P10_TA(2026)0139Marktstabiliteitsreserve voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectorenAmendementen van het Europees Parlement aangenomen op 29 april 2026 op het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Besluit (EU) 2015/1814 wat de werking van de marktstabiliteitsreserve voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren betreft (COM(2025)0738 – C10-0320/2025 – 2025/0380(COD)) De zaak werd voor interinstitutionele onderhandelingen terugverwezen naar de bevoegde commissie op grond van artikel 60, lid 4, vierde alinea, van het Reglement (A10-0098/2026).(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)Door de Commissie voorgestelde tekstAmendementAmendement 1Voorstel voor een besluitOverweging 1 bis (nieuw)

(1 bis) In de conclusies van de Europese Raad van 12 december 2019 wordt de doelstelling onderschreven om tegen 2050 een klimaatneutrale Unie tot stand te brengen in overeenstemming met de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs.

Amendement 2Voorstel voor een besluitOverweging 3

(3)Uit de analyse van de verwachte werking van de reserve, rekening houdend met recente informatie, blijkt dat gerichte wijzigingen van sommige parameters zouden bijdragen tot een betere voorspelbaarheid van de markt en tot stabiliteit van de prijsontwikkelingen in de eerste jaren van het nieuwe systeem. Om ervoor te zorgen dat deze wijzigingen de decarbonisatie-inspanningen van de Unie niet belemmeren, zijn verdere maatregelen van de lidstaten noodzakelijk. Volgens de Europese Centrale Bank blijven groene investeringen in de Unie onder het niveau dat nodig is om de decarbonisatiedoelstelling voor 2030 te halen. Daarom moeten de lidstaten alert blijven voor het risico op een financieringskloof voor groene projecten.

Amendement 3Voorstel voor een besluitOverweging 3 bis (nieuw)

(3 bis) De invoering van het emissiehandelssysteem voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren moet gepaard gaan met extra maatregelen voor decarbonisatie, die het meest doeltreffende instrument zijn om huishoudens te helpen hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en zo de gevolgen van ETS2 voor de consument te temperen, aangezien de vraag naar brandstof in de gebouwensector en de wegvervoerssector op korte termijn grotendeels inelastisch blijft. De lidstaten zijn verplicht om de opbrengsten van de veiling van emissierechten te gebruiken voor de doeleinden zoals bepaald in artikel 30 quinquies, lid 6, van Richtlijn 2003/87/EG, met prioriteit voor maatregelen die kunnen bijdragen tot de aanpak van de sociale aspecten van de handel in emissierechten in het kader van ETS2. Het is dan ook wenselijk dat lidstaten de opbrengsten uit de veiling van emissierechten die uit de reserve zijn vrijgegeven, gebruiken ter aanvulling van hun sociale klimaatplannen. Het is even belangrijk dat de Commissie haar analyse van de laatste geactualiseerde nationale energie- en klimaatplannen aanvult door voor elke lidstaat sectorale decarbonisatiemaatregelen te identificeren en het gebruik van ETS-opbrengsten te optimaliseren, zodat de vraag naar ETS2-emissierechten kan worden verminderd. Het is ook belangrijk om de Frontloading Facility van de EIB te versterken en aanvullende maatregelen te overwegen om de middelen van het sociaal klimaatfonds te verhogen, zodat huishouden tijdig financiële steun kunnen genieten, op een niveau dat aansluit bij de ontwikkeling van de ETS2-prijzen. De Commissie moet overwegen om de looptijd van het sociaal klimaatfonds te verlengen.

Amendement 4Voorstel voor een besluitOverweging 4

(4)Om de voorspelbaarheid van de markt op de lange termijn te vergroten, moeten emissierechten die zijn in de reserve voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren zijn geplaatst en die niet zijn vrijgegeven, geldig blijven na 31 december 2030.

(4)Om de voorspelbaarheid van de markt op de lange termijn te vergroten, moeten emissierechten die in de reserve voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren zijn geplaatst en die niet zijn vrijgegeven, geldig blijven tot 31 december 2033 en gedeeltelijk tot 31 december 2035. Uiterlijk vier jaar na de inwerkingtreding van ETS2 moet de Commissie een effectbeoordeling uitvoeren, met inbegrip van een beoordeling van de verdelingseffecten, evenals een evaluatie van de milieu-, sociale en economische impact van de resterende emissierechten in de reserve.

Amendement 5Voorstel voor een besluitOverweging 6

(6)Om de reactiviteit ervan met betrekking tot ongerechtvaardigde prijsschommelingen verder te verbeteren en de voorspelbaarheid van de markt te vergroten, moet het mechanisme ter verbetering van de prijsstabiliteit in de eerste drie jaar van het emissiehandelssysteem voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren zorgvuldig worden versterkt. Dit zou kunnen betekenen dat er een groter aantal emissierechten op de markt wordt vrijgegeven. Indien de maatregel in dezelfde periode van twaalf maanden tweemaal wordt toegepast, moet de extra vrijgave tweemaal plaatsvinden.

(6)Om de reactiviteit ervan met betrekking tot ongerechtvaardigde prijsschommelingen verder te verbeteren en de voorspelbaarheid van de markt te vergroten, moet het mechanisme ter verbetering van de prijsstabiliteit in de eerste drie jaar van het emissiehandelssysteem voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren zorgvuldig worden versterkt. Dit zou kunnen betekenen dat er onmiddellijk een groter aantal emissierechten op de markt wordt vrijgegeven. Indien de maatregel in dezelfde periode van twaalf maanden tweemaal wordt toegepast, moet de extra vrijgave tweemaal plaatsvinden.

Amendement 6Voorstel voor een besluitOverweging 6 bis (nieuw)

(6 bis) Te hoge prijzen van emissierechten binnen het emissiehandelssysteem voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren zouden nog steeds onevenredige gevolgen kunnen hebben voor kwetsbare huishoudens, terwijl te grote prijsschommelingen zich wellicht niet beperken tot twee keer per jaar. In het kader van de herziening van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad is het van essentieel belang dat verdere sociale beschermingsmaatregelen worden overwogen en het is wenselijk dat de Commissie krachtigere prijsbeperkende instrumenten overweegt om de prijsstabiliteit op lange termijn te waarborgen. In dit verband kan de Commissie een reeks opties overwegen, zoals: het mechanisme voor buitensporige prijsstijgingen van 45 EUR, vastgesteld in prijzen voor 2026, versterken, het tot na 31 december 2029 verlengen, en het dienovereenkomstig aanpassen van de marktstabiliteitsreserve, met inbegrip van de frequentie en het volume van de vrijgave van emissierechten en de omvang van de reserve indien nodig; onderzoeken of het haalbaar is om lidstaten tijdelijk toe te staan het systeem bij wijze van afwijking niet toe te passen op woongebouwen, op voorwaarde dat zij aantonen dat ze de doelstellingen inzake de verdeling van de inspanningen kunnen halen door middel van andere maatregelen en dat zij Richtlijn (EU) 2024/1275 van het Europees Parlement en de Raad hebben omgezet in nationale wetgeving; de mogelijkheid waarborgen om inkomsten uit de emissiehandel te gebruiken voor directe steun, zoals klimaatdividenden, zonder dat een positief milieueffect hoeft te worden aangetoond; of andere maatregelen om de kosten die worden doorgerekend aan kwetsbare huishoudens tot een minimum te beperken. Uiterlijk op 1 maart 2027 moet de Commissie deze opties naar behoren toetsen aan hun sociale en milieueffecten, waarbij moet worden gewaarborgd dat zij geen afbreuk doen aan de verwezenlijking van de klimaatdoelstellingen van de Unie zoals vastgelegd in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad.

Amendement 7Voorstel voor een besluitOverweging 6 ter (nieuw)

(6 ter) Na de herziening van de marktstabiliteitsreserve waarin in dit wijzigingsbesluit wordt voorzien, zou de Commissie een effectbeoordeling moeten uitvoeren van het emissiehandelssysteem voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren, waarin de sociale effecten en de impact op het behalen van de klimaatdoelstellingen worden beoordeeld, alsook een beoordeling van de verdelingseffecten met betrekking tot het aantal kwetsbare huishoudens waarvoor tegen die datum steun is verleend uit het sociaal klimaatfonds en de Frontloading Facility van de EIB, met inbegrip van, waar mogelijk, een uitsplitsing naar type geografisch gebied, inkomensverdeling en geslacht, waarbij ook aanvullende maatregelen in overweging moeten worden genomen om zowel de integriteit van het milieu als de sociale rechtvaardigheid binnen ETS2 te waarborgen.

Amendement 8Voorstel voor een besluitArtikel 1 – alinea 1 – punt 1Besluit (EU) 2015/1814Artikel 1 bis – lid 3

1)in lid 3 wordt de tweede zin geschrapt;

1)in lid 3 wordt de tweede zin vervangen door:

“Vanaf 1 januari 2034 zijn 50 % van de in die alinea bedoelde emissierechten die niet uit de reserve zijn vrijgegeven, niet langer geldig. Vanaf 1 januari 2036 zijn de resterende in die alinea bedoelde emissierechten die niet uit de reserve zijn vrijgegeven, niet langer geldig.”;

Amendement 9Voorstel voor een besluitArtikel 1 – alinea 1 – punt 4 bis (nieuw)Besluit (EU) 2015/1814Artikel 1 bis – lid 7

4 bis) in lid 7 wordt de tweede zin vervangen door:

De hoeveelheden die uit de reserve moeten worden vrijgegeven, worden gelijkmatig verdeeld over een periode van drie maanden, te rekenen vanaf uiterlijk twee maanden na de datum waarop aan de voorwaarden is voldaan, volgens de bekendmaking in dat verband in het Publicatieblad van de Europese Unie krachtens artikel 30 nonies, lid 8, van Richtlijn 2003/87/EG.

“De hoeveelheden die uit de reserve moeten worden vrijgegeven, worden gelijkmatig verdeeld over een periode van drie maanden, te rekenen vanaf uiterlijk 30 dagen na de datum waarop aan de voorwaarden is voldaan, volgens de bekendmaking in dat verband in het Publicatieblad van de Europese Unie krachtens artikel 30 nonies, lid 8, van Richtlijn 2003/87/EG.”.

(32015D1814)Amendement 10Voorstel voor een besluitArtikel 1 bis (nieuw)Besluit (EU) 2015/1814Artikel 3 – lid 1 bis (nieuw)

Artikel 1 bis

Aan artikel 3 van Besluit (EU) 2015/1814 wordt het volgende lid toegevoegd:

“Uiterlijk vier jaar na de inwerkingtreding van de emissiehandel voor de gebouwensector, de wegvervoerssector en aanvullende sectoren als bedoeld in hoofdstuk IV bis van Richtlijn 2003/87/EG voert de Commissie een effectbeoordeling uit, met inbegrip van een beoordeling van de verdelingseffecten, alsook een beoordeling van de milieu-, sociale en economische effecten van de resterende emissierechten in de reserve als bedoeld in artikel 1 bis van dit besluit, en bepaalt zij of het opportuun is om deze emissierechten geheel of gedeeltelijk ongeldig te verklaren. Deze beoordeling zal indien nodig gepaard gaan met een wetgevingsvoorstel.”.