A.billi l-atti ta’ vjolenza sesswali huma kkriminalizzati skont id-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, kemm fi żmien ta’ gwerra kif ukoll fi żmien ta’ paċi; billi fil-kuntesti kemm tad-dritt umanitarju internazzjonali kif ukoll tad-dritt kriminali internazzjonali, l-istupru huwa identifikat bħala delitt potenzjali tal-gwerra, delitt kontra l-umanità, jew att li jikkontribwixxi għall-ġenoċidju, dment li jkunu preżenti elementi meħtieġa oħra ta’ dawn id-delitti; billi din il-klassifikazzjoni hija artikolata fl-Istatut ta’ Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali (Artikolu 8) u l-Konvenzjonijiet ta’ Ġinevra tal-1949 u l-Protokolli Addizzjonali; billi l-interpretazzjoni legali tal-istupru bħala delitt tal-gwerra, skont il-Qorti Kriminali Internazzjonali, tinkludi n-nuqqas ta’ kunsens bħala element kruċjali;

B.billi skont il-QEDB, id-definizzjonijiet ibbażati fuq l-użu tal-forza bħala l-element kostitwenti ewlieni tad-delitt joffru protezzjoni inadegwata lill-vittmi tal-vjolenza sesswali u jipperikolaw il-protezzjoni effettiva tal-awtonomija sesswali tal-individwu;

C.billi l-istupru huwa ksur ta’ firxa ta’ drittijiet tal-bniedem, inkluż id-dritt għall-integrità fiżika, id-dritt għall-awtonomija u għall-awtonomija sesswali, id-dritt għall-privatezza, id-dritt għall-ogħla standard possibbli ta’ saħħa fiżika u mentali, id-dritt tan-nisa għall-ugwaljanza quddiem il-liġi, u d-dritt li jkunu ħielsa mill-vjolenza, mid-diskriminazzjoni, mit-tortura u minn trattament krudili jew inuman ieħor; billi l-istupru jiċħad ukoll lill-vittma t-tgawdija sħiħa ta’ firxa ta’ drittijiet tal-bniedem oħra, bħad-dritt għall-ħajja, id-dinjità, l-integrità fiżika u mentali, id-dritt għal-libertà u s-sigurtà personali, id-dritt għall-ugwaljanza fi ħdan il-familja u quddiem il-liġi irrispettivament mill-ġeneru u mill-identità tal-ġeneru, u d-dritt li wieħed ikun ħieles mid-diskriminazzjoni, mit-tortura u minn trattament ħażin ieħor, fost oħrajn;

D.billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru għadha waħda mill-ksur abbażi tal-ġeneru l-aktar mifrux u sottorappurtat tad-drittijiet tal-bniedem fl-Ewropa u tesiġi reazzjoni Ewropea; billi l-qafas ġuridiku internazzjonali attwali tad-drittijiet tal-bniedem jirrikonoxxi l-istupru kemm bħala ksur tad-drittijiet tal-bniedem kif ukoll bħala forma ta’ vjolenza abbażi tal-ġeneru li taffettwa b’mod predominanti lin-nisa u l-bniet; billi l-istupru huwa wieħed mill-aktar forom pervażivi u brutali ta’ vjolenza abbażi tal-ġeneru li jikser l-integrità fiżika, psikoloġika u sesswali tal-individwu u l-awtonomija fiżika u għandu effetti severi u dejjiema fuq is-superstiti;

E.billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru tillimita serjament il-parteċipazzjoni fil-ħajja pubblika u l-aċċess għall-ġustizzja, l-edukazzjoni u l-indipendenza ekonomika tan-nisa u l-bniet, u għalhekk tikkostitwixxi ostaklu strutturali biex tinkiseb ugwaljanza vera bejn il-ġeneri; billi l-vittmi ta’ stupru jesperjenzaw konsegwenzi severi u dejjiema, inklużi konsegwenzi soċjali u ekonomiċi, bħat-telf ta’ impjieg, dipendenza finanzjarja, instabbiltà tal-akkomodazzjoni u parteċipazzjoni mnaqqsa fl-edukazzjoni jew fil-post tax-xogħol, u dawn jiggravaw l-effetti tal-vjolenza u jsaħħu l-inugwaljanza bejn il-ġeneri;

F.billi skont il-FRA u l-EIGE, 17,2 % tan-nisa fl-UE esperjenzaw vjolenza sesswali, inklużi stupru u atti sesswali oħra mhux mixtieqa, u waħda minn kull 20 mara ġew stuprati, bl-użu tal-forza, mill-età ta’ 15-il sena FRA u EIGE, Violence against women: an EU-wide survey – Results at a glance (Il-vjolenza fuq in-nisa: stħarriġ fl-UE kollha – Ħarsa lejn ir-riżultati, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, Lussemburgu, 2014, p. 20.; billi skont il-FRA, il-vjolenza kontra l-persuni LGBTIQ+ żdiedet f’dawn l-aħħar snin, u n-nisa trans ġew esposti b’mod sproporzjonat għal vjolenza fiżika u sesswali; billi l-persuni LGBTIQ+ iġarrbu wkoll vjolenza sesswali minħabba l-ġeneru, l-identità tal-ġeneru, l-espressjoni tal-ġeneru u l-karatteristiċi tas-sess tagħhom; billi l-kost annwali stmat tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru fl-UE huwa ta’ EUR 366 biljun;

G.billi d-dimensjoni transkonfinali tar-reat tal-istupru toħloq ħtieġa speċjali li l-istupru jiġi miġġieled fuq bażi komuni fi ħdan l-UE sabiex jiġu żgurati protezzjoni aktar konsistenti u aċċess ugwali għall-ġustizzja għall-vittmi fl-Istati Membri kollha, b’għadd ta’ elementi ewlenin: il-ħtieġa li jiġi żgurat livell minimu ta’ protezzjoni għan-nisa kollha fl-Istati Membri kollha, il-ħtieġa li jiġi żgurat livell minimu ta’ protezzjoni meta n-nisa jkunu qed jeżerċitaw il-libertà ta’ moviment tagħhom madwar l-Unjoni, peress li n-nuqqas ta’ definizzjoni armonizzata ta’ stupru timmina ċ-ċertezza ġuridika u l-aċċess tal-vittmi għall-ġustizzja u tista’ għalhekk tikkostitwixxi ostaklu għall-moviment ħieles, u l-ħtieġa u l-obbligu li d-dritt tal-UE jiġi allinjat mal-istandards internazzjonali bħall-Konvenzjoni ta’ Istanbul, li jirrikjedi li l-istupru jiġi kriminalizzat abbażi tan-nuqqas ta’ kunsens;

H.billi x-xenarju ġuridiku attwali fl-UE għadu frammentat, b’interpretazzjonijiet ġudizzjarji diversi u definizzjonijiet diverġenti ta’ stupru li mhux dejjem jirriflettu l-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem jew ir-rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta’ Istanbul rigward il-kunsens; billi n-nuqqas ta’ definizzjonijiet ġuridiċi armonizzati madwar l-Istati Membri jimmina d-drittijiet tal-vittmi, jimpedixxi l-kooperazzjoni transkonfinali, u jikkontribwixxi għall-impunità għall-awturi tar-reati u għan-nuqqas ta’ għarfien dwar x’jikkostitwixxi att ta’ vjolenza sesswali; filwaqt li diversi Stati Membri għadhom jiddefinixxu l-istupru abbażi tal-użu tal-forza jew tat-theddid, u b’hekk jeskludu ħafna vittmi mill-protezzjoni ġuridika; billi dan jenfasizza l-ħtieġa urġenti ta’ definizzjoni ta’ stupru bbażata fuq il-kunsens fl-UE kollha; billi l-introduzzjoni ta’ definizzjoni ġuridika komuni ta’ stupru bbażata fuq in-nuqqas ta’ kunsens se tgħin biex tittejjeb il-kooperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja u ssaħħaħ il-ġbir u l-komparabbiltà tad-data dwar l-istupru fl-UE;

I.billi l-Istati Membri kollha ffirmaw il-Konvenzjoni ta’ Istanbul, iżda ħamsa għad iridu jirratifikawha Il-Bulgarija, iċ-Ċekja, l-Ungerija, il-Litwanja u s-Slovakkja.; billi minn dawn, tnejn biss riċentement irriformaw il-leġiżlazzjoni tagħhom biex jagħtu rwol ċentrali lill-kunsens fid-definizzjoni tad-delitt tal-istupru Il-Bulgarija u ċ-Ċekja.; billi mid-dħul fis-seħħ tal-Konvenzjoni ta’ Istanbul, 16-il Stat Membru emendaw il-leġiżlazzjoni tagħhom biex jinkorporaw jew jagħmlu aktar espliċitu l-kunċett ta’ kunsens bħala element kostituttiv tad-delitt ta’ stupru; billi l-UE aderiet mal-Konvenzjoni ta’ Istanbul fl-2023 għall-oqsma taħt il-kompetenza esklużiva tagħha; billi d-dispożizzjoni dwar definizzjoni ta’ stupru bbażata fuq il-kunsens tal-Konvenzjoni ta’ Istanbul kienet punt ta’ bidla għal riforma ġuridika, u mmarkat bidla mill-approċċ tradizzjonali fejn id-definizzjoni ta’ stupru timplika s-suppożizzjoni ta’ vjolenza; wara li kkunsidra r-Rapport 2025 dwar id-Drittijiet Fundamentali, il-FRA stqarret li l-Istati Membri li rratifikaw il-Konvenzjoni ta’ Istanbul għandhom jikkriminalizzaw il-vjolenza sesswali bl-użu ta’ definizzjonijiet ta’ stupru u forom oħra ta’ vjolenza sesswali bbażati fuq il-kunsens;

J.billi l-QEDB kellha rwol ċentrali biex jissawwar il-fehim modern tal-istupru skont id-dritt li jirrigwarda d-drittijiet tal-bniedem, b’mod partikolari permezz tas-sentenza storika tagħha tal-2003 f’MC vs Il-Bulgarija, fejn stabbiliet l-obbligu pożittiv tal-istati li jippromulgaw dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali biex b’mod effettiv jinvestigaw u jikkastigaw l-istupru, sabet li l-ħtieġa ta’ prova ta’ reżistenza fiżika mill-vittma tirriskja li tħalli ċerti tipi ta’ stupru mhux ikkastigati u tonqos milli tipproteġi l-awtonomija sesswali kif meħtieġ skont l-Artikoli 3 u 8 tal-KEDB, u sostniet li dawn l-artikoli jirrikjedu l-penalizzazzjoni u l-prosekuzzjoni effettiva ta’ kwalunkwe att sesswali mhux kunsenswali, inkluż fin-nuqqas ta’ reżistenza fiżika; billi sentenzi sussegwenti tal-QEDB, bħal dawk li ngħataw fil-każ JL vs L-Italja (2021) u X vs Ċipru (2025) Is-Sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tas-27 ta’ Frar 2025, X vs Ċipru, Applikazzjoni nru. 40733/22., ikkundannaw l-użu ta’ argumenti u stereotipi li jagħtu t-tort lill-vittmi fi proċedimenti ġudizzjarji, u sabu li tali prattiki jikkostitwixxu ksur tad-dritt li tiġi rispettata l-ħajja privata skont l-Artikolu 8 tal-KEDB, u jipperpetwaw il-preġudizzju u jxekklu l-aċċess għall-ġustizzja għas-superstiti tal-vjolenza sesswali; billi l-QEDB stabbiliet, fis-sentenza tagħha HW vs Franza Is-Sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tat-23 ta’ Jannar 2025, HW vs Franza, Applikazzjoni nru. 13805/21., li kwalunkwe att sesswali mhux kunsenswali jikkostitwixxi forma ta’ vjolenza sesswali; billi fis-sentenza tagħha L u Oħrajn vs Franza Is-Sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-24 ta’ April 2025, L u Oħrajn vs Franza, Applikazzjonijiet nru 46949/21, 24989/22 u 39759/22);, il-QEDB interpretat l-Artikoli 3 u 8 tal-KEDB bħala li jirrikjedu li l-partijiet għal din il-Konvenzjoni jkollhom sistemi tal-liġi kriminali kapaċi jikkastigaw atti sesswali mhux kunsenswali;

K.billi l-Manwal tan-NU għal-Leġiżlazzjoni dwar il-Vjolenza kontra n-Nisa jiddikjara li l-leġiżlazzjoni trid tipprevedi għal ċirkostanzi aggravanti, inklużi, pereżempju, l-età tas-superstitu, ir-relazzjoni bejn is-superstitu u l-awtur tar-reat, l-użu jew it-theddida ta’ vjolenza fiżika, il-preżenza ta’ diversi awturi ta’ reati, u konsegwenzi fiżiċi jew mentali gravi tal-attakk fuq il-vittma. billi l-manwal jistqarr ukoll li l-leġiżlazzjoni għandha “speċifikament tikkriminalizza l-attakk sesswali f’relazzjoni (jiġifieri “l-istupru maritali”), jew billi jipprevedu li d-dispożizzjonijiet dwar l-attakk sesswali japplikaw “irrispettivament min-natura tar-relazzjoni” bejn l-awtur tar-reat u l-ilmentatur; jew li jiġi ddikjarat li “l-ebda żwieġ jew relazzjoni oħra ma għandha tikkostitwixxi difiża għal akkuża ta’ attakk sesswali skont il-leġiżlazzjoni.”;

L.billi fis-16 ta’ Settembru 2021, il-Parlament adotta riżoluzzjoni dwar l-identifikazzjoni ta’ vjolenza abbażi tal-ġeneru bħala qasam ġdid ta’ kriminalità elenkat fl-Artikolu 83(1) tat-TFUE; billi dik ir-riżoluzzjoni stiednet lill-Istati Membri jemendaw id-definizzjoni ta’ “stupru” fil-liġi nazzjonali tagħhom sabiex tkun ibbażata fuq in-nuqqas ta’ kunsens, u saħqet fuq il-fatt li l-vjolenza abbażi tal-ġeneru hija ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u tad-dinjità u li l-istupru huwa forma ta’ vjolenza abbażi tal-ġeneru;

M.billi l-Artikolu 83 tat-TFUE għandu jkun applikabbli bħala bażi legali għal proposti leġiżlattivi rigward ir-reat tal-istupru minħabba li l-istupru huwa delitt partikolarment serju b’dimensjoni transkonfinali u jaqa’ fil-qasam ta’ kriminalità ta’ “sfruttament sesswali tan-nisa u t-tfal”;

N.billi t-terminu “l-isfruttament sesswali” fl-Artikolu 83(1) tat-TFUE mhuwiex limitat għat-traffikar biss, peress li tali interpretazzjoni stretta tillimita b’mod inġust “it-traffikar ta’ bnedmin u l-isfruttament sesswali tan-nisa u t-tfal” għal reati ta’ traffikar; billi l-kliem u l-prattika leġiżlattiva, inkluża d-Direttiva dwar l-Abbuż Sesswali tat-Tfal Id-Direttiva 2011/93/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Diċembru 2011 dwar il-ġlieda kontra l-abbuż sesswali u l-isfruttament sesswali tat-tfal u l-pedopornografija, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/68/ĠAI (ĠU L 335, 17.12.2011, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2011/93/oj)., juru li “l-isfruttament sesswali” jkopri firxa usa’ ta’ reati, inkluż l-abbuż sesswali; billi l-isfruttament sesswali jirreferi b’mod komuni għall-użu inġust ta’ persuna oħra għall-benefiċċju sesswali, u jinvolvi l-vulnerabbiltà tal-vittma, li hija aspett ewlieni għad-delitt tal-istupru;

O.billi l-Artikolu 36 tal-Konvenzjoni ta’ Istanbul jobbliga l-kriminalizzazzjoni tal-atti sesswali mhux kunsenswali kollha u jispeċifika li “l-kunsens għandu jingħata b’mod volontarju bħala riżultat tar-rieda ħielsa tal-persuna evalwata fil-kuntest taċ-ċirkostanzi relatati”; billi dan il-prinċipju huwa konsistenti mad-deċiżjonijiet tal-QEDB u mal-ġurisprudenza nazzjonali;

P.billi l-kunsens huwa ftehim volontarju biex wieħed jinvolvi ruħu f’attività sesswali partikolari u jista’ jitneħħa fi kwalunkwe ħin;

Q.billi diversi Stati Membri l-Awstrija, il-Belġju, il-Kroazja, Ċipru, id-Danimarka, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Irlanda, il-Lussemburgu, Malta, in-Netherlands, il-Polonja, il-Portugall, is-Slovenja, Spanja u l-Iżvezja. u għadd ta’ pajjiżi Ewropej oħra l-Iżlanda, in-Norveġja, il-Montenegro, l-Ukrajna u r-Renju Unit. diġà introduċew definizzjonijiet ta’ stupru bbażati fuq il-kunsens fil-kodiċijiet kriminali tagħhom li rriżultaw fi prevenzjoni, rapportar u prosekuzzjoni aktar effiċjenti ta’ delitti ta’ abbuż sesswali u f’żieda fis-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku;

R.billi l-pożizzjoni u l-mandat tal-Parlament dwar id-direttiva dwar il-ġlieda kontra l-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika kienu ferm favur li tiġi inkluża fit-test definizzjoni tar-reat tal-istupru abbażi tal-kunsens, bħal fil-proposta tal-Kummissjoni; billi l-Kunsill, sfortunatament, kien tal-fehma li l-kriminalizzazzjoni tal-istupru m’għandhiex tiġi inkluża f’dik id-direttiva;

S.billi l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva dwar il-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika kienet tinkludi proposta biex l-istupru jiġi kriminalizzat abbażi tar-rikonoxximent li “l-isfruttament sesswali tan-nisa” jinkludi l-istupru; billi din l-interpretazzjoni hija konsistenti mal-impenn tat-Trattati għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel; billi, għalhekk, l-Artikolu 83(1) tat-TFUE huwa bażi ġuridika xierqa biex jiġu stabbiliti regoli minimi tal-UE dwar id-definizzjoni ta’ stupru;

T.billi s-superstiti ta’ stupru spiss jiġu mistoqsija dwar in-nuqqas ta’ reżistenza tagħhom meta ġew attakkati sesswalment, bl-awturi tar-reati li jiddikjaraw li n-nuqqas ta’ reżistenza min-naħa tal-vittmi wera kunsens b’mod passiv; billi fi studju Żvediż, 70 % tal-vittmi ta’ vjolenza sesswali rrappurtaw immobilità tonika sinifikanti magħrufa wkoll bħala “reazzjoni ta’ paraliżi”; billi r-reazzjoni magħrufa bħala l-“biża’ li tipparalizzak” (jew immobilità tonika), pjuttost aktar milli reżistenza fiżika attiva għall-awtur tar-reat, hija l-aktar reazzjoni komuni fost is-superstiti tal-istupru; billi n-nuqqas ta’ reżistenza jew “paraliżi” huma reazzjoni involontarja komuni u rifless ta’ sopravivenza meta xi ħadd jiffaċċja theddida, u dan jista’ jirriżulta f’immobilità (qagħda fissa, telf ta’ ton tal-muskoli, nuqqas ta’ kapaċità li wieħed jagħmel azzjonijiet volontarji), diżassoċjazzjoni, fejn is-sensibilizzazzjoni tal-persuna tkun skonnessa minn sensazzjonijiet u emozzjonijiet disturbanti u ta’ uġigħ li jirriżultaw fil-ġisem tagħha, u telf ta’ sens ta’ aġenzija; billi din ir-realtà ma tistax tiġi injorata biex jiġi żgurat l-aċċess għall-ġustizzja għas-superstiti ta’ stupru u biex jiġi promoss ambjent ġuridiku u soċjali li fih l-istupru ma jibqax jiġi tollerat;

U.billi fatturi bħall-koerċizzjoni, il-forza, it-theddid, id-dipendenza finanzjarja u psikoloġika, il-kundizzjonijiet fiżiċi jew mentali – bħall-immobilità tonika, il-paraliżi, il-ħażda, l-istat ta’ biża’, l-intimidazzjoni, it-telf mis-sensi, l-intossikazzjoni, is-sottomissjoni kimika, l-irqad, il-mard, il-ħsara fuq il-persuna, id-diżabbiltà jew kundizzjonijiet oħra, jew sitwazzjoni oħra ta’ vulnerabbiltà partikolari – jew id-diskriminazzjoni strutturali u intersezzjonali jistgħu joħolqu vulnerabbiltà u periklu u jistgħu jipprevjenu l-kunsens liberu, li huwa aspett ewlieni f’każijiet ta’ stupru;

V.billi t-trawma minn attakk sesswali jista’ jkollha impatt fuq il-funzjonament tal-memorja, u dan iwassal għal tfakkiriet frammentati jew neqsin tal-avvenimenti u distorsjonijiet fis-sekwenzi taż-żmien li jagħmluha diffiċli li wieħed jiftakar f’liema ordni seħħew l-avvenimenti; billi t-trawma li tirriżulta mill-istupru hija marbuta ma’disturb minn stress postrawmatiku u ma’ sintomi severi oħra fil-qasam tas-saħħa mentali, inklużi anqas konċentrazzjoni, ansjetà, attakki ta’ paniku, dipressjoni severa, flashbacks u ħmarijiet il-lejl;

W.billi d-dipendenza fuq evidenza materjali ta’ reżistenza, theddid jew vjolenza tipperpetwa miti u stereotipi ta’ stupru dannużi dwar kif il-vittmi huma mistennija jġibu ruħhom, u b’hekk dan jikkontribwixxi għal vittimizzazzjoni sekondarja, speċjalment f’każijiet fejn il-vittmi ma jikkonformawx mal-aspettattivi mibnija soċjalment dwar it-trawma, ir-reżistenza jew il-korriment viżibbli; billi dawn il-prattiki jikkontribwixxu għan-nuqqas ta’ fiduċja fis-sistemi tal-infurzar tal-liġi u jwasslu għal rati baxxi ta’ rapportar fost il-vittmi u impunità għall-awturi ta’ reat;

X.billi l-awtonomija sesswali u l-integrità fiżika huma drittijiet invjolabbli, u l-għan tal-leġiżlazzjoni dwar l-istupru bbażata fuq il-kunsens huwa li tissaħħaħ il-protezzjoni ta’ dawn; billi l-bidla għal mudell ta’ liġi dwar l-istupru bbażat fuq il-kunsens hija kritika biex jiġi rikonoxxut li l-awtonomija u l-integrità sesswali jistgħu jinkisru wkoll f’sitwazzjonijiet fejn ma jkun hemm l-ebda vjolenza fiżika, bħal fejn ikun hemm dinamika koerċittiva jew abbuż ta’ poter;

Y.billi l-enfasi fuq l-importanza tal-awtonomija sesswali għandha l-għan li tippromwovi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u, b’mod partikolari, it-twettiq tad-drittijiet tan-nisa u l-bniet; billi l-leġiżlazzjoni dwar l-istupru bbażata fuq il-kunsens tissottolinja b’mod partikolari d-dritt tan-nisa li jieħdu deċiżjonijiet dwarhom infushom u dwar ġisimhom stess;

Z.billi l-kunsens għandu jkun komponent ċentrali tal-leġiżlazzjoni dwar l-istupru; billi l-leġiżlazzjoni dwar l-istupru bbażata fuq il-kunsens hija meħtieġa sabiex tkopri b’mod aktar effettiv sitwazzjonijiet fejn l-att sesswali jibda tant f’daqqa li l-vittma ma jkollha l-ebda opportunità li tesprimi r-rieda tagħha jew tiddefendi lilha nnifisha qabel ma jinbeda l-att; billi l-leġiżlazzjoni dwar l-istupru bbażata fuq il-kunsens hija essenzjali wkoll biex jiġu indirizzati aħjar sitwazzjonijiet li fihom il-vittma ma tkunx tista’ topponi l-att minħabba l-biża’;

AA.billi l-evidenza turi li l-biċċa l-kbira tal-istupri jitwettqu minn konoxxenzi jew sħab intimi u jseħħu ġewwa, iżda l-vittmi ta’ tali każijiet spiss jiġu ffaċjati b’suspett u xettiċiżmu fis-sistema tal-ġustizzja kriminali, b’mod partikolari f’ġuriżdizzjonijiet fejn għadhom japplikaw rekwiżiti evidenzjarji skaduti, li jipperpetwaw il-miti li l-istupri tipikament jitwettqu minn persuni li ma tkunx tafhom f’postijiet pubbliċi u li l-vittmi jipprovokaw l-istupru jew jiffabbrikawh; billi tali miti jiġu msaħħa aktar minn l-immaġni li tagħti l-media u mid-diskors pubbliku inadegwati, u minn nuqqas ta’ sensibilizzazzjoni pubblika;

AB.billi miti u twemmin aċċettati b’mod komuni dwar stupru u attakk sesswali huma ta’ detriment għad-definizzjoni tad-delitt ta’ stupru u joħolqu aktar theddid għall-benesseri tas-superstiti, għar-rieda li jirrapportaw id-delitt, u għall-protezzjoni mill-vittimizzazzjoni sekondarja u l-prevenzjoni tal-prosekuzzjoni u l-aċċess għall-ġustizzja; billi dawn it-twemmin u l-miti aċċettati huma wieħed mill-fatturi li jgħinu jipperpetwaw l-impunità madwar l-istupru u jipprekludu l-iżvilupp ta’ leġiżlazzjoni xierqa;

AC.billi l-firxa tal-vjolenza sesswali għadha tiġi sottovalutata u minimizzata bil-kbir, peress li l-maġġoranza l-kbira tad-delitti sesswali jibqgħu moħbija; billi ħafna każijiet ta’ stupru li jiġu rapportati qatt ma tressqu l-qorti u, il-maġġoranza l-kbira tal-prosekuzzjonijiet għal stupru ma jintemmux f’kundanna; billi dan isaħħaħ in-nuqqas ta’ fiduċja tan-nisa fis-sistema, iwassal għal rati baxxi ta’ rapportar u jipperpetwa kultura soċjali ta’ impunità, u dawn iġibu n-normalizzazzjoni tal-vjolenza sesswali, inkluż l-istupru; billi l-impunità mifruxa għall-istupru tikkontribwixxi għall-kumpless prevalenti ta’ twemmin u normi soċjali li jinkoraġġixxu l-aggressjoni sesswali maskili u jappoġġjaw il-vjolenza kontra n-nisa, filwaqt li joħolqu ambjent li fih il-vjolenza sesswali tiġi normalizzata u ġġustifikata permezz ta’ inugwaljanzi persistenti bejn il-ġeneri u attitudnijiet dannużi dwar il-ġeneru u s-sesswalità; billi mhuwiex aċċettabbli li ma jkun hemm l-ebda konsegwenza meta jitwettaq stupru mingħajr vjolenza fiżika; billi l-prosekuzzjoni konsistenti tal-forom kollha ta’ stupru hija essenzjali biex tinżamm il-fiduċja pubblika fis-sistemi ġudizzjarji u hija element essenzjali fil-prevenzjoni tal-vjolenza sesswali; billi l-leġiżlazzjoni dwar l-istupru bbażata fuq il-kunsens hija kruċjali kemm fir-riflessjoni kif ukoll fit-tibdil tal-attitudnijiet dwar ir-reati sesswali kif ukoll fis-sensibilizzazzjoni madwar l-UE kollha, u b’hekk fl-aħħar mill-aħħar jitnaqqas l-għadd ta’ reati sesswali; billi leġiżlazzjoni bbażata fuq il-kunsens tista’ tinstiga bidla fundamentali lejn il-ħtieġa li jinkiseb kunsens minflok biss nuqqas ta’ oppożizzjoni ċara għal att sesswali;

AD.billi r-Rapport ta’ Spjegazzjoni għall-Konvenzjoni ta’ Istanbul jikkjarifika, fir-rigward tal-Artikolu 36(2) tal-Konvenzjoni, li l-prosekuzzjoni ta’ vjolenza sesswali, inkluż l-istupru, “se jirrikjedi valutazzjoni sensittiva għall-kuntest tal-evidenza biex jiġi stabbilit fuq bażi ta’ każ b’każ jekk il-vittma tkunx tat il-kunsens liberu tagħha għall-att sesswali li twettaq. Tali valutazzjoni trid tirrikonoxxi l-firxa wiesgħa ta’ reazzjonijiet ta’ mġiba għall-vjolenza sesswali u għall-istupru li l-vittmi juru u ma għandhiex tkun ibbażata fuq suppożizzjonijiet ta’ mġiba tipika f’sitwazzjonijiet bħal dawn. Huwa daqstant importanti li jiġi żgurat li l-interpretazzjonijiet tal-leġiżlazzjoni dwar l-istupru u l-prosekuzzjoni ta’ każijiet ta’ stupru ma jiġux influwenzati minn stereotipi tal-ġeneri u minn miti dwar is-sesswalità maskili u femminili;

AE.billi l-Kumitat tan-NU għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa, fil-Komunikazzjoni Nru 34/2011 tiegħu, iħeġġeġ lill-Istati jirrevedu l-leġiżlazzjoni dwar l-istupru billi jneħħu rekwiżiti relatati mal-forza jew mal-prova ta’ penetrazzjoni u jpoġġu n-nuqqas ta’ kunsens fiċ-ċentru tar-reat, u billi fir-Rakkomandazzjoni Ġenerali tiegħu Nru 35 (2017), l-istess Kumitat iħeġġeġ lill-istati jirrikonoxxu l-vjolenza abbażi tal-ġeneru bħala forma ta’ diskriminazzjoni u jadottaw riformi ġuridiċi li jiżguraw l-eliminazzjoni ta’ tali vjolenza, inkluż billi jikkriminalizzaw atti sesswali mhux kunsenswali u jappoġġjaw l-aċċess għall-ġustizzja u s-servizzi għan-nisa u l-bniet kollha, b’mod partikolari dawk li jiffaċċjaw forom intersezzjonali ta’ diskriminazzjoni;

AF.billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u n-nondiskriminazzjoni huma valuri ċentrali tal-UE, drittijiet fundamentali, prinċipji ewlenin tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u kundizzjonijiet essenzjali għall-progress; billi d-diskriminazzjoni bbażata fuq is-sess, il-ġeneru u raġunijiet oħra hija pprojbita skont l-Artikolu 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea;

AG.billi l-intersezzjonalità hija prinċipju gwida importanti minqux fid-dritt tal-UE; billi n-nisa jesperjenzaw inugwaljanzi u diskriminazzjoni intersezzjonali, inklużi dawk marbuta mar-razza, l-oriġini etnika jew soċjali, l-orjentazzjoni sesswali, l-identità u l-espressjoni tal-ġeneru, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-istatus ta’ residenza jew id-diżabbiltà tagħhom; billi l-vjolenza sesswali abbażi tal-ġeneru hija waħda mill-aktar kwistjonijiet sinifikanti ta’ ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-progress reali dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri jista’ jsir biss bl-implimentazzjoni ta’ approċċ intersezzjonali; billi l-applikazzjoni ta’ approċċ intersezzjonali tippermettielna nindirizzaw l-ostakli strutturali għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tipprovdi evidenza biex jinħolqu punti ta’ riferiment u biex titwitta t-triq lejn politiki strateġiċi u effettivi biex tiġi miġġielda d-diskriminazzjoni sistemika, l-esklużjoni u l-inugwaljanzi soċjali;

AH.billi minħabba n-natura strutturali tal-inugwaljanza bejn il-ġeneri u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru, il-kunsens jista’ jingħata taħt kundizzjonijiet ta’ koerċizzjoni jew pressjoni soċjali, u dan jenfasizza li jenħtieġ approċċ li jinkorpora mhux biss l-awtonomija individwali, iżda wkoll id-dinamika tas-setgħa soċjali, in-normi tal-ġeneru u d-distribuzzjoni inugwali tal-aġenzija bejn l-irġiel u n-nisa;

AI.billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru, inkluża l-vjolenza sesswali, hija kemm kawża kif ukoll konsegwenza tal-inugwaljanzi strutturali u tal-asimetriji tas-setgħa bl-għeruq fi stereotipi marbuta mal-ġeneru u man-normi soċjali; billi biex tiġi indirizzata tali vjolenza jirrikjedi li dawn in-normi jiġu sfidati u jiġu implimentati riformi legali, soċjali u edukattivi komprensivi;

AJ.billi l-istereotipi marbuta mal-ġeneru b’għeruq fondi fir-rigward tas-sesswalità u l-moralità tan-nisa jikkontribwixxu għall-kumpless prevalenti ta’ twemmin u normi soċjali li jinkoraġġixxu l-aggressjoni sesswali maskili u jappoġġjaw il-vjolenza kontra n-nisa, filwaqt li joħolqu ambjent li fih il-vjolenza sesswali tiġi normalizzata u ġġustifikata permezz ta’ inugwaljanzi persistenti bejn il-ġeneri u attitudnijiet dannużi dwar il-ġeneru u s-sesswalità; billi dan jirriżulta fl-istigmatizzazzjoni u t-trattament diskriminatorju ta’ ċerti nisa u persuni oħra minħabba t-trasgressjoni tagħhom ta’ normi soċjali u dawk sesswali bbażati fuq il-ġeneru jew fuq in-nuqqas ta’ konformità tagħhom mar-rwoli tal-ġeneru;

AK.billi l-istupru, inklużi elementi li possibbilment jiġu qabel id-delitt, bħall-grooming u l-iscams online, jista’ jsir f’kuntesti transkonfinali; billi l-vjolenza kontra n-nisa u l-bniet isseħħ kemm fi spazji online kif ukoll offline, u tinkludi vjolenza sesswali ffaċilitata mit-teknoloġija, fastidju, kondiviżjoni mhux kunsenswali ta’ immaġnijiet intimi, u kontroll koerċittiv; billi tali forom ta’ abbuż jaffettwaw b’mod sproporzjonat lin-nisa u lill-gruppi emarġinati, u għadhom mhumiex indirizzati biżżejjed f’ħafna oqfsa nazzjonali;

AL.billi l-vittmi tal-istupru jeħtieġu kura medika immedjata, multidixxiplinari, aċċessibbli u komprensiva, inklużi l-ġestjoni klinika tal-istupru, il-kura tas-saħħa sesswali u riproduttiva, u li jinkludu l-kontraċezzjoni ta’ emerġenza, il-profilassi ta’ wara l-esponiment, it-trattament għal infezzjonijiet trażmessi sesswalment, kif ukoll l-aċċess għal abort sikur u legali, kif ukoll l-appoġġ għat-trawma, u jeħtiġilhom li jkollhom ukoll l-għażla ta’ appoġġ fit-tul, inkluża konsulenza psikoloġika; billi l-aċċess għal ċerti servizzi essenzjali tal-kura tas-saħħa mhuwiex ipprovdut f’xi Stati Membri;

AM.billi l-kultura tal-istupru hija definita bħala sistema strutturali u mifruxa ta’ attitudnijiet, imġiba, valuri u normi soċjali li jinnormalizzaw u jittrivjalizzaw il-vjolenza sesswali, jimminaw il-kunsens, jipperpetwaw il-miti tal-istupru, u jrawmu n-normalizzazzjoni soċjetali ta’ din il-vjolenza;

AN.billi l-prevalenza għolja ta’ vittimizzazzjoni sekondarja turi l-falliment profond mhux biss tas-sistemi ġudizzjarji, iżda wkoll il-falliment ta’ liġijiet skaduti li mhumiex ibbażati fuq il-kunsens, il-falliment li s-superstiti jingħataw aċċess għall-ġustizzja Il-Kunsill tal-Ewropa, Il-Kawża ta’ L. u Oħrajn vs Franza: sistema tal-liġi kriminali inadegwata għall-kastig tal-atti sesswali mhux kunsenswali kollha, u dan jesponi lill-vittmi tal-istupru għal vittimizzazzjoni sekondarja, artiklu tal-aħbarijiet, Kunsill tal-Ewropa, Strażburgu, Franza, 24 ta’ April 2025., kif evidenzjat mir-rati baxxi ta’ rapportar fost il-vittmi, in-nuqqas ta’ assistenza f’konformità mal-ħtiġijiet tagħhom, id-disponibbiltà ta’ proċeduri aċċessibbli u r-rati baxxi ta’ kundanni f’każijiet ta’ stupru, u dawn jenfasizzaw nuqqasijiet sistematiċi fil-mod kif l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u s-sistemi ġudizzjarji jindirizzaw każijiet ta’ stupru, u li jirriżultaw, min-naħa tagħhom, f’sens soċjetali mifrux ta’ impunità għad-delitt ta’ stupru u jikkostitwixxu xkiel serju għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

AO.billi l-vittimizzazzjoni sekondarja sseħħ meta l-vittmi jġarrbu aktar ħsara mhux bħala riżultat dirett tal-att kriminali tal-istupru iżda minħabba l-mod li bih l-istituzzjonijiet u individwi oħra jittrattawhom; billi l-vittimizzazzjoni sekondarja hija kkawżata minn esponiment ripetut tal-vittma għall-awtur tar-reat, trattament insensittiv, bħal interrogazzjoni ripetuta dwar l-istess avvenimenti, b’attitudnijiet li jagħtu t-tort lill-vittmi, bl-użu ta’ lingwaġġ mhux xieraq jew kummenti insensittivi magħmula minn dawk li jiġu f’kuntatt mal-vittmi, b’interventi mediċi u bi proċedimenti ġudizzjarji, inklużi t-tul tagħhom, u proċessi istituzzjonali oħra; billi l-vittimizzazzjoni sekondarja ddgħajjef id-drittijiet tal-vittmi, timpedixxi l-aċċess tagħhom għall-ġustizzja u tipperpetwa t-trawma tagħhom, inkluż billi tikkawża disturb minn stress postrawmatiku, dipressjoni u ansjetà, u b’hekk jixxekkel l-irkupru tagħhom;

AP.billi n-natura trawmatika tal-istupru u l-impatt fit-tul tiegħu fuq is-saħħa fiżika u psikoloġika, is-sigurtà, l-integrità fiżika, il-benesseri u l-ħajja soċjali tal-vittmi jirrikjedu reazzjoni koordinata, sensittiva għall-ġeneru u għat-trawma minn persunal imħarreġ u speċjalizzat, speċjalment fl-aġenziji tal-infurzar tal-liġi u fil-ġudikatura, biex jiġu indirizzati każijiet ta’ stupru u tiġi evitata vittimizzazzjoni sekondarja; billi t-taħriġ tal-professjonisti ġuridiċi u tal-infurzar tal-liġi għadu mhux omoġenju u huwa insuffiċjenti f’xi Stati Membri; billi fil-liġi l-implimentazzjoni effettiva ta’ definizzjonijiet ta’ stupru bbażati fuq il-kunsens tiddependi fuq il-kapaċità tal-uffiċjali tal-pulizija, il-prosekuturi u l-awtoritajiet ġudizzjarji li jinterpretaw u japplikaw b’mod korrett dawn id-dispożizzjonijiet u għalhekk li jiżguraw li l-attenzjoni tibqa’ fuq in-nuqqas ta’ kunsens mogħti liberament u mhux fuq l-evidenza ta’ reżistenza jew vjolenza fiżika; billi t-tqegħid tal-oneru tal-provi fuq il-vittmi biex jipprovdu evidenza ta’ nuqqas ta’ kunsens isaħħaħ l-istereotipi dannużi dwar l-istupru;

AQ.billi l-edukazzjoni komprensiva dwar is-sesswalità u r-relazzjonijiet abbażi tal-kunsens hija kruċjali biex jitnaqqsu l-miżinformazzjoni u l-miti dwar l-istupru u s-sesswalità, jiġu indirizzati n-normi dwar il-ġeneru u jiġu evitati l-forom kollha ta’ vjolenza abbażi tal-ġeneru, inkluż l-istupru; billi huwa kruċjali għall-isforzi ta’ prevenzjoni li l-irġiel u s-subien jiġu involuti fil-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, jisfidaw l-istereotipi marbuta mal-ġeneru u l-mudelli ta’ maskulinità mhux sani u dannużi u li jitqajmu d-dubji dwar l-opinjonijiet tas-sess ibbażati fuq id-drittijiet; billi l-bidla għal kultura bbażata fuq il-kunsens hija kruċjali biex jiġi żgurat ambjent ta’ rispett reċiproku u ta’ sikurezza madwar interazzjonijiet soċjali sani; billi l-għoti ta’ edukazzjoni sensittiva għall-ġeneru, komprensiva u adatta għall-età dwar is-sesswalità, il-kunsens u r-relazzjonijiet hija għodda kruċjali għall-prevenzjoni tal-istupru u tal-vjolenza sesswali u biex jiġu indirizzati l-kawżi ewlenin;

AR.billi l-SDG 5 tal-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli jappella biex jinkisbu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-emanċipazzjoni tan-nisa u tal-bniet kollha, u l-SDG 16 jappella biex jiġu promossi soċjetajiet paċifiċi u inklużivi, l-aċċess għall-ġustizzja u istituzzjonijiet effettivi u responsabbli;

AS.wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-prinċipju li “ħadd ma jitħalla jibqa’ lura”, u b’mod partikolari l-SDGs 3, 4, 5, 10 u 16, jappellaw għall-eliminazzjoni tal-vjolenza sesswali, il-kisba tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-aċċess għall-ġustizzja, l-edukazzjoni inklużiva u r-rispett, u l-protezzjoni tal-integrità fiżika u mentali tal-individwi kollha;

AT.billi n-nuqqasijiet tal-Istati Membri biex jindirizzaw il-fatturi strutturali u normattivi li jirriżultaw f’impunità għall-awturi tar-reati qed jiġu sfidati minn marċijiet, protesti u movimenti tas-soċjetà ċivili, bħall-moviment #MeToo, li qed ikissru s-silenzju dwar l-istupru u kienu l-muturi għal bidliet leġiżlattivi f’xi Stati Membri; billi l-każijiet li qajmu protesti mifruxa jinkludu l-każ tal-“Wolf Pack” fi Spanja u dak ta’ Gisèle Pelicot fi Franza, u jenfasizzaw l-inadegwatezza tad-definizzjonijiet ta’ stupru li huma bbażati fuq il-forza u mhux iċċentrati fuq il-kunsens;