A.de bhrí go gcoiriúlaítear gníomhartha foréigin ghnéasaigh faoin dlí idirnáisiúnta um chearta an duine sa chogadh agus in aimsir na síochána araon; de bhrí, i gcomhthéacs an dlí dhaonnúil idirnáisiúnta agus an dlí choiriúil idirnáisiúnta araon, go sainaithnítear éigniú mar choir chogaidh fhéideartha, mar choir in aghaidh an chine dhaonna, nó mar ghníomh a chuireann le cinedhíothú, ar choinníoll go bhfuil gnéithe riachtanacha eile de na coireanna sin ann; de bhrí go gcuirtear an t-aicmiú sin in iúl i Reacht na Róimhe den Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta (Airteagal 8) agus i gCoinbhinsiúin na Ginéive 1949 agus sna Prótacail Bhreise; de bhrí go n-áirítear sa léirmhíniú dlíthiúil ar éigniú mar choir chogaidh, de réir na Cúirte Coiriúla Idirnáisiúnta, an toiliú a bheith in easnamh mar ghné ríthábhachtach;

B.de bhrí, de réir ECtHR, go dtugann sainmhínithe atá bunaithe ar úsáid fornirt mar phríomhghné na coire cosaint neamhleor d’íospartaigh an fhoréigin ghnéasaigh agus go gcuireann siad cosaint éifeachtach neamhspleáchas gnéasach daoine aonair i mbaol;

C.de bhrí gur sárú é an t-éigniú ar raon de chearta an duine, lena n-áirítear an ceart chun sláine coirp, an ceart chun neamhspleáchais agus chun neamhspleáchais ghnéasaigh, an ceart chun príobháideachais, an ceart chun an caighdeán is airde sláinte coirp agus meabhairshláinte is féidir a bhaint amach, ceart na mban chun comhionannais os comhair an dlí, agus na cearta chun bheith saor ó fhoréigean, ó idirdhealú, ó chéastóireacht agus ó íde eile atá cruálach nó mídhaonna; de bhrí, leis an éigniú freisin, go gcuirtear cosc ar an íospartach leas iomlán a bhaint as raon de chearta daonna eile, amhail an ceart chun na beatha, dínit, iomláine choirp agus mheabhrach, an ceart chun saoirse agus slándála pearsanta, an ceart chun comhionannais laistigh den teaghlach agus os comhair an dlí gan beann ar inscne agus féiniúlacht inscne, agus an ceart chun bheith saor ó idirdhealú, ó chéastóireacht agus ó dhrochíde eile, i measc nithe eile;

D.de bhrí go bhfuil foréigean inscnebhunaithe fós ar cheann de na sáruithe is forleithne agus is tearcthuairiscithe ar chearta an duine san Eoraip agus go n-éilítear freagairt Eorpach dó; de bhrí, leis an gcreat dlíthiúil idirnáisiúnta reatha um chearta an duine, go n-aithnítear éigniú mar shárú ar chearta an duine agus mar chineál foréigin inscnebhunaithe a dhéanann difear do mhná agus do chailíní den chuid is mó; de bhrí go bhfuil éigniú ar cheann de na cineálacha foréigin inscnebhunaithe is forleithne agus is brúidiúla, ar sárú é ar shláine fhisiciúil, shíceolaíoch agus ghnéasach agus neamhspleáchas coirp daoine aonair agus a bhfuil éifeachtaí tromchúiseacha marthanacha aige ar mharthanóirí;

E.de bhrí go gcuireann foréigean inscnebhunaithe teorainn mhór le rannpháirtíocht na mban agus na gcailíní sa saol poiblí agus lena rochtain ar cheartas, ar oideachas agus ar neamhspleáchas eacnamaíoch, agus, dá bhrí sin, gur bac struchtúrach é ar fhíor-chomhionannas inscne a bhaint amach; de bhrí go mbíonn iarmhairtí tromchúiseacha agus fadtéarmacha ar íospartaigh an éignithe, lena n-áirítear iarmhairtí sóisialta agus eacnamaíocha, amhail cailliúint fostaíochta, spleáchas airgeadais, éagobhsaíocht tithíochta agus rannpháirtíocht laghdaithe san oideachas nó san ionad oibre, rud a chuireann le héifeachtaí an fhoréigin agus a dhaingníonn neamhionannas inscne;

F.de bhrí, de réir FRA agus EIGE, gur fhulaing 17,2 % de mhná in AE foréigean gnéasach, lena n-áirítear éigniú agus gníomhartha gnéasacha eile nár iarr siad, agus gur éigníodh bean amháin as 20, le forneart, ó 15 bliana d’aois i leith FRA agus EIGE, Violence against women: an EU-wide survey – Results at a glance [Foréigean in aghaidh na mban: suirbhé uile-Aontais – Sracfhéachaint ar na torthaí], Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2014, lch. 20.; de bhrí, de réir FRA, go bhfuil méadú tagtha ar an bhforéigean i gcoinne daoine LADTIA+ le blianta beaga anuas, agus go bhfuil mná trasinscneacha neamhchosanta go díréireach ar fhoréigean fisiciúil agus gnéasach; de bhrí go bhfulaingíonn daoine LADTIA+ foréigean gnéasach freisin mar gheall ar a n-inscne, a bhféiniúlacht inscne, a léiriú inscne agus a saintréithe gnéis; de bhrí gurb ionann costas measta bliantúil an fhoréigin inscnebhunaithe in AE agus EUR 366 bhilliún;

G.de bhrí go gcruthaíonn gné thrasteorann chion an éignithe riachtanas speisialta maidir le héigniú a chomhrac ar bhonn comhchoiteann laistigh de AE chun cosaint níos comhsheasmhaí agus rochtain chomhionann ar cheartas a áirithiú d’íospartaigh ar fud na mBallstát uile, agus roinnt príomhghnéithe ann: an gá atá le híosleibhéal cosanta a áirithiú do gach bean sna Ballstáit uile, an gá atá le híosleibhéal cosanta a áirithiú nuair a fheidhmíonn mná a saoirse gluaiseachta ar fud an Aontais, ós rud é go mbaineann easpa sainmhíniú comhchuibhithe ar éigniú an bonn ó dheimhneacht dhlíthiúil na n-íospartach agus ó rochtain ar cheartas agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé a bheith ina bhacainn ar shaorghluaiseacht, agus an gá agus an oibleagáid dlí an Aontais a ailíniú le caighdeáin idirnáisiúnta amhail Coinbhinsiún Iostanbúl, lena gceanglaítear éigniú a choiriúlú ar bhonn easpa toilithe;

H.de bhrí go bhfuil an tírdhreach dlíthiúil atá ann faoi láthair in AE fós ilroinnte, agus léirmhínithe breithiúnacha éagsúla agus sainmhínithe éagsúla á dtabhairt ar éigniú nach léirítear leo i gcónaí caighdeáin idirnáisiúnta maidir le cearta an duine ná ceanglais Choinbhinsiún Iostanbúl maidir le toiliú; de bhrí go mbaineann an easpa sainmhínithe dlíthiúla comhchuibhithe ar fud na mBallstát an bonn ó chearta íospartach, go gcuireann sí bac ar chomhar trasteorann, agus go gcuireann sí le saoirse ó phionós do dhéantóirí na coire agus le heaspa feasachta ar cad is gníomh foréigin ghnéasaigh ann; cé go ndéanann roinnt Ballstát éigniú a shainmhíniú fós ar bhonn úsáid fornirt nó bagartha, agus ar an gcaoi sin go n-eisiatar go leor íospartach ó chosaint dhlíthiúil; de bhrí go gcuireann sé sin béim ar an ngéarghá atá le sainmhíniú ar éigniú ar fud an Aontais atá bunaithe ar thoiliú; de bhrí, dá ndéanfaí sainmhíniú dlíthiúil comhchoiteann ar éigniú a thabhairt isteach atá bunaithe ar easpa toilithe, go gcabhrófaí le feabhas a chur ar an gcomhar póilíneachta agus breithiúnach agus le feabhas a chur ar bhailiú agus ar inchomparáideacht sonraí maidir le héigniú in AE;

I.de bhrí gur shínigh na Ballstáit uile Coinbhinsiún Iostanbúl ach nach bhfuil sé daingnithe ag cúig Bhallstát go fóill An Bhulgáir, an tSeicia, an Ungáir, an Liotuáin agus an tSlóvaic.; de bhrí nach ndearna ach dhá cheann acu sin athchóiriú le déanaí ar a reachtaíocht chun go mbeadh ról lárnach ag an toiliú maidir le coir an éignithe a shainiú An Bhulgáir agus an tSeicia.; de bhrí, ó tháinig Coinbhinsiún Iostanbúl i bhfeidhm, gur leasaigh 16 Bhallstát a reachtaíocht chun coincheap an toilithe mar ghné bhunaitheach de choir an éignithe a ionchorprú nó a dhéanamh níos sainráite; de bhrí gur aontaigh an tAontas don Choinbhinsiún in 2023 i gcás réimsí faoina inniúlacht eisiach; de bhrí go raibh foráil Choinbhinsiún Iostanbúl maidir le sainmhíniú ar éigniú, ar sainmhíniú é atá bunaithe ar thoiliú, ina cor cinniúnach d’athchóiriú dlíthiúil, rud ar léiriú é ar aistriú ón gcur chuige traidisiúnta trína dtugtar le tuiscint leis an sainmhíniú ar éigniú go nglactar leis go bhfuil foréigean ann; de bhrí go luann FRA i dTuarascáil um Chearta Bunúsacha 2025 uaidh gur cheart do na Ballstáit a bhfuil Coinbhinsiún Iostanbúl daingnithe acu foréigean gnéasach a choiriúlú trí úsáid a bhaint as sainmhínithe ar éigniú agus ar chineálacha eile foréigin ghnéasaigh, ar sainmhínithe iad atá bunaithe ar thoiliú;

J.de bhrí go raibh ról lárnach ag an gCúirt Eorpach um Chearta an Duine maidir leis an tuiscint nua-aimseartha ar éigniú faoi dhlí chearta an duine a mhúnlú, go háirithe trína breithiúnas cinniúnach in MC v an Bhulgáir in 2003, inar bhunaigh sí an oibleagáid dhearfach ar na stát forálacha an dlí choiriúil a achtú chun éigniú a imscrúdú agus a phionósú go héifeachtach, inar chinn sí go bhfuil an baol ann go bhfágfaí cineálacha áirithe éignithe gan phionós mar gheall ar chruthúnas ar fhrithsheasmhacht fhisiciúil ón íospartach agus go mainníonn sí neamhspleáchas gnéasach a chosaint mar a cheanglaítear faoi Airteagail 3 agus 8 ECHR, agus inar chinn sí go n-éilítear leis na hairteagail sin pionósú agus ionchúiseamh éifeachtach aon ghnímh ghnéasaigh neamhthoiliúil, lena n-áirítear in éagmais frithbheartaíocht fhisiciúil; de bhrí gur cáineadh i mbreithiúnais ECtHR ina dhiaidh sin, amhail na breithiúnais a tugadh in JL v an Iodáil (2021) agus X v an Chipir (2025) Breithiúnas na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine an 27 Feabhra 2025, X v an Chipir, Iarratas Uimh. 40733/22., úsáid argóintí agus steiréitíopaí a chuireann an milleán ar íospartaigh in imeachtaí breithiúnacha, ina gcinntear gurb ionann cleachtais den sórt sin agus sárú ar an gceart chun measa ar an saol príobháideach faoi Airteagal 8 ECHR, agus go mbuanaíonn siad claontacht agus go gcuireann siad bac ar rochtain ar cheartas do mharthanóirí foréigin ghnéasaigh; de bhrí gur shuigh an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine, ina breithiúnas in HW v an Fhrainc Breithiúnas na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine an 23 Eanáir 2025, HW v An Fhrainc (Uimh. 13805/21)., gur cineál foréigin ghnéasaigh é aon ghníomh gnéasach neamhthoiliúil; de bhrí, ina breithiúnas in L agus Eile v an Fhrainc Breithiúnas ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine an 24 Aibreán 2025, L agus Eile v an Fhrainc, Iarratais Uimh. 46949/21, 24989/22 agus 39759/22., gur léirmhínigh ECtHR Airteagail 3 agus 8 ECHR mar cheangal ar pháirtithe in ECHR córais dlí choiriúil a bheith acu lenar féidir gníomhartha gnéasacha neamhthoiliúla a phionósú;

K.de bhrí go luaitear i Lámhleabhar na Náisiún Aontaithe maidir le Reachtaíocht i ndáil le Foréigean in aghaidh na mBan nach mór foráil a dhéanamh sa reachtaíocht d’imthosca géaraitheacha, lena n-áirítear, mar shampla, aois an mharthanóra, an caidreamh idir an marthanóir agus déantóir an fhoréigin fhisiciúil, úsáid foréigin fhisiciúil nó bagairt foréigin fhisiciúil, déantóirí iomadúla coire a bheith ann, agus iarmhairtí tromchúiseacha fisiciúla nó meabhracha an ionsaithe ar an íospartach; de bhrí go luaitear sa lámhleabhar freisin gur cheart don reachtaíocht ‘ionsaí gnéasach laistigh de chaidreamh (i.e. ‘éigniú pósta’) a choiriúlú go sonrach, trína fhoráil go mbeidh feidhm ag forálacha ionsaithe ghnéasaigh ‘gan beann ar chineál an chaidrimh’ idir déantóir na coire agus an gearánach nó trína lua ‘nach cosaint ar chúiseamh as ionsaí gnéasach faoin reachtaíocht aon phósadh ná aon chaidreamh eile’;

L.de bhrí, an 16 Meán Fómhair 2021, gur ghlac an Pharlaimint rún maidir le foréigean inscnebhunaithe a shainaithint mar réimse nua coireachta a liostaítear in Airteagal 83(1) CFAE; de bhrí gur iarradh sa rún sin ar na Ballstáit an sainmhíniú ar ‘éigniú’ ina ndlí náisiúnta a leasú ionas go mbeidh sé bunaithe ar easpa toilithe, agus gur cuireadh i bhfios go láidir ann gur sárú tromchúiseach ar chearta agus ar dhínit an duine é foréigean inscnebhunaithe agus gur cineál foréigin inscnebhunaithe é an t-éigniú;

M.de bhrí gur cheart Airteagal 83 CFAE a bheith ina bhunús dlí is infheidhme do thograí reachtacha maidir le cion an éignithe toisc gur coir an-tromchúiseach é an t-éigniú a bhfuil gné thrasteorann ag baint leis agus go dtagann sé faoi réimse na coireachta ‘teacht i dtír gnéasach ar mhná agus ar leanaí’;

N.de bhrí nach bhfuil an téarma ‘dúshaothrú gnéasach’ in Airteagal 83(1) CFAE teoranta don gháinneáil amháin, ó theorannódh léirmhíniú cúng den sórt sin go héagórach idir ‘gáinneáil ar dhaoine agus dúshaothrú gnéasach ban agus leanaí’ agus cionta gáinneála; de bhrí go léirítear leis an bhfoclaíocht agus leis an gcleachtas reachtach, lena n-áirítear an Treoir maidir le Mí-Úsáid Ghnéasach Leanaí Treoir 2011/93/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2011 maidir le mí-úsáid ghnéasach leanaí agus teacht i dtír gnéasach ar leanaí agus pornagrafaíocht leanaí a chomhrac, agus a chuirtear in ionad Chinneadh Réime 2004/68/CGB ón gComhairle (IO L 335, 17.12.2011, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2011/93/oj)., go gcumhdaítear le ‘teacht i dtír gnéasach’ raon níos leithne cionta, lena n-áirítear mí-úsáid ghnéasach; de bhrí go dtagraíonn dúshaothrú gnéasach go coitianta d’úsáid éagórach duine eile chun tairbhe gnéasaí, ina bhfuil leochaileacht íospartach lárnach do choir an éignithe;

O.de bhrí go gceanglaítear le hAirteagal 36 de Choinbhinsiún Iostanbúl gach gníomh gnéasach neamhthoiliúil a choiriúlú agus go sonraítear ann ‘nach mór toiliú a thabhairt go deonach mar thoradh ar shaorthoil an duine a mheasúnaítear i gcomhthéacs na n-imthosca máguaird’; de bhrí go bhfuil an prionsabal sin comhsheasmhach le rialuithe na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine agus le cásdlí náisiúnta;

P.de bhrí gur comhaontú deonach é toiliú chun páirt a ghlacadh i ngníomhaíocht ghnéasach ar leith agus gur féidir é a tharraingt siar tráth ar bith;

Q.de bhrí go bhfuil sainmhínithe ar an éigniú, ar sainmhínithe iad atá bunaithe ar thoiliú, tugtha isteach ina gcóid choiriúla cheana féin ag go leor Ballstát An Ostair, an Bheilg, an Chróit, an Chipir, an Danmhairg, an Fhionlainn, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Ghréig, Éire, Lucsamburg, Málta, an Ísiltír, an Pholainn, an Phortaingéil, an tSlóivéin, an Spáinn agus an tSualainn. agus ag roinnt tíortha Eorpacha eile An Íoslainn, an Iorua, Montainéagró, an Úcráin agus an Ríocht Aontaithe., rud a fhágann go bhfuil coireanna mí-úsáide gnéasaí á gcosc, á dtuairisciú agus á n-ionchúiseamh ar bhealach níos éifeachtúla agus go bhfuil méadú tagtha ar fheasacht an phobail;

R.de bhrí go raibh seasamh agus sainordú na Parlaiminte ar an treoir maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac go láidir i bhfabhar sainmhíniú atá bunaithe ar thoiliú ar chion an éignithe a áireamh sa téacs, mar atá sa togra ón gCoimisiún; de bhrí go raibh an Chomhairle den tuairim, ar an drochuair, nár cheart coiriúlú an éignithe a áireamh sa treoir sin;

S.de bhrí gur áiríodh sa togra ón gCoimisiún le haghaidh treoir maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac togra chun éigniú a choiriúlú ar bhonn an aitheantais go n-áirítear éigniú le ‘teacht i dtír gnéasach ar mhná’; de bhrí go bhfuil an léirmhíniú sin comhsheasmhach le gealltanas na gConarthaí don chomhionannas idir mná agus fir; de bhrí, mar sin, gur bunús dlí iomchuí é Airteagal 83(1) CFAE chun íosrialacha AE a bhunú ar an sainmhíniú ar éigniú;

T.de bhrí gur minic a chuirtear ceisteanna ar mharthanóirí éignithe faoina n-easpa frithbheartaíochta i gcoinne ionsaí gnéasach, agus déantóirí coire á mhaíomh gur léiriú ar chomhaontú éighníomhach í an easpa frithbheartaíochta ar thaobh na n-íospartach; de bhrí, i staidéar de chuid na Sualainne, gur thuairiscigh 70 % d’íospartaigh an fhoréigin ghnéasaigh doghluaiseacht thonach shuntasach, ar a dtugtar an ‘freagairt reoite’ freisin; de bhrí gurb í freagairt ar a dtugtar ‘staic uamhnachta’ (nó doghluaiseacht thonach), seachas frithsheasmhacht fhisiciúil ghníomhach in aghaidh dhéantóir na coire, an fhreagairt is coitianta i measc marthanóirí an éignithe; de bhrí gur freagairt neamhdheonach choiteann agus frithluail mharthanais í an easpa frithsheasmhachta nó an ‘reo’ i bhfianaise na bagartha, agus go bhféadfadh doghluaiseacht a bheith mar thoradh uirthi (staidiúir sheasta, teannas matáin a chailleadh, neamhábaltacht gníomhaíochtaí deonacha a dhéanamh), scaradh, lena ndéantar feasacht duine a dhícheangal ó mhothú agus mothúcháin shuaiteacha agus phianmhara a thagann chun cinn ina gcorp, agus cailliúint braistinte gníomhaireachta; de bhrí nach féidir neamhaird a dhéanamh den réaltacht sin chun rochtain ar cheartas a áirithiú do mharthanóirí éignithe agus chun timpeallacht dhlíthiúil agus shóisialta a chur chun cinn nach nglactar le héigniú inti a thuilleadh;

U.de bhrí gur féidir le tosca amhail comhéigean, fórsa, bagairtí, spleáchas airgeadais agus síceolaíoch, riochtaí fisiciúla nó meabhracha – amhail doghluaiseacht thonach, reo, iontas, staid eagla, imeaglú, neamh-chomhfhiosacht, meisce, géilleadh ceimiceach, codladh, tinneas, gortú coirp, míchumas nó riochtaí eile, nó staid eile leochaileachta ar leith — nó idirdhealú struchtúrach agus trasnach leochaileachtaí agus contúirtí a chruthú agus gur féidir leo saorthoiliú a chosc, atá ríthábhachtach i gcásanna éignithe;

V.de bhrí gur féidir le tráma ó ionsaí gnéasach tionchar a imirt ar fheidhmiú na cuimhne, á fhágáil go mbíonn na himeachtaí ilroinnte nó in easnamh agus go mbíonn saobhadh i seichimh ama, rud a fhágann go bhfuil sé deacair cuimhneamh ar an ord inar tharla na himeachtaí; de bhrí go bhfuil baint ag tráma a eascraíonn as éigniú le neamhord struis iarthrámaigh agus le siomptóim thromchúiseacha mheabhairshláinte eile, lena n-áirítear aird laghdaithe, imní, taomanna scaoll, dúlagar tromchúiseach, athchuimhní agus tromluithe;

W.de bhrí, má bhraitear ar fhianaise ábhartha frithbheartaíochta, bhagairtí nó d’fhoréigin, go mbuanaítear miotais agus steiréitíopaí díobhálacha éignithe maidir leis an gcaoi a mheastar a n-iompróidh íospartaigh, rud a chuirfidh le híospairt thánaisteach, go háirithe i gcásanna nach gcloíonn íospartaigh le hionchais a ceapadh sa tsochaí maidir le tráma, frithbheartaíocht nó díobháil infheicthe; de bhrí go rannchuidíonn na cleachtais sin le mímhuinín sna córais forfheidhmithe dlí agus ceartais, rud a fhágann go mbíonn rátaí ísle tuairiscithe i measc íospartach agus saoirse ó phionós do dhéantóirí coire;

X.de bhrí gur cearta dosháraithe iad neamhspleáchas gnéasach agus sláine coirp, agus gurb é is cuspóir do reachtaíocht um éigniú atá bunaithe ar thoiliú cosaint na reachtaíochta sin a neartú; de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach aistriú chuig samhail dlí um éigniú, ar samhail í atá bunaithe ar thoiliú, chun a aithint gur féidir neamhspleáchas gnéasach agus sláine ghnéasach a shárú fiú i gcásanna nach bhfuil aon fhoréigean fisiciúil ann, amhail i gcás ina bhfuil dinimic chomhéigneach nó mí-úsáid cumhachta ann;

Y.de bhrí gurb é is aidhm do bhéim a leagan ar thábhacht an neamhspleáchais ghnéasaigh comhionannas inscne agus, go háirithe, comhlíonadh chearta na mban agus na gcailíní a chur chun cinn; de bhrí go leagtar béim go háirithe le reachtaíocht um éigniú atá bunaithe ar thoiliú ar cheart na mban cinntí a dhéanamh fúthu féin agus faoina gcoirp féin;

Z.de bhrí gur cheart go mbeadh toiliú ina chuid lárnach den reachtaíocht maidir le héigniú; de bhrí go bhfuil gá le reachtaíocht um éigniú atá bunaithe ar thoiliú chun cásanna a chumhdach ar bhealach níos éifeachtaí ina dtosaíonn an gníomh gnéasach chomh tobann sin nach bhfuil aon deis ag íospartaigh a dtoil a chur in iúl nó iad féin a chosaint sula gcuirtear tús leis an ngníomh; de bhrí go bhfuil reachtaíocht um éigniú atá bunaithe ar thoiliú bunriachtanach freisin chun aghaidh a thabhairt níos fearr ar chásanna nach bhfuil an t-íospartach in ann cur i gcoinne an ghnímh mar gheall ar eagla;

AA.de bhrí go léiríonn an fhianaise gur daoine aitheantais nó páirtithe dlúthchaidrimh a dhéanann formhór na n-éignithe agus go dtarlaíonn siad laistigh, ach gur minic sna cásanna sin a bhítear in amhras faoi íospartaigh agus nach gcreidtear iad laistigh den chóras ceartais choiriúil, go háirithe i ndlínsí ina bhfuil feidhm fós ag ceanglais fianaise atá as dáta, rud a bhuanaíonn na miotais gur strainséirí in áiteanna poiblí de ghnáth a dhéanann éignithe agus gurb iad na híospartaigh a spreagann an t-éigniú nó a chuireann i gcéill go ndearnadh é; de bhrí go dtreisítear na miotais sin tuilleadh le léirithe neamhleora sna meáin, leis an dioscúrsa poiblí, agus le heaspa feasachta poiblí;

AB.de bhrí go bhfuil miotais agus gnáth-thuiscintí a nglactar go coitianta leo maidir le héigniú agus ionsaí gnéasach díobhálach do choir an éignithe a shainmhiniú agus gur bagairtí breise iad ar fholláine marthanóirí, ar thoilteanas tuairisciú a dhéanamh agus ar chosaint ar íospairt thánaisteach agus gur cúis iad le hionchúiseamh agus rochtain ar cheartas a chosc; de bhrí go bhfuil na gnáth-thuiscintí agus na miotais sin a nglactar leo ar cheann de na tosca a chuidíonn leis an tsaoirse ó phionós a bhaineann le héigniú a bhuanú agus a chuireann bac ar reachtaíocht iomchuí a fhorbairt;

AC.de bhrí go bhfuil méid an fhoréigin ghnéasaigh fós á mheas go mór faoina luach, ós rud é go bhfágtar formhór mór na gcoireanna gnéasacha fós gan nochtadh; de bhrí nach ndéantar go leor éigniú a thuairiscítear a ionchúiseamh ar chor ar bith, agus nach mbíonn ciontú mar thoradh ar fhormhór mór na n-ionchúiseamh as éigniú; de bhrí go gcuireann sé sin le heaspa muiníne na mban sa chóras, go mbíonn rátaí ísle tuairiscithe mar thoradh air agus go mbuanaíonn sé an bhraistint sa tsochaí go mbíonn saoirse ó phionós ann, rud as a n-eascraíonn normalú an fhoréigin ghnéasaigh, an t-éigniú san áireamh; de bhrí go gcuireann saoirse fhorleathan ó phionós i gcás éignithe le coimpléasc forleathan na gcreideamh agus na norm sóisialta lena spreagtar ionsaí gnéasach na bhfear agus lena dtacaítear le foréigean in aghaidh na mban, lena gcruthaítear timpeallacht ina ndéantar foréigean gnéasach a normalú agus ina dtugtar údar dó trí neamhionannais inscne leanúnacha agus trí dhearcthaí díobhálacha maidir le hinscne agus gnéasacht; de bhrí nach bhfuil sé inghlactha nach mbeadh aon iarmhairtí ar éigniú a dhéanamh gan foréigean fisiciúil; de bhrí go bhfuil sé bunriachtanach gach cineál éignithe a ionchúiseamh go comhsheasmhach chun muinín an phobail as córais cheartais a choinneáil agus go bhfuil sé ríthábhachtach chun foréigean gnéasach a chosc; de bhrí go bhfuil reachtaíocht um éigniú atá bunaithe ar thoiliú ríthábhachtach chun na dearcthaí maidir le cionta gnéasacha a léiriú agus a aistriú agus chun feasacht a mhúscailt ar fud AE, agus ar an gcaoi sin líon na gcionta gnéasacha a laghdú ar deireadh; de bhrí gur féidir le reachtaíocht atá bunaithe ar thoiliú aistriú paraidíme a spreagadh i dtreo an ghá atá le toiliú a lorg seachas díreach easpa cur i gcoinne soiléir in aghaidh gníomh gnéasach;

AD.de bhrí go soiléirítear sa Tuarascáil Mhíniúcháin a ghabhann le Coinbhinsiún Iostanbúl, maidir le hAirteagal 36(2) den Choinbhinsiún, chun foréigean gréasach a ionchúiseamh, lena n-áirítear éigniú, ‘go mbeidh gá le measúnú atá íogair ó thaobh an chomhthéacs de ar an bhfianaise chun a shuí ar bhonn cás ar chás ar thoiligh an t-íospartach faoi shaoirse leis an ngníomh gnéasach a rinneadh. Ní mór a aithint sa mheasúnú sin go léiríonn íospartaigh raon leathan freagairtí iompraíochta ar fhoréigean gnéasach agus ar éigniú agus ní bheidh sé bunaithe ar thoimhdí maidir le hiompraíocht thipiciúil i gcásanna den sórt sin. Tá sé chomh tábhachtach céanna a áirithiú nach mbeidh tionchar ag steiréitíopaí inscne agus miotais faoi ghnéasacht fear agus ban ar léirmhínithe ar an reachtaíocht maidir le héigniú agus ar ionchúiseamh cásanna éignithe’;

AE.de bhrí, i dTheachtaireacht Uimh. 34/2011 uaidh, go n-áitíonn Coiste na Náisiún Aontaithe um Idirdhealú in aghaidh na mBan a Dhíothú ar stáit athbhreithniú a dhéanamh ar reachtaíocht um éigniú trí dheireadh a chur le ceanglais a bhaineann le fórsa nó cruthúnas ar threá agus an easpa toilithe a chur i gcroílár an chiona, agus i mMoladh Ginearálta Uimh. 35 (2017) uaidh, go n-áitíonn sé ar stáit foréigean inscnebhunaithe a aithint mar chineál idirdhealaithe agus athchóirithe dlíthiúla a ghlacadh lena n-áirithítear deireadh a chur leis an bhforéigean sin, lena n-áirítear trí ghníomhartha gnéasacha neamhthoiliúla a choiriúlú agus trí thacú le rochtain ar cheartas agus ar sheirbhísí do gach bean agus cailín, go háirithe iad siúd a bhfuil cineálacha trasnacha idirdhealaithe os a gcomhair;

AF.de bhrí go bhfuil comhionannas inscne agus neamh-idirdhealú ina mbunluacha de chuid an Aontais, ina gcearta bunúsacha, ina bprionsabail lárnacha de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta agus ina gcoinníollacha riachtanacha le haghaidh dul chun cinn; de bhrí go bhfuil toirmeasc ar idirdhealú ar bhonn gnéis, inscne agus forais eile faoi Airteagal 21 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh;

AG.de bhrí gur treoirphrionsabal tábhachtach é an trasnachas a chumhdaítear i ndlí AE; de bhrí go bhfulaingíonn mná neamhionannais agus idirdhealú trasnach, lena n-áirítear neamhionannais agus idirdhealú atá nasctha lena gcine, lena dtionscnamh eitneach nó sóisialta, lena ngnéaschlaonadh, lena bhféiniúlacht inscne agus lena léiriú inscne, lena reiligiún nó lena gcreideamh, lena stádas cónaithe nó lena míchumas; de bhrí go bhfuil foréigean gnéasach inscnebhunaithe ar cheann de na saincheisteanna is suntasaí maidir le comhionannas inscne agus nach féidir fíordhul chun cinn a dhéanamh maidir le comhionannas inscne ach amháin trí chur chuige trasnach a chur chun feidhme; de bhrí, trí chur chuige trasnach a chur i bhfeidhm, gur féidir aghaidh a thabhairt ar bhacainní struchtúracha ar chomhionannas inscne agus fianaise a bhailiú chun tagarmharcanna a chruthú agus bealach a leagan síos chun bogadh i dtreo beartais straitéiseacha agus éifeachtacha chun idirdhealú sistéamach, eisiamh agus neamhionannais shóisialta a chomhrac;

AH.de bhrí, i bhfianaise chineál struchtúrach an neamhionannais inscne agus an fhoréigin inscnebhunaithe, go bhféadfar toiliú a thabhairt faoi choinníollacha comhéigin nó brú shóisialta, rud lena dtugtar chun suntais go bhfuil gá le cur chuige lena n-ionchorpraítear ní hamháin neamhspleáchas aonair, ach freisin dinimic na cumhachta sóisialta, noirm inscne agus dáileadh éagothrom na gníomhaireachta idir fir agus mná;

AI.de bhrí go bhfuil foréigean inscnebhunaithe, lena n-áirítear foréigean gnéasach, ina chúis agus ina iarmhairt ar na neamhionannais struchtúracha agus ar na neamhshiméadrachtaí cumhachta atá fréamhaithe i steiréitíopaí inscne agus i noirm shóisialta; de bhrí gur gá dúshlán a thabhairt do na noirm sin agus athchóirithe cuimsitheacha dlíthiúla, sóisialta agus oideachais a chur chun feidhme chun aghaidh a thabhairt ar fhoréigean den sórt sin;

AJ.de bhrí go gcuireann steiréitíopaí inscne atá fréamhaithe go domhain maidir le gnéasacht agus moráltacht na mban le coimpléasc forleathan na gcreideamh agus na norm sóisialta lena spreagtar ionsaí gnéasach na bhfear agus lena dtacaítear le foréigean in aghaidh na mban, lena gcruthaítear timpeallacht ina ndéantar foréigean gnéasach a normalú agus ina dtugtar údar dó trí neamhionannais inscne leanúnacha agus trí dhearcthaí díobhálacha maidir le hinscne agus gnéasacht; de bhrí go mbíonn stiogmatú agus cóir idirdhealaitheach ban áirithe agus daoine eile mar thoradh air sin mar gheall ar noirm shóisialta agus ghnéis inscneacha a bheith á sárú acu nó ós rud é nach gcomhlíonann siad róil inscne;

AK.de bhrí gur féidir éigniú, lena n-áirítear gnéithe a d’fhéadfadh a bheith ann sula ndearnadh an choir, amhail mealltóireacht agus camscéimeanna ar líne, tarlú i gcomhthéacsanna trasteorann; de bhrí go dtarlaíonn foréigean in aghaidh na mban agus na gcailíní i spásanna ar líne agus as líne araon, agus go n-áirítear leis foréigean gnéasach arna éascú ag an teicneolaíocht, ciapadh, comhroinnt neamhthoiliúil íomhánna dlúthphearsanta, agus rialú comhéigneach; de bhrí go ndéanann na cineálacha mí-úsáide sin difear díréireach do mhná agus do ghrúpaí imeallaithe agus nach dtugtar aghaidh orthu go leordhóthanach in go leor creataí náisiúnta;

AL.de bhrí go bhfuil cúram leighis láithreach, ildisciplíneach, inrochtana agus cuimsitheach de dhíth ar íospartaigh éignithe, lena n-áirítear bainistiú cliniciúil ar éigniú, ar chúram sláinte gnéis agus atáirgthe, lena gcuimsítear frithghiniúint éigeandála, próifiolacsas iarnochta, cóireáil le haghaidh ionfhabhtuithe gnéas-tarchurtha, chomh maith le rochtain ar ghinmhilleadh sábháilte agus dlíthiúil, agus tacaíocht tráma, agus nach mór, thairis sin, an rogha a bheith acu tacaíocht fhadtéarmach a fháil, lena n-áirítear comhairleoireacht shíceolaíoch; de bhrí nach gcuirtear rochtain ar sheirbhísí cúraim sláinte bunriachtanacha áirithe ar fáil i roinnt Ballstát;

AM.de bhrí go sainmhínítear cultúr an éignithe mar chóras struchtúrach agus forleathan dearcthaí, iompraíochtaí, luachanna agus norm sóisialta lena ndéantar foréigean gnéasach a normalú agus beag is fiú a dhéanamh de, len mbaintear an bonn ón toiliú, lena mbuanaítear miotais faoin éigniú agus lena gcothaítear normalú an fhoréigin sin sa tsochaí;

AN.de bhrí go léiríonn leitheadúlacht ard na híospartha tánaistí go bhfuil teip mhór ní hamháin ar chórais cheartais, ach go léiríonn sí freisin dlíthe atá as dáta nach bhfuil bunaithe ar thoiliú, rochtain ar cheartas a sholáthar do mharthanóirí Comhairle na hEorpa, Cás L. agus Eile v. an Fhrainc: criminal-law system inadequate for the punishment of all non-consensual sexual acts, exposing rape victim to secondary victimisation [córas an dlí choiriúil neamhleor chun gach gníomh gnéasach neamhthoiliúil a phionósú: íospartach éignithe á nochtadh d’íospairt thánaisteach], alt nuachta, Comhairle na hEorpa, Strasbourg, an Fhrainc, an 24 Aibreán 2025., mar is léir ó na rátaí ísle tuairiscithe i measc íospartach, ón easpa cúnaimh i gcomhréir lena riachtanais, ó infhaighteacht nósanna imeachta inrochtana agus ó na rátaí ísle ciontaithe i gcásanna éignithe, lena léirítear easnaimh chórasacha sa chaoi a dtugann údaráis forfheidhmithe dlí agus córais bhreithiúnacha aghaidh ar chásanna éignithe, rud a fhágann, dá réir sin, go bhfuil tuiscint fhorleathan shochaíoch ann go bhfuil saoirse ó phionós ann do choir an éignithe agus gur bacainn thromchúiseach é ar chomhionannas inscne;

AO.de bhrí go dtarlaíonn íospairt thánaisteach nuair a fhulaingíonn íospartaigh tuilleadh díobhála, ní mar thoradh díreach ar ghníomh coiriúil an éignithe, ach mar thoradh ar an gcaoi a ndéileálann institiúidí agus daoine aonair eile leo; de bhrí gurb é is cúis le híospairt thánaisteach nochtadh an íospartaigh do dhéantóir na coire arís agus arís eile, cóir neamh-mhothálach, amhail ceistiú arís agus arís eile faoi na himeachtaí céanna, dearcthaí milleánacha i leith íospartach, úsáid teanga mhíchuí nó barúlacha neamh-mhothálacha acu siúd a thagann i dteagmháil le híospartaigh, trí idirghabhálacha leighis agus trí imeachtaí dlíthiúla, lena n-áirítear a bhfad, agus próisis institiúideacha eile; de bhrí go mbaineann íospairt thánaisteach an bonn ó chearta íospartach, go gcuireann sí bac ar a rochtain ar cheartas agus go mbuanaíonn sí a tráma, lena n-áirítear trí neamhord struis iarthrámaigh, dúlagar agus imní a chruthú, rud a chuireann bac ar a dtéarnamh;

AP.de bhrí go n-éilíonn cineál trámach an éignithe agus a thionchar fadtéarmach ar shláinte fhisiciúil agus shíceolaíoch, ar shlándáil, ar shláine coirp, ar fholláine agus ar shaol sóisialta íospartach freagairt chomhordaithe atá íogair ó thaobh inscne agus tráma de ó fhoireann oilte agus speisialaithe, go háirithe i ngníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí agus i measc na mna breithiúna, chun aghaidh a thabhairt ar chásanna éignithe agus chun íospairt thánaisteach a sheachaint; de bhrí go bhfuil oiliúint gairmithe dlí agus forfheidhmithe dlí fós neamh-aonchineálach agus neamhleor i roinnt Ballstát; de bhrí go bhfuil cur chun feidhme éifeachtach na sainmhínithe ar an éigniú sa dlí, ar sainmhínitheatá bunaithe ar thoiliú iad, ag brath ar chumas na bpóilíní, na n-ionchúisitheoirí agus na n-údarás breithiúnach na forálacha sin a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm i gceart agus, dá bhrí sin, a áirithiú go leanfar de dhíriú ar easpa toiliú a tugadh faoi shaoirse agus ní ar fhianaise ar fhrithbheartaíocht nó ar fhoréigean fisiciúil; de bhrí go dtreisítear steiréitíopaí díobhálacha maidir le héigniú trí dhualgas cruthúnais a chur ar íospartaigh chun fianaise a sholáthar go raibh easpa toilithe ann;

AQ.de bhrí go bhfuil oideachas gnéasachta agus caidrimh atá cuimsitheach agus bunaithe ar thoiliú bunriachtanach chun mífhaisnéis agus miotais faoi éigniú agus gnéasacht a laghdú, chun aghaidh a thabhairt ar noirm inscne agus chun gach cineál foréigin inscnebhunaithe a chosc, lena n-áirítear éigniú; de bhrí go bhfuil sé ríthábhachtach d’iarrachtaí coisctheacha go ndéanfar fir agus buachaillí a spreagadh chun comhionannas inscne a chur chun cinn, steiréitíopaí díobhálacha inscne agus samhlacha míshláintiúla agus díobhálacha fearúlachta a cheistiú agus tuairimí ar ghnéas atá bunaithe ar theidlíocht a cheistiú; de bhrí go bhfuil an t-aistriú chuig cultúr atá bunaithe ar thoiliú ríthábhachtach chun timpeallacht urraime frithpháirtí agus sábháilteachta atá dírithe ar idirghníomhaíochtaí sóisialta sláintiúla a áirithiú; de bhrí gur uirlis ríthábhachtach é oideachas gnéasachta, toilithe agus caidrimh atá inscne-íogair, cuimsitheach agus oiriúnach ó thaobh aoise de a sholáthar chun éigniú agus foréigean gnéasach a chosc agus chun aghaidh a thabhairt ar na bunchúiseanna;

AR.de bhrí go n-iarrtar le SDG 5 de Chlár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe go mbainfí amach comhionannas inscne agus cumhachtú na mban agus na gcailíní uile, agus go n-iarrtar le SDG 16 go ndéanfaí sochaithe síochánta agus cuimsitheacha, rochtain ar cheartas agus institiúidí éifeachtacha, cuntasacha a chur chun cinn;

AS.de bhrí go n-iarrtar le Clár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe agus leis an bprionsabal ‘gan aon duine a fhágáil ar lár’, agus go háirithe SDGanna 3, 4, 5, 10 agus 16, go gcuirfí deireadh leis an bhforéigean gnéasach, go mbainfí amach comhionannas inscne, rochtain ar cheartas, oideachas agus urraim chuimsitheach, agus go ndéanfaí iomláine choirp agus mheabhrach gach duine aonair a chosaint;

AT.de bhrí go bhfuil dúshláin á dtabhairt d’easnaimh na mBallstát maidir le haghaidh a thabhairt ar na tosca struchtúracha agus normatacha as a n-eascraíonn saoirse ó phionós do dhéantóirí coire le mórshiúlta, agóidí agus gluaiseachtaí na sochaí sibhialta, amhail an ghluaiseacht #MeToo, atá ag labhairt amach os ard faoin éigniú agus a bhí ina spreagadh d’athruithe reachtacha i roinnt Ballstát; de bhrí go n-áirítear ar chásanna a spreag agóidí forleathana cás an ‘Paca Mac Tíre’ sa Spáinn agus cás Gisèle Pelicot sa Fhrainc, ar léiriú iad ar neamhdhóthanacht na sainmhínithe ar éigniú atá bunaithe ar fhorneart agus nach bhfuil dírithe ar thoiliú;