(1a) In Ordú Feidhmiúcháin 14257 an 2 Aibreán 2025 dar teideal Regulating Imports With a Reciprocal Tariff To Rectify Trade Practices That Contribute to Large and Persistent Annual United States Goods Trade Deficits [Rialú a Dhéanamh ar Allmhairí le Taraif Chómhalartach chun Cleachtais Trádála a Rannchuidíonn le hEasnaimh Trádála Earraí Mhóra agus Mharthanacha Bhliantúla na Stát Aontaithe a Cheartú], dhearbhaigh Uachtarán na Stát Aontaithe, Donald J. Trump éigeandáil náisiúnta de dheasca coinníollacha arna léiriú in easnaimh trádála earraí mhóra agus mharthanacha bhliantúla na Stát Aontaithe agus go raibh sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe sreafaí trádála domhanda a athchothromú trí dhleacht ad valorem breise a fhorchur ar allmhairí uile ó chomhpháirtithe trádála uile, cé is moite d’eisceachtaí. Áiríodh leis na bearta taraife sin de chuid na Stát Aontaithe taraif bhunlíne 10 % ar allmhairí uile, agus ríomhadh taraifí breise tírshonracha bunaithe ar chomharduithe trádála déthaobhacha. I gcás an Aontais, chiallaigh sé sin taraif 20 % ar fhormhór na dtáirgí, le héifeacht ón 9 Aibreán 2025, sa bhreis ar tharaifí 25 % a athbhunaíodh roimhe sin ar chruach agus ar alúmanam a cuireadh chun feidhme an 12 Márta 2025. An 9 Aibreán 2025, d’fhógair an tUachtarán Trump sos 90 lá maidir le cur chun feidhme iomlán na dtaraifí sin, rud a laghdaigh ráta taraife an Aontais ó 20 % go dtí an bhonnlíne de 10 %. D’fhan na taraifí 25 % ar chruach, alúmanam agus gluaisteáin i bhfeidhm agus ardaíodh iad ina dhiaidh sin ó 25 % go 50 %, le héifeacht ón 4 Meitheamh 2025. Thairis sin, an 12 Iúil 2025, d’fhógair an tUachtarán Trump taraifí nua 30 % ar earraí an Aontais, le héifeacht ón 1 Lúnasa 2025. Leag na forbairtí sin béim ar a thábhachtaí a bhí sé creat cobhsaí a bhunú as a d’eascair, ar deireadh, an Ráiteas Comhpháirteach maidir le Creat-Chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus na Stáit Aontaithe i ndáil le Trádáil Chómhalartach, Chóir agus Chothrom an 21 Lúnasa 2025.

(1b) Mar thoradh ar bhearta taraife na Stát Aontaithe a glacadh agus ar na bearta atá beartaithe, measadh le hanailísí eacnamaíocha go bhféadfadh laghdú idir 0,2 % agus 0,8 % ar an olltáirgeacht intíre (OTI) a bheith roimh an Aontas. Ba léir an tionchar ar mhargaí airgeadais trí luaineacht mhéadaithe, agus rioscaí ar leith ann d’earnálacha an Aontais atá ag brath go mór ar onnmhairí chuig na Stáit Aontaithe, amhail earnáil na ngluaisteán, earnáil na cógaisíochta agus earnáil an innealra.

(1c) Thairis sin, tá an tAontas ag tabhairt aghaidh ar bhagairt ghéar agus mhéadaitheach, mar a cuireadh i bhfios go láidir sa Pháipéar Bán Comhpháirteach maidir le hUllmhacht Cosanta na hEorpa 2030, a bhaineann le coinbhleacht iomlán a bheith ann arís san Eoraip. Mar fhreagairt ar an dúshlán sin atá ag méadú, tá sé ríthábhachtach don Aontas gníomhaíocht chinntitheach a dhéanamh chun a acmhainneachtaí cosanta a áirithiú, lena n-áirítear trína chomhpháirtíocht dhomhain chuimsitheach thrasatlantach a chomhdhlúthú i réimsí na slándála, na hathléimneachta agus an chomhair thionsclaíoch agus a bhonn teicneolaíoch agus tionsclaíoch féin á neartú ag an am céanna, lena n-áirítear in earnálacha atá ábhartha do thionscail slándála agus chosanta an Aontais. Éilíonn cumais fheabhsaithe den sórt sin cobhsaíocht agus intuarthacht i gcomhar le príomh-chomhpháirtithe, go háirithe na Stáit Aontaithe. Ní féidir leis an Aontas a ullmhacht chomhchoiteann a áirithiú agus freagairt go héifeachtach do na dúshláin gheopholaitiúla atá ann faoi láthair ach amháin trí chomhpháirtíocht iontaofa inoiriúnaithe agus lánurraim á tabhairt dá leasanna bunúsacha slándála. Thairis sin, dá laghdófaí taraifí ar allmhairiú táirgí tionsclaíocha agus atá chun cinn ó thaobh na teicneolaíochta de ón Aontas chuig na Stáit Aontaithe, neartófaí go mór an bonn tionsclaíoch trasatlantach agus chuirfí feabhas ar an gcomhar maidir le cumais nuálacha agus idir-inoibritheacha a fhorbairt. Chuideodh céim den sórt sin le caidreamh trádála níos cothroime agus níos comhthairbhí a áirithiú san earnáil straitéiseach sin, agus ag an am céanna rannchuideodh sí le hiomaíochas eacnamaíoch foriomlán agus le hathléimneacht slándála an Aontais. Dá n-ísleofaí na taraifí sin, sholáthrófaí freisin an chobhsaíocht agus an intuarthacht is gá le haghaidh gníomhaíocht thrasatlantach chomhpháirteach chun ár leasanna straitéiseacha comhroinnte a chosaint sa chomhthéacs geopholaitiúil atá ann faoi láthair, agus céim luachmhar a bheadh ann i dtreo comhar níos doimhne agus comhaontú cuimsitheach trasatlantach á fhorbairt amach anseo.

(1d) Athdhearbhaíonn an tAontas a thiomantas seasmhach do chóras iltaobhach trádála atá trédhearcach, cóir agus riailbhunaithe agus atá bunaithe ar phrionsabail na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT). I gcomhréir leis na Conarthaí, leanann an tAontas de bheith tiomanta dá luachanna agus dá leasanna a chur chun cinn ar an leibhéal domhanda, go háirithe trí thrádáil oscailte chothrom a chur chun cinn agus tríd an dlí idirnáisiúnta a threisiú. Is é EDT bunchloch an oird trádála dhomhanda i gcónaí agus is é an príomhfhóram é chun rialacha trádála idirnáisiúnta a fhorbairt, a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú. Tá dlúthchomhar le comhpháirtithe atá ar aon intinn leis, go háirithe na Stáit Aontaithe, ríthábhachtach chun an córas sin a chaomhnú agus a neartú, chun timpeallacht trádála dhomhanda intuartha agus riailbhunaithe a chosaint, chun an t-athchóiriú is gá ar EDT a chur chun cinn agus chun sásra dea-fheidhmiúil um réiteach díospóidí a bhaint amach.

(1e) Cé go bhfuil teannas tráchtála áirithe fós ann, tá siad á mbainistiú anois laistigh de chreat nuabhunaithe idirphlé agus comhordaithe. Tá an tAontas tiomanta i gcónaí a áirithiú go bhforbróidh an caidreamh trádála agus infheistíochta idir an tAontas agus na Stáit Aontaithe san fhadtéarma i gcomhréir le prionsabail na saorthrádála córa idir na páirtithe, agus i gcomhréir le córas trádála riailbhunaithe EDT gan an bonn a bhaint de bhearta beartais trádála eile, lena n-áirítear i réimsí na cosanta trádála. Is é an cuspóir atá ann earnálacha breise a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo don Aontas a chuimsiú agus comhaontú a thabhairt i gcrích atá fréamhaithe i gcreat iltaobhach agus comhsheasmhach le córas trádála riailbhunaithe EDT.

(1f) I bhfianaise chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, chomh maith le coinbhleachtaí eile i gcomharsanacht an Aontais a bhaineann an bonn de shlándáil an Aontais agus de shlándáil a shaoránach, tá sé ríthábhachtach go gcoinneoidh agus go neartóidh an tAontas a chomhpháirtíocht le príomh-chomhghuaillí tráth a bhfuil caidreamh den sórt sin ríthábhachtach. Sa chomhthéacs eisceachtúil sin, ceanglaítear ar an Aontas bearta urghnácha agus sealadacha a ghlacadh, a bhfuil údar cuí leo faoi Airteagal XXI de GATT (Eisceachtaí Slándála). Mar sin féin, níor cheart fasach a leagan síos le bearta aontaobhacha den sórt sin agus ba cheart iad a bheith fíor-eisceachtúil, comhréireach agus teoranta ó thaobh ama de i gcónaí, agus a gcineál sonrach á léiriú mar ghníomhaíochtaí a bhfuil údar leo ar fhorais slándála.

(5a) Ba cheart glacadh an Rialacháin seo a bheith gan dochar do cheart an Aontais frithbhearta a chur i bhfeidhm mar fhreagairt ar bhearta dochosanta arna nglacadh ag na Stáit Aontaithe.

(6a) Ós rud é nach féidir le ceart ceannasach agus daonlathach an Aontais chun rialála, agus an acquis communautaire, a bheith mar chuid de chaibidlíocht le haon tríú tír, ba cheart cur i bhfeidhm Airteagal 1 nó Airteagal 2 den Rialachán seo a chur ar fionraí i gcás aon iarracht ag na Stáit Aontaithe comhéigean eacnamaíoch a úsáid, de réir bhrí Airteagal 2(1) de Rialachán (AE) 2023/2675 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle1a, mar shampla trí tharaifí breise nó aon bheart eile a dhéanann difear do thrádáil nó d’infheistíocht a chur i bhfeidhm nó tríd an mbagairt go gcuirfear i bhfeidhm iad, chun scor, modhnú nó glacadh gnímh ar leith ag an Aontas nó ag Ballstát a chosc nó a fháil, chun cur isteach ansin ar roghanna ceannasacha dlisteanacha an Aontais nó Ballstáit. Sa bhreis ar chur i bhfeidhm Airteagal 1 nó Airteagal 2 den Rialachán seo a chur ar fionraí, ba cheart don Aontas na bagairtí nó na bearta sin arna n-úsáid ag na Stáit Aontaithe a chinneadh agus a scrúdú i gcomhréir le hAirteagail 4 agus 5 de Rialachán (AE) 2023/2675 agus, i gcás inarb ábhartha, bearta freagartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 8 den Rialachán sin.

(6b) Ba cheart na bearta a leagtar síos sa Rialachán seo a bheith coinníollach ar ailíniú leanúnach na Stát Aontaithe le leasanna slándála an Aontais. Má ghníomhaíonn na Stáit Aontaithe ar bhealach a bhaineann an bonn go díreach ó leasanna slándála bunriachtanacha an Aontais nó a Bhallstát, lena n-áirítear a n-iomláine chríochach agus a ngné eacnamaíoch, agus a mbeartais eachtracha agus cosanta, ba cheart na sásraí fionraíochta faoin Rialachán seo a bheith ar fáil chun a áirithiú go leanfaidh beartas trádála an Aontais de bheith comhsheasmhach lena chuspóirí beartais sheachtraigh agus slándála.

(6c) Leis an Rialachán seo, deonaítear fabhair tharaife agus taraif-chuótaí leathana agus eisceachtúla do na Stáit Aontaithe, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le méaduithe ar allmhairí na n-earraí a chumhdaítear leis na fabhair agus na cuótaí sin, rud a d’fhéadfadh tionchar suntasach a imirt ar thionscal an Aontais. Ina theannta sin, glacadh an Rialachán seo gan measúnú tionchair a bheith ag gabháil leis, mar sin is deacair an tionchar eacnamaíoch a d’fhéadfadh a bheith aige a mheas tráth a ghlactha. Ar an gcúis sin, ba cheart sásra coimirce a bhunú, ar cheart é a bheith mar aidhm leis tionscal an Aontais agus earnáil na talmhaíochta a chosaint, i gcás ina n-eascródh méaduithe den sórt sin ar allmhairí earraí áirithe as fabhair tharaife agus taraif-chuótaí a dheonaítear leis an Rialachán seo le go ndéanfaí mórdhíobháil, nó go mbeadh an baol ann go ndéanfaí mórdhíobháil, do thionscal an Aontais. I gcás ina dtaifeadtar méadú níos mó ná 10 % ar mhéid allmhairí earra áirithe, ba cheart don Choimisiún scrúdú a dhéanamh chun a chinneadh an bhfuil an méadú sin ina chúis le mórdhíobháil, nó an bhfuil baol mórdhíobhála ann, do thionscal an Aontais.

(6d) Ní dhéantar foráil sa Ráiteas Comhpháirteach maidir leis an uasteorainn taraife 15 % a chur i bhfeidhm maidir le cruach agus alúmanam, agus dá bhrí sin tá na rátaí dleachta 50 % a thug na Stáit Aontaithe isteach roimhe seo fós i bhfeidhm. Chuir an tAontas agus na Stáit Aontaithe in iúl sa Ráiteas Comhpháirteach go bhfuil sé ar intinn acu machnamh a dhéanamh ar an bhféidearthacht comhoibriú chun a margaí intíre faoi seach a imfhálú ó ró-acmhainneacht cruach agus alúmanaim, agus slabhraí soláthair eatarthu féin á n-áirithiú ag an am céanna, lena n-áirítear trí réitigh taraif-chuótaí.

(6e) D’fhógair Roinn Tráchtála na Stát Aontaithe, an 19 Lúnasa 2025, go gcuirfí 407 gcatagóir táirgí le liosta na dtáirgí cruach agus alúmanaim ‘díorthacha’ a chumhdaítear le taraifí earnála faoi Roinn 232. Mar thoradh air sin, tá cion cruach agus alúmanaim na dtáirgí sin faoi réir ráta dleachta 50 %. Le forchur na dtaraifí sin agus na gceanglas anásta riaracháin agus custaim, tar éis shíniú an Ráitis Chomhpháirtigh, tá méadú tagtha ar leibhéal na héagobhsaíochta sa trádáil idir an tAontas agus na Stáit Aontaithe agus tá iarmhairtí tromchúiseacha eacnamaíocha ann do na cuideachtaí de chuid an Aontais lena mbaineann agus dá n-oibrithe. Déanann na taraifí sin difear díréireach freisin d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide an Aontais agus do thionscail iartheachtacha an Aontais, rud a bhaineann an bonn dá n-iomaíochas i margadh na Stát Aontaithe agus as a n-eascraíonn caillteanas fadtéarmach féideartha de sciar den mhargadh agus damáiste marthanach do shlabhraí soláthair tionsclaíocha trasatlantacha. Ba cheart don Aontas agus do na Stáit Aontaithe teacht ar chonclúid ghasta, a rachaidh chun tairbhe an dá thaobh, maidir leis an gcaibidlíocht atá ar siúl faoi láthair arb é is aidhm di na díospóidí taraife sin a réiteach agus caidreamh trádála trasatlantach cobhsaí a athbhunú. Sa chomhthéacs sin, ba cheart fionraí na ndleachtanna custaim ar allmhairí na dtáirgí sin scor d’fheidhm a bheith aige 6 mhí ó dháta tosaigh an chur i bhfeidhm dá dtagraítear in Airteagal 6, an tríú mír, mura rud é go dtiocfar, roimh dheireadh an dáta sin, ar réitigh inbhuanaithe atá inghlactha go frithpháirteach maidir le trádáil cruach, alúmanaim agus a dtáirgí díorthacha i gcomhar leis na Stáit Aontaithe. Thairis sin, i gcomhthéacs na hionstraime de chuid an Aontais atá beartaithe lena dtugtar aghaidh ar na héifeachtaí diúltacha a bhaineann le trádáil atá ag ró-acmhainneacht dhomhanda ar mhargadh cruach an Aontais, ba cheart go mbeadh díchur na dtaraifí ar tháirgí cruach comhsheasmhach leis an ionstraim nua sin. 

(6f) Ní chumhdaítear feithiclí tromshaothair agus a bpáirteanna leis an Ráiteas Comhpháirteach. I gcomhthéacs chur chun feidhme leanúnach an Ráitis Chomhpháirtigh, ba cheart don Aontas agus do na Stáit Aontaithe caitheamh le feithiclí tromshaothair agus lena bpáirteanna ar an mbealach céanna le gluaisteáin paisinéirí agus lena bpáirteanna, agus é mar aidhm iad a áireamh faoin taraif chomhréidh 15 %, agus le haghaidh gach birt ábhartha chun cóir chothrom agus chomhréireach a áirithiú i gcomhréir le cuspóirí an Ráitis Chomhpháirtigh.

(8a) Tá rochtain ar mhargadh an Aontais coinníollach ar chomhlíonadh aon dlí is infheidhme de chuid an Aontais, lena n-áirítear Sásra an Aontais um Choigeartú Carbóin ar Theorainneacha, an Treoir maidir le Dícheall Cuí Inbhuanaithe Corparáideach agus rialacha frith-dhífhoraoisithe, gan beann ar an dlínse as a dtagann na táirgí, agus ba cheart an rochtain sin a bheith amhlaidh i gcónaí.

(8b) Ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh, ar bhonn rialta, ar éifeachtaí an Rialacháin seo ar shreafaí trádála, ar leibhéil táirgeachta agus ar dhinimic praghsanna, a eascraíonn as Airteagal 1 agus Airteagal 2 a chur chun feidhme. Ba cheart don Choimisiún oibriú i ndlúthchomhar leis na Ballstáit agus le hearnálacha ábhartha thionscal an Aontais, lena n-áiritheofar bailiú córasach sonraí agus malartú rialta faisnéise chun gur féidir aon saobhadh nó míchothromaíochtaí sa mhargadh a shainaithint go tráthúil.

(8c) Is freagairt phráinneach é an Rialachán seo ar staid eisceachtúil agus luaineach agus d’fhéadfadh iarmhairtí forleathana a bheith aige. Dá bhrí sin, ba cheart a chur i bhfeidhm a bheith teoranta. Ba cheart an chéad tuarascáil mheastóireachta ar thionchar an Rialacháin seo ar thionscal an Aontais agus ar tháirgeoirí earraí bia mara agus earraí talmhaíochta, agus ar thomhaltóirí, a fhoilsiú faoin ... [6 mhí ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo]. Faoin... [6 mhí roimh dháta an deiridh le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo], ba cheart don Choimisiún measúnú tionchair cuimsitheach breise a thíolacadh, i gcás inarb iomchuí, agus togra reachtach ag gabháil leis chun síneadh a chur le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo. Ba cheart a chinneadh sa mheasúnú tionchair sin, inter alia, ar chruthaigh an Rialachán seo díobhálacha agus míchothromaíochtaí in earnálacha sonracha lena n-áirítear i ndáil le praghsanna agus cobhsaíocht an mhargaidh, an chaoi ar tháinig athrú ar phatrúin trádála an Aontais mar thoradh ar thrádáil idir an tAontas agus na Stáit Aontaithe chomh maith le tionchar an Rialacháin seo, agus na réamhaisnéisí a bhaineann leis, ar bhuiséid an Aontais agus ar bhuiséid náisiúnta, i bhfianaise an laghdaithe ar ioncam ó tharaifí a bailíodh.

(8d) Ba cheart Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a choinneáil ar an eolas go hiomlán, go rialta agus go tráthúil faoi fhorbairtí ábhartha i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo agus ba cheart dul i gcomhairle go cuí leo le linn an phróisis.

(9a)Rinneadh measúnú ar impleachtaí an Rialacháin seo ar bhuiséad an Aontais+ i gcomhréir le hAirteagal 310(4) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Ba cheart acmhainní leordhóthanacha airgeadais agus daonna a leithdháileadh chun [é/í] a chur chun feidhme, agus tionchar a [mhaoinithe/maoinithe] ar chláir nó beartais eile de chuid an Aontais á chur san áireamh agus a [chomhoiriúnacht/comhoiriúnacht] leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil, leis an gcóras acmhainní dílse agus leis an gcomhaontú idirinstitiúideach comhfhreagrach, chomh maith leis na prionsabail bhuiséadacha a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[1] á háirithiú.

2a. Gan dochar d’Airteagal 4b, scoirfidh fionraíocht na ndleachtanna custaim dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 den Airteagal seo d’fheidhm a bheith aici ón dáta a dtiocfaidh deireadh le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo dá dtagraítear in Airteagal 6, an dara mír.

(aa) i gcás ina bhforchuirfidh na Stáit Aontaithe taraifí breise ar earraí a allmhairítear ón Aontas agus a sháraíonn an uasteorainn taraife 15 %, nó i gcás ina n-ardóidh siad nó ina bhforchuirfidh siad dleachtanna custaim nua nó dleachtanna, cánacha nó táillí eile ar earraí de chuid an Aontais ar bhealach ar bith eile agus go leanfaidh téarmaí an Ráitis Chomhpháirtigh de bheith infheidhme, nó ina modhnóidh siad an t-aicmiú táirgí agus é mar éifeacht leis sin go n-ardófar an leibhéal taraife;

1a. Gan dochar do Rialachán (AE) 2023/2675 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, i gcás ina gcuirfidh na Stáit Aontaithe taraifí breise nó aon bheart eile a dhéanann difear do thrádáil nó d’infheistíocht i bhfeidhm nó ina mbagróidh siad iad a chur i bhfeidhm chun scor, modhnú nó glacadh gnímh ar leith ag an Aontas nó ag Ballstát a chosc nó a fháil, rud a chuirfidh isteach ar roghanna ceannasacha dlisteanacha an Aontais nó Ballstáit, déanfaidh an Coimisiún, i gcás inarb iomchuí, scrúdú bunaithe ar fhaisnéis chuí-réasúnaithe arna bailiú ar a thionscnamh féin nó arna fáil ó aon fhoinse iontaofa, lena n-áirítear Ballstát, Parlaimint na hEorpa nó táirgeoirí de chuid an Aontais. I gcás gur thángthas ar chonclúid den sórt sin sa scrúdú, tugtar de chumhacht don Choimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 4d, gníomhartha tarmligthe a ghlacadh lena leasaítear Iarscríbhinní I, II nó III a ghabhann leis an Rialachán seo chun cur i bhfeidhm Airteagal 1 nó Airteagal 2 den Rialachán seo a chur ar fionraí go hiomlán nó go páirteach.

1b. Más rud é, i gcás athrú tobann ar imthosca maidir leis na himthosca a bhí ann tráth a eisíodh an Ráiteas Comhpháirteach, lena ndéantar difear tromchúiseach do leasanna bunúsacha slándála an Aontais nó a Bhallstát, leasanna eacnamaíocha an Aontais, lena n-áirítear a n-iomláine chríochach agus a ngné eacnamaíoch, go n-éilítear amhlaidh ar mhórchúiseanna práinne, beidh feidhm ag an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 4e maidir le gníomhartha tarmligthe a ghlactar de bhun an Airteagail seo.

Airteagal 4a

Airteagal 4b

Airteagal 4c

Airteagal 4d

Airteagal 4e

Airteagal 5a

Beidh feidhm aige ón … [dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo] go dtí ... An 31 Márta 2028.

Ní bheidh feidhm ag Airteagail 1, 2, 3, 4a agus 4b, áfach, ach amháin ón dáta a chinnfear le gníomh tarmligthe a ghlactar i gcomhréir le hAirteagal 4c.