P10_TA(2026)0080Εμβληματικά ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντοςΨήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 11ης Μαρτίου 2026 σχετικά με εμβληματικά ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος (2025/2144(INI))Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), και ιδίως το άρθρο 42 παράγραφος 2 και παράγραφος 3,

–έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και ειδικότερα το άρθρο 2, το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β), το άρθρο 114 και το άρθρο 346,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 2 στοιχείο ε) του πρωτοκόλλου αριθ. 10 σχετικά με τη μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία (PESCO) που θεσπίστηκε με το άρθρο 42 παράγραφος 6 ΣΕΕ και την κοινή ανακοίνωση σχετικά με την PESCO που υπέγραψαν οι υπουργοί 23 κρατών μελών της ΕΕ στις 13 Νοεμβρίου 2017,

–έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη των Βερσαλλιών που εγκρίθηκε κατά την ανεπίσημη συνεδρίαση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στις 11 Μαρτίου 2022, ιδίως την παράγραφο 22 αυτής,

–έχοντας υπόψη τη «Στρατηγική πυξίδα για την ασφάλεια και την άμυνα – Για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που προστατεύει τους πολίτες, τις αξίες και τα συμφέροντά της και συμβάλλει στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 21 Μαρτίου 2022 και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 25 Μαρτίου 2022,

–έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση, η οποία εκδόθηκε από την Επιτροπή και τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας στις 18 Μαΐου 2022 σχετικά με την ανάλυση των επενδυτικών κενών στον τομέα της άμυνας και τη μελλοντική πορεία (JOIN(2022)0024),

–έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 10ης Μαρτίου 2023, με τίτλο «Διαστημική στρατηγική της ΕΕ για την ασφάλεια και την άμυνα» (JOIN(2023)0009),

–έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 5ης Μαρτίου 2024, με τίτλο «Μια νέα στρατηγική για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία: επίτευξη ετοιμότητας στην ΕΕ μέσω μιας ανθεκτικής αμυντικής βιομηχανίας με υψηλό βαθμό ανταπόκρισης» (JOIN(2024)0010),

–έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 21ης Φεβρουαρίου 2025, με τίτλο «Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων» (JOIN(2025)0009),

–έχοντας υπόψη την κοινή λευκή βίβλο της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 19ης Μαρτίου 2025, με τίτλο «Κοινή Λευκή Βίβλος για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα έως το 2030» (JOIN(2025)0120),

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/697 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2021, για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας ΕΕ L 170 της 12.5.2021, σ. 149, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/697/oj.,

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2025/2643 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2025, για τη θέσπιση του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και πλαισίου μέτρων με σκοπό τη διασφάλιση έγκαιρης διαθεσιμότητας και εφοδιασμού με αμυντικά προϊόντα ΕΕ L, 2025/2643, 29.12.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/2643/oj. (κανονισμός EDIP), ιδίως το κεφάλαιο IV που αφορά ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος (EDPCI),

–έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 2025, για κανονισμό του Συμβουλίου για τη δημιουργία του μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE) μέσω της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας (COM(2025)0122),

–έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, της 22ας Απριλίου 2025, για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/694, (ΕΕ) 2021/695, (ΕΕ) 2021/697, (ΕΕ) 2021/1153, (ΕΕ) 2023/1525 και (ΕΕ) 2024/795 σχετικά με την παροχή κινήτρων για επενδύσεις που συνδέονται με τον τομέα της άμυνας στον προϋπολογισμό της ΕΕ με σκοπό την εφαρμογή του σχεδίου ReArm Europe (COM(2025)0188),

–έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2025/1106 του Συμβουλίου, της 27ης Μαΐου 2025, για τη θέσπιση του μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE) μέσω της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας ΕΕ L, 2025/1106, 28.5.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/1106/oj.,

–έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 16ης Οκτωβρίου 2025, με τίτλο «Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030» (JOIN(2025)0027),

–έχοντας υπόψη την από 8ης Δεκεμβρίου 2008 κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού ΕΕ L 335 της 13.12.2008, σ. 99, ELI: http://data.europa.eu/eli/compos/2008/944/oj.,

–έχοντας υπόψη τη διερευνητική μελέτη της Επιτροπής, της 29ης Σεπτεμβρίου 2025, με τίτλο «Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα για το 2030»,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας προς το Συμβούλιο, της 11ης Απριλίου 2025, με τίτλο «Ετήσια έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή της στρατηγικής πυξίδας για την ασφάλεια και την άμυνα»,

–έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 22ας και 23ης Ιουνίου 2017, ιδίως εκείνα της παραγράφου 8 σχετικά με την PESCO, και της 6ης Μαρτίου 2025, ιδίως εκείνα της παραγράφου 3 στοιχείο στ),

–έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2025,

–έχοντας υπόψη τις στρατηγικές εθνικής ασφάλειας των κρατών μελών της ΕΕ,

–έχοντας υπόψη τη γνώμη 02/2024 της 3ης Οκτωβρίου 2024 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και πλαισίου μέτρων με σκοπό τη διασφάλιση της έγκαιρης διαθεσιμότητας και προμήθειας αμυντικών προϊόντων («EDIP»), και ιδίως την παράγραφο 42 αυτής,

–έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ) για το 2024, καθώς και την έκθεσή του, της 14ης Νοεμβρίου 2023, με τίτλο «The 2023 EU Capability Development Priorities» (Προτεραιότητες της ΕΕ για την ανάπτυξη δυνατοτήτων για το 2023), και την έκθεση του 2024 με τίτλο «Coordinated Annual Review on Defence» (Συντονισμένη ετήσια επανεξέταση στον τομέα της άμυνας),

–έχοντας υπόψη την έκθεση προόδου της γραμματείας της PESCO, του Σεπτεμβρίου του 2025, σχετικά με τα έργα PESCO,

–έχοντας υπόψη την έκθεση του Mario Draghi, της 9ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και το κεφάλαιο 4 αυτής σχετικά με την αύξηση της ασφάλειας και τη μείωση των εξαρτήσεων,

–έχοντας υπόψη την έκθεση του Enrico Letta, της 17ης Απριλίου 2024, με τίτλο «Much more than a market» (Πολύ περισσότερα από μια απλή αγορά) και, ειδικότερα, το κεφάλαιο «A single market to play big: scale matters» (Ενιαία αγορά για υψηλούς στόχους: η κλίμακα μετράει),

–έχοντας υπόψη την έκθεση του Sauli Niinistö, της 30ής Οκτωβρίου 2024, με τίτλο «Safer Together: Strengthening of Europe’s Civilian and Military Preparedness and Readiness» (Πιο ασφαλείς μαζί: Ενίσχυση της πολιτικοστρατιωτικής προετοιμασίας και ετοιμότητας της Ευρώπης), και ιδίως το κεφάλαιο 7,

–έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση της 10ης Ιανουαρίου 2023 για τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ,

–έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της συνόδου κορυφής της Χάγης που εξέδωσαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων του ΝΑΤΟ που συμμετείχαν στη συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου στη Χάγη στις 25 Ιουνίου 2025,

–έχοντας υπόψη τη δέκατη έκθεση προόδου, της 10ης Ιουνίου 2025, σχετικά με την υλοποίηση του κοινού συνόλου προτάσεων που ενέκριναν τα Συμβούλια ΕΕ και ΝΑΤΟ στις 6 Δεκεμβρίου 2016 και στις 5 Δεκεμβρίου 2017,

–έχοντας υπόψη τα προγράμματα συνεργασίας για τον εξοπλισμό που διαχειρίζεται ο Κοινός Οργανισμός Συνεργασίας στον τομέα των Εξοπλισμών (OCCAR),

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 2025 σχετικά με τη λευκή βίβλο για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας ΕΕ C, C/2025/3151, 20.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/3151/oj., και ιδίως τις παραγράφους 4 και 58,

–έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 2ας Απριλίου 2025 σχετικά με την εφαρμογή της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας – ετήσια έκθεση 2024 ΕΕ C, C/2025/4389, 9.9.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/4389/oj., και ιδίως την παράγραφο 46,

–έχοντας υπόψη το άρθρο 55 του Κανονισμού του,

–έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών,

–έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας (A10-0014/2026),

A.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προκλήσεις που θέτει η συρρίκνωση της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας, η συνέχιση από τη Ρωσία του επιθετικού πολέμου της εναντίον της Ουκρανίας και η εμφάνιση νέων και εξελισσόμενων απειλών για την ασφάλεια της ΕΕ απαιτούν από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να αυξήσουν σημαντικά τις επενδύσεις τους στην άμυνα προκειμένου να αναπτύξουν στρατιωτικές δυνατότητες και δυνατότητες πληροφοριών που θα τους επιτρέψουν να υπερασπιστούν την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητά τους και να ενισχύσουν την αποτροπή, καθώς και να ενεργούν και να αντιδρούν αυτόνομα ή σε συνεργασία με τους συμμάχους τους, ιδίως εντός του ΝΑΤΟ, σε άμεσες και μελλοντικές απειλές·

B.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αυξανόμενες επιθέσεις κατά ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας, συμπεριλαμβανομένων των κυβερνοεπιθέσεων και της δολιοφθοράς, απειλούν σοβαρά την καθημερινή ζωή και τις οικονομικές δραστηριότητές μας και απαιτούν συντονισμένη αντίδραση ολόκληρης της ΕΕ μέσω ευρωπαϊκών έργων μεγάλης κλίμακας·

Γ.λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πόλεμος, στον οποίο ιστορικά κυριαρχούν τα συμβατικά όπλα, φαίνεται να μετατοπίζεται «από τον χάλυβα στο διαδίκτυο»· λαμβάνοντας υπόψη ότι ενσωματώνει όλο και περισσότερο δυνατότητες του κυβερνοχώρου και δικτυωμένες επιχειρήσεις, και ότι οι πολεμικές στρατηγικές μετασχηματίζονται μέσω νέων τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) και δεν περιορίζονται πλέον σε μαζική ισχύ πυρός και συγκρούσεις μεγάλης κλίμακας, αλλά κινούνται προς τη σμίκρυνση και την αποκέντρωση συστημάτων, όπως αποδεικνύεται από τη χρήση δρόνων και σμηνών δρόνων σε όλους τους τομείς, όπλων που βασίζονται στην ΤΝ, έξυπνων ναρκών και φορητών πυραυλικών συστημάτων σε πεδία μάχης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μαχητικά αεροσκάφη, τα πλοία, το πυροβολικό, τα άρματα μάχης και τα χερσαία οχήματα καθίστανται πιο ευάλωτα σε βολές ακριβείας και, ως εκ τούτου, απαιτούν μεγαλύτερη προστασία, καθώς εξακολουθούν να είναι απαραίτητα για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις ασφάλειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη παραγωγής και ανάπτυξης παραδοσιακών οπλικών συστημάτων και πυρομαχικών σε μεγάλη κλίμακα, όταν κρίνεται αναγκαίο·

Δ.λαμβάνοντας υπόψη ότι το εν λόγω νέο πρότυπο συγκρούσεων σημαίνει ότι καμία περιοχή της ΕΕ δεν εξαιρείται από τον πιθανό κίνδυνο επίθεσης, παρέμβασης, παραπληροφόρησης, ψυχολογικών ανατρεπτικών ενεργειών ή υβριδικής επίθεσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική προετοιμασία για μια παρατεταμένη σύγκρουση παραμένει ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας·

E.λαμβάνοντας υπόψη ότι το διάστημα καθίσταται ολοένα και πιο κορεσμένος και αμφιλεγόμενος στρατηγικός τομέας, με την αυξανόμενη οπλοποίηση τόσο επίγειων όσο και διαστημικών τμημάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΝΑΤΟ έχει αναγνωρίσει το διάστημα ως τον πέμπτο στρατηγικό επιχειρησιακό τομέα, αναγνωρίζοντας τις αυξανόμενες προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας που προέρχονται από το διάστημα και, κατά συνέπεια, την ανάγκη να καταστεί ασφαλέστερο·

ΣΤ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην κοινή ανακοίνωσή της, της 5ης Μαρτίου 2024, με τίτλο «Μια νέα στρατηγική για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία», η Επιτροπή επεσήμανε ότι μόνο το 18 % των συνολικών δαπανών για εξοπλισμό από τα κράτη μέλη της ΕΕ διατέθηκε για τη συνεργατική προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού της ΕΕ το 2022, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από τον τρέχοντα συλλογικό δείκτη αναφοράς του 35 % που όρισαν τα κράτη μέλη στο υπουργικό διοικητικό συμβούλιο του ΕΟΑ το 2007· λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με την ανακοίνωση «Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030» τίθεται ως στόχος η διοργάνωση τουλάχιστον του 40 % των αμυντικών προμηθειών ως κοινών προμηθειών έως το τέλος του 2027· λαμβάνοντας υπόψη ότι, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, στις 23 Οκτωβρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε τα κράτη μέλη να κατευθύνουν όλο και περισσότερο τις επενδύσεις στον τομέα της άμυνας προς την κοινή ανάπτυξη, παραγωγή και προμήθεια με την υποστήριξη του ΕΟΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συντονισμός των προσπαθειών μεταξύ των κρατών μελών για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής κατανομής των πόρων, τη μείωση του κατακερματισμού και την επιτάχυνση της ανάπτυξης καινοτόμων αμυντικών τεχνολογιών είναι καίριας σημασίας για την οικοδόμηση μιας πλήρως λειτουργικής αγοράς· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επίτευξη αυτών των στόχων απαιτεί ισχυρότερα κίνητρα και μείωση του διοικητικού φόρτου, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η συνεργασία παραμένει καθοδηγούμενη από την αγορά, με βάση τις απαιτήσεις αμυντικών δυνατοτήτων και τις συμπληρωματικές διαδικασίες αμυντικού σχεδιασμού της ΕΕ, των κρατών μελών της και του ΝΑΤΟ·

Ζ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι «ευρωπαϊκές εμβληματικές πρωτοβουλίες για την ετοιμότητα», όπως παρουσιάζονται στην «Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030», βασίζονται σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της άμυνας, η οποία περιλαμβάνει τόσο την προστασία από άμεσες στρατιωτικές επιθέσεις όσο και την ετοιμότητα έναντι υβριδικών απειλών· λαμβάνοντας υπόψη ότι αποτελούν ευκαιρία για την ενίσχυση της καινοτομίας, της διαλειτουργικότητας και της ανταγωνιστικότητας εντός της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ, με την ανάπτυξη καινοτόμων κοινών βιομηχανικών συμπράξεων για αναδυόμενες τεχνολογίες, την ουσιαστική ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας (ΕΒΤΒΑ) και τη μείωση της εξάρτησής της από τεχνολογίες τρίτων χωρών·

H.λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη που βρίσκονται στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ είναι τα πλέον εκτεθειμένα σε σοβαρές απειλές και είναι ουσιώδους σημασίας για την ασφάλεια της ΕΕ στο σύνολό της· λαμβάνοντας υπόψη ότι στα συμπεράσματά του, της 23ης Οκτωβρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημείωσε ότι οι άμεσες απειλές κατά της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ και η παροχή απτής στήριξης στα κράτη μέλη πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ζητήματα προτεραιότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανακοίνωση «Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030» επισημαίνει την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία άμυνας έναντι δρόνων και το παρατηρητήριο ανατολικών συνόρων ως τις πρωτοβουλίες που θα δρομολογηθούν πρώτες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως προτείνεται, το παρατηρητήριο ανατολικών συνόρων αναμένεται να ενισχύσει τα ανατολικά σύνορα της ΕΕ, ενσωματώνοντας δυνατότητες χερσαίας, ναυτικής και αεροπορικής άμυνας με αποτελεσματικά και προηγμένα συστήματα και τεχνολογίες αναχαίτισης δρόνων που είναι επίσης καθοριστικής σημασίας για την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία άμυνας έναντι δρόνων·

Θ.λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τελικοί χρήστες αμυντικών προϊόντων είναι πρωτίστως οι εθνικές ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, οι τελευταίες μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο αύξησης των επενδύσεών τους σε αμυντικά βιομηχανικά έργα μόνο εάν τα έργα αυτά αφορούν την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνατοτήτων κοινού ενδιαφέροντος για τις ένοπλες δυνάμεις τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 364 ΣΛΕΕ ορίζει ότι κάθε κράτος μέλος δύναται να λαμβάνει τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία για την προστασία ουσιωδών συμφερόντων της ασφαλείας του, που αφορούν την παραγωγή ή εμπορία όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού·

Ι.λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική πυξίδα για την ασφάλεια και την άμυνα θέτει ως στόχο την ανάπτυξη κινήτρων για την τόνωση των συνεργατικών επενδύσεων των κρατών μελών σε κοινά έργα και την από κοινού προμήθεια αμυντικών δυνατοτήτων που αναπτύσσονται με συνεργατικό τρόπο εντός της ΕΕ·

ΙΑ.λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2025/2643 για τη θέσπιση του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία (EDIP) προβλέπει την υλοποίηση EDPCI· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα EDPCI αποτελούνται από συνεργατικά βιομηχανικά έργα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΒΤΒΑ σε ολόκληρη την Ένωση, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάπτυξη των στρατιωτικών δυνατοτήτων των κρατών μελών που είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης, και προωθώντας ανοικτή και δομοστοιχειωτή αρχιτεκτονική, την καινοτομία διπλής χρήσης και τη διασυνοριακή συμμετοχή μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης σε όλους τους επιχειρησιακούς τομείς, δηλαδή τον χερσαίο, τον θαλάσσιο, τον εναέριο, το διάστημα και τον κυβερνοχώρο· λαμβάνοντας υπόψη ότι το EDIP περιλαμβάνει επίσης ένα νέο μέσο, τη δομή για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα εξοπλισμών (SEAP), ένα νέο νομικό πλαίσιο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συνεργατικές πρωτοβουλίες στον τομέα των εξοπλισμών στο πλαίσιο εμβληματικών έργων·

ΙΒ.λαμβάνοντας υπόψη ότι, όπως τονίζεται στην ανακοίνωση με τίτλο «Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα για το 2030», η Ουκρανία παραμένει η πρώτη γραμμή άμυνας της Ευρώπης και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεργασία μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών της ΕΕ και της Ουκρανίας, ιδίως στο πλαίσιο εμβληματικών έργων ή EDPCI, έχει μεγάλη σημασία για τις αντίστοιχες αγορές, την ανταγωνιστικότητα και το δυναμικό καινοτομίας τους·

1.αναγνωρίζει την συνολική αύξηση των αμυντικών δαπανών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ ως σαφή αντανάκλαση της αποφασιστικότητάς τους να ανταποκριθούν στην επιδείνωση του περιβάλλοντος ασφάλειας, με την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων, την ενίσχυση της αποτροπής και την ενδυνάμωση της συλλογικής τους δέσμευσης για ευρωπαϊκή και διατλαντική άμυνα· σημειώνει ότι ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως εκείνα που βρίσκονται στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ, έχουν επιτύχει ή υπερβεί τον στόχο δαπανών του ΝΑΤΟ για τη διάθεση του 2 % του ΑΕΠ τους σε αμυντικές δαπάνες έως το τέλος του 2025·

2.αναγνωρίζει επίσης ότι η ενίσχυση της ασφάλειας και της άμυνας της Ευρώπης απαιτεί όχι μόνο αύξηση των εθνικών αμυντικών δαπανών, αλλά και συνολική στροφή προς μεγαλύτερο συντονισμό, αποτελεσματικότητα και ολοκλήρωση στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη αναπτύσσουν, χρησιμοποιούν και εφαρμόζουν τις αμυντικές πολιτικές τους· τονίζει ότι αυτή η μετάβαση από μια κατά κύριο λόγο εθνική προσέγγιση στην άμυνα προς μια κοινή αντίληψη της συλλογικής στάσης ασφάλειας και αποτροπής της Ένωσης πρέπει να πραγματοποιηθεί με πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών μελών και των αρμοδιοτήτων τους στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 ΣΕΕ·

3.σημειώνει ότι, παρά τις αυξημένες αμυντικές προσπάθειες, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμμένουσες ελλείψεις σε στρατηγικές συλλογικές δυνατότητες, δομές διοίκησης και ελέγχου και βιώσιμη στρατιωτική ικανότητα· επισημαίνει, ειδικότερα, ότι τα κράτη μέλη έχουν προσδιορίσει τους ακόλουθους αρχικούς τομείς προτεραιότητας όσον αφορά τις δυνατότητες Όπως αναφέρεται στη σελίδα 3 της κοινής ανακοίνωσης με τίτλο «Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030».: αεράμυνα και αντιπυραυλική άμυνα, συστήματα πυροβολικού, πύραυλοι και πυρομαχικά, δρόνοι και συστήματα αναχαίτισης δρόνων, στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, μεταξύ άλλων όσον αφορά το διάστημα και τις υποδομές κρίσιμης σημασίας, τη στρατιωτική κινητικότητα, τον κυβερνοχώρο, την τεχνητή νοημοσύνη και τον ηλεκτρονικό πόλεμο, τη χερσαία μάχη και την ασφάλεια στη θάλασσα· υπογραμμίζει ότι αυτά τα κενά περιορίζουν σημαντικά την ικανότητα της ΕΕ και των κρατών μελών της να ενισχύσουν την αποτροπή και να διατηρήσουν μια παρατεταμένη μεγάλης κλίμακας αμυντική δέσμευση, σε μια αυξημένη πιθανότητα ενεργειών υβριδικού ή συμβατικού πολέμου· ζητεί τη λήψη επειγόντων μέτρων για την αντιμετώπιση αυτών των κρίσιμων ελλείψεων δυνατοτήτων μέσω ενισχυμένης συνεργασίας, τόσο σε στρατηγικά όσο και σε βιομηχανικά θέματα, συντονισμένου σχεδιασμού και στοχευμένων επενδύσεων για τη διασφάλιση της αμυντικής ετοιμότητας· αναγνωρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι φορείς της ΕΒΤΒΑ για την αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων·

4.τονίζει ότι η κάλυψη των κενών στις δυνατότητες απαιτεί την ανάπτυξη αυτόνομων στρατηγικών παραγόντων διευκόλυνσης χωρίς τους οποίους οι ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών δεν μπορούν να διεξάγουν αποτελεσματικά κοινές στρατιωτικές επιχειρήσεις· συνιστά, στο πλαίσιο αυτό, την ανάπτυξη μιας ασφαλούς και προστατευμένης κοινής αρχιτεκτονικής για τη διοίκηση, τον έλεγχο, τις επικοινωνίες, τις πληροφορίες, την επιτήρηση, την πρόσκτηση στόχων και την αναγνώριση, καθώς και κοινών αμυντικών δυνατοτήτων στους τομείς του διαστήματος, των στρατηγικών αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών, του εναέριου ανεφοδιασμού καυσίμων και της πρόληψης χημικών, βιολογικών, ραδιολογικών και πυρηνικών (ΧΒΡΠ) κινδύνων· εξαίρει το έργο του ΕΟΑ το οποίο παρέχει επισκόπηση και ανάλυση του αμυντικού τοπίου της ΕΕ και παρέχει συστάσεις σχετικά με τις ευκαιρίες συνεργασίας για την ανάπτυξη και την απόκτηση δυνατοτήτων μέσω των προτεραιοτήτων ανάπτυξης δυνατοτήτων και της συντονισμένης ετήσιας επανεξέτασης στον τομέα της άμυνας·

5.υπενθυμίζει ότι το ΝΑΤΟ και η ΕΕ διαδραματίζουν συμπληρωματικούς, συνεκτικούς και αλληλοενισχυόμενους ρόλους· ζητεί μεγαλύτερη συμμετοχή στη συνεργασία των κρατών μελών της ΕΕ και των συμμάχων του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με την τρίτη κοινή δήλωση της 10ης Ιανουαρίου 2023 σχετικά με τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ, προκειμένου να αναπτυχθούν αμυντικές δυνατότητες και να καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά· επισημαίνει ότι όλες οι ευρωπαϊκές προσπάθειες για αυτόν τον σκοπό θα πρέπει να καταβάλλονται σε στενό συντονισμό με το ΝΑΤΟ, με στόχο την ενίσχυση της βιομηχανικής συνεργασίας και της διαλειτουργικότητας· ζητεί αυξημένη ευρωπαϊκή συμμετοχή στις υφιστάμενες δομές συνεργασίας του ΝΑΤΟ και υπενθυμίζει επίσης την ανάγκη να διασφαλιστεί η συνοχή των αποτελεσμάτων μεταξύ της διαδικασίας σχεδιασμού της ανάπτυξης δυνατοτήτων της ΕΕ και της διαδικασίας σχεδιασμού και εξέτασης του ΝΑΤΟ· ζητεί να βελτιωθεί η διαλειτουργικότητα του στρατιωτικού εξοπλισμού μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και των συμμάχων του ΝΑΤΟ, ιδίως με τη διασφάλιση της συμβατότητας μεταξύ των προτύπων και των προδιαγραφών τους·

6.αναγνωρίζει ότι υπάρχουν άμεσες αμυντικές ανάγκες που εξακολουθούν να χρειάζεται να καλυφθούν με προμήθειες ή στήριξη από τρίτες χώρες· τονίζει περαιτέρω ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αμυντική βιομηχανία τρίτων χωρών· τονίζει ότι, στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο και δεδομένης της απαίτησης να αναλάβει η ΕΕ μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνα, υπάρχει ανάγκη για μια διαχειριζόμενη και σταδιακή μετάβαση από την εξάρτηση από τρίτες χώρες στη στρατηγική αυτονομία και την ενίσχυση της ΕΒΤΒΑ· συμφωνεί με τον στόχο της σημαντικής μείωσης ή της σταδιακής κατάργησης, στο μέτρο του δυνατού, της εξάρτησης από κατασκευαστές και προμηθευτές εκτός ΕΕ, μεταξύ άλλων στον τομέα των πρώτων υλών και των ορυκτών σπάνιων γαιών, όπου υπάρχουν ή μπορούν να αναπτυχθούν ισοδύναμες λύσεις εντός της ΕΕ, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη στρατηγική αυτονομία και την ασφάλεια του εφοδιασμού της ΕΕ· ζητεί, επομένως, μέτρα για την ενίσχυση της ΕΒΤΒΑ και την αύξηση της ανταγωνιστικότητάς της, μεταξύ άλλων μέσω μιας φιλόδοξης και δυναμικής προτίμησης της ΕΕ για αμυντικές προμήθειες, μέσω ανοικτών και ανταγωνιστικών αγορών για τις εταιρείες της ΕΕ, διασυνοριακής βιομηχανικής συνεργασίας εντός της ΕΕ και με αξιόπιστους και ομονοούντες εταίρους, και δίκαιης πρόσβασης των ΜΜΕ στις συμβάσεις προμηθειών·

7.επισημαίνει ότι χωρίς την δημιουργία μιας πλήρως λειτουργικής ενιαίας αγοράς της ΕΕ για αμυντικά προϊόντα και υπηρεσίες, η αύξηση των εθνικών αμυντικών δαπανών κινδυνεύει να σπαταληθεί λόγω ανεπαρκειών, συντελώντας έτσι στον περαιτέρω κατακερματισμό της ΕΒΤΒΑ· καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις κοινές αμυντικές προμήθειες και να αυξήσουν τη συνεργασία για την ανάπτυξη αμυντικών δυνατοτήτων, προκειμένου να ενισχυθεί η διαλειτουργικότητα και η εναλλαξιμότητα, να διασφαλιστεί η αποτελεσματική κατανομή των πόρων, να ενισχυθεί η ΕΒΤΒΑ, να προσελκυθούν ιδιωτικές επενδύσεις, να μειωθεί ο κατακερματισμός στην αμυντική αγορά της ΕΕ και να μειωθεί η ποικιλία των διαφόρων αμυντικών προϊόντων που αντιμετωπίζουν παρόμοιες επιχειρησιακές ανάγκες σε ολόκληρη την Ένωση· τονίζει ότι οι προμήθειες στο πλαίσιο εμβληματικών έργων θα πραγματοποιούνται από κοινού από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και ότι τα εμβληματικά έργα θα πρέπει να συμβάλουν στον στόχο της οργάνωσης του 40 % των αμυντικών προμηθειών ως κοινών προμηθειών έως το τέλος του 2027·

Ανάπτυξη αμυντικών δυνατοτήτων μέσω εμβληματικών έργων σε τομείς προτεραιότητας

8.αναγνωρίζει την πρόταση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας να δρομολογηθεί ένα σύνολο αρχικών ευρωπαϊκών εμβληματικών πρωτοβουλιών για την ετοιμότητα ως τμήμα της ανακοίνωσης «Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα για το 2030», Λαμβάνει υπόψη την προσυπογραφή από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του εν λόγω χάρτη πορείας και τη δέσμευση των κρατών μελών για την ανάπτυξη τεσσάρων αρχικών ευρωπαϊκών εμβληματικών πρωτοβουλιών για την ετοιμότητα, της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας άμυνας έναντι δρόνων, του Παρατηρητηρίου ανατολικών συνόρων, της ευρωπαϊκής αεροπορικής ασπίδας και της ευρωπαϊκής διαστημικής ασπίδας· σημειώνει ότι αυτά τα προτεινόμενα εμβληματικά έργα καλύπτουν ένα πολύ ευρύ φάσμα αμυντικών δυνατοτήτων· σημειώνει, επιπλέον, ότι έχουν οριζόντιο χαρακτήρα και ότι συμβάλλουν στα συμφέροντα ασφάλειας πλήρους φάσματος της Ένωσης· παροτρύνει, επομένως, την Επιτροπή, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και τον ΕΟΑ να προσδιορίσουν σαφώς τους ειδικούς στόχους, χρονοδιάγραμμα και ορόσημα για την υλοποίηση, χρηματοδοτικές προτάσεις, μηχανισμούς διακυβέρνησης, τεχνολογικό πεδίο εφαρμογής και το αναμενόμενο μέγεθος καθενός από αυτά τα έργα· τονίζει την ανάγκη για επιχειρησιακό σχέδιο και σαφή διακυβέρνηση προκειμένου να καθοριστεί ποιος κάνει τι, ιδίως σε περιπτώσεις με διασυνοριακές επιπτώσεις, για παράδειγμα όταν ένας εχθρικός δρόνος πετάει από ένα κράτος μέλος σε ένα άλλο· τονίζει ότι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση αυτών των έργων θα πρέπει να είναι ολοκληρωμένα, διασφαλίζοντας ότι ενσωματώνουν συμβατικά αμυντικά στοιχεία παράλληλα με τις προηγμένες τεχνολογίες, προκειμένου να διασφαλίζεται η επιχειρησιακή βιωσιμότητα σε περίπτωση παρατεταμένων συγκρούσεων· καλεί τα συμμετέχοντα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την επίτευξη των οροσήμων κάθε έργου, να οριστικοποιήσουν τους συνασπισμούς δυνατοτήτων που περιγράφονται στον χάρτη πορείας και να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την ταχεία δρομολόγηση εμβληματικών έργων, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2025·

9.χαιρετίζει την προταθείσα προσέγγιση για την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία άμυνας έναντι δρόνων η οποία αποσκοπεί στην ανάπτυξη ενός τεχνολογικά προηγμένου, πολυεπίπεδου συστήματος με διαλειτουργικές δυνατότητες ανίχνευσης, εντοπισμού και εξουδετέρωσης δρόνων, καθώς και δυνατότητες να πλήττονται χερσαίοι στόχοι μέσω της αξιοποίησης της τεχνολογίας δρόνων για προσβολές ακριβείας· αναγνωρίζει ότι η δυνατότητα αναχαίτισης δρόνων θα πρέπει να είναι πλήρως διαλειτουργική και συνδεδεμένη μεταξύ των κρατών μελών για να διασφαλίζει επίγνωση της κατάστασης σε επίπεδο ΕΕ και την ικανότητα των κρατών μελών της ΕΕ για συλλογική δράση και εξασφάλιση των υποδομών ζωτικής σημασίας σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ· αναγνωρίζει τις προκλήσεις της επίτευξης ενός λειτουργικού συστήματος άμυνας έναντι των δρόνων στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας και, ως εκ τούτου, ζητεί την υλοποίηση πιλοτικών έργων στα οποία θα συμμετέχει μικρότερος αριθμός κρατών μελών ως αρχικό βήμα, γεγονός το οποίο θα οδηγήσει σε μια προσέγγιση 360 μοιρών μόλις τα συστήματα καταστούν επαρκώς λειτουργικά και αποτελεσματικά ώστε να αναπτυχθούν ευρύτερα·

10.τονίζει ότι τα εμβληματικά έργα θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές απαιτήσεις άμυνας και αποτροπής της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ· εκφράζει την ικανοποίησή του για την προσέγγιση που προτείνεται για το παρατηρητήριο ανατολικών συνόρων, η οποία έχει σχεδιαστεί για την ανάπτυξη της ικανότητας των κρατών μελών που συνορεύουν με τη Ρωσία να αντιμετωπίζουν ευρύ φάσμα απειλών και κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των υβριδικών απειλών, της χρήσης του σκιώδους στόλου της Ρωσίας για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων δολιοφθοράς και επιτήρησης, και του κινδύνου ένοπλης επίθεσης· επισημαίνει ότι αυτή συνίσταται στην ενσωμάτωση των τεσσάρων στοιχείων της χερσαίας άμυνας, της αντίληψης της κατάστασης, της αεράμυνας και των συστημάτων αναχαίτισης δρόνων, καθώς και της ασφάλειας στη θάλασσα στη Βαλτική και τον Εύξεινο Πόντο· υποστηρίζει τον προτεινόμενο στόχο για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης δυνατότητας συνοριακής άμυνας, συμβάλλοντας έτσι στην ασφάλεια ολόκληρης της Ένωσης, με πολυτομεακά συστήματα επιτήρησης, δυνατότητες δρόνων και αναχαίτισης δρόνων, δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, συστήματα προσβολής ακριβείας και επιχειρησιακό συντονισμό με ικανότητα ανταπόκρισης· ζητεί να συμπεριληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε προκεχωρημένες περιοχές, την ενίσχυση των μέτρων προστασίας των υποδομών και των δυνατοτήτων κυβερνοάμυνας, καθώς και για τη διασφάλιση της περιφερειακής διαλειτουργικότητας και της πλήρους επιχειρησιακής ετοιμότητας σε περιόδους κρίσης·

11.τονίζει ότι τα εμβληματικά έργα αποτελούν μια σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της αποδοτικότητας και της ικανότητας καινοτομίας της ΕΒΤΒΑ· αναγνωρίζει την ανάγκη να καθιερωθεί ένας ευρέως συμφωνημένος ορισμός των «εμβληματικών έργων κοινού ενδιαφέροντος» ως πανευρωπαϊκών συνεργατικών πρωτοβουλιών μεγάλης κλίμακας με συμμετοχή όσο το δυνατόν περισσότερων κρατών μελών στον τομέα των αμυντικών δυνατοτήτων και της βιομηχανικής ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών παραγόντων διευκόλυνσης εντός ενός κοινού πλαισίου, όπως το EDIP, που επιτρέπουν τον προσδιορισμό και την εφαρμογή τους με συνεκτικό τρόπο στο πλαίσιο των αμυντικών και βιομηχανικών πολιτικών της ΕΕ· υπογραμμίζει ότι ο καθορισμός εμβληματικών έργων είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, για τη συγκέντρωση πόρων για την αντιμετώπιση κρίσιμων κενών σε δυνατότητες και για τη μετάβαση προς μια πραγματική Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση·

12.υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της ενίσχυσης της ΕΒΤΒΑ μέσω της συνεργασίας με την Ουκρανία, τις συνδεδεμένες χώρες στο πλαίσιο της συνεργασίας που θεσπίστηκε βάσει της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο ΕΕ L 1 της 3.1.1994, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/1994/1/oj., τις ομονοούσες τρίτες χώρες και τις χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει υπογράψει εταιρικές σχέσεις στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η ουκρανική αμυντική βιομηχανία έχει αποκτήσει βασική τεχνολογική εμπειρογνωσία και τεχνογνωσία με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την εμπειρία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στο πεδίο της μάχης και αναγνωρίζει την προτεινόμενη συμμαχία δρόνων με την Ουκρανία· συνιστά, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι βραδείς κύκλοι καινοτομίας στην ΕΕ, να συνδεθεί η έρευνα και ανάπτυξη με την παραγωγή και να διασφαλιστεί η συνεχής τεχνολογική ανάπτυξη, τα εμβληματικά έργα να είναι ανοικτά, στο μέτρο του δυνατού και με πλήρη σεβασμό των συμφερόντων ασφάλειας της ΕΕ και των κρατών μελών της, στη συμμετοχή της Ουκρανίας, των συνδεδεμένων χωρών και των χωρών που έχουν υπογράψει εταιρική σχέση με την ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας·

Προσδιορισμός και διασφάλιση της ορθής σύστασης και υλοποίησης εμβληματικών έργων

13.τονίζει ότι οι στόχοι των εμβληματικών έργων πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τους συμφωνημένους αμυντικούς στόχους της ΕΕ και να συνάδουν με τους στόχους του ΝΑΤΟ για την ανάπτυξη δυνατοτήτων· τονίζει, περαιτέρω, ότι θα πρέπει να καλύπτουν καινοτόμους τεχνολογικούς τομείς για την άμυνα και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη αμυντικών δυνατοτήτων αιχμής που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της αυξανόμενης ανάγκης για δικτύωση στρατιωτικών πολυχωρικών επιχειρήσεων, στρατευμάτων και όπλων, διασφάλιση της κυβερνοάμυνας, ανάπτυξη εργαλείων συλλογής, αποθήκευσης, επεξεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων πληροφοριών, καθώς και εργαλείων υποστήριξης της λήψης αποφάσεων βασισμένων σε μη επανδρωμένα συστήματα και τεχνητή νοημοσύνη, πραγματοποίηση προσβολών σε βάθος και με ακρίβεια και αντιμετώπιση επιθέσεων από δρόνους· τονίζει τη σημασία της δεοντολογικής και υπεύθυνης χρήσης των συστημάτων ΤΝ σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο·

14.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ να ενσωματώσουν τον κυβερνοχώρο και τις ψηφιακές τεχνολογίες στις βασικές αμυντικές προτεραιότητες της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλιστεί η κυριαρχία των δεδομένων και η συλλογική προπαρασκευή έναντι υβριδικών απειλών και κυβερνοαπειλών· υπογραμμίζει ότι η διασφάλιση της ασφάλειας και ανθεκτικότητας του κυβερνοχώρου θα πρέπει να αποτελεί εγκάρσιο στόχο όλων των εμβληματικών έργων, ώστε να διασφαλίζει ασφαλείς ψηφιακές υποδομές, την προστασία των συστημάτων διοίκησης και ελέγχου και την ακεραιότητα των ροών δεδομένων σε όλους τους επιχειρησιακούς τομείς, σύμφωνα με την πολιτική της ΕΕ για την κυβερνοάμυνα και τις προτεραιότητες της στρατηγικής πυξίδας·

15.τονίζει την ανάγκη για εμβληματικά έργα που καλύπτουν τον χώρο του διαστήματος, έναν ολοένα και πιο στρατιωτικοποιημένο στρατηγικό χώρο, καθώς πρόκειται για τομέα από το οποίο εξαρτώνται αρκετές δραστηριότητες που σχετίζονται με την ασφάλεια, όπως οι ασφαλείς επικοινωνίες και η συλλογή πληροφοριών· τονίζει, επιπλέον, τη σημασία της ενσωμάτωσης εμβληματικών έργων με στρατηγικές υποδομές μεταφορών και εφοδιαστικής, όπως οι διασυνοριακοί διάδρομοι στρατιωτικής κινητικότητας και οι υποδομές διπλής χρήσης, ιδίως στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, οι οποίοι είναι ζωτικής σημασίας για την ταχεία ανάπτυξη και ανθεκτικότητα κατά μήκος της ανατολικής πτέρυγας·

16.τονίζει ότι τα εμβληματικά έργα θα πρέπει να αποσκοπούν στην προώθηση στενότερης συνεργασίας και καινοτομίας στους μηχανισμούς διακυβέρνησης σε επίπεδο ΕΕ και μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, παρουσιάζοντας βέλτιστες πρακτικές προς μια κοινή και συντονισμένη στρατηγική για την ευρωπαϊκή άμυνα, λαμβάνοντας δε υπόψη παράλληλα τις γνώσεις που αποκτήθηκαν στην Ουκρανία σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής του σύγχρονου πολέμου· τονίζει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει σαφείς βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες στρατηγικές για την ανάπτυξη εμβληματικών έργων, διασφαλίζοντας ότι οι μακροπρόθεσμες προσπάθειες έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας συντονίζονται συνεκτικά με βραχυπρόθεσμες επενδύσεις σε κρίσιμες αμυντικές δυνατότητες, προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο η τεχνολογική πρόοδος όσο και η άμεση επιχειρησιακή ετοιμότητα· τονίζει, επίσης, ότι η χρηστή διακυβέρνηση των εμβληματικών έργων πρέπει να βασίζεται σε ένα κοινό όραμα και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ των «προγραμματικών φορέων» τους, δηλαδή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κυβερνήσεων, των στρατιωτικών αρχηγείων και των υπηρεσιών δημόσιων συμβάσεων των κρατών μελών της ΕΕ και των εταιρειών αμυντικής βιομηχανίας· θεωρεί ότι τα εμβληματικά έργα θα μπορούσαν να επωφεληθούν και να αξιοποιήσουν την υφιστάμενη συνεργασία στο πλαίσιο των έργων της PESCO και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (EDF)·

17.αναγνωρίζει ότι αρκετές ευρωπαϊκές αμυντικές εταιρείες έχουν ήδη συμμετάσχει με την πάροδο του χρόνου σε μεγάλα διακρατικά συνεργατικά έργα σε διάφορους τομείς που σχετίζονται με τη διάσταση της ασφάλειας· επισημαίνει ότι οι εν λόγω περιπτωσιολογικές μελέτες μπορούν να χρησιμεύσουν ως παραδείγματα για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση εμβληματικών έργων· τονίζει ότι, πέραν των φάσεων ανάπτυξης και παραγωγής τους, τα εμβληματικά έργα θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν τη θέσπιση κοινών πλαισίων για τη λειτουργία, τη συντήρηση και τη διαχείριση του κύκλου ζωής τους σε επίπεδο Ένωσης·

18.αναγνωρίζει τη δημιουργία των EDPCI ως νέου εργαλείου στο πλαίσιο του EDIP· αναγνωρίζει ότι θα μπορούσαν να αναπτυχθούν εμβληματικά έργα και σε αυτό το πλαίσιο· σημειώνει ότι τα EDPCI μπορούν να αναπτυχθούν στο πλαίσιο των SEAP· τονίζει ότι τα EDPCI θα πρέπει να ενισχύουν τη διαλειτουργικότητα και την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού και να παραμένουν πλήρως συμπληρωματικά προς τον σχεδιασμό δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ, όπως ορίζεται στην ανακοίνωση Διαφύλαξη της ειρήνης — Χάρτης πορείας για την αμυντική ετοιμότητα για το 2030·

19.καλεί την Επιτροπή να επιδιώξει πλήρη εννοιολογική και διαδικαστική ευθυγράμμιση μεταξύ των πλαισίων υλοποίησης των εμβληματικών έργων, των υφιστάμενων μέσων, όπως η PESCO, το EDF, το EDIP και τα EDPCI, ώστε τα εν λόγω μέσα να λειτουργούν συνεκτικά και να αλληλοενισχύονται στο πλαίσιο της αμυντικής αρχιτεκτονικής της ΕΕ· καλεί περαιτέρω την Επιτροπή να διευκρινίσει τον τρόπο με τον οποίο τα EDPCI πρέπει να διαρθρώνονται και να συνδυάζονται στην πράξη για τη δημιουργία ενός εμβληματικού έργου, συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων μηχανισμών διακυβέρνησης, αλληλουχίας και συντονισμού·

20.τονίζει την ανάγκη προώθησης ισχυρότερων συνεργειών μεταξύ της έρευνας, της καινοτομίας και της βιομηχανικής ανάπτυξης εντός του αμυντικού οικοσυστήματος της ΕΕ· αναγνωρίζει, στο πλαίσιο αυτό, τον συνεισφέροντα ρόλο των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, όπως οι ερευνητικοί οργανισμοί, τα ακαδημαϊκά ιδρύματα, οι κόμβοι καινοτομίας, τα τεχνολογικά κέντρα και οι οργανισμοί δοκιμών και πιστοποίησης από όλα τα κράτη μέλη· ζητεί να συμπεριληφθεί το ευρύτερο δυνατό φάσμα βιομηχανικών φορέων σε εμβληματικά έργα, ειδικότερα επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και νεοφυείς επιχειρήσεις, ώστε να καταστεί δυνατή η διάδοση της καινοτομίας σε ολόκληρο το φάσμα της ΕΒΤΒΑ και να ενισχυθεί η ασφάλεια εφοδιασμού· ζητεί τη σύσταση ομάδας υψηλού επιπέδου για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, ώστε να διασφαλιστεί αποτελεσματική συνεργασία, καθώς και στενότερο διάλογο και συνεργασία με τη βιομηχανία σε ολόκληρη την Ευρώπη·

21.υπογραμμίζει τη σημασία της διασφάλισης ισόρροπης γεωγραφικής συμμετοχής σε εμβληματικά έργα, η οποία θα πρέπει να αποσκοπεί στην ευρύτερη δυνατή συμμετοχή των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με αναδυόμενες αμυντικές βιομηχανίες· τονίζει ότι τα εμβληματικά έργα θα πρέπει να καθιστούν δυνατό να επωφελούνται όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη από τις τεχνολογικές εξελίξεις και παραγωγικές ικανότητες και να συμβάλλουν στην ενίσχυση των δυνατοτήτων και της ανθεκτικότητας σε ολόκληρη την Ένωση στο σύνολό της· τονίζει επίσης ότι τα έργα αυτά θα πρέπει να παραμείνουν ανοικτά για την προσχώρηση νέων κρατών μελών και ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί και να διευκολυνθεί η συμμετοχή πρόσθετων κρατών μελών με την πάροδο του χρόνου· ζητεί ευέλικτους και χωρίς αποκλεισμούς μηχανισμούς συγχρηματοδότησης, οι οποίοι θα διασφαλίζουν ότι όλα τα κράτη μέλη, ανεξάρτητα από το οικονομικό μέγεθός τους, μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά σε εμβληματικά έργα·

22.υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της περιφερειακής διάστασης της στρατηγικής της ΕΕ για την αμυντική βιομηχανία και τονίζει τον δυνητικό αντίκτυπο των εμβληματικών έργων όσον αφορά τις τεχνολογικές δευτερογενείς επιπτώσεις, τα οικονομικά οφέλη, την ειδικευμένη απασχόληση και την κοινωνική συνοχή σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ· ζητεί τη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών κυβερνήσεων, καθώς και να δοθεί η ευκαιρία στις περιφέρειες της ΕΕ να επωφεληθούν από εμβληματικά έργα, προκειμένου να προωθηθεί η συνιδιοκτησία σε θέματα άμυνας·

23.τονίζει την ανάγκη να αποτραπεί η μεταφορά στρατιωτικών τεχνολογιών, ιδίως ευαίσθητων αναδυόμενων τεχνολογιών και κρίσιμων ειδών διπλής χρήσης, ειδικά στον τομέα του διαστήματος, των κβαντικών τεχνολογιών και της ΤΝ, σε εχθρικές χώρες ή συστημικούς αντιπάλους εκτός της ΕΕ· παροτρύνει τα κράτη μέλη που συμμετέχουν σε εμβληματικά έργα να ενισχύσουν τον συντονισμό και να δεσμευτούν ότι θα ακολουθήσουν κοινές προσεγγίσεις και ότι θα καθορίσουν και θα συμφωνήσουν σε μια κοινή στρατηγική και προϋποθέσεις για τη χορήγηση αδειών εξαγωγής σε μη συμμετέχουσες τρίτες χώρες για προϊόντα που προκύπτουν από εμβληματικά έργα·

24.ζητεί τη θέσπιση συντονισμένου μηχανισμού ελέγχου των εξαγωγών βάσει κινδύνου μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν σε εμβληματικά έργα ο οποίος ευθυγραμμίζεται με τους στόχους της στρατηγικής πυξίδας της ΕΕ και συνάδει με τις εθνικές αρμοδιότητες, τα προνόμια και τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απορρέουν από το ΝΑΤΟ·

Διακυβέρνηση εμβληματικών έργων και ο ρόλος του Κοινοβουλίου

25.καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υποβάλουν περαιτέρω προτάσεις για εμβληματικά έργα που να αφορούν την ανάπτυξη αμυντικών δυνατοτήτων, να επιτρέπουν στα κράτη μέλη να ευθυγραμμίσουν καλύτερα τις εθνικές τους προσπάθειες με τους συμφωνηθέντες αμυντικούς στόχους της ΕΕ και να συνάδουν με τους σχετικούς στόχους σχετικά με την ανάπτυξη δυνατοτήτων· επισημαίνει ότι οι προτάσεις έργων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές ανάγκες των κρατών μελών που εκτίθενται περισσότερο στον κίνδυνο πραγμάτωσης συμβατικών στρατιωτικών και υβριδικών απειλών· υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής των αμυντικών βιομηχανιών στον καθορισμό των προτεραιοτήτων και του πεδίου εφαρμογής των μελλοντικών εμβληματικών έργων·

26.τονίζει ότι η επιλογή των εμβληματικών έργων πρέπει να είναι αξιοκρατική και να βασίζεται σε διαφανείς διαδικασίες, ώστε να διασφαλίζεται ισορροπημένη γεωγραφική συμμετοχή και να αποτρέπεται η συγκέντρωση της λήψης αποφάσεων ή των βιομηχανικών οφελών σε περιορισμένο αριθμό κρατών μελών·

27.συνιστά στην Επιτροπή, στην Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας και στον ΕΟΑ να συμμετάσχουν σε συμβουλευτικό, υποστηρικτικό και συντονιστικό ρόλο για τη διευκόλυνση της υλοποίησης εμβληματικών έργων· υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο της Στρατιωτικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην παροχή στρατηγικών στρατιωτικών συμβουλών και στη διατύπωση συστάσεων προς την Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη, την αξιολόγηση και την επανεξέταση των στόχων δυνατοτήτων, και ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, την επίσημη συμπερίληψή της στο πλαίσιο διακυβέρνησης εμβληματικών έργων·

28.δεσμεύεται να ασκεί τον ελεγκτικό, νομοθετικό και δημοσιονομικό του ρόλο όσον αφορά τον συντονισμό, την υλοποίηση και τη χρηματοδότηση εμβληματικών έργων βάσει τακτικών και ολοκληρωμένων πληροφοριών και εκθέσεων από την Επιτροπή· επισημαίνει την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή και την ευθύνη του όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ· ζητεί τακτική υποβολή δημόσιων εκθέσεων και κοινοβουλευτικό έλεγχο για τη διασφάλιση της λογοδοσίας και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στα εμβληματικά έργα·

Εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης εμβληματικών έργων

29.ζητεί επαρκή και ειδική χρηματοδότηση στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση εμβληματικών έργων· υπογραμμίζει την ανάγκη για επαρκή και κατάλληλη χρηματοδότηση για εμβληματικά έργα η οποία να μην θέτει σε κίνδυνο τα κονδύλια που διατίθενται σε άλλους στρατηγικούς τομείς του προϋπολογισμού της ΕΕ που προορίζεται για την άμυνα· τονίζει την ανάγκη να διατεθεί μέρος της εν λόγω χρηματοδότησης σε πρωτοβουλίες εκπαίδευσης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και διατήρησης ταλέντων·

30.υπογραμμίζει ότι η συλλογική ανάπτυξη τέτοιων δυνατοτήτων σε επίπεδο Ένωσης μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές οικονομίες κλίμακας, να μειώσει τα κόστη και να διασφαλίσει ότι τα δημόσια κονδύλια και τα χρήματα των φορολογουμένων χρησιμοποιούνται με τον πλέον αποδοτικό και υπεύθυνο τρόπο·

31.συμμερίζεται την παρατήρηση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου όσον αφορά την πρόταση για το EDIP, σύμφωνα με την οποία ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση των εμβληματικών έργων είναι πιθανό να υπερβεί τη διετή περίοδο υλοποίησης που προβλέπεται από το EDIP· τονίζει, συνεπώς, ότι για να επωφεληθούν τα εμβληματικά έργα από τη χρηματοδότηση του EDIP, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη πρέπει να δεσμευτούν ότι θα τα συγχρηματοδοτήσουν καθ’ όλη τη διάρκειά τους, πολύ πέραν της αρχικής διετούς περιόδου· επισημαίνει τη σημασία του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού όσον αφορά τις βιώσιμες επενδύσεις και τη βιομηχανική συνέχεια για τη διασφάλιση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης·

32.τονίζει ότι η συγχρηματοδότηση εμβληματικών έργων θα πρέπει να βασίζεται στη χρηστή διαχείριση και τον δημοσιονομικό σχεδιασμό, την σχέση κόστους - αποδοτικότητας και τη διαφάνεια· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καθορίσουν ορόσημα, δείκτες επιδόσεων, περιοδικούς δημοσιονομικούς ελέγχους και επανεξετάσεις των δαπανών που πραγματοποιούνται κατά την υλοποίηση εμβληματικών έργων·

33.καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να εξετάσουν το ενδεχόμενο συστηματικής διάθεσης μέρους των εθνικών αμυντικών προϋπολογισμών τους για την ανάπτυξη πρωτοβουλιών εταιρικών σχέσεων και την προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού που παράγεται στο πλαίσιο εμβληματικών έργων σε τομείς όπου οι κοινές προσπάθειες παράγουν προστιθέμενη αξία, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 ΣΕΕ και το άρθρο 346 ΣΛΕΕ·

34.ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συντονίσουν τον εθνικό αμυντικό δημοσιονομικό σχεδιασμό με τους στόχους δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ, προκειμένου να διασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα και να αποφευχθεί ο κατακερματισμός των πόρων· καλεί τα κράτη μέλη να διερευνήσουν τρόπους για τη δημιουργία ενός χρηματοδοτικού μέσου εκτός προϋπολογισμού που θα επιτρέπει τη συγκέντρωση και την αλληλέγγυα χρήση ορισμένων τμημάτων των εθνικών αμυντικών προϋπολογισμών σε επίπεδο ΕΕ, προκειμένου να καλυφθεί ολόκληρος ο κύκλος ζωής των εμβληματικών έργων·

° °

35.αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στο ΝΑΤΟ, στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ, στους οργανισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια και την άμυνα, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.