1.Jissottolinja li l-QFP li jmiss irid jgħammar lill-Unjoni bil-mezzi finanzjarji meħtieġa biex twieġeb għal ambjent ġeopolitiku, ekonomiku u soċjali li qed jevolvi b’rata mgħaġġla, u fl-istess ħin twettaq kemm il-politiki li ilhom jeżistu kif ukoll il-prijoritajiet emerġenti; jinsisti li l-baġit tal-UE jrid jibqa’ baġit ta’ investiment li jkun kapaċi jappoġġja liċ-ċittadini, lir-reġjuni u lin-negozji, b’mod partikolari lill-SMEs, filwaqt li jsaħħaħ ir-reżiljenza, il-kompetittività u l-koeżjoni soċjali tal-Unjoni;

2.Jitlob li l-QFP 2028-2034 jiġi stabbilit għal 1,27 % tal-introjtu nazzjonali gross (ING) tal-UE, filwaqt li s-servizz tad-dejn tan-Next Generation EU – ekwivalenti għal 0,11 % addizzjonali tal-ING tal-UE – għandu jiġi eskluż mill-1,27 % u jitqies lil hinn mil-limiti massimi; itenni li l-QFP li jmiss irid ikun aktar ambizzjuż fid-daqs, peress li l-livell attwali ta’ finanzjament ma jaqbilx mal-ambizzjonijiet politiċi tal-Unjoni, u jrid jiġi protett mix-xokkijiet inflazzjonarji; jenfasizza li dan il-livell jikkostitwixxi l-minimu meħtieġ biex jippermetti lill-Unjoni twettaq l-impenji tagħha tat-Trattati, twieġeb għall-aspettattivi taċ-ċittadini, u tindirizza l-isfidi l-kbar, inkluż ir-ritorn ta’ gwerra fuq skala kbira fil-viċinat tal-UE, theddid għas-sigurtà li qed jevolvi, sfond ekonomiku u soċjali diffiċli ħafna, distakk fil-kompetittività u l-kriżijiet klimatiċi u tal-bijodiversità li sejrin għall-agħar;

3.Jopponi bil-qawwa kwalunkwe approċċ li jwassal għall-frammentazzjoni tas-suq uniku jew għan-nazzjonalizzazzjoni mill-ġdid tal-baġit tal-UE u jirrifjuta bil-qawwa kwalunkwe pass lejn Unjoni “à la carte”; iqis li l-approċċ tal-Kummissjoni ta’ “pjan wieħed għal kull Stat Membru” idgħajjef il-politiki tal-UE minquxa fit-Trattati, joħloq kompetizzjoni bla bżonn bejn il-benefiċjarji, jipperikola d-dimensjoni Ewropea tal-infiq, idgħajjef il-governanza f’diversi livelli, jisfida l-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, u jnaqqas it-trasparenza;

4.Jitlob żieda fil-pakkett għall-intestatura 1 biex tal-anqas, il-finanzjament jinżamm fil-livell tal-QFP attwali; jappella, għaldaqstant, għal finanzjament b’saħħtu, distint u adegwat għall-politika agrikola komuni (PAK), il-politika komuni tas-sajd, il-politika ta’ koeżjoni, il-Fond Soċjali Ewropew u l-affarijiet interni; jinsisti, f’dan il-kuntest, li l-ammonti mhux delimitati taħt il-PSNR jiġu allokati kollha għal dawn il-politiki, u b’hekk tiġi żgurata prevedibbiltà akbar għall-benefiċjarji finali; itenni l-ħtieġa li jinżammu r-regoli u qafas ta’ implimentazzjoni orizzontali għal dawn il-politiki, inkluż il-kundizzjonalità tal-istat tad-dritt, sabiex tiġi żgurata l-koerenza u tiġi evitata l-frammentazzjoni; jappella għall-istabbiliment ta’ kapitoli reġjonali f’konformità mal-oqfsa istituzzjonali tal-Istati Membri, u għall-involviment sħiħ tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fit-tfassil, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programmi taħt l-intestatura 1, abbażi tal-prinċipji ta’ ġestjoni kondiviża, governanza f’diversi livelli u sħubija;

5.Jilqa’ t-tisħiħ sinifikanti tal-politiki inklużi fl-intestatura 2, f’konformità mas-sejħiet li l-Parlament ilu jagħmel, tisħiħ li jirrappreżenta rduppjar meta mqabbel mal-perjodu attwali u li se jgħammar aħjar lill-Unjoni biex tirrispondi għall-isfidi futuri f’ambjent globali dejjem aktar imprevedibbli; jirrikonoxxi l-ħtieġa li tissaħħaħ il-ħila tal-Unjoni li taġixxi f’oqsma strateġiċi ewlenin, inkluż il-kompetittività, id-difiża u s-sigurtà, ir-riċerka u l-innovazzjoni, it-tranżizzjoni doppja, l-infrastruttura, is-saħħa u l-preparatezza għall-kriżijiet, l-edukazzjoni u l-kultura;

6.Jappella, għalhekk, għal tisħiħ adegwat tal-programmi prijoritarji taħt l-intestatura 2, inkluż il-Fond Ewropew għall-Kompetittività (FEK), Orizzont Ewropa, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE), Erasmus+, AgoraEU, il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili (UCPM+), b’allokazzjonijiet għal EU4Health u azzjonijiet relatati mal-programm LIFE fl-ambitu tal-FEK;

7.Jilqa’ ż-żieda fir-riżorsi għall-intestatura 3 bħala sinjal tal-impenn tal-Unjoni biex issaħħaħ ir-rwol tagħha bħala attur globali; iqis, madankollu, li l-livell ta’ finanzjament propost għadu insuffiċjenti meta titqies l-iskala tal-isfidi globali;

8.Jappella, għalhekk, għal tisħiħ adegwat tal-intestatura 3 li jippermetti lill-UE tappoġġja t-tkabbir futur, tindirizza l-ħtiġijiet li qed jiżdiedu relatati mal-iżvilupp, il-kriżijiet umanitarji u l-bini tal-paċi, tipprovdi appoġġ lill-Ukrajna u lil sħab oħra, u tiddefendi l-valuri tal-Unjoni, id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija madwar id-dinja filwaqt li ssaħħaħ il-multilateraliżmu; jinsisti li l-għajnuna umanitarja trid tkompli tiġi delimitata, implimentata permezz ta’ qafas koerenti b’linja bażi annwali b’riżorsi adegwati; jappella għal tisħiħ tal-pakkett għall-pajjiżi u t-territorji ekstra-Ewropej, filwaqt li jitqies it-theddid reċenti għall-integrità territorjali ta’ Greenland u l-kuntest ġeopolitiku usa’;

9.Jissottolinja li l-QFP li jmiss irid jiffoka fuq il-finanzjament tal-beni pubbliċi Ewropej b’valur miżjud viżibbli meta mqabbel mal-infiq nazzjonali, bħall-proġetti transfruntiera; ifakkar li ċ-ċittadini u n-negozji Ewropej qed jitolbu li l-UE tieħu azzjoni; jappella għal investiment immirat u strateġiku ta’ fondi tal-UE biex jissodisfaw il-ħtiġijiet tagħhom f’oqsma ta’ prijorità bħall-akkomodazzjoni, l-enerġija u s-sigurtà;

10.Jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni għal Strument ta’ Flessibbiltà msaħħaħ u jitlob li dan jiġi ssupplimentat b’sorsi addizzjonali inkluż il-marġnijiet mhux minfuqa u r-rimborżi minn strumenti finanzjarji, mingħajr preġudizzju għar-regoli speċifiċi għas-settur; jitlob li tiġi mobilizzata riżerva ta’ solidarjetà ddedikata għad-diżastri naturali lil hinn mil-limiti massimi tal-QFP bħala l-aħħar alternattiva biex jiġi ffinanzjat ir-rispons tal-Unjoni għal ħtiġijiet speċifiċi fi ħdan l-UE wara ħsara kkawżata minn diżastri naturali;

11.Jesprimi tħassib serju li l-proposti tal-Kummissjoni jittrasferixxu deċiżjonijiet politiċi u baġitarji ewlenin għall-programmi ta’ ħidma tal-Kummissjoni adottati mingħajr involviment koleġiżlattiv; jinsisti li l-għażliet tal-politiki sostantivi kollha jridu jiġu ddeterminati fl-atti bażiċi rilevanti, b’rispett sħiħ għall-prerogattivi tal-Parlament bħala koleġiżlatur u awtorità baġitarja; jenfasizza li s-simplifikazzjoni ma tridx issir għad-detriment tat-trasparenza, ir-responsabbiltà demokratika jew ir-rwol ta’ sorveljanza tal-Parlament; jinsab estremament imħasseb dwar l-użu mifrux ta’ finanzjament mhux marbut mal-kostijiet għal porzjon sostanzjali ta’ programmi taħt il-QFP li jmiss, u jwissi li mingħajr salvagwardji adegwati dan l-approċċ jinvolvi riskji sostanzjali u jdgħajjef il-possibbiltà ta’ awditjar;

12.Jissottolinja li l-konformità mal-valuri u tal-Unjoni u l-istat ta’ dritt hija prerekwiżit essenzjali għal aċċess għall-fondi tal-UE; jisħaq fuq l-importanza ta’ sett ta’ għodod tal-valuri tal-Unjoni koerenti u bla xkiel li jkopri d-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali fil-baġit kollu tal-UE; jinsisti fuq approċċ robust biex jiġi żgurat li r-riċevituri finali leġittimi ma jiġux penalizzati għall-ksur tal-istat tad-dritt mill-gvernijiet tagħhom;

13.Itenni bil-qawwa l-ħtieġa kruċjali ta’ dħul sostenibbli, prevedibbli u reżiljenti għall-baġit tal-UE skont l-Artikolu 310 tat-TFUE li għandu jaqbel man-naħa tan-nefqa u l-prijoritajiet strateġiċi u l-ħtiġijiet ta’ finanzjament identifikati tal-UE; jafferma mill-ġdid l-impenn qawwi tal-Parlament għall-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda, mhux biss għall-ħlas lura tad-dejn tan-Next Generation EU iżda wkoll biex jiffinanzja l-ambizzjonijiet tal-politika mtejba tal-Unjoni; jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tidentifika riżorsi proprji ġodda, u biex tressaq ċerti kalibrazzjonijiet għar-riżorsi proprji tradizzjonali; jappoġġja l-approċċ ta’ “basket” usa’ propost mill-Kummissjoni u jistieden lill-Kunsill jiżblokka l-istaġnar osservat mill-2020 fuq basket ta’ riżorsi proprji ġenwini ġodda biex jintlaħaq livell ta’ dħul ta’ mill-inqas EUR 60 biljun fis-sena; jissottolinja l-importanza tal-proposta tal-Kummissjoni għal tip ġdid ta’ mekkaniżmu għall-kriżijiet li jista’ joffri lill-Unjoni l-ħila li twieġeb malajr għal żviluppi mhux mistennija; jissottolinja li l-Parlament se japprova biss baġit fit-tul, inkluż in-naħa tad-dħul, li jkun adattat għall-iskop tiegħu għall-Unjoni f’dinja li qed tinbidel;

14.Iqis li l-pożizzjonijiet stabbiliti f’dan ir-rapport interim jikkostitwixxu l-mandat tal-Parlament għan-negozjati tal-QFP u għandhom jitqiesu mill-Kunsill f’konformità mal-Artikolu 312(5) tat-TFUE sabiex tinkiseb l-approvazzjoni tal-Parlament; jinsab lest li jaħdem b’mod kostruttiv u jinvolvi ruħu f’negozjati b’sinifikat mal-Kunsill biex jimplimenta baġit fit-tul li jindirizza l-ħtiġijiet tal-Unjoni; jappella għal ilħuq ta’ ftehim bejn l-istituzzjonijiet sa tmiem l-2026 biex jingħata lok għal adozzjoni rapida tal-QFP u għall-implimentazzjoni tal-programmi ta’ nfiq mill-1 ta’ Jannar 2028;

15.Jitlob li l-Parlament Ewropew ikun involut fl-istadji kollha tal-proċess tal-QFP, kif meħtieġ mit-Trattati fl-Artikolu 312(5) tat-TFUE; iqis li l-Kunsill jeħtieġlu jqis kif xieraq il-pożizzjoni tal-Parlament stabbilita hawnhekk biex jiżgura l-approvazzjoni tal-Parlament f’konformità mal-Artikolu 312 tat-TFUE;

16.Ifakkar fil-pożizzjoni tiegħu li, “f’dinja li qed tinbidel malajr fejn in-nies bir-raġun jistennew aktar mill-Unjoni u fejn l-Unjoni qed tiffaċċja għadd dejjem jikber ta’ kriżijiet u sfidi dinjija, il-QFP li jmiss irid ikollu aktar riżorsi meta mqabbel mal-perjodu 2021-2027, filwaqt li jitbiegħed mil-livell storikament restrittiv u impost minnha nnifisha ta’ 1 % tal-ING tal-UE”; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-Kummissjoni, minflok ma tippreżenta proposta ġenwinament ambizzjuża, taħbi wara ċifra ewlenija ta’ EUR 2 triljun fi prezzijiet attwali, li fir-realtà tammonta għal EUR 1,763 triljun biss fi prezzijiet kostanti tal-2025, ugwali għal 1,26 % tal-ING tal-UE, b’0,11 % jiġu allokati għar-ripagamenti tan-Next Generation EU; jiddeplora l-fatt li dan jirriżulta f’żieda simbolika għall-programmi tal-UE ta’ anqas minn 0,01 punti perċentwali tal-ING tal-UE, u dan effettivament jiffriża l-baġit f’termini reali; jenfasizza li l-eliminazzjoni gradwali tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza se tkompli tnaqqas b’mod sostanzjali s-setgħa ta’ nfiq ġenerali tal-Unjoni; iqis li dan il-livell propost la se jippermetti lill-Unjoni twettaq l-impenji tagħha minquxa fit-Trattati u lanqas se jwieġeb għall-isfidi ġeopolitiċi sinifikanti li ġejjin, inkluż il-kriżi klimatika u tal-bijodiversità li l-aħjar tiġi indirizzata fil-livell tal-Unjoni, kif ukoll il-kriżi tal-għoli tal-ħajja;

17.Jitlob li l-QFP 2028-2034 jiġi stabbilit għal 1,27 % tal-ING tal-UE, minbarra l-ħlasijiet lura tan-Next Generation EU; iqis li s-servizz tad-dejn tan-Next Generation EU għandu jiġi ttrattat separatament mill-approprjazzjonijiet għall-programmi tal-UE fl-arkitettura futura tal-QFP biex b’hekk l-ammont totali jitla’ għal 1,38 % tal-ING tal-UE; jenfasizza li dan il-livell huwa l-minimu assolut biex l-Unjoni tkun tista’ twettaq l-impenji tagħha, twieġeb għall-isfidi ġeopolitiċi u tilħaq l-objettivi strateġiċi tagħha;

18.Jiddispjaċih li l-ħlas lura tan-Next Generation EU kif ippreżentat mill-Kummissjoni jintegra l-pagamenti parzjali annwali taħt il-limiti massimi tal-QFP mill-2028 ’il quddiem; jenfasizza li l-pjan ta’ ħlas lura jrid jiżgura li s-servizz tad-dejn tan-Next Generation EU ma jeskludix l-infiq essenzjali tal-UE jew jikkomprometti l-ħila tal-Unjoni li tindirizza kriżijiet futuri; għaldaqstant ifakkar fil-pożizzjoni li ilu jħaddan li l-approprjazzjonijiet marbuta mal-ħlas lura tan-Next Generation EU għandhom jitqiesu lil hinn mil-limiti massimi;

19.Jappoġġja bil-qawwa l-metodu ta’ aġġustament tekniku propost li jqis l-inflazzjoni reali, li huwa essenzjali biex il-kapaċità tal-akkwist tal-baġit tal-UE tiġi ssalvagwardjata f’perjodi ta’ xokkijiet inflazzjonarji; jilqa’ dan il-mekkaniżmu, li huwa kritiku biex jiġu protetti l-programmi tal-UE sabiex iċ-ċittadini ma jbatux mill-inflazzjoni;

20.Jitlob, f’dan il-kuntest, li jiġi żgurat il-livell ta’ finanzjament għall-programmi u l-politiki tal-UE, kif stabbilit fl-Annessi I u II ta’ din ir-riżoluzzjoni; jitlob li l-limiti massimi rilevanti ta’ impenn u ta’ pagament jiġu aġġustati kif xieraq;

21.Jinnota li l-intestatura 1 dwar “Il-mudell soċjali u l-kwalità tal-ħajja tal-Ewropa” hija allokata EUR 797,2 biljun fi prezzijiet tal-2025, wara li ġie eskluż l-ammont previst għall-ħlas lura tan-Next Generation EU, u din tirrappreżenta 45 % tat-total tal-QFP 2028-2034; jesprimi tħassib serju dwar il-fatt li dan huwa tnaqqis meta mqabbel ma’ EUR 810,1 biljun allokati fil-QFP 2021-2027, li ammontaw għal 65 % tat-total; iqis li dan it-tnaqqis sostanzjali huwa inaċċettabbli minħabba l-importanza kritika li jinżammu l-politiki tal-Unjoni li ilhom jeżistu;

22.Jesprimi dispjaċir dwar il-fatt li r-Regolament propost dwar il-PSNR (COM(2025)0558), li jgħaqqad politiki differenti fi pjan wieħed għal kull Stat Membru, jiġġenera inċertezza sinifikanti rigward il-prevedibbiltà tal-finanzjament għall-benefiċjarji finali, joħloq kompetizzjoni bla bżonn għar-riżorsi finanzjarji bejn il-benefiċjarji u l-politiki u jippolitiċizza d-distribuzzjoni tal-fondi tal-UE, filwaqt li jissogra li jiżdiedu l-kumplessità u l-kompromessi bejn il-prijoritajiet; jinsisti li l-approċċ “pjan wieħed għal kull Stat Membru” impliċitament inaqqar id-dimensjoni Ewropea tal-baġit tal-UE u l-objettivi tal-politiki komuni tal-UE, iwassal għal ċentralizzazzjoni eċċessiva li tippreżenta sfida għall-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, jeskludi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u lill-partijiet konċernati rilevanti minn rwol b’sinifikat fit-tiswir tal-prijoritajiet, u jdgħajjef il-governanza f’diversi livelli u d-dimensjoni territorjali tal-infiq; iqis li l-ammonti mhux delimitati fl-ambitu tal-PSNR għandhom jiġu allokati kompletament biex joffru prevedibbiltà lill-benefiċjarji finali; iwissi, barra minn hekk, li t-tnaqqis sinifikanti fil-finanzjament għall-intestatura 1 jhedded ukoll li jdgħajjef il-politiki tal-UE minquxa fit-Trattati u l-objettivi tal-Unjoni li ssaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tagħha, tissalvagwardja l-proċessi demokratiċi tagħha, l-istat tad-dritt u d-drittijiet soċjali, u tiżgura s-sigurtà tal-ikel u livell ta’ għajxien ġust għall-bdiewa u għas-sajjieda kif ukoll ħarsien tal-ambjent u l-bijodiversità; itenni l-ħtieġa li tiġi evitata l-frammentazzjoni u li jinżamm il-qafas ta’ implimentazzjoni orizzontali, inkluż regoli u prinċipji ġenerali bħar-rispett għall-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, li għandhom japplikaw b’mod uniformi fil-politiki koperti taħt il-PSNR, filwaqt li jiġu żgurati dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni koerenti u konsistenti;

23.Jenfasizza li huwa imperattiv li tinżamm id-dimensjoni Ewropea tal-baġit tal-UE bħala strument fundamentali biex jintlaħqu objettivi komuni, tiġi espressa s-solidarjetà tal-Unjoni u jiġu pprovduti beni pubbliċi Ewropej; jissottolinja li l-baġit tal-UE jrid jibqa’ s-sinsla finanzjarja li jappoġġja l-approfondiment tal-integrazzjoni tal-Unjoni, jevita l-frammentazzjoni jew in-nazzjonalizzazzjoni mill-ġdid tal-politiki ewlenin tal-Unjoni, jippromwovi l-koeżjoni territorjali, ekonomika u soċjali fir-reġjuni kollha tal-UE, inkluż billi jindirizza r-restrizzjonijiet strutturali persistenti li jolqtu r-reġjuni periferiċi, insulari u ultraperiferiċi, u jiżgura kompetizzjoni ġusta u opportunitajiet indaqs għat-territorji kollha tal-Istati Membri, u b’hekk ħadd u l-ebda reġjun ma jitħalla jibqa’ lura; iqis, barra minn hekk, li l-baġit tal-UE għandu jikkontribwixxi biex tiġi indirizzata l-kriżi tal-għoli tal-ħajja u l-inugwaljanzi li qed jikbru kif ukoll biex jintlaħqu l-objettivi tal-UE dwar il-klima u l-bijodiversità, permezz ta’ investimenti f’oqsma ewlenin rilevanti;

24.Jirrifjuta kwalunkwe mossa lejn Ewropa “à la carte” fejn il-parteċipazzjoni differenzjata u taħlita ta’ politiki li għandhom objettivi, orizzonti ta’ żmien u loġiki tat-twettiq differenti ddgħajjef l-għaqda u l-koerenza tal-politiki u l-programmi tal-UE; jinsab imħasseb ħafna li strument uniku b’diversi saffi ta’ objettivi, salvagwardji u rekwiżiti ta’ rapportar jista’ jżid il-kumplessità, idgħajjef l-obbligu ta’ rendikont u jikkomprometti l-implimentazzjoni effettiva; iwissi li approċċ bħal dan fejn l-Istati Membri jiddeċiedi dwar l-allokazzjoni speċifika tal-fondi tal-UE jifframmenta s-suq uniku, joħloq vantaġġi kompetittivi inġusti, u jdgħajjef il-prinċipju tas-solidarjetà li jirfed l-integrazzjoni Ewropea u l-konverġenza ’l fuq;

25.Jappella għal finanzjament separat, suffiċjenti u delimitat b’mod ċar għall-PAK, għall-politika komuni tas-sajd, għall-politika ta’ koeżjoni u għall-Fond Soċjali Ewropew biex jissaħħu r-reżiljenza territorjali fit-tul, il-koeżjoni soċjali u l-fiduċja fil-proġett Ewropew kif ukoll il-konverġenza ’l fuq;

26.Jiddeplora t-tnaqqis propost fil-finanzjament għall-PAK ta’ wara l-2027; jitlob li fil-QFP li jmiss jiġi delimitat baġit iddedikat u robust għall-PAK b’ammont ta’ EUR 433,01 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 385,12 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) biex jiġu żgurati s-sigurtà u s-sovranità tal-ikel, il-kompetittività u standard tal-għajxien ġust għall-bdiewa, u biex ikunu jistgħu jagħmlu tranżizzjoni lejn prattiki aktar sostenibbli, inkluż il-ġestjoni sostenibbli tal-art u tal-ilma; jappella għal xibka ta’ sikurezza tal-unità msaħħa, responsabbli u aktar aġli fl-ambitu tal-qafas orizzontali tal-PSNR; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi ppreservata għalkollox l-integrità tas-suq intern u li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi bejn il-bdiewa fl-Istati Membri differenti; jappella li jitkomplew u jissaħħu l-miżuri li jiggarantixxu l-vijabbiltà taż-żoni rurali, anke permezz tal-LEADER u tal-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità; jissottolinja li l-indirizzar tal-isfidi klimatiċi, ambjentali, tat-telf tal-bijodiversità u oħrajn li jolqtu ż-żoni rurali, is-settur agrikolu u s-sigurtà tal-ikel jikkontribwixxi għall-vijabbiltà ekonomika u l-kompetittività tas-settur u taż-żoni rurali u għall-istabbiltà fit-tul tal-produzzjoni agrikola; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu appoġġjati l-investimenti mfassla apposta, inkluż dawk li jrawmu l-inklużjoni soċjali li jagħmlu l-agrikoltura aktar attraenti għaż-żgħażagħ, għan-nisa u għall-bdiewa ġodda;

27.Jiddispjaċih dwar it-tnaqqis sinifikanti fil-baġit kif ukoll id-diffużjoni tal-finanzjament għas-sajd f’diversi intestaturi baġitarji; jitlob assigurazzjonijiet li l-allokazzjoni delimitata għas-sajd u l-akkwakultura fil-QFP tammonta għal mill-inqas EUR 7,29 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 6,50 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025), bl-għan li jiġu indirizzati l-isfidi ta’ dawn is-setturi; jissottolinja, barra minn hekk, li l-finanzjament addizzjonali għad-dimensjoni esterna tas-sajd taħt l-intestatura 3 għandu jammonta għal EUR 1,69 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 1,50 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) inkluż għall-ftehimiet ta’ sħubija dwar is-sajd sostenibbli u l-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd; itenni l-fatt li l-politika komuni tas-sajd tikkontribwixxi għal introjtu stabbli u prospetti fit-tul għas-sajjieda, filwaqt li tipproteġi l-ekosistemi tal-baħar sostenibbli, li jirfdu l-kompetittività tas-settur; jitlob li tingħata attenzjoni partikolari lill-flotta tas-sajd tal-UE biex jittejbu s-sikurezza u s-sigurtà, inkluż billi jiġi indirizzat b’mod determinat is-sajd illegali u jittejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol, l-effiċjenza enerġetika u s-sostenibbiltà u billi jkunu jistgħu jsiru l-modernizzazzjoni tal-flotta tal-Unjoni u t-tiġdid ġenerazzjonali; jappella, barra minn hekk, li l-QFP li jmiss jiżgura finanzjament iddedikat u viżibbli, lil hinn mill-finanzjament għas-sajd, għall-politiki tal-Unjoni relatati mal-oċeani, inkluż il-Patt għall-Oċeani;

28.Ifakkar li l-politika ta’ koeżjoni hija prijorità tal-Unjoni bbażata fuq it-Trattat u minquxa legalment; jenfasizza li l-politika ta’ koeżjoni trid tkompli taġixxi bħala l-istrument ewlieni ta’ investiment territorjali tal-Unjoni u bħala pilastru tal-mudell tat-tkabbir tal-UE, abbażi tal-involviment effettiv tal-awtoritajiet reġjonali u lokali permezz tal-parteċipazzjoni sħiħa tagħhom fit-tħejjija, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali u t-tfassil tal-investimenti għall-ħtiġijiet tagħhom u implimentati skont mudell ibbażat fuq il-prinċipju tas-sħubija, bl-involviment tal-atturi ekonomiċi u tas-soċjetà ċivili u governanza f’diversi livelli b’baġit totali ta’ EUR 306,93 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 274,34 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-fondi strutturali u ta’ investiment;

29.Jappella li l-politika ta’ koeżjoni tibqa’ politika distinta b’baġit iddedikat u robust delimitat fil-QFP li jmiss b’ammont totali ta’ EUR 248,37 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 222 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), EUR 46,99 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 42 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-Fond ta’ Koeżjoni u EUR 11,57 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 10,34 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-Interreg; jissottolinja li l-allokazzjoni ta’ dan l-ammont għall-politika ta’ koeżjoni hija kundizzjoni meħtieġa mhux biss biex jiġi żgurat il-finanzjament tal-objettivi ta’ koeżjoni fit-tul u titrawwem il-konverġenza, iżda wkoll għall-finanzjament tal-objettivi u l-prijoritajiet il-ġodda fi ħdan din il-politika;

30.Jiddispjaċih li n-nuqqasijiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, li ġew identifikati wkoll mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ma ġewx indirizzati mill-Kummissjoni meta pproponiet ir-Regolament dwar il-PSNR u jappella għal approċċ ta’ ġestjoni kondiviża li fih l-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu r-responsabbiltà għat-tfassil, il-programmazzjoni, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-azzjonijiet;

31.Jitlob li jiġu stabbiliti kapitoli reġjonali f’konformità mal-qafas istituzzjonali tal-Istati Membri; jappella għall-involviment sħiħ tal-awtoritajiet reġjonali u lokali fit-tfassil, il-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-fondi, abbażi ta’ ġestjoni kondiviża, governanza f’diversi livelli u l-prinċipju tas-sħubija hekk kif inhuma mifhuma bħalissa; jisħaq fuq il-ħtieġa ta’ riżorsi definiti b’mod ċar, regoli ta’ sħubija u enfasi territorjali soda, fejn ir-reġjuni jaġixxu bħala awtoritajiet ta’ ġestjoni, inkluż permezz ta’ negozjati diretti mal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni ta’ stadji importanti u miri u l-implimentazzjoni tagħhom, kif ukoll aċċess aktar dirett għall-finanzjament tal-UE għall-awtoritajiet reġjonali u lokali;

32.Jisħaq fuq il-ħtieġa ta’ appoġġ adegwat għar-rispons tal-Unjoni għall-isfidi demografiċi; jitlob li jiġu żgurati riżorsi adegwati, fi ħdan il-programmi rilevanti, għal miżuri li jikkontribwixxu għall-indirizzar ta’ tali sfidi, b’mod partikolari għar-reġjuni u ż-żoni żvantaġġati milquta minn disparitajiet reġjonali u popolazzjoni li qed tixjieħ, b’rispett sħiħ tal-kompetenzi tal-Unjoni u l-prinċipju tas-sussidjarjetà;

33.Ifakkar fl-isfidi uniċi li jħabbtu wiċċhom magħhom ir-reġjuni insulari, transfruntiera u muntanjużi fl-UE u jappella għal soluzzjonijiet imfassla apposta biex jiġu indirizzati dawn il-ħtiġijiet; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li r-restrizzjonijiet ġeografiċi distinti tagħhom u r-realtajiet ekonomiċi u ambjentali tagħhom jitqiesu kif xieraq fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tal-kapitoli reġjonali;

34.Jinnota li l-ipprogrammar finanzjarju tal-Faċilità tal-UE, li jippermetti flessibbiltà addizzjonali għall-politiki li tkopri u li jaqa’ kompletament taħt il-kompetenza tal-awtorità baġitarja, se jibbenefika minn riżorsi finanzjarji sostanzjali allokati lilu biex jiffaċċja kriżijiet mhux previsti;

35.Jinnota l-introduzzjoni ta’ Catalyst Europe fil-proposta tal-Kummissjoni, li tista’ timmobilizza sa EUR 150 biljun f’self affordabbli appoġġjat mill-UE biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jwettqu investimenti strateġiċi lil hinn mill-pakketti nazzjonali allokati tagħhom; jemmen li dan il-mekkaniżmu jirrappreżenta pass importanti lejn l-indirizzar tad-diskrepanzi fl-investiment fid-dekarbonizzazzjoni, id-diġitalizzazzjoni u r-reżiljenza ekonomika; jenfasizza li Catalyst Europe jkun aċċessibbli għall-Istati Membri kollha, u b’hekk jikkontribwixxi għall-koeżjoni ekonomika u soċjali, kif ukoll għall-kompetittività Ewropea;

36.Iqis li, sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni sħiħa u effettiva tal-Artikolu 349 tat-TFUE, irid jiġi stabbilit finanzjament speċifiku għar-reġjuni ultraperiferiċi fi ħdan il-QFP 2028-2034; jappella, għalhekk, għal POSEI b’allokazzjoni finanzjarja separata suffiċjenti għal miżuri speċifiċi, inkluż għall-akkwakultura u s-sajd, li għandhom rwol ewlieni fis-sigurtà tal-ikel, l-impjiegi u l-iżvilupp lokali;

37.Jenfasizza li l-QFP 2028-2034 għandi jkollu rwol ewlieni fit-tnaqqis tal-inugwaljanza, tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, billi jappoġġja l-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-pjan ta’ azzjoni tiegħu u l-miri ewlenin tiegħu; jinsab imħasseb ħafna li d-disponibbiltà u l-affordabbiltà ta’ akkomodazzjoni deċenti fl-Ewropa qed jonqsu b’rata allarmanti, f’kuntest ta’ tnaqqis fl-investiment ġenerali fil-provvista tal-akkomodazzjoni f’ħafna mill-Istati Membri, bil-finanzjament pubbliku u privat jibqa’ taħt dak li huwa meħtieġ biex tiġi ssodisfata d-domanda; jappella għal implimentazzjoni strateġika, responsabbli u effiċjenti tal-investimenti f’akkomodazzjoni deċenti, sostenibbli u affordabbli, permezz tal-użu ta’ fondi tal-UE, inkluż permezz ta’ miżuri fl-ambitu tal-FEŻR, u l-użu ta’ self ta’ Catalyst Europe u investimenti mmirati fl-ambitu tal-FEK, kif ukoll tal-kompartimenti nazzjonali ta’ InvestEU, li jippermettu investiment akbar fl-akkomodazzjoni bil-ħsieb li jiġi implimentat il-Pjan Ewropew għal Akkomodazzjoni Affordabbli;

38.Jitlob li l-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) jibqa’ programm awtonomu u separat b’pakkett finanzjarju ddedikat ta’ EUR 124,19 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 110,73 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-promozzjoni ta’ konverġenza soċjali ’l fuq, impjiegi ta’ kwalità u opportunitajiet indaqs; jenfasizza lil-FSE jibqa’ strument ta’ finanzjament ewlieni għall-investiment fl-edukazzjoni, l-impjiegi u l-iżvilupp tal-ħiliet, irawwem l-ugwaljanza u jipprovdi għal persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli u dawk l-aktar fil-bżonn fis-soċjetajiet tagħna, u jwettaq il-miri tal-pjan ta’ azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali; jiddispjaċih ħafna dwar id-dimensjoni soċjali dejqa tar-Regolament dwar il-PSNR propost; jitlob li jiġu ggarantiti ċ-ċarezza u l-prevedibbiltà għall-benefiċjarji finali u għall-awtoritajiet ta’ ġestjoni responsabbli;

39.Jissottolinja li l-QFP irid jappoġġja l-implimentazzjoni sħiħa u rapida tal-Patt tal-UE dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ta’ akkoljenza adegwati, proċeduri tal-ażil rapidi u effiċjenti, l-integrazzjoni, u proċeduri ta’ ritorn u riammissjoni, f’konformità sħiħa mad-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem; jinsisti li l-QFP li jmiss irid jipprovdi r-riżorsi meħtieġa biex jiġu indirizzati b’mod adegwat l-isfidi ewlenin tal-Unjoni fil-qasam tal-ażil, il-migrazzjoni, l-integrazzjoni, il-ġestjoni tal-fruntieri u s-sigurtà interna, u l-protezzjoni effettiva tal-fruntieri esterni tal-UE, inkluż għall-infrastruttura tal-fruntieri, kif ukoll miżuri fiżiċi, elettroniċi u tal-intelligence, meta u fejn ikun rilevanti; iqis li l-proposta mressqa mill-Kummissjoni ma tweġibx b’mod adegwat għal dawn ir-rekwiżiti u jitlob li l-ammonti għall-politiki dwar l-ażil u l-migrazzjoni, il-ġestjoni tal-fruntieri u s-sigurtà jiżdiedu għal EUR 38,04 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 34 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025); jappella għall-espansjoni ta’ flussi ta’ finanzjament dirett fi ħdan il-Faċilità tal-UE għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, li tibni fuq il-mudell tal-faċilità tematika attwali tal-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni;

40.Jirrikonoxxi li r-reġjuni kollha tal-fruntiera tal-Lvant tal-UE jħabbtu wiċċhom ma’ sfidi ekonomiċi, soċjali u ta’ sigurtà akbar minħabba l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u theddid ġeopolitiku ieħor, inkluż theddid ibridu; jisħaq fuq il-ħtieġa ta’ appoġġ komprensiv tal-QFP biex jissaħħu d-difiża, il-preparatezza, ir-reżiljenza u s-sigurtà tagħhom, kif ukoll l-iżvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali tagħhom; għaldaqstant jappella għal rispons komprensiv fil-programmi kollha tal-UE u appoġġ sostnut fil-livell tal-UE, inkluż assistenza finanzjarja fl-ambitu tal-pjanijiet nazzjonali;

41.Jilqa’ t-tisħiħ sinifikanti tal-intestatura 2 dwar “Kompetittività, prosperità u sigurtà”, b’allokazzjoni ta’ EUR 522,2 biljun fi prezzijiet tal-2025 fil-QFP 2028-2034, jiġifieri 30 % tal-QFP totali meta mqabbel ma’ EUR 224,8 biljun jew 17 % fil-perjodu attwali; jinnota li dan l-irduppjar u aktar tar-riżorsi jirrifletti l-impenn tal-Unjoni għar-riċerka, l-innovazzjoni, l-awtonomija strateġika, is-setturi u l-infrastrutturi industrijali strateġiċi, ir-reżiljenza tal-ilma, it-teknoloġiji emerġenti, il-bijoteknoloġija, it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, il-materja prima kritika, is-sigurtà tal-enerġija, l-ispazju, id-difiża, it-trasport u l-mobbiltà militari, l-industriji kreattivi, l-edukazzjoni, il-kultura, id-demokrazija u d-drittijiet fundamentali, ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, is-sovranità teknoloġika u l-appoġġ għall-SMEs, in-negozji ġodda u n-negozji li qed jespandu; jirrikonoxxi li din iż-żieda sostanzjali twieġeb għat-talbiet li ilu jagħmel il-Parlament għal investiment akbar f’dawn l-oqsma u jenfasizza li għandha tiġi implimentata b’mod li jiżgura koerenza strateġika u jimmassimizza l-valur miżjud tal-UE;

42.Jissottolinja li l-FEK jeħtieġ li jkun strument ta’ finanzjament immirat li jimla diskrepanza fil-QFP attwali; jissottolinja r-rwol ewlieni tal-FEK fit-tisħiħ tal-kompetittività tal-Unjoni, fis-sens tal-ħila tal-kumpaniji tal-Unjoni li jikkompetu fis-swieq globali, fit-tisħiħ tas-sovranità ekonomika u industrijali tagħha, il-produttività fit-tul, l-awtonomija strateġika u r-reżiljenza, inkluż l-aċċess għal materja prima kritika, u fil-kisba tat-tranżizzjoni doppja; jitlob, f’dan ir-rigward, baġit ta’ EUR 264,35 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 234 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-FEK; jinsisti li l-konsolidazzjoni tal-programmi ma tridx tnaqqas it-trasparenza jew tillimita l-kapaċità tal-Parlament li jiżgura finanzjament xieraq għal objettivi ta’ politika speċifiċi; jinsisti li minkejja l-fużjonijiet tal-programmi, il-linji baġitarji jridu jibqgħu dettaljati biżżejjed biex jippermettu sorveljanza parlamentari sinifikattiva u jżommu l-viżibbiltà tal-finanzjament għall-prijoritajiet individwali; iqis li huwa importanti li jiġi żgurat li l-FEK, inkluż l-azzjonijiet LIFE, jiġu implimentati permezz ta’ arranġamenti ta’ governanza trasparenti li jippermettu t-traċċar tal-infiq, l-objettivi u r-riżultati b’mod ġenerali u l-evitar ta’ frammentazzjoni bla bżonn; ifakkar fil-pożizzjoni tiegħu li l-kompetittività trid trawwem it-tkabbir ekonomiku, kif ukoll tippromwovi impjiegi ta’ kwalità, stabbli u mħallsa tajjeb kif issottolinjat kemm fir-rapport Draghi kif ukoll fir-rapport Letta, u li forza tax-xogħol imħarrġa sew hija kruċjali għal ekonomija Ewropea li tibqa’ valida fil-futur u, għalhekk, huwa meħtieġ finanzjament għat-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol u għat-titjib tal-ħiliet tagħhom, inkluż f’setturi li qed iħabbtu wiċċhom ma’ trasformazzjonijiet sinifikanti;

43.Jinnota li l-baġit tal-UE waħdu ma jistax jimla d-diskrepanza fl-investiment u għaldaqstant, hemm bżonn li jiġu massimizzati s-sinerġiji bejn l-investiment pubbliku u privat, jintużaw it-tnaqqis tar-riskji, l-istrumenti finanzjarji u l-garanziji baġitarji bħala għodod qawwija u effettivi biex jintlaħqu l-objettivi u l-għanijiet ta’ politika tal-UE, u tiġi ssimplifikata u armonizzata l-arkitettura tal-investiment tal-UE; jinsisti b’qawwa li huwa meħtieġ li jkun hemm strument InvestEU akbar fid-daqs mill-programm attwali u disponibbli mill-bidu nett u li l-baġit għandu jipprovdi kompartimenti nazzjonali InvestEU aktar flessibbli u aċċessibbli, speċjalment għall-SMEs, u jappella għall-istabbiliment ta’ strumenti finanzjarji u mekkaniżmi ta’ kondiviżjoni tar-riskju robusti fil-livell tal-UE fl-ambitu tal-FEK li jistgħu jiżguraw fluss stabbli ta’ investiment u jattiraw il-kapital privat;

44.Ifakkar fl-importanza li jiġu appoġġjati l-SMEs peress li huma s-sinsla tal-ekonomija Ewropea, għandhom fokus territorjali qawwi u huma mutur ewlieni għat-tkabbir fl-Unjoni kollha; jenfasizza l-importanza ta’ livell ta’ investiment adegwat fl-SMEs; jenfasizza lil-baġit tal-UE għandu jippermetti lill-SMEs jaċċessaw il-finanzjament aktar malajr, inaqqas id-diskrepanza fl-innovazzjoni u fl-investiment mal-kompetituri globali u jikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli, il-ħolqien tal-impjiegi u l-awtonomija strateġika;

45.Jenfasizza li t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali hija marbuta b’mod inseparabbli mal-prosperità, il-benesseri, is-sostenibbiltà, it-tkabbir u l-kompetittività fit-tul tal-Ewropa; jissottolinja li s-suċċess aħħari tat-tranżizzjoni doppja se jiddependi ħafna mill-fatt li jiġi żgurat li t-tranżizzjoni tkun ġusta u inklużiva għall-ħaddiema, għan-negozji u għar-reġjuni milquta u li din tikkontribwixxi għall-ġustizzja soċjali għal kulħadd, b’enfasi partikolari fuq dawk l-aktar vulnerabbli, sabiex jiġi żgurat li ħadd ma jitħalla jibqa’ lura; jinsisti, għalhekk, li l-QFP 2028-2034 irid ikompli jappoġġja t-tranżizzjoni doppja; jesprimi dispjaċir dwar il-fatt li l-proposta għall-QFP 2028-2034 ma tinkludix strument awtonomu u jappella li l-fondi rilevanti taħt il-QFP li jmiss madankollu jappoġġjaw tranżizzjoni ġusta; jenfasizza, barra minn hekk, il-ħtieġa ta’ sinerġiji u komplementarjetà fost il-fondi tal-politika ta’ koeżjoni u l-FEK;

46.Jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ il-bażi tad-difiża industrijali u teknoloġika tal-Ewropa; ifakkar li l-politika industrijali tad-difiża trid tkun miftuħa u trawwem il-kompetizzjoni, u li t-teknoloġiji b’użu doppju, il-mobbiltà militari u l-infrastrutturi kritiċi huma pilastri tal-projezzjoni ġeopolitika tal-Unjoni u tad-deterrenza Ewropea; jappella għal allokazzjonijiet relatati mad-difiża li jkunu identifikabbli b’mod ċar u ffinanzjati b’mod adegwat; jitlob li kwalunkwe investiment rilevanti għad-difiża, inkluż fl-ambitu tal-PSNR, isegwi kriterji ta’ eliġibbiltà koerenti, inkluż rekwiżiti relatati ma’ valur miżjud Ewropew ċar u koerenti mal-prinċipji tal-preferenza Ewropea, l-interoperabbiltà, is-sigurtà tal-provvista u r-reżiljenza industrijali;

47.Jinnota li l-baġit propost għal Orizzont Ewropa għadu ma jilħaqx il-kontribuzzjoni meħtieġa tal-Unjoni biex tintlaħaq il-mira ta’ nfiq ta’ 3 % fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) u jitlob baġit għal Orizzont Ewropa ta’ EUR 200 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 177,01 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025); jissottolinja li aktar investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni tal-UE, inklużi investimenti privati ħafna akbar, jirriflettu l-ħtieġa eżistenzjali tal-Unjoni li tnaqqas id-distakk fl-innovazzjoni mal-kompetituri globali tagħna u b’hekk iġġib it-tkabbir sostenibbli u l-kompetittività lura lejn l-Ewropa, peress li dan jibqa’ l-pedament tal-prosperità tagħna u huwa kruċjali biex jinżamm il-mudell soċjali tagħna; ifakkar li l-infiq tal-UE fir-R&Ż ma jistax jissostitwixxi l-investiment pubbliku nazzjonali sostnut fir-R&Ż; jisħaq li r-riċerka kollaborattiva, il-kompetizzjoni miftuħa, u l-eċċellenza xjentifika u teknoloġika jridu jibqgħu fil-qalba tal-programm qafas, u jilqa’ d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tkompli l-appoġġ iddedikat għat-twessigħ tal-azzjonijiet u għall-pajjiżi fi tranżizzjoni sabiex jissaħħaħ il-bilanċ ġeografiku; jissottolinja li l-programm qafas, inklużi l-azzjonijiet ta’ twessigħ tiegħu, għandu primarjament ikollu l-għan li jrawwem l-eċċellenza fir-riċerka u l-innovazzjoni madwar l-Unjoni kollha u li jisfrutta bis-sħiħ il-potenzjal tat-talent tal-Ewropa;

48.Ifakkar fl-importanza tal-FNE biex jiġu indirizzati l-konnessjonijiet neqsin fis-settur Ewropew tal-enerġija u t-trasport u tal-kontribut tagħha biex tingħata spinta lit-tkabbir ekonomiku, l-impjiegi u l-kompetittività fl-UE; jinnota li t-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa, u l-investiment strutturali transfruntier biex jittejbu s-sigurtà tal-enerġija u l-infrastruttura kritika tal-enerġija fl-Ewropa huma indispensabbli u jikkostitwixxu prerekwiżit biex tiġi żgurata provvista tal-enerġija sigura u affordabbli madwar l-Unjoni; ifakkar fl-importanza kruċjali u l-valur miżjud tal-investiment tal-UE fl-iżvilupp ta’ infrastruttura tal-enerġija nadifa u fl-aċċellerazzjoni tal-modernizzazzjoni tal-grilja u l-interkonnessjoni transfruntiera, inkluż għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli; jilqa’ ż-żieda ferm meħtieġa fl-FNE għat-trasport u fil-mobbiltà militari; jinnota li l-finanzjament għall-infrastruttura tat-trasport, kif ukoll is-soluzzjonijiet ta’ dekarbonizzazzjoni u diġitalizzazzjoni, issa jiddependi fuq sinkronizzazzjoni mill-qrib bejn l-FNE, l-FEK u l-PSNR; jitlob allokazzjoni tal-FNE ta’ EUR 91,29 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 81 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) sabiex jiġu appoġġjati b’mod adegwat l-enerġija, it-trasport u l-mobbiltà militari;

49.Jisħaq li l-programm LIFE għandu rwol ċentrali fl-integrazzjoni tal-objettivi u l-impenji ambjentali tal-UE; iqis, għalhekk, li l-azzjonijiet attwalment appoġġjati fl-ambitu tal-programm LIFE, bħall-appoġġ immirat, fit-tul u ta’ kwalità għolja għall-konservazzjoni tan-natura, ir-restawr tal-bijodiversità, l-adattament għat-tibdil fil-klima, il-prevenzjoni tat-tniġġis u l-governanza ambjentali għandhom ikomplu b’mod ċar, b’finanzjament iddedikat ta’ EUR 3,39 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 3 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) fl-ambitu tal-FEK, sabiex jiġu żgurati l-prevedibbiltà, l-istabbiltà u l-kontinwità tal-finanzjament, inkluż għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u sabiex l-implimentazzjoni fil-prattika tibqa’ effettiva u viżibbli għall-benefiċjarji u ċ-ċittadini; jisħaq, barra minn hekk, li l-Faċilità tal-UE għandha timplimenta wkoll azzjonijiet relatati mal-LIFE biex jinkiseb il-livell attwali ta’ finanzjament tal-programm LIFE;

50.Jisħaq li s-saħħa taċ-ċittadini Ewropej tibqa’ prijorità; jenfasizza li popolazzjoni b’saħħitha u settur tas-saħħa b’saħħtu huma xprunaturi fundamentali tal-kompetittività, ir-reżiljenza ekonomika u l-benesseri tal-Ewropa; jissottolinja li investiment sostnut u prevedibbli fis-saħħa huwa essenzjali biex tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa, tiġi appoġġjata u tinżamm forza tax-xogħol tas-saħħa b’ħiliet speċjalizzati, jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-aċċess għall-kura fl-Istati Membri kollha u tiġi żgurata t-tħejjija tal-Unjoni għal kriżijiet tas-saħħa futuri; jesprimi tħassib serju dwar id-dilwizzjoni tal-programm EU4Health, li jittrasferixxi l-biċċa l-kbira tal-azzjonijiet tal-politika tas-saħħa, il-prevenzjoni u t-tisħiħ tas-sistema tas-saħħa fl-FEK; jitlob għalhekk li EUR 10,05 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 8,90 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) ta’ finanzjament jiġu allokati fl-ambitu tal-FEK għal prijoritajiet speċifiċi tal-EU4health;

51.Itenni li għandhom jiġu ddedikati riżorsi adegwati għall-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u għall-appoġġ tas-servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttiva, tal-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa, u tal-inizjattivi u tal-korpi tal-UE li jippromwovu l-ugwaljanza vera fost in-nies, irrispettivament mill-ġeneru, l-età, l-orjentazzjoni sesswali jew ir-razza tagħhom; jirrimarka, f’dan ir-rigward, il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni ĠU C, C/2026/1383, 4.3.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/1383/oj. wara r-riżoluzzjoni tal-Parlament ta’ Diċembru 2025 Testi adottati, P10_TA(2025)0338. dwar l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) “Il-Vuċi Tiegħi, l-Għażla Tiegħi”;

52.Jieħu nota tal-proposta biex it-tħejjija għall-kriżijiet u r-rispons għall-emerġenzi tas-saħħa jiġu ttrasferiti mill-programm attwali EU4Health għall-kapaċitajiet aktar ġenerali ta’ rispons għall-kriżijiet tal-UE, ikkomplementati minn funzjonijiet u azzjonijiet transsettorjali ġodda ta’ koordinazzjoni tal-kriżijiet relatati mal-kooperazzjoni ċivili-militari, li joħolqu protezzjoni ċivili Ewropea integrata u reżiljenti; jissottolinja r-rwol tal-UE bħala ċentru għall-koordinazzjoni u t-titjib tat-tħejjija u l-kapaċitajiet tal-Istati Membri biex jirrispondu immedjatament għal emerġenzi fuq skala kbira u b’impatt għoli u jtenni l-appell tiegħu biex jiġi żgurat finanzjament adegwat għat-tħejjija u r-rispons rapidu għall-kriżijiet, filwaqt li jiġi żgurat li l-UCPM+ jibqa’ l-qafas primarju fil-livell tal-UE għar-rispons għall-kriżijiet bi skop ġenerali; jitlob baġit għall-UCPM+ ta’ EUR 12,42-il biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 11-il biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025);

53.Itenni li Erasmus +, bħala wieħed mill-programmi ewlenin tal-Unjoni, għandu rwol ċentrali fil-promozzjoni tal-valuri Ewropej, il-kooperazzjoni transfruntiera u l-involviment taż-żgħażagħ u jfakkar li, fil-kuntest tar-rapporti Draghi u Letta, it-tisħiħ tal-kapital uman, il-mobbiltà u l-ħiliet tal-ħaddiema, inkluż permezz ta’ skambji universitarji u ta’ apprendistat, huwa identifikat bħala komponent essenzjali tal-kompetittività u r-reżiljenza tal-Ewropa; jitlob baġit ta’ Erasmus+ ta’ EUR 47,39 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 42 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025);

54.Jisħaq li l-investiment fir-reżiljenza demokratika u l-vitalità kulturali huwa parti integrali mill-awtonomija strateġika tal-Unjoni; jilqa’, f’dan il-kuntest, il-proposta għall-programm il-ġdid AgoraEU, u jirrikonoxxi l-kamp ta’ applikazzjoni mwessa’ tiegħu u l-valur miżjud Ewropew uniku tiegħu bħala l-uniku programm tal-Unjoni ddedikat għas-setturi kulturali u kreattivi u l-pluraliżmu tal-media, kif ukoll għall-appoġġ tal-parteċipazzjoni demokratika u l-promozzjoni tal-valuri Ewropej; jitlob baġit ta’ EUR 10,72 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 9,5 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għal AgoraEU;

55.Jitlob baġit ta’ EUR 0,89 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 0,79 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-Programm dwar il-Ġustizzja, inkluż appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tal-kooperazzjoni ġudizzjarja u l-aċċess għall-ġustizzja, l-introduzzjoni ta’ strumenti transfruntiera ġodda, u inizjattivi emerġenti biex titnaqqas il-frammentazzjoni legali transfruntiera, b’mod partikolari fid-dawl tal-isfidi emerġenti, inklużi r-reati online u d-diskors ta’ mibegħda;

56.Jinnota li l-Intestatura 3 “Ewropa Globali” hija allokata EUR 190 biljun fi prezzijiet tal-2025 fil-QFP 2028-2034, u dan jirrappreżenta żieda sinifikanti minn EUR 121,5 biljun fil-perjodu attwali filwaqt li żżomm is-sehem tagħha ta’ 10 % tal-QFP totali; iqis li dan it-tisħiħ essenzjali ta’ EUR 68,5 biljun huwa assolutament kruċjali, peress li juri l-impenn tal-Unjoni li ssaħħaħ ir-rwol tagħha bħala attur globali u sħab affidabbli f’ambjent ġeopolitiku dejjem aktar kumpless; jesprimi tħassib, madankollu, li dan il-livell ta’ finanzjament għadu insuffiċjenti biex jiffinanzja l-appoġġ qabel l-adeżjoni u l-azzjoni esterna minħabba l-iskala tal-isfidi globali, inklużi l-ħtiġijiet u l-inugwaljanzi tal-iżvilupp dejjem jiżdiedu, il-kriżijiet umanitarji, l-għadd bla preċedent ta’ kriżijiet, kunflitti u fraġilitajiet ġenerali, id-dekabornizzazzjoni, is-saħħa globali u l-ħtieġa li jiġu appoġġjati l-Ukrajna u sħab oħra; iqis għalhekk li huwa meħtieġ li l-allokazzjoni baġitarja għall-istrument Ewropa Globali tiżdied għal EUR 225 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 198,63 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025);

57.Jiddispjaċih dwar in-nuqqas ta’ miri tematiċi li jkopru oqsma kritiċi li jippermettu lill-koleġiżlaturi jistabbilixxu prijoritajiet strateġiċi; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu involuti s-sħab tas-soċjetà ċivili kif ukoll l-atturi lokali u reġjonali; jisħaq li din l-allokazzjoni akbar hija essenzjali biex l-Unjoni tiġi żgurata bħala attur globali kredibbli; jitlob il-fondi meħtieġa biex jiġu appoġġjati l-proċessi tat-tkabbir u tal-adeżjoni u biex jiġu promossi u rispettati l-valuri u l-interessi tal-Unjoni madwar id-dinja, inkluż permezz ta’ sħubijiet ta’ benefiċċju reċiproku; jisħaq li finanzjament prevedibbli u adegwat jappoġġja l-istabbiltà, ir-reżiljenza u l-iżvilupp sostenibbli, u jikkontribwixxi biex jiġu indirizzati l-kawżi fundamentali tal-migrazzjoni billi jrawwem opportunitajiet ekonomiċi, edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali ta’ kwalità, u ħolqien ta’ impjiegi fil-pajjiżi sħab, u b’hekk isaħħaħ is-sigurtà fit-tul; jitlob li jiġu nnegozjati dispożizzjonijiet fl-ambitu tal-proċedura leġiżlattiva rilevanti biex jiġi żgurat li l-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE fl-ambitu tal-istrument Ewropa Globali ma tinjorax il-ksur persistenti tad-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiżi sħab, u jfakkar fil-prinċipji tal-umanità, l-imparzjalità, in-newtralità u l-indipendenza għall-għajnuna umanitarja u għall-iżvilupp;

58.Iwissi li l-fużjoni tal-programmi tista’ twassal, għal darb’oħra, għal sorveljanza u involviment parlamentari mdgħajfa u viżibbiltà mnaqqsa tal-finanzjament għal prijoritajiet speċifiċi, kif ġara fl-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Ewropa Globali; jitlob mekkaniżmi ta’ obbligu ta’ rendikont u rappurtar ċari u sinifikanti fi ħdan il-qafas tal-Ewropa Globali; jinsisti li l-pilastri, kif ukoll il-programmi tematiċi, il-pajjiżi u l-istrumenti fi ħdanhom, inklużi l-fondi ta’ qabel l-adeżjoni, iżommu linji baġitarji ċari u separati biex jiżguraw it-trasparenza fl-allokazzjonijiet u li t-talbiet għal trasferimenti fi ħdan il-pilastri ta’ ammont sinifikanti jkunu soġġetti għal approvazzjoni minn qabel mill-Parlament; iqis li huwa essenzjali li d-diżimpenji fl-ambitu tal-Ewropa Globali jitħallew jerġgħu lura għal-linja baġitarja tal-oriġini; iqis li huwa meħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi tqassim ċar bejn il-finanzjament programmabbli u dak mhux programmabbli u jfakkar li l-Ewropa Globali trid tkun magħmula prinċipalment minn azzjonijiet ta’ programmi ġeografiċi;

59.Ifakkar li l-għajnuna umanitarja, b’finanzjament delimitat, salvagwardjata u implimentata f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 dwar l-għajnuna umanitarja Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1257/96 tal-20 ta’ Ġunju 1996 rigward l-għajnuna umanitarja (ĠU L 163, 2.07.1996, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1996/1257/oj)., tibqa’ l-espressjoni ta’ solidarjetà l-aktar viżibbli u bbażata fuq il-prinċipji tal-Ewropa u trid tkompli tirrispetta l-prinċipji tal-umanità, l-imparzjalità, in-newtralità u l-indipendenza; itenni l-pożizzjoni tiegħu li n-natura bbażata fuq il-prinċipji u l-ħtiġijiet tal-għajnuna umanitarja tirrikjedi li l-finanzjament prevedibbli tagħha jitwassal permezz ta’ qafas koerenti b’linja bażi annwali li fiha riżorsi adegwati b’nomenklatura ddedikata, ikkomplementata minn riżerva adegwata biex taqdi azzjonijiet ta’ emerġenza;

60.Jenfasizza l-importanza ta’ aċċess garantit għar-riżerva tar-riżerva tal-Ewropa Globali, li għandha tkun disponibbli flimkien mal-allokazzjoni indikattiva ta’ EUR 25 biljun u barra minnha għal rinforzi fil-każ ta’ ħtiġijiet mhux mistennija, li qed jikbru minħabba fatturi bħat-tibdil fil-klima; jitlob li l-EUR 25 biljun għall-għajnuna umanitarja matul il-perjodu 2028-2034 jitqiesu bħala minimu garantit u mhux limitu massimu, fid-dawl tal-għadd u d-durata dejjem akbar tal-kriżijiet umanitarji;

61.Jilqa’ l-fatt li l-mobilizzazzjoni tar-riżerva tal-Ewropa Globali għandha tinbidel meta mqabbla mal-NDICI – Ewropa Globali, peress li fl-ambitu tal-QFP u tar-regoli tar-Regolament Finanzjarju li jmiss Ir-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2024 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj). http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj). kwalunkwe mobilizzazzjoni ta’ aktar minn 10 % tal-allokazzjoni annwali se jkollha tiġi approvata mill-Parlament u mill-Kunsill; jinsisti, madankollu, fuq it-talbiet preċedenti tiegħu li l-Kummissjoni tinforma lill-Parlament fi żmien xieraq qabel kwalunkwe mobilizzazzjoni tar-riżerva u tqis l-osservazzjonijiet tagħha dwar in-natura, l-objettivi u l-ammonti finanzjarji previsti;

62.Jissottolinja li strument Ewropa Globali b’riżorsi biżżejjed huwa essenzjali għall-konsistenza tal-azzjoni esterna tal-Unjoni u biex l-UE taġixxi bħala sieħeb affidabbli u fit-tul, fuq l-istess livell mal-pajjiżi sħab; jafferma mill-ġdid li l-allokazzjonijiet fl-ambitu tal-Ewropa Globali għandhom jallinjaw mal-objettiv tal-politika tal-UE dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp kif iddikjarat fl-Artikolu 208 tat-TFUE, jiġifieri t-tnaqqis u, fuq terminu twil, il-qerda tal-faqar, kif ukoll mal-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp u l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli;

63.Jitlob mekkaniżmi sinifikanti ta’ obbligu ta’ rendikont u rapportar; jinsab imħasseb dwar l-użu mifrux ta’ “finanzjament mhux marbut mal-ispejjeż” fl-implimentazzjoni tal-pilastru tal-Ewropa permezz ta’ pjanijiet ibbażati fuq il-prestazzjoni u jinsisti li dawn il-fondi għandhom jiġu żborżati abbażi tal-konformità mal-prinċipji fundamentali tal-proċess tat-tkabbir, inkluż l-istat tad-dritt;

64.Iqis li t-tkabbir jirrappreżenta opportunità biex tissaħħaħ l-Unjoni u li l-QFP li jmiss huwa kruċjali biex l-Unjoni u l-pajjiżi kandidati jitħejjew għall-adeżjoni tagħhom; jilqa’ d-deċiżjoni li l-Ukrajna u l-viċinat tar-Repubblika tal-Moldova jingħataw status ta’ pajjiż kandidat; jinsisti fuq il-ħtieġa li jintużaw il-fondi meħtieġa biex jiġu appoġġjati l-proċessi ta’ adeżjoni tagħhom u l-proċessi ta’ adeżjoni tal-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent; jilqa’ l-impenn tal-Ewropa Globali li tipprovdi appoġġ finanzjarju robust lill-pajjiżi kandidati bħala strument ewlieni biex dawn jiġu ankrati b’mod sod mal-UE u biex titmexxa ’l quddiem it-tħejjija tagħhom għall-adeżjoni; jitlob li tiġi garantita allokazzjoni ddedikata għal kull pajjiż kandidat b’linji baġitarji speċifiċi;

65.Itenni l-appoġġ sħiħ tiegħu lill-Ukreni fil-ġlieda tagħhom għal-libertà u d-demokrazija u jiddeplora t-tbatija terribbli u l-impatt li jirriżultaw mill-gwerra ta’ aggressjoni mhux provokata u mhux ġustifikabbli tar-Russja; jilqa’ l-fatt li l-proposta biex jiġi implimentat is-Self ta’ Appoġġ għall-Ukrajna ġiet adottata bħala parti mill-appoġġ tal-Unjoni lill-Ukrajna; jissottolinja li l-kostijiet tas-servizz tad-dejn li jirriżultaw mis-self għas-Self ta’ Appoġġ għall-Ukrajna ma ġewx ikkunsidrati fil-proposti għall-QFP li jmiss; jinsisti li dawn l-ispejjeż tas-servizz tad-dejn jitqiegħdu kompletament lil hinn mil-limiti massimi tal-QFP li jmiss u barra mill-finanzjament diġà ppjanat fl-ambitu tar-Riżerva għall-Ukrajna;

66.Jinnota bi tħassib it-tnaqqis fil-mira tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp (ODA) minn 93 % għal 90 % fil-proposta tal-Kummissjoni; jisħaq li l-Kummissjoni m’għandhiex tkun tista’ tbiddel din il-mira permezz ta’ atti delegati;

67.Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi żgurat finanzjament suffiċjenti għall-politika ta’ sigurtà u ta’ difiża komuni (PSDK) u għall-Kapaċità ta’ Skjerament Rapidu; jissottolinja li l-missjonijiet ċivili tal-PSDK huma strateġiċi għall-Unjoni u jappoġġjaw l-interessi tas-sigurtà u l-objettivi tal-azzjoni esterna tal-Unjoni, kif ukoll dawk tas-sħab tagħna; jitlob, għalhekk, allokazzjoni ta’ EUR 3,76 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 3,34 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) għall-baġit għall-politika estera u ta’ sigurtà komuni, li tkopri l-PSDK;

68.Jissottolinja li l-pajjiżi u t-territorji ekstra-Ewropej jirrappreżentaw assi uniċi u strateġiċi li huma ta’ benefiċċju għall-Unjoni kollha kemm hi; jemmen li l-allokazzjoni proposta mill-Kummissjoni ma tikkorrispondix għall-isfidi li jiffaċċjaw il-pajjiżi u t-territorji ekstra-Ewropej u jitlob allokazzjoni ta’ EUR 2,08 biljun fi prezzijiet attwali (ekwivalenti għal EUR 1,85 biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025), filwaqt li jitqies ukoll it-theddid reċenti għall-integrità territorjali ta’ Greenland, li l-kooperazzjoni magħha tista’ tgħin b’mod sinifikanti lill-Unjoni tavvanza l-awtonomija strateġika tagħha;

69.Jinsisti li l-finanzjament tal-UE għall-prevenzjoni tal-kunflitti, il-konsolidazzjoni tal-paċi u r-rikostruzzjoni ta’ wara l-kunflitti jikkostitwixxi investiment dirett fl-istabbiltà u s-sigurtà fit-tul tal-Unjoni, b’mod partikolari fil-viċinat tal-Lvant u tan-Nofsinhar tagħha; ifaħħar ir-rwol tan-NU u tal-aġenziji tagħha fiż-żoni ta’ kunflitt u jitlob lill-UE ssaħħaħ l-appoġġ politiku u finanzjarju tagħha għall-multilateraliżmu; jeżiġi li l-QFP li jmiss jipprovdi finanzjament iddedikat, adegwat u prevedibbli lin-NU u lill-aġenziji tagħha, li l-ħidma tagħhom hija ta’ importanza fundamentali għall-popolazzjoni ċivili, b’mod partikolari f’Gaża, fix-Xatt tal-Punent, fis-Sirja, fil-Libanu u fir-reġjun usa’; jappella lill-UE biex ikollha rwol attiv fil-konsolidazzjoni tal-paċi u fl-indirizzar tal-effetti tal-kunflitti fl-Ukrajna u f’Gaża u fl-appoġġ tal-isforzi ta’ bini mill-ġdid; jitlob finanzjament iddedikat f’dan ir-rigward fil-QFP; jissottolinja li l-finanzjament kollu tal-UE jrid ikun konformi mal-valuri u r-regoli tal-UE, b’mod partikolari r-Regolament Finanzjarju;

70.Jitlob li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (OSĊ) ikomplu jingħataw ir-riżorsi u jkompli l-involviment sinifikattiv magħhom, speċjalment l-atturi lokali u l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tan-nisa, u jitlob djalogu strutturat appoġġjat minn flussi ddedikati ta’ finanzjament imfassla għall-ħtiġijiet tal-OSĊ kif ukoll għad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem; jitlob li jiġi implimentat il-finanzjament tal-azzjoni esterna, filwaqt li jitqies ir-rwol fundamentali tal-gvernijiet lokali u reġjonali bis-saħħa ta’ governanza u sħubijiet effettivi, ċari u konsistenti f’diversi livelli;

71.Jinsisti li l-Grupp tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) jiġi rikonoxxut bħala s-sieħeb finanzjarju strateġiku primarju tal-Unjoni fi ħdan l-arkitettura tal-Ewropa Globali biex jiġi massimizzat l-impatt tar-riżorsi tal-intestatura 3; jitlob sħubija ta’ investiment b’saħħitha mal-BEI biex jiġi ingranat il-baġit tal-UE, jiġi mobilizzat l-investiment privat u jissaħħaħ il-qafas tat-taħlit u l-garanziji baġitarji, filwaqt li jiġi żgurat it-twettiq effettiv tal-objettivi tal-istrument, b’mod partikolari dawk relatati mal-kompetittività, ir-reżiljenza u l-promozzjoni tal-aċċess tas-settur privat għall-finanzjament fil-pajjiżi sħab; jirrikonoxxi r-rwol komplementari ta’ sħab ta’ implimentazzjoni oħra bħal banek u istituzzjonijiet promozzjonali nazzjonali, il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp u l-Bank ta’ Żvilupp tal-Kunsill tal-Ewropa;

72.Jissottolinja l-ħtieġa li l-politiki tal-Unjoni jkunu sostnuti minn amministrazzjoni li tiffunzjona tajjeb; jinsisti li wara l-2027 għandhom jiġu allokati biżżejjed riżorsi finanzjarji u tal-persunal mill-bidu nett u matul il-perjodu tal-QFP sabiex l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji deċentralizzati tal-Unjoni u l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, b’mod partikolari meta l-mandat tagħhom jiġi estiż, ikunu jistgħu jiżguraw tfassil tal-politika effettiv u effiċjenti, u twettiq u infurzar ta’ livell għoli u ta’ kwalità, jipprovdu assistenza teknika, ikomplu jattiraw l-aħjar persuni mill-Istati Membri kollha, u b’hekk jiżguraw bilanċ ġeografiku, u jkollhom marġni ta’ flessibbiltà biex jaġġustaw meta ċ-ċirkostanzi jinbidlu; jissottolinja l-ħtieġa li jiġi żgurat bilanċ bejn il-ġeneri fi ħdan l-amministrazzjoni fil-livelli kollha;

73.Jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi informazzjoni addizzjonali dwar il-finanzjament u l-persunal għall-aġenziji deċentralizzati tal-UE fil-QFP li jmiss; iqis li, għal xi aġenziji, il-proposta ta’ finanzjament u persunal stabbli se tkompli ddgħajjef il-kapaċità tagħhom li jissodisfaw il-mandati tagħhom; itenni l-pożizzjoni li ilu jħaddan il-Parlament li kompiti ġodda għandhom jiġu ffinanzjati permezz ta’ approprjazzjonijiet ġodda, u li r-riallokazzjonijiet minn programmi u prijoritajiet oħra jridu jkunu eċċezzjonali; jirrikonoxxi l-ħtieġa li jiġu vvalutati u evitati trikkib jew duplikazzjonijiet potenzjali bejn l-aġenziji u li jiġu identifikati opportunitajiet għal sinerġiji u kooperazzjoni sabiex jiġi żgurat li r-riżorsi jiġu allokati b’mod effiċjenti;

74.Jinnota bi tħassib li l-persunal stabbli impost mill-Kummissjoni stess wera li huwa kontroproduttiv biex jissodisfa r-rekwiżiti operazzjonali; jirrikonoxxi li, għall-QFP 2028-2034, il-Kummissjoni talbet pożizzjonijiet addizzjonali, b’mod partikolari fir-rigward tar-rekwiżiti taċ-ċibersigurtà f’termini ta’ persunal; jinsisti li l-ħtiġijiet tal-persunal tal-istituzzjonijiet u l-korpi kollha għandhom jitqiesu meta jiġu stabbiliti pożizzjonijiet addizzjonali; jenfasizza s-sitwazzjoni partikolarment allarmanti fejn xi aġenziji tal-UE jirċievu finanzjament operazzjonali inadegwat, li jillimita serjament il-kapaċità tagħhom li jissodisfaw il-mandati tagħhom, jikkonformaw mar-Regolament li jistabbilixxi miżuri għal livell għoli komuni ta’ ċibersigurtà fl-istituzzjonijiet, fil-korpi, fl-uffiċċji u fl-aġenziji tal-Unjoni Ir-Regolament (UE, Euratom) 2023/2841 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2023 li jistabbilixxi miżuri għal livell għoli komuni ta’ ċibersigurtà fl-istituzzjonijiet, fil-korpi, fl-uffiċċji u fl-aġenziji tal-Unjoni (ĠU L, 2023/2841, 18.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/2841/oj). u jwettqu l-objettivi ta’ politika u l-infurzar kif ukoll l-obbligi regolatorji tagħhom; jisħaq li, fid-dawl tal-isfidi dejjem akbar li għandhom jiġu indirizzati, l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE jeħtieġ li joffru ambjent tax-xogħol attraenti biex jiżguraw applikazzjonijiet ta’ talent ta’ livell għoli;

75.Jisħaq fuq l-importanza tas-sistema tal-Iskejjel Ewropej bħala mudell ewlieni li jistabbilixxi standards edukattivi komuni għoljin madwar l-Istati Membri u joffri kwalifika rikonoxxuta internazzjonalment li tippromwovi l-eċċellenza akkademika, il-mobbiltà tal-istudentI u identità Ewropea kondiviża; jitlob, għalhekk, li l-appoġġ u l-finanzjament prevedibbli jissodisfaw l-ispejjeż strutturali fit-tul tiegħu li bħalissa mhumiex koperti u r-responsabbiltajiet li qed jiżdiedu b’mod rapidu, u li jiġu żgurati l-viżibbiltà, it-trasparenza u ċ-ċertezza baġitarja tiegħu;

76.Jassumi li l-proposta tal-Kummissjoni tirrifletti kif xieraq il-ħtiġijiet reali fl-istituzzjonijiet, fil-korpi u fl-aġenziji kollha u, għal dik ir-raġuni, ma jipproponix żieda ulterjuri; biħsiebu, madankollu, jiddefendi bis-sħiħ il-proposta tal-Kummissjoni u jiżgura l-finanzjament meħtieġ għal amministrazzjoni pubblika Ewropea b’saħħitha, effiċjenti u ta’ kwalità għolja bbażata fuq il-prinċipju tal-ugwaljanza taċ-ċittadini tal-Unjoni, għas-servizz tal-Ewropej kollha;

77.Jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni għal Strument ta’ Flessibbiltà li għandu jkun kostitwit mhux biss minn ammont fiss iżda wkoll minn fondi addizzjonali minn dħul relatat ma’ multi u diżimpenji; iqis, fid-dawl tal-pożizzjoni tiegħu tas-7 ta’ Mejju 2025, li l-Istrument ta’ Flessibbiltà għandu jirċievi fondi minn sorsi addizzjonali, jiġifieri marġnijiet li ma jkunux intnefqu mis-snin preċedenti, is-surplus annwali mis-sena preċedenti u r-rimborżi minn strumenti finanzjarji, flimkien ma’ marġnijiet futuri bħala l-aħħar alternattiva; iqis ukoll li dan għandu jkun fornut ħafna minn qabel; jitlob simplifikazzjoni u razzjonalizzazzjoni tal-proċeduri fil-mobilizzazzjoni ta’ strumenti speċjali u, għalhekk, iqis li l-eżistenza tal-Istrument ta’ Marġini Uniku hija obsoleta u jitlob li l-karatteristiċi tiegħu jiġu inkorporati fl-Istrument ta’ Flessibbiltà; iqis li d-dħul assenjat estern u l-ammonti li jerġgħu jsiru disponibbli taħt regoli speċifiċi ta’ dħul u diżimpenn f’dispożizzjonijiet speċifiċi għall-programm jistgħu jiġu eżentati minn din ir-regola ġenerali;

78.Itenni li għandu jkun hemm it-tieni strument speċjali, ir-Riżerva ta’ Solidarjetà għad-Diżastri Naturali, li jammonta għal EUR 4 biljun fis-sena fi prezzijiet kostanti tal-2025 li għandu jiġi mobilizzat lil hinn mil-limiti massimi tal-QFP, iddedikat biex jiżgura s-solidarjetà f’każ ta’ diżastri naturali, li għandu jikkomplementa l-mekkaniżmu ta’ kaskata propost għal sitwazzjonijiet ta’ kriżi u li għandu jkun irregolat minn regoli li jippermettu żborż rapidu u, fejn xieraq, mekkaniżmi ta’ prefinanzjament f’koordinazzjoni ċara mal-istrumenti rilevanti kollha, inkluż l-UCPM+, u b’hekk jikkontribwixxi għar-reżiljenza u t-tħejjija għall-kriżijiet; iqis li ż-żewġ strumenti speċjali għandhom ikunu jistgħu jirriportaw ammonti mhux minfuqa matul il-perjodu tal-QFP, biex tiġi ggarantita l-flessibbiltà;

79.Jinnota li l-Kummissjoni tipproponi EUR 88 biljun għar-Riżerva tal-Ukrajna fir-regolament QFP biex tiffinanzja l-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni, l-irkupru u l-isforzi ta’ rikostruzzjoni; iqis li dan l-ammont jista’ jipprovdi appoġġ sostanzjali; jilqa’ t-tqegħid tar-Riżerva għall-Ukrajna lil hinn mil-limiti massimi tal-QFP biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet eċċezzjonali u imprevedibbli tal-Ukrajna; josserva, madankollu, li jekk il-kunflitt ikompli, din l-allokazzjoni ma tkunx biżżejjed biex tissodisfa l-ħtiġijiet tal-Ukrajna; jappella għal żieda u frontloading tar-Riżerva, bil-ħsieb li jingħata appoġġ addizzjonali lill-Ukrajna; jisħaq li l-istruttura ta’ finanzjament għall-Ukrajna għandha tibqa’ koerenti, trasparenti u effettiva, u tappoġġja bis-sħiħ il-perkors ta’ adeżjoni tal-pajjiż filwaqt li tiddistingwi b’mod ċar l-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni u l-ħtiġijiet ta’ rikostruzzjoni;

80.Ifakkar li l-QFP attwali ma ġiex iffinanzjat biżżejjed, u dan kien jirrikjedi reviżjoni tal-QFP fl-2024; jinnota li filwaqt li hemm aktar flessibbiltà fil-proposta tal-QFP 2028-2034, l-ammonti globali fil-proposta tal-Kummissjoni għadhom mhumiex biżżejjed;

81.Jiddispjaċih li r-regolament QFP propost ma jinkludix klawżola ta’ rieżami ta’ nofs it-terminu; jinsisti li r-regolament QFP irid jirrikjedi li l-Kummissjoni tippreżenta rieżami tal-funzjonament tal-QFP, sa mhux aktar tard minn Lulju 2031, filwaqt li jqis bis-sħiħ is-sitwazzjoni ekonomika f’dak iż-żmien, kif ukoll l-aħħar projezzjonijiet makroekonomiċi u tal-impjieg u l-iżviluppi globali rilevanti; huwa wkoll tal-fehma li tali rieżami obbligatorju għandu jkun akkumpanjat, kif xieraq, minn proposta leġiżlattiva għar-reviżjoni ta’ dan ir-Regolament f’konformità mal-proċeduri stabbiliti fit-TFUE; jisħaq li kwalunkwe reviżjoni bħal din ma għandhiex tnaqqas il-pakketti nazzjonali allokati minn qabel, kif stabbilit fir-Regolament PSNR;

82.Ifakkar li l-elezzjonijiet Ewropej se jsiru fl-2034; iqis li d-data tal-pubblikazzjoni tal-proposta għar-Regolament QFP li ġej, jiġifieri l-1 ta’ Lulju 2033, hija ferm aktar tard mis-soltu fiċ-ċiklu tal-ħajja tal-QFP; jitlob li l-proposta għall-QFP ta’ wara l-2034 tiġi ppubblikata sa mhux aktar tard minn Lulju 2032;

83.Jieħu nota tan-narrattiva tal-Kummissjoni li l-proposti tagħha jfittxu li jżidu l-flessibbiltà u s-simplifikazzjoni fil-QFP li jmiss; jirrikonoxxi li l-flessibbiltà hija essenzjali biex jiġu indirizzati sfidi mhux previsti, iżda jisħaq li din ma tistax tintuża għad-detriment tal-obbligu ta’ rendikont, il-prevedibbiltà, it-trasparenza u l-koerenza tal-politika; iwissi li l-flessibbiltà mingħajr trasparenza twessa’ l-lakuna fir-responsabbiltà demokratika u ddgħajjef il-fiduċja pubblika fl-UE;

84.Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-proposti ta’ simplifikazzjoni tal-Kummissjoni huma primarjament ta’ benefiċċju għall-proċessi tagħha stess aktar milli għall-benefiċjarji finali, u b’hekk jiggravaw id-defiċit demokratiku fl-Unjoni; ifakkar li l-Parlament argumenta b’mod konsistenti favur is-simplifikazzjoni għall-benefiċjarji finali, inkluż it-tnaqqis tal-piż amministrattiv assoċjat mal-aċċess għall-baġit tal-UE u li l-infiq isir aktar effiċjenti; jinsisti li s-simplifikazzjoni ma tridx tikkomprometti l-kwalità tal-programm jew ir-responsabbiltà demokratika, u lanqas ma għandha tintuża bħala skuża biex jiġu mminati l-governanza f’diversi livelli u l-prinċipji tas-sħubija jew id-djalogu kostruttiv mal-partijiet ikkonċernati ewlenin u mas-sħab soċjali, peress li jekk titqies l-applikazzjoni xierqa tagħhom tiżdied l-effettività tal-infiq tal-UE u din tkun essenzjali għas-suċċess tal-QFP; itenni t-tħassib tal-Qorti tal-Awdituri li l-approċċ tal-Kummissjoni se jwassal għal simplifikazzjoni fir-rigward tal-interazzjonijiet tal-Kummissjoni mal-Istati Membri, filwaqt li jżid jew jittrasferixxi l-piż amministrattiv għal-livelli nazzjonali, reġjonali u tal-benefiċjarji; jissottolinja li s-simplifikazzjoni se tirrikjedi, fejn possibbli, l-armonizzazzjoni tar-regoli u r-rekwiżiti ta’ rapportar bejn il-livelli tal-UE, nazzjonali u reġjonali; jisħaq li l-Parlament se jressaq il-mekkaniżmi ta’ trasparenza kollha meħtieġa biex jaqdi r-rwol tiegħu bħala l-gwardjan tal-interessi taċ-ċittadini;

85.Jemmen li l-proposta attwali tal-PSNR tista’ twassal għar-“rinazzjonalizzazzjoni” ta’ xi politiki tal-UE, minħabba nuqqas ta’ approċċ orizzontali u ż-żieda fil-flessibbiltà mogħtija lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni abbażi ta’ approċċ nazzjonali; jitlob li jiġi żgurat li l-baġit jibqa’ baġit ta’ investiment, li jżomm enfasi fuq il-valur miżjud tal-UE u jiżgura approċċ orizzontali b’saħħtu;

86.Jissottolinja li l-użu mifrux ta’ strumenti ta’ flessibbiltà u bbażati fuq il-prestazzjoni fil-QFP li jmiss irid ikun akkumpanjat minn governanza msaħħa f’diversi livelli; iqis li l-involviment sinifikanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll tas-sħab soċjali u ekonomiċi, fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ ta’ azzjonijiet iffinanzjati mill-Unjoni huwa essenzjali biex jikkontrobilanċja l-implimentazzjoni ċċentrata fuq il-Kummissjoni, inaqqas il-lakuna fir-responsabbiltà demokratika u jiżgura li l-infiq iwieġeb għall-ħtiġijiet territorjali reali; jinsisti li skrutinju adegwat mir-rappreżentanti eletti fil-livelli tal-UE, nazzjonali u reġjonali, fejn rilevanti, għandu jakkumpanja tali strumenti u li r-rwol baġitarju u ta’ kwittanza tal-Parlament għandu jiġi ppreservat;

87.Ifakkar li l-Qorti tal-Awdituri sabet li l-hekk imsejjaħ mudell ibbażat fuq il-prestazzjoni, mibni fuq l-esperjenza tal-RRF, żvela dgħufijiet fit-tfassil, fl-implimentazzjoni u fl-effettività tagħha; jinnota bi tħassib li l-proposti tal-QFP jinkludu użu mifrux ta’ finanzjament mhux marbut mal-kostijiet (FNLC) għal porzjon sostanzjali tal-istrumenti fl-ambitu tal-QFP li jmiss; jinsab imħasseb ħafna dwar bidla kbira bħal din lejn mudell ġdid ta’ implimentazzjoni; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li mingħajr salvagwardji adegwati biex tiġi żgurata ġestjoni finanzjarja tajba fl-implimentazzjoni tal-finanzjament tal-Unjoni jew passi ċari biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati fi strumenti preċedenti jew eżistenti bbażati fuq il-prestazzjoni, dan l-approċċ jinvolvi riskji sostanzjali u jdgħajjef il-possibbiltà ta’ awditjar; jissottolinja li jeħtieġ li tinstab soluzzjoni biex jiġu indirizzati d-diverġenzi bejn l-istimi tal-kostijiet marbuta mal-istadji importanti u l-miri u l-kostijiet reali tal-proġetti, peress li dan l-allinjament ħażin jirriskja li jdgħajjef l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet politiċi maqbula madwar l-Unjoni kollha; iqis li kwalunkwe żieda possibbli fl-effiċjenzi ma tistax issir għad-detriment tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni; jissottolinja, b’mod partikolari, li proġetti fuq skala kbira u kumplessi għandhom jibqgħu bbażati fuq il-kostijiet, peress li l-kamp ta’ applikazzjoni, it-tul ta’ żmien u l-finanzjament f’diversi livelli tagħhom jirrikjedu rapportar finanzjarju dettaljat u data verifikabbli dwar in-nefqa biex jiġu żgurati l-monitoraġġ u l-obbligu ta’ rendikont xierqa; jappella għall-użu kontinwu u estiż ta’ għażliet ta’ kostijiet issimplifikati, b’mod partikolari għal investimenti iżgħar jew fuq skala medja, bħala għodod effettivi u proporzjonati biex jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi, tiżdied l-aċċessibbiltà għall-benefiċjarji iżgħar, u jinżammu l-obbligu ta’ rendikont u t-traċċabbiltà fl-użu tal-fondi tal-Unjoni;

88.Jinsisti li d-data dwar l-ispejjeż imġarrba trid tibqa’ disponibbli għall-awtorità ta’ kwittanza sabiex jiġu vverifikati l-effiċjenza u l-“valur għall-flus” fil-baġit tal-Unjoni; iwissi li, mingħajr trasparenza tal-kostijiet, l-iskrutinju parlamentari jirriskja li jsir eżerċizzju formalistiku li ma jkunx jista’ jissalvagwardja l-ġestjoni finanzjarja tajba tal-baġit; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura segwitu sistematiku għas-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti tal-Awdituri;

89.Jinsisti dwar il-ħtieġa ta’ koerenza akbar fil-monitoraġġ u fl-implimentazzjoni tal-programmi ta’ nfiq tal-UE u fl-integrazzjoni ta’ objettivi u impenji importanti tal-UE; jissottolinja li l-proposta għal Regolament dwar il-Prestazzjoni hija l-ewwel pass biex jiġi stabbilit qafas orizzontali għat-traċċar tan-nefqa u l-monitoraġġ tal-prestazzjoni għall-baġit li għandu l-għan li jnaqqas il-piż amministrattiv; iqis li dan l-approċċ, jekk jiġi implimentat b’mod adegwat, jista’ jwassal għal sorveljanza demokratika msaħħa; jisħaq li inklużjoni komprensiva tal-prinċipji orizzontali f’qafas uniku tippermetti traċċar sinifikanti u tirrifletti aħjar il-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni; jinsisti li l-qafas ta’ prestazzjoni jrid jipprijoritizza l-indikaturi tal-impatt li jkejlu l-eżiti reali għaċ-ċittadini; jisħaq li r-Regolament propost dwar il-Prestazzjoni jrid jiżgura li l-indikaturi tar-rapportar ikunu obbligatorji fejn rilevanti u komparabbli fl-Istati Membri u fil-modi ta’ ġestjoni kollha; iwissi li mingħajr tali komparabbiltà, l-awtorità ta’ kwittanza ma tkunx tista’ tivvaluta l-effettività relattiva jew tidentifika programmi bi prestazzjoni baxxa; jissottolinja li l-indikaturi tal-prestazzjoni jridu jiġu derivati b’mod espliċitu mill-objettivi ta’ kull programm u għandhom ikopru l-outputs, l-eżiti u l-impatti; jenfasizza li n-nefqa relatata mal-klima trid tiġi integrata fil-QFP biex il-finanzjament u l-impatti tiegħu jiġu mmonitorjati u traċċati b’mod preċiż;

90.Jisħaq li l-baġit tal-UE għandu rwol vitali fl-appoġġ tal-valuri fundamentali tal-UE tad-demokrazija u l-pluraliżmu, minquxa fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea; jilqa’ l-istrateġija tal-UE għas-soċjetà ċivili ppubblikata reċentement, li tirrikonoxxi r-rwol importanti tal-OSĊ fl-għoti ta’ pariri, appoġġ u għarfien espert fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-UE; jissottolinja, f’dan ir-rigward, il-ħtieġa li jiġi żgurat finanzjament fit-tul, prevedibbli u suffiċjenti għall-OSĊ;

91.Ifakkar li, kif meħtieġ mir-Regolament Finanzjarju, il-programmi u l-attivitajiet għandhom, fejn fattibbli u xieraq u f’konformità mar-regoli rilevanti speċifiċi għas-settur, jiġu implimentati biex jintlaħqu l-objettivi stabbiliti tagħhom filwaqt li jiġu rispettati l-kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-impjieg skont id-dritt nazzjonali applikabbli, id-dritt tal-Unjoni, il-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol, u l-ftehimiet kollettivi, filwaqt li jitqies il-prinċipju tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u mingħajr ma ssir ħsara sinifikanti lill-objettivi ambjentali tal-Unjoni;

92.Jisħaq li l-finanzjament kollu jrid ikun konformi mal-Gwida tal-Kummissjoni dwar il-finanzjament għal attivitajiet relatati mal-iżvilupp, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u t-tisħiħ tal-leġiżlazzjoni u l-politika tal-Unjoni; ifakkar, f’dan ir-rigward, id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni tal-1 ta’ April 2025 dwar il-programm LIFE attwali;

93.Jinnota l-istruttura ġenerali ta’ erba’ intestaturi tal-QFP, kif proposti mill-Kummissjoni, li naqsu mis-seba’ intestaturi li hemm fil-QFP attwali; jinnota bi tħassib li l-Kummissjoni tipproponi li tnaqqas l-għadd ta’ programmi tal-UE minn 60 għal 19, filwaqt li tintroduċi nuqqas ta’ ċarezza bejn l-objettivi u n-nomenklatura baġitarja, u dan idgħajjef it-trasparenza u l-obbligu ta’ rendikont; jisħaq li l-pożizzjoni tal-Parlament dwar l-istruttura ta’ dawn il-programmi l-ġodda tal-QFP se tiġi ddeterminata matul il-proċedura ta’ kodeċiżjoni għall-atti leġiżlattivi settorjali rilevanti; jinsisti li n-nomenklatura baġitarja proposta u l-ammonti allokati għal kull linja baġitarja jridu jirriflettu l-objettivi speċifiċi kollha ta’ u f’kull programm, bl-għan li jiġu żgurati t-trasparenza, il-prevedibbiltà u l-obbligu ta’ rendikont u li l-awtorità baġitarja tingħata l-informazzjoni meħtieġa biex tistabbilixxi l-baġit annwali u tissorvelja l-implimentazzjoni tiegħu;

94.Jiddeplora, f’dan ir-rigward, il-fatt li n-nomenklatura baġitarja proposta fil-leġiżlazzjoni settorjali hija tassew inadegwata; jissottolinja li s-simplifikazzjoni tal-istruttura baġitarja ma tridx issir għad-detriment tat-trasparenza jew tal-kapaċità tal-awtorità baġitarja li teżerċita skrutinju effiċjenti u tieħu deċiżjonijiet infurmati; jinsisti li n-nomenklatura trid tibqa’ dettaljata biżżejjed biex tirrifletti l-objettivi tal-programm stabbiliti fl-atti bażiċi, tippreserva l-viżibbiltà tal-azzjonijiet tal-UE fl-objettivi u l-prijoritajiet ta’ politika kollha, u tippermetti lill-Parlament jeżerċita bis-sħiħ ir-rwol ta’ skrutinju tiegħu; jitlob nomenklatura aktar granulari li tippermetti proċedura baġitarja annwali sinifikanti, abbozzi ta’ baġits emendatorji u proċedura ta’ kwittanza; itenni li l-proċedura baġitarja annwali hija l-mekkaniżmu demokratiku ewlieni għall-allokazzjoni tal-fondi fi ħdan il-QFP;

95.Jinnota li t-trasferimenti baġitarji skont ir-Regolament Finanzjarju diġà jipprovdu flessibbiltà matul l-implimentazzjoni tal-baġit; jisħaq li l-Kummissjoni bħalissa tista’ tittrasferixxi ammonti konsiderevoli bejn l-oqsma ta’ politika mingħajr l-approvazzjoni tal-awtorità baġitarja, u dan jillimita s-sorveljanza; jitlob, fin-nuqqas ta’ struttura tal-baġit dettaljata biżżejjed, regoli ġodda li jistabbilixxu kemm ammont massimu kif ukoll perċentwal għal kull linja baġitarja għat-trasferimenti mingħajr approvazzjoni; iqis li t-trasferimenti minn istituzzjonijiet oħra tal-Unjoni taħt ċertu limitu jistgħu jiġu eżentati mill-proċedura ta’ oġġezzjoni bħala miżura ta’ simplifikazzjoni;

96.Jenfasizza l-ħtieġa ta’ governanza robusta li tiżgura l-obbligu ta’ rendikont, is-sorveljanza u l-kontroll parlamentari, flimkien ma’ arkitettura effettiva kontra l-frodi; iqajjem, barra minn hekk, tħassib dwar kif il-Kummissjoni se tikseb assigurazzjoni suffiċjenti fil-livell tal-UE dwar il-legalità u r-regolarità tan-nefqa, u jfakkar li tali assigurazzjoni ċara hija indispensabbli biex il-Parlament jeżerċita r-rwol tiegħu bħala awtorità ta’ kwittanza; jirrifjuta kwalunkwe approċċ li jillimita lill-Parlament għal rwol konsultattiv jew ta’ informazzjoni biss fil-mobilizzazzjoni ta’ kwalunkwe strument jew fond fl-ambitu tal-QFP li jmiss; jisħaq li l-flessibbiltà baġitarja ma tridx tevita l-prerogattivi tal-awtorità baġitarja u li r-riallokazzjonijiet, ir-riprogrammazzjoni u l-mobilizzazzjoni kollha ta’ miżuri u riżervi oħra jridu jkunu soġġetti għall-approvazzjoni tal-Parlament; iqis li flessibbiltà ġenwina tirrikjedi kemm kapaċità ta’ rispons rapidu kif ukoll leġittimità demokratika, li jistgħu jinkisbu biss permezz tal-parteċipazzjoni sħiħa tal-Parlament fid-deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni u l-użu tar-riżorsi;

97.Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar in-nuqqas ta’ prevedibbiltà fil-finanzjament tal-UE li għandu mnejn jirriżulta minn mekkaniżmi ta’ flessibbiltà eċċessivi u riallokazzjonijiet rikorrenti; jirrikonoxxi l-ħtieġa ta’ flessibbiltà msaħħa fl-allokazzjoni tar-riżorsi f’ċerti programmi, iżda jisħaq li dan ma jridx jikkomprometti l-objettivi ta’ politika fit-tul, il-prevedibbiltà tal-finanzjament jew il-prerogattivi tal-Parlament; jissottolinja li filwaqt li l-QFP attwali sofra minn flessibbiltà insuffiċjenti biex jaġġusta għall-prijoritajiet li qed jevolvu, il-QFP li jmiss irid isib bilanċ aħjar bejn il-prevedibbiltà u l-adattabbiltà tal-investiment; jenfasizza li ċerti oqsma ta’ politika jirrikjedu stabbiltà ta’ finanzjament akbar minn oħrajn; jirrifjuta bil-qawwa r-riallokazzjonijiet rikorrenti bħala mezz biex jiġu ffinanzjati l-prijoritajiet tal-Unjoni, peress li jdgħajfu l-implimentazzjoni tal-programm u jipperikolaw it-twettiq tal-objettivi ta’ politika miftiehma;

98.Jinnota ż-żieda proposta fit-teħid u l-għoti b’self fl-ambitu tal-QFP li jmiss; iqis li l-awtorità baġitarja jeħtiġilha timmonitorja bir-reqqa l-impatt ta’ dan l-approċċ fuq il-marġni ta’ manuvra tal-QFP jew garanziji oħra; jeżiġi li l-operazzjonijiet ta’ teħid u ta’ għoti b’self jirrispettaw is-setgħat tal-koleġiżlaturi u tal-awtorità baġitarja;

99.Itenni l-appell tiegħu għal sħubija ta’ investiment imsaħħa mal-Grupp tal-BEI biex jiġi ingranat il-baġit tal-UE, jiġi mobilizzat l-investiment privat u jitneħħa r-riskju minn oqsma ta’ politika importanti bħall-klima, il-kompetittività, l-akkomodazzjoni, l-intraprenditorija soċjali, u l-innovazzjoni, id-difiża u d-dimensjoni esterna; jisħaq li dan u sħubijiet simili ma’ sħab oħra ta’ implimentazzjoni li jingranaw il-baġit tal-UE fl-oqsma kollha ta’ politika u jneħħu r-riskji tal-investiment fejn rilevanti, għandhom iżommu strumenti mfassla apposta biex jiffaċilitaw l-aċċess għall-SMEs, il-kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja u l-konsorzji transfruntiera, filwaqt li jiżguraw governanza robusta, trasparenza u valur miżjud tal-Unjoni; itenni l-importanza ta’ finanzjament adegwat għall-assistenza teknika, żviluppata b’mod konġunt mill-BEI u mill-Kummissjoni, għall-awtoritajiet ta’ implimentazzjoni sabiex jgħinu jiżguraw implimentazzjoni f’waqtha u l-addizzjonalità tal-investimenti, b’mod partikolari permezz tal-bini tal-kapaċità amministrattiva u l-iżvilupp ta’ riżervi ta’ investiment, u jitlob finanzjament adegwat biex jiġi żgurat l-impatt kontinwu;

100.Itenni l-pożizzjoni li ilu jħaddan li l-infiq kollu fil-livell tal-UE għandu jinġieb fl-ambitu tal-awtorità baġitarja, biex b’hekk jiġu żgurati l-kontroll demokratiku, it-trasparenza u l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni;

101.Jenfasizza li, fl-interess li tiġi żgurata l-approvazzjoni tal-Parlament, kull aspett tal-QFP, speċjalment l-elementi baġitarji, għandu jitqies bħala pakkett u jkun soġġett għal negozjati ġenwini; itenni l-oġġezzjoni tiegħu dwar kif ġew adottati r-Regolamenti QFP attwali u preċedenti, fejn il-Kunsill Ewropew qabeż ir-rwol tiegħu billi ddetermina minn qabel diversi elementi bħal pakketti finanzjarji u dispożizzjonijiet speċifiċi għall-politika, u b’hekk kiser id-dispożizzjonijiet tat-Trattat kemm fis-sustanza kif ukoll fl-intenzjoni; jesprimi tħassib serju li l-“kaxxi ta’ negozjar” preliminari mħejjija mill-presidenza tal-Kunsill jirreplikaw din il-metodoloġija difettuża, u jinkorporaw kwistjonijiet li jappartjenu għall-proċedura ta’ kodeċiżjoni meta tiġi stabbilita leġiżlazzjoni ġdida tal-UE dwar il-programmi;

102.Jesprimi tħassib serju dwar il-karatteristiċi usa’ tat-tfassil tal-programmi u l-proposti settorjali li jċaqilqu d-deċiżjonijiet politiċi u baġitarji essenzjali mill-att bażiku għall-programmi ta’ ħidma, u b’hekk idgħajfu b’mod sinifikanti r-rwol leġiżlattiv tal-Parlament; joġġezzjona bil-qawwa għat-trasferiment ta’ elementi leġiżlattivi lil hinn mir-regolamenti settorjali, li jeskludi lill-Parlament minn deċiżjonijiet li bħalissa jittieħdu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja u joħloq inċertezza legali għall-benefiċjarji;

103.Jinsisti li l-għażliet ta’ politika sostantivi kollha bħall-objettivi tal-programm, il-prijoritajiet ta’ nfiq, l-allokazzjonijiet finanzjarji, ir-rati ta’ finanzjament, l-eliġibbiltà, il-kriterji tal-għażla u tal-għoti, il-kundizzjonijiet, id-definizzjonijiet u l-metodi ta’ kalkolu jridu jiġu ddeterminati fl-atti bażiċi rilevanti, b’rispett sħiħ għall-prerogattivi tal-Parlament bħala koleġiżlatur u awtorità baġitarja u mhux fil-programm ta’ ħidma jew awtorizzazzjonijiet simili; jeżiġi li l-għażliet ta’ politika, l-objettivi u l-aspetti ta’ governanza jiġu deċiżi fl-atti bażiċi u li kwalunkwe element supplimentari u mhux essenzjali li mhuwiex inkluż fl-att bażiku jiġi adottat esklużivament permezz ta’ atti delegati, filwaqt li jirrifjuta kwalunkwe użu ta’ atti ta’ implimentazzjoni jew proċeduri oħra li mhumiex soġġetti għall-approvazzjoni tal-Parlament; jirrikjedi, f’dan ir-rigward, li l-programmi ta’ ħidma pluriennali u annwali kollha jiġu adottati permezz ta’ atti delegati, f’konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE, biex jiġi żgurat l-involviment sistematiku tal-Parlament fit-teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ politika u l-iskrutinju; jirrifjuta kategorikament kwalunkwe tentattiv biex deċiżjonijiet strateġiċi ta’ politika jiġu relegati għal proċeduri ta’ kumitat jew arranġamenti oħra; iwissi li l-Parlament mhu se jaċċetta l-ebda proposta li tonqos milli tiggarantixxi s-setgħat leġiżlattivi u ta’ sorveljanza sħaħ tiegħu; jisħaq li t-tnaqqis tal-livell ta’ dettall fl-atti bażiċi jwassal biex għażliet ta’ politika importanti jiġu trasferiti għall-fażi ta’ implimentazzjoni, u b’hekk idgħajjef r-responsabbiltà demokratika u jemarġina r-rwol tal-Parlament fid-deċiżjonijiet politiċi, b’implikazzjonijiet ta’ politika u baġitarji sinifikanti;

104.Jisħaq li l-ambitu wiesa’ tal-objettivi fir-regolamenti settorjali proposti jirrikjedi proċedura ta’ valutazzjoni riveduta għall-proġetti pilota u għall-azzjonijiet preparatorji biex jiġi ssalvagwardjat id-dritt ta’ inizjattiva diġà limitat tal-Parlament; iqis li kriterji aktar ċari u proċeduri simplifikati huma essenzjali biex jiġi żgurat li l-Parlament ikun jista’ jkompli jniedi azzjonijiet innovattivi u jittestja approċċi ta’ politika ġodda fl-intestaturi 1,2 u 3; jinsisti li t-twessigħ tal-ambitu tal-programmi ma jridx inaqqas il-kapaċità tal-Parlament li jipproponi proġetti pilota u azzjonijiet preparatorji f’oqsma ta’ politika speċifiċi;

105.Jissottolinja li l-konformità mal-valuri u d-drittijiet fundamentali tal-Unjoni hija prerekwiżit essenzjali għall-aċċess għall-fondi tal-UE; jenfasizza l-ħtieġa ta’ rabtiet kontinwi bejn ir-rispett għall-istat tad-dritt u l-aċċess għall-fondi tal-UE fl-ambitu tal-QFP 2021-2027; jemmen li l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni hija marbuta b’mod intrinsiku mar-rispett għall-istat tad-dritt u l-valuri tal-Unjoni; jisħaq li r-Regolament dwar il-Kundizzjonalità tal-Istat tad-Dritt Ir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2020 dwar reġim ġenerali ta’ kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni (ĠU L 433I, 22.12.2020, p. 1, http://data.europa.eu/eli/reg/2020/2092/oj). kien għodda ewlenija għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni minn ksur tal-istat tad-dritt, u li għandu jiġi applikat kull meta l-kundizzjonijiet legali tiegħu jiġu ssodisfati fil-baġit kollu tal-UE, inklużi l-istrumenti bbażati fuq il-prestazzjoni kif ukoll finanzjament ipprovdut skont l-Artikolu 122 tat-TFUE; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill japplikaw ir-regolament b’mod strett u konsistenti, u jieħdu miżuri mingħajr dewmien żejjed kull meta jkun meħtieġ;

106.Jinsisti li fil-QFP li jmiss, sett ta’ għodod tal-valuri tal-Unjoni koerenti u bla xkiel għandu jkopri d-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali fil-fondi kollha tal-UE; jinsab imħasseb dwar it-trikkib mal-mekkaniżmu ta’ kundizzjonalità introdott, b’mod partikolari mill-PSNR, u jitlob qafas unifikat, koerenti u komprensiv fil-programmi kollha ta’ finanzjament tal-UE, f’koerenza sħiħa mar-Regolament dwar il-Kundizzjonalità, li jkopri kemm il-kundizzjonijiet abilitanti li jridu jiġu ssodisfati sabiex jiġi aċċessat il-finanzjament tal-UE, kif ukoll miżuri biex jinżammu l-fondi meta l-kundizzjonijiet rilevanti ma jibqgħux jiġu ssodisfati; jitlob lill-Kummissjoni tikkonsolida l-għodod kollha tal-istat tad-dritt f’qafas unifikat u komprensiv li jipprovdi kriterji ċari, oġġettivi u trasparenti għall-applikazzjoni u l-mod li bih il-Kummissjoni se tiżgura l-koordinazzjoni fost dawn l-għodod;

107.Jeżiġi li l-fondi tal-Unjoni jinżammu meta r-rekwiżiti essenzjali ma jiġux issodisfati u li l-fondi ffriżati jiġu rilaxxati biss lill-Istati Membri kkonċernati ladarba jkunu implimentaw bis-sħiħ riformi sinifikattivi u jkunu wrew b’mod verifikabbli l-konformità mal-istat tad-dritt fil-prattika u b’mod koerenti mas-sejbiet tar-rapporti tal-istat tad-dritt; jisħaq li d-deċiżjonijiet biex il-finanzjament tal-Unjoni jiġi sospiż jew imnaqqas minħabba ksur tal-istat tad-dritt iridu jkunu bbażati fuq kriterji oġġettivi, applikati b’mod konsistenti u ma jridux ikunu ggwidati minn kunsiderazzjonijiet oħra jew ikunu l-eżitu ta’ negozjati;

108.Jirrikonoxxi li l-Kummissjoni tipproponi, fil-kuntest tal-PSNR, il-possibbiltà li l-finanzjament li jiġi diżimpenjat minħabba nuqqas ta’ miżuri ta’ rimedju b’rispons għal ksur identifikat tal-istat tad-dritt skont ir-Regolament dwar il-Kundizzjonalità jerġa’ jsir disponibbli għall-programmi b’ġestjoni diretta jew indiretta; jeżiġi kjarifika dwar kif tali ammonti diżimpenjati jistgħu jiġu diretti lejn programmi oħra u jitlob il-projbizzjoni tar-ridistribuzzjoni ta’ fondi ffriżati; jinsisti li d-deċiżjoni li jintużaw fondi diżimpenjati hija prerogattiva tal-awtorità baġitarja fil-qafas tal-proċedura baġitarja annwali u ma għandhiex titħalla għad-diskrezzjoni tal-Kummissjoni;

109.Jisħaq li huwa meħtieġ approċċ robust biex jiġi żgurat li riċevituri finali u benefiċjarji leġittimi ma jiġux ippenalizzati minħabba li l-fondi tal-UE għall-gvern tagħhom ġew sospiżi bħala riżultat ta’ ksur tal-istat tad-dritt; jisħaq li dan il-prinċipju jinsab fil-qalba ta’ approċċ ta’ kundizzjonalità aktar intelliġenti;

110.Jenfasizza li mekkaniżmu ta’ tmexxija mhu se jikkumpensa għall-ebda telf tas-setgħat leġiżlattivi jew baġitarji tal-Parlament; jissottolinja li l-baġit annwali għandu jirrifletti l-prijoritajiet u l-pjanijiet ta’ politika miftiehma mill-koleġiżlaturi; jinsisti li l-kisba ta’ governanza baġitarja tajba u l-preżervazzjoni tal-prerogattivi tal-awtorità baġitarja huma prerekwiżiti essenzjali biex il-proċedura baġitarja annwali ssir aktar sinifikattiva u li kwalunkwe mekkaniżmu ta’ tmexxija jista’ jiffunzjona biss jekk il-pedamenti bażiċi jkunu stabbiliti;

111.Jirrifjuta kwalunkwe arranġament li jillimita l-libertà tal-awtorità baġitarja li tieħu deċiżjonijiet awtonomi dwar il-prijoritajiet u l-allokazzjonijiet baġitarji; jopponi bil-qawwa kwalunkwe mekkaniżmu li jippermetti lill-Kummissjoni tiddetermina minn qabel l-għażliet baġitarji permezz ta’ valutazzjonijiet tekniċi; jirrifjuta kategorikament kwalunkwe possibbiltà li l-Kunsill Ewropew jinfluwenza l-proċedura baġitarja annwali permezz tal-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew, peress li dan jikkostitwixxi ksur ċar tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat u jdgħajjef l-bilanċ istituzzjonali stabbilit għat-teħid ta’ deċiżjonijiet baġitarji; ifakkar li r-Regolament Finanzjarju diġà jipprevedi l-possibbiltà li jitneħħew ir-riżervi baġitarji; jitlob li jkun hemm koordinazzjoni sistematika mill-Kummissjoni mal-awtorità baġitarja qabel ma jittieħed kwalunkwe impenn volontarju dwar l-użu tal-flessibbiltà integrata, u li kwalunkwe mobilizzazzjoni tiġi approvata b’deċiżjoni tal-awtorità baġitarja;

112.Jinnota bi tħassib li l-Kummissjoni tipproponi li żżid id-devjazzjoni mill-ammonti indikattivi fil-leġiżlazzjoni settorjali mill-15 % attwali għal 20 % fil-ftehim Interistituzzjonali (FII) (COM(2025)0572).; jissottolinja li din iż-żieda proposta, flimkien mal-fużjoni tal-programmi u baġits sostanzjalment akbar għal kull programm, toħloq potenzjal sinifikanti għal modifiki mingħajr l-involviment tal-koleġiżlaturi; jesprimi riżervi serji dwar l-effett kumulattiv ta’ dawn il-bidliet fuq is-sorveljanza demokratika u l-bilanċ tas-setgħat istituzzjonali; iqis li tali espansjoni tal-flessibbiltà eżekuttiva ddgħajjef il-prerogattivi tal-awtorità baġitarja; jitlob, għalhekk, li d-devjazzjoni massima mill-ammonti indikattivi tkun limitata għal 5 % matul id-durata kollha tal-programmi, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament QFP u tal-FII, filwaqt li jiġi żgurat li kwalunkwe riallokazzjoni baġitarja sostanzjali tibqa’ soġġetta għal skrutinju demokratiku xieraq u teħid ta’ deċiżjonijiet koleġiżlattivi; jinsisti li dan il-limitu mnaqqas iżomm il-flessibbiltà operazzjonali meħtieġa filwaqt li jippreżerva r-rwol essenzjali tal-Parlament fis-sorveljanza baġitarja;

113.Jenfasizza l-importanza li jinżamm id-djalogu interistituzzjonali regolari dwar ir-riżorsi proprji u jappella għal frekwenza ogħla ta’ laqgħat;

114.Jipproponi li jiġi inkluż anness iddedikat dwar il-kooperazzjoni rigward ir-reġim ta’ kundizzjonalità; jemmen, f’dan il-kuntest, li djalogu regolari bejn it-tliet istituzzjonijiet dwar is-sitwazzjoni attwali rigward il-protezzjoni tal-baġit tal-UE, fir-rigward tal-istat tad-dritt, ikun mod effettiv kif tittejjeb il-koordinazzjoni tas-sett ta’ għodod tal-istat tad-dritt;

115.Jafferma mill-ġdid l-impenn qawwi tal-Parlament għall-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda biex jiġi żgurat finanzjament fit-tul sostenibbli u prevedibbli tal-baġit tal-UE; itenni l-ħtieġa ta’ dħul sostenibbli u reżiljenti għall-baġit tal-Unjoni li għandu jaqbel man-naħa tan-nefqa, biex b’hekk jiġu żgurati l-istabbiltà baġitarja, l-effiċjenza u d-dixxiplina fiskali u b’hekk l-Unjoni tkun tista’ tindirizza l-ħtiġijiet u l-prijoritajiet tagħha;

116.Itenni t-talba li ilu jagħmel għall-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda u ġenwini, mhux biss għall-ħlas lura tad-dejn tan-Next Generation EU iżda wkoll biex jiġu ffinanzjati l-ambizzjonijiet politiċi msaħħa tal-Unjoni; jesprimi l-konvinzjoni kontinwa tiegħu li l-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġenwini ġodda għall-finanzjament tal-baġit tal-Unjoni hija indispensabbli; ifakkar li, mingħajr riżorsi ġodda, il-piż finanzjarju inevitabbilment se jaqa’ fuq l-Istati Membri fil-forma ta’ żieda fil-kontribuzzjonijiet ibbażati fuq l-ING; iqis, għalhekk, li l-introduzzjoni ta’ flussi ġodda ġenwini ta’ dħul ta’ mill-anqas EUR 60 biljun fis-sena hija kundizzjoni essenzjali għal QFP 2028-2034 ambizzjuż;

117.Jinsab ferm imħasseb dwar in-nuqqas totali ta’ progress dwar ir-riforma tas-sistema tar-riżorsi proprji fil-Kunsill mill-2020; jissottolinja li, fi żminijiet ta’ restrizzjonijiet baġitarji, riżorsi proprji ġodda ġenwini huma t-tweġiba meħtieġa biex jiġu ffinanzjati politiki tal-Unjoni li ilhom jeżistu u ġodda u l-investimenti tant meħtieġa fl-UE;

118.Jafferma mill-ġdid il-kritika tiegħu li ilu jħaddan li t-tfassil u n-negozjar tal-baġit ibbażat fuq il-prinċipju ta’ “juste retour” inevitabbilment se jirriżultaw f’valur miżjud imnaqqas tal-UE, peress li dan inaqqas il-ġustifikazzjoni biex ninvestu flimkien f’beni pubbliċi komuni u Ewropej; jirrikonoxxi, fl-istess ħin, il-merti tar-riżorsa proprja bbażata fuq l-ING, fid-dawl tal-funzjoni ta’ bbilanċjar affidabbli tagħha; jistieden lill-Kunsill u lill-Istati Membri jżommu lura milli jtawlu kwalunkwe tnaqqis ta’ somma f’daqqa, u joħolqu bilanċ baġitarju ġenerali ekwu għal kulħadd billi jiffukaw fuq is-sinerġiji u l-valur miżjud tal-UE fi spirtu ta’ solidarjetà u jiffavorixxu trasparenza akbar;

119.Ifakkar li d-deċiżjoni dwar ir-riżorsi proprji tirrikjedi unanimità fil-Kunsill, konsultazzjoni mal-Parlament, u ratifika nazzjonali mill-Istati Membri kollha; jisħaq li kwalunkwe basket ta’ riżorsi proprji ġodda jrid jitqies bħala ġust biex jiġu evitati sitwazzjonijiet fejn l-implimentazzjoni ta’ tali flussi ta’ dħul tippenalizza b’mod sproporzjonat lil ċerti Stati Membri;

120.Iqis li, fid-dawl tal-isfidi bla preċedent li jirrikjedu żidiet sostanzjali fl-investiment f’diversi oqsma ta’ politika fil-perjodu tal-QFP li jmiss, il-bażi tad-dħul tal-baġit tal-UE trid titwessa’, tissaħħaħ, tiġi diversifikata u modernizzata b’manjiera debitament ġustifikata; jinsisti li, għal dan l-għan, ir-riżorsi proprji eżistenti għandhom jiġu aġġustati u aġġornati, u għandhom jiġu introdotti riżorsi proprji ġodda mingħajr aktar dewmien; iqis, barra minn hekk, li d-dħul għajr ir-riżorsi proprji għandu jkun ingredjent essenzjali għat-taħlita ta’ sorsi ta’ introjtu, u operazzjonijiet ta’ teħid u ta’ għoti b’self definiti sew li l-obbligazzjonijiet kontinġenti li jirriżultaw tagħhom ikunu koperti b’mod sikur mill-marġni ta’ manuvra taħt il-limiti massimi tar-riżorsi proprji għandhom jibqgħu għażla ta’ riżerva azzjonabbli, tal-anqas fi żminijiet ta’ kriżijiet mhux previsti;

121.Ifakkar fl-obbligu legali u r-responsabbiltà politika għall-ħlas lura f’waqtu tad-dejn tan-Next Generation EU; itenni l-pożizzjoni tiegħu li l-ħlas lura tad-dejn tan-Next Generation EU għandu jkompli jiġi ġestit b’mod prudenti u flessibbli, inkluż, fejn possibbli, permezz ta’ operazzjonijiet ta’ rifinanzjament, sabiex tiġi minimizzata l-pressjoni fuq il-QFP u l-programmi tiegħu għall-2028-2034;

122.Jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tidentifika riżorsi proprji ġodda u tressaq ċerti kalibrazzjonijiet għar-riżorsi proprji tradizzjonali, bħad-dazji tad-dwana, bil-ħsieb li ssaħħaħ l-awtonomija finanzjarja tal-Unjoni u titnaqqas id-dipendenza fuq il-kontribuzzjonijiet nazzjonali, u b’hekk tiżgura l-finanzjament futur tal-baġit tal-Unjoni; jappoġġja l-approċċ ta’ basket usa’ propost mill-Kummissjoni peress li dan jirrappreżenta perkors realistiku biex jiġi żgurat l-appoġġ meħtieġ fil-Kunsill; jieħu nota tad-diversi tipi ta’ riżorsi proprji proposti; jissottolinja bil-qawwa, madankollu, li kwalunkwe basket ta’ riżorsi proprji ġodda jrid jiġi adottat fl-istess mument tal-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss u jrid jiġġenera fluss stabbli u suffiċjenti ta’ dħul ta’ mill-anqas madwar EUR 60 biljun fis-sena, peress li dan il-livell huwa essenzjali biex jiġi żgurat ripagament kostanti tas-self meħud fl-ambitu tan-Next Generation EU, jiġu ssodisfati l-impenji tal-Unjoni u jiġi ffinanzjat investiment konġunt fil-beni pubbliċi Ewropej; jistieden lill-Kunsill jilħaq ftehim malajr dwar riżorsi proprji ġodda sabiex jipprovdi ċertezza baġitarja fit-tul;

123.Jitlob li, jekk il-Kunsill jelimina ċerti elementi tal-basket, huwa għandu jissostitwixxi d-distakk li jirriżulta b’żieda fir-rati ta’ ġbir għal sorsi oħra jew billi jissostitwihom b’sors ieħor; jenfasizza li s-sorsi l-ġodda ma għandhomx jagħmlu ħsara lill-kompetittività tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju jew lill-kompetittività tal-UE fis-sħuħija tagħha; iqis li d-dħul li jista’ jiġi ġġenerat permezz ta’, fost l-oħrajn, imposta fuq is-servizzi diġitali mmirata lejn il-pjattaformi diġitali ewlenin, imposta fuq is-servizzi tal-logħob tal-azzard u tal-imħatri online, l-estensjoni tal-Mekkaniżmu ta’ Aġġustament tal-Karbonju fil-Fruntieri, u imposta bbażata fuq rata uniformi ta’ ġbir fuq il-qligħ kapitali mill-kriptoassi għandhom kollha jiġu esplorati bħala soluzzjonijiet possibbli jekk riżorsi proprji proposti oħra ma jiksbux appoġġ fost l-Istati Membri, sabiex jiġu żgurati l-ġustizzja fiskali u livell ta’ dħul li jkun proporzjonat mal-ħtiġijiet;

124.Iqis li s-self konġunt jippreżenta għażla vijabbli li toffri lill-Unjoni l-kapaċità li tirrispondi malajr għal żviluppi mhux mistennija u tiffaċilita l-finanzjament f’waqtu tal-politiki tal-UE b’valur miżjud tal-UE ċar; jenfasizza li tali għażla għandha tkun konformi għall-aħħar mal-prijoritajiet strateġiċi tal-UE għall-beni pubbliċi Ewropej, jew tiffaċilita l-investiment fi proġetti transfruntiera jew pan-Ewropej li jagħtu spinta lill-potenzjal tat-tkabbir tal-UE;

125.Jissottolinja l-importanza tal-proposta tal-Kummissjoni għal tip ġdid ta’ mekkaniżmu għall-kriżijiet bbażat fuq self straordinarju appoġġjat minn marġni ta’ manuvra addizzjonali taħt il-limitu massimu tar-riżorsi proprji u ankrat fil-klassifikazzjoni tal-kreditu konsistentement eċċellenti tal-baġit tal-UE; jinnota li dan l-istrument huwa marbut biż-żmien, soġġett għal kriterji definiti minn qabel u limitat fil-fini, fl-ambitu u fid-daqs tiegħu, u delimitat mill-kompartiment dedikat addizzjonali disponibbli għall-marġni ta’ manuvra; jinnota, barra minn hekk, li l-istrument se jippermetti lill-Unjoni timmobilizza sa EUR 395 biljun f’self lill-Istati Membri meta jseħħu kriżijiet severi, tbatija severa jew theddid serju tagħhom matul il-perjodu 2028-2034; jesprimi sodisfazzjon li l-mekkaniżmu propost ma jkunx ibbażat fuq l-Artikolu 122 tat-TFUE, li jeskludi lill-Parlament bħal f’istanzi preċedenti, iżda fuq regolament tal-Kunsill skont l-Artikolu 311(4) tat-TFUE, li jirrikjedi l-approvazzjoni tal-Parlament, u b’hekk jiżgura bilanċ istituzzjonali u obbligu ta’ rendikont proċedurali;

126.Iqis li dan il-mekkaniżmu jista’ jkun għodda ulterjuri fil-livell tal-UE biex jirrispondi malajr u b’mod effettiv għall-ħtiġijiet li qed jiżdiedu, kif irrakkomandat ripetutament minn Mario Draghi, kif ukoll għal żviluppi imprevedibbli; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jużaw l-esperjenza miksuba min-Next Generation EU biex jiffinanzjaw u jimplimentaw investimenti strateġiċi futuri tal-UE;

127.Jiddikjara li se japprova biss baġit fit-tul, inkluż dħul xieraq u sostenibbli, li jkun adattat għall-iskop tiegħu għall-Unjoni f’dinja li qed tinbidel;

128.Jitlob lill-Kummissjoni tqis il-modifiki li ġejjin:

Il-proposta għal regolament tal-Kunsill għandha tiġi modifikata kif ġej:

129.Jisħaq li, bħala riżultat tan-negozjar u tal-adozzjoni ta’ Regolament QFP ġdid, il-proposta għal Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni, dwar il-kooperazzjoni fi kwistjonijiet baġitarji u dwar il-ġestjoni finanzjarja tajba għandha tiġi mmodifikata kif ġej:

130.Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.