A.billi, permezz ta’ ittra datata l-24 ta’ Settembru 2025, il-Ministru tal-Ġustizzja tar-Rumanija bagħat talba ppreżentata mill-Uffiċċju tal-Prosekutur affiljat mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u l-Ġustizzja tar-Rumanija għat-tneħħija tal-immunità ta’ Diana Iovanovici Şoşoacă, Membru tal-Parlament Ewropew eletta fir-Rumanija, b’rabta ma’ proċedimenti kriminali li jikkonċernaw diversi reati allegatament imwettqa f’dati differenti bejn l-10 ta’ Diċembru 2021 u l-11 ta’ Frar 2025;

B.billi skont it-talba, kien sar ilment minn tliet persuni li Diana Iovanovici Şoşoacă u oħrajn allegatament ċaħħdu lit-tliet kwerelanti u persuna oħra mil-libertà tagħhom għal madwar 20 minuta bejn l-15:40 u l-16:00 fl-10 ta’ Diċembru 2021, f’appartament f’Bucharest; billi l-allegata azzjoni tikkostitwixxi reat skont l-Artikolu 205(1) tal-Kodiċi Kriminali Rumen;

C.billi skont it-talba, fit-28 ta’ Frar 2024 l-Istitut Nazzjonali tal-Gvern Rumen għall-Istudju tal-Olokawst fir-Rumanija “Elie Wiesel” innotifika lill-awtoritajiet ġudizzjarji li, fid-19 ta’ Frar 2024 fuq is-sit web uffiċjali tal-partit SOS România, allegatament ġiet ippubblikata stqarrija għall-istampa ta’ dak il-partit iffirmata minn Diana Iovanovici Șoșoacă bħala president tal-istess partit li fiha allegatament igglorifikat persuna kkundannata bħala kriminal tal-gwerra skont il-Liġi Rumena Nru 312/1945 dwar il-prosekuzzjoni u l-ikkastigar ta’ dawk il-persuni ħatja li ġabu l-pajjiż f’diżastru jew delitti tal-gwerra; billi l-allegata azzjoni tikkostitwixxi reat skont l-Artikolu 5(1) tal-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 31/2002 tar-Rumanija;

D.billi skont it-talba, fis-27 ta’ Mejju 2024 iċ-Ċentru għall-Monitoraġġ u l-Ġlieda kontra l-Antisemitiżmu fir-Rumanija rrapporta li, fit-13 ta’ Mejju u fl-14 ta’ Mejju 2024, Diana Iovanovici Șoșoacă allegatament għamlet dikjarazzjonijiet pubbliċi, inkluż permezz tal-kont pubbliku tagħha fuq Facebook, waqt li kienet fil-bini tal-Parlament Rumen, li permezz tagħhom akkużat lil-Lhud b’mod kollettiv b’delitti storiċi kontra l-poplu Rumen; billi l-allegata azzjoni tikkostitwixxi reat skont l-Artikolu 3 tal-Liġi Nru 157/2018 tar-Rumanija dwar miżuri għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-antisemitiżmu;

E.billi skont it-talba, fl-14 ta’ Mejju 2024 Diana Iovanovici Șoșoacă, waqt li kienet fil-bini tal-Parlament Rumen biex tattendi seduta konġunta tal-Kamra tad-Deputati tar-Rumanija u tas-Senat, allegatament għamlet dikjarazzjonijiet li jakkużaw lil-Lhud kollettivament b’delitti storiċi kontra l-poplu Rumen; billi l-allegata azzjoni tikkostitwixxi reat skont l-Artikolu 6(1) tal-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 31/2002 tar-Rumanija;

F.billi skont it-talba, fil-5 u s-6 ta’ Ottubru 2024, Diana Iovanovici Șoșoacă allegatament għamlet diversi dikjarazzjonijiet pubbliċi online li jigglorifikaw ċerti persuni u movimenti meqjusa li wettqu jew ipparteċipaw f’delitti tal-gwerra skont il-liġi nazzjonali Rumena, u akkużat lil-Lhud b’mod kollettiv b’delitti storiċi u reliġjużi; billi l-allegati azzjonijiet jikkostitwixxu reati skont l-Artikolu 5 tal-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 31/2002 tar-Rumanija;

G.billi skont it-talba, fl-1 ta’ Diċembru 2024 Diana Iovanovici Șoșoacă allegatament igglorifikat pubblikament persuna kkundannata għal delitti tal-gwerra skont il-liġi nazzjonali Rumena, permezz ta’ dikjarazzjonijiet li saru online u f’atti ta’ promozzjoni pubblika ta’ ideat u kunċetti leġjonarji, razzisti u ksenofobiċi fir-rigward tal-komunità Lhudija; billi l-allegati azzjonijiet jikkostitwixxu reati skont l-Artikolu 5 tal-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 31/2002 tar-Rumanija;

H.billi skont it-talba, fil-15 ta’ Diċembru 2024, Diana Iovanovici Șoșoacă allegatament heddet direttament li twettaq atti ta’ vjolenza kontra żewġ uffiċjali tal-pulizija fil-qadi ta’ dmirijiethom relatati ma’ multa amministrattiva imposta qabel; billi l-allegata azzjoni tikkostitwixxi reat skont l-Artikolu 257(1) u (4) tal-Kodiċi Kriminali Rumen;

I.billi skont it-talba, fil-25 ta’ Frar 2025, l-Istitut għall-Investigazzjoni tad-Delitti Komunisti u l-Memorja tal-Eżilju Rumen, organizzazzjoni governattiva, innotifika lill-awtoritajiet ġudizzjarji li, fil-11 ta’ Frar 2025, Diana Iovanovici Șoșoacă għamlet diskors fis-seduta plenarja tal-Parlament Ewropew li matulu allegatament rrakkomandat lill-kollegi tagħha jiżviluppaw strateġiji ta’ politika barranija bbażati fuq dik ta’ Nicolae Ceaușescu, li nstab ħati ta’ ġenoċidju skont sentenza tal-25 ta’ Diċembru 1989 tat-Tribunal Militari Territorjali ta’ Bucharest; billi l-allegata azzjoni tikkostitwixxi reat skont l-Artikolu 5 tal-Ordinanza ta’ Emerġenza tal-Gvern Nru 31/2002 tar-Rumanija;

J.billi Diana Iovanovici Șoșoacă ġiet eletta fil-Parlament Ewropew fl-elezzjonijiet Ewropej ta’ Ġunju 2024, u għalhekk, ma kienet, Membru tal-Parlament Ewropew fi żmien l-ebda waħda mill-allegati azzjonijiet imsemmija fit-talba mwettqa fl-10 ta’ Diċembru 2021, fid-19 ta’ Frar 2024, u fit-13 u l-14 ta’ Mejju 2024; billi Diana Iovanovici Șoșoacă kienet Membru tal-Parlament Ewropew fi żmien l-allegati azzjonijiet imsemmija fit-talba mwettqa fil-5 u s-6 ta’ Ottubru 2024, fl-1 ta’ Diċembru 2024, fil-15 ta’ Diċembru 2024 u fil-11 ta’ Frar 2025; billi minbarra l-ilmenti jew il-proċedimenti kriminali kontra Diana Iovanovici Șoșoacă rigward l-allegati azzjonijiet tal-10 ta’ Diċembru 2021 u d-19 ta’ Frar 2024, il-proċedimenti kriminali l-oħra kollha nfetħu wara l-elezzjoni tagħha bħala Membru tal-Parlament Ewropew;

K.billi l-Artikolu 8 tal-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea jipprevedi li “Membri tal-Parlament Ewropew m’għandhom ikunu suġġetti għal ebda forma ta’ investigazzjoni, detenzjoni jew proċeduri legali, fir-rigward ta’ opinjonijiet espressi jew voti mogħtija minnhom fil-qadi ta’ dmirijiethom”;

L.billi l-allegat reat imwettaq fil-11 ta’ Frar 2025 rigward l-allegata glorifikazzjoni ta’ Nicolae Ceaușescu, ikkundannat bħala kriminal tal-gwerra skont il-liġi nazzjonali Rumena, jinvolvi dikjarazzjoni li għamlet matul is-seduta plenarja tal-Parlament Ewropew fi Strażburgu matul dibattitu dwar “Strateġija globali usa’ għall-UE u l-Lvant Nofsani”; billi din id-dikjarazzjoni għalhekk tikkostitwixxi opinjoni espressa jew vot mogħti minn Diana Iovanovici Șoșoacă fil-qadi ta’ dmirijietha fis-sens tal-Artikolu 8 tal-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea;

M.billi l-allegati reati l-oħra kollha ma jikkostitwixxux u t-talba rimanenti għat-tneħħija tal-immunità ta’ Diana Iovanovici Șoșoacă mhijiex relatata mal-opinjoni espressa jew vot mogħti minnha fil-qadi ta’ dmirijietha skont it-tifsira tal-Artikolu 8 tal-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea;

N.billi l-Artikolu 9, l-ewwel paragrafu, il-punt (a), tal-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea jipprevedi li, waqt is-sessjonijiet tal-Parlament Ewropew, il-Membri tal-Parlament Ewropew għandhom igawdu, fit-territorju tal-Istat Membru tagħhom stess, l-immunitajiet mogħtija lil membri tal-parlament tal-Istat Membru tagħhom;

O.billi l-Artikolu 72(1) u (2) tal-Kostituzzjoni Rumena jipprevedi li:

‘1. l-ebda Deputat jew Senatur ma għandu jinżamm responsabbli ġudizzjarjament għall-voti mogħtija jew għall-opinjonijiet politiċi espressi waqt l-eżerċizzju tal-kariga tiegħu;

2. id-Deputati u s-Senaturi jistgħu jkunu soġġetti għal investigazzjoni kriminali, jew jitressqu quddiem qorti kriminali għal atti li mhumiex marbuta ma’ voti mogħtija jew ma’ opinjonijiet politiċi espressi fil-qadi tal-mandat tagħhom, iżda ma jistgħux ikunu perkwiżiti, miżmuma jew arrestati mingħajr il-kunsens tal-Kamra li tagħha jkunu membri, wara li jkunu nstemgħu. L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku tal-Qorti Għolja ta’ Kassazzjoni u Ġustizzja biss jista’ jwettaq l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni. Il-Qorti Għolja ta’ Kassazzjoni u Ġustizzja għandu jkollha l-ġuriżdizzjoni fuq dan il-każ”;

P.billi l-għan tal-immunità prevista fil-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea huwa li tipproteġi lill-Parlament u lill-Membri tiegħu minn proċedimenti ġudizzjarji fir-rigward ta’ attivitajiet imwettqa fil-qadi tad-dmirijiet parlamentari u li huma inseparabbli minn dawk id-dmirijiet;

Q.billi, skont l-Artikolu 5(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, l-immunità parlamentari mhix privileġġ personali tal-Membru iżda garanzija tal-indipendenza tal-Parlament kollu kemm hu u tal-Membri tiegħu;

R.billi, f’dan il-każ, il-Parlament ma sab l-ebda evidenza ta’ fumus persecutionis, jiġifieri ma jidhirx li l-intenzjoni li jimminaw il-proċedimenti legali inkwistjoni hija li ssir ħsara lill-attività politika ta' Diana Iovanovici Şoşoacă bħala Membru tal-Parlament Ewropew u b'hekk lill-indipendenza tal-Parlament;

S.billi l-Parlament ma jistax jitqies bħala qorti u, l-Membru ma jistax, fi proċedura għat-tneħħija tal-immunità, jitqies bħala “akkużat” Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ April 2019, Briois vs Il-Parlament, T-214/18, ECLI:EU:T:2019:266.;