się przez całe życie, aby zaradzić obecnym i przyszłym brakom umiejętności w przemyśle obronnym; w tym celu proponuje, aby agenda unii umiejętności wyraźnie uwzględniała sektor obronny, co ułatwi mobilność wykwalifikowanych pracowników między państwami członkowskimi do miejsc, gdzie są oni najbardziej potrzebni;

34.wzywa Komisję do dalszego szacowania potencjalnych korzyści finansowych i operacyjnych wynikających z jednolitego rynku obrony, w tym zwiększenia efektywności i zbiorowych zdolności wojskowych, poprzez przeprowadzenie niezależnej oceny skutków; wzywa do utworzenia pojedynczego punktu kontaktowego, w którym zainteresowane strony będą mogły zgłaszać przeszkody, gromadzić dowody i monitorować przestrzeganie przepisów przez państwa członkowskie;

35.z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady Europejskiej z października 2025 r., w których wezwano do sporządzania rocznego sprawozdania na temat gotowości przemysłowej UE w dziedzinie obronności, i apeluje, aby zostało ono uzupełnione o tablicę wyników jednolitego rynku obrony, publikowaną przez Komisję we współpracy z Europejską Agencją Obrony; podkreśla, że tablica wyników powinna uwzględniać takie wskaźniki jak udział zamówień publicznych w dziedzinie obronności realizowanych wspólnie lub w ramach otwartej konkurencji w całej UE, poziom transgranicznej współpracy przemysłowej, wskaźniki udziału MŚP oraz ograniczenie powielania systemów; podkreśla, że powinna ona również uwzględniać korzyści społeczno-gospodarcze wynikające z programów obronnych UE we wszystkich państwach członkowskich i regionach, w tym tworzenie miejsc pracy i rozwój przemysłowy, aby ukierunkować udoskonalanie polityki i wzmocnić zaufanie publiczne;

36.jest głęboko przekonany, że aby zagwarantować demokratyczną legitymację i przejrzystość polityki obronnej UE w czasach wojny hybrydowej i kampanii dezinformacyjnych, Parlament musi odgrywać kluczową rolę w planowaniu, nadzorowaniu i kontrolowaniu tej polityki; podkreśla, że należy zapewnić przejrzystość i rozliczalność; wzywa Komisję, Radę, państwa członkowskie i Europejską Agencję Obrony do zapewnienia bezpiecznych kanałów wymiany informacji niejawnych i poufnych z Parlamentem, przemysłem obronnym i organami krajowymi;

37.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.