–gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie,
–gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),
–gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna “het Handvest”),
–gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ‑EU),
–gezien Richtlijn (EU) 2024/1385 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld PB L, 2024/1385, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1385/oj.,
–gezien Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ PB L 315 van 14.11.2012, blz. 57, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2012/29/oj. (richtlijn slachtofferrechten), het voorstel van de Commissie van 12 juli 2023 tot wijziging van de richtlijn slachtofferrechten (COM(2023)0424) en de overeenkomst die is bereikt over het voorlopig akkoord als gevolg van de interinstitutionele onderhandelingen,
–gezien een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bestrijding van corruptie, ter vervanging van Kaderbesluit 2003/568/JBZ van de Raad en de Overeenkomst ter bestrijding van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de lidstaten van de Europese Unie betrokken zijn en tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad,
–gezien Verordening (EU) 2024/1083 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 tot vaststelling van een gemeenschappelijk kader voor mediadiensten op de interne markt en tot wijziging van Richtlijn 2010/13/EU (Europese verordening mediavrijheid) PB L, 2024/1083, 17.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1083/oj.,
–gezien Richtlijn (EU) 2024/1069 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 betreffende bescherming van bij publieke participatie betrokken personen tegen kennelijk ongegronde vorderingen of misbruik van procesrecht (“strategische rechtszaken tegen publieke participatie”) PB L, 2024/1069, 16.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1069/oj. (de “anti-SLAPP-richtlijn”),
–gezien Aanbeveling (EU) 2022/758 van de Commissie van 27 april 2022 over de wijze waarop journalisten en mensenrechtenverdedigers die betrokken zijn bij publieke participatie kunnen worden beschermd tegen kennelijk ongegronde of onrechtmatige gerechtelijke procedures (“strategische rechtszaken tegen publieke participatie”) PB L 138 van 17.5.2022, blz. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2022/758/oj.,
–gezien Verordening (EU, Euratom) 2020/2092 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2020 betreffende een algemeen conditionaliteitsregime ter bescherming van de Uniebegroting PB L 433 I van 22.12.2020, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2020/2092/oj. (de “conditionaliteitsverordening voor de rechtsstaat”),
–gezien Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj.,
–gezien Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad van 28 november 2008 betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht PB L 328 van 6.12.2008, blz. 55, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_framw/2008/913/oj.,
–gezien het voorstel van de Commissie van 2 juli 2008 voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid (COM(2008)0426) (de “horizontale antidiscriminatierichtlijn”), dat in juli 2025 opnieuw werd bevestigd nadat de Commissie eerder had aangekondigd het in te zullen trekken, en gezien de hangende status ervan in de Raad,
–gezien Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming PB L 180 van 19.7.2000, blz. 22, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2000/43/oj. (richtlijn rassengelijkheid),
–gezien de EU-strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025” (COM(2020)0698), de strategie voor gendergelijkheid 2020-2025 (COM(2020)0152), de strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030 (COM(2021)0101), het EU-actieplan tegen racisme 2020-2025 (COM(2020)0565), het strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma 2020-2030 (COM(2020)0620), en de aankondiging van de Commissie over de actualisering en versterking daarvan,
–gezien de nieuwe strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2026-2030,
–gezien de strategie ter versterking van de toepassing van het Handvest van de Grondrechten in de EU (COM(2020)0711) en de jaarverslagen van de Commissie, met name het jaarverslag 2024 getiteld “Financiering ter bevordering, bescherming en handhaving van de grondrechten – Jaarverslag over de toepassing van het EU-Handvest van de grondrechten 2024” (COM(2024)0456),
–gezien de EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030) (COM(2021)0615),
–gezien de nieuwe EU-strategie tegen racisme 2026-2030,
–gezien de mededeling van de Commissie van 24 juli 2024 getiteld “Verslag over de rechtsstaat 2024 – Situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” (COM(2024)0800) en de mededeling van de Commissie van 8 juli 2025 getiteld “Verslag over de rechtsstaat 2025 – Situatie op het gebied van de rechtsstaat in de Europese Unie” (COM(2025)0900), en de daaraan gehechte 27 landspecifieke hoofdstukken,
–gezien de mededeling van de Commissie van 7 maart 2025 getiteld “Een routekaart voor vrouwenrechten” (COM(2025)0097), waarin de langetermijnvisie voor de verwezenlijking van gendergelijkheid wordt uiteengezet,
–gezien de mensenrechtenverdragen en instrumenten van de VN inzake de bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en met name de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie, het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, de aanbevelingen en verslagen in het kader van de universele periodieke doorlichting van de VN, en de rechtspraak van de verdragsorganen van de VN en de speciale procedures van de Mensenrechtenraad, met inbegrip van het mandaat van de speciale VN-rapporteur voor de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging (A/HRC/RES/49/5),
–gezien Aanbeveling Rec(2006)2 van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 11 januari 2006 over de Europese gevangenisregels,
–gezien het 34e algemene verslag van het Europees Comité inzake de voorkoming van folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen van de Raad van Europa van april 2025,
–gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD), dat op 23 december 2010 door de EU is geratificeerd en waarbij alle lidstaten partij zijn, en het bijbehorende facultatieve protocol, dat door 22 lidstaten is geratificeerd, alsook de algemene opmerkingen over het CRPD en de opmerkingen van het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap,
–gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN,
–gezien de aanbevelingen en verslagen van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten, de Hoge Commissaris inzake de nationale minderheden, en de vertegenwoordiger voor mediavrijheid en andere organen van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE),
–gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM),
–gezien de arresten en jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), met inbegrip van jurisprudentie met betrekking tot voorlopige hechtenis, waaronder Letellier/Frankrijk (1991), Ilijkov/Bulgarije (2001) en Buzadji/Moldavië (2016), en de jaarverslagen van het Comité van Ministers over het toezicht op de uitvoering daarvan,
–gezien het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie (UNCAC),
–gezien de aanbevelingen, adviezen, verslagen en resoluties van de Raad van Europa, en met name die van de Commissie van Venetië, de Europese Commissie tegen Racisme en Onverdraagzaamheid (ECRI), de Groep van deskundigen inzake actie tegen geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Grevio), de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco), de Stuurgroep bestrijding van discriminatie, diversiteit en inclusie, de Parlementaire Vergadering, het Europees Comité voor sociale rechten en andere organen van de Raad van Europa,
–gezien de verklaringen, aanbevelingen, verslagen en landenbezoeken van de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa, met inbegrip van zijn verslag van 4 september 2025 getiteld “Externalised asylum and migration policies and human rights law”,
–gezien het platform van de Raad van Europa voor de veiligheid van journalisten,
–gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (het Verdrag van Istanbul), dat op 28 juni 2023 door de Europese Unie is geratificeerd,
–gezien het herziene Europees Sociaal Handvest van de Raad van Europa,
–gezien de Europese pijler van sociale rechten en het bijbehorende actieplan,
–gezien zijn Besluit (EU) 2022/480 van 10 maart 2022 over de instelling van een enquêtecommissie om het gebruik van de Pegasus- en soortgelijke spyware voor surveillance te onderzoeken, en houdende de vaststelling van het onderwerp van de enquête, alsook van de bevoegdheden, het aantal leden en de duur van het mandaat van de commissie PB L 98 van 25.3.2022, blz. 72, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2022/480/oj., de resoluties en aanbevelingen die het heeft aangenomen op basis van de werkzaamheden van de Enquêtecommissie om het gebruik van Pegasus en soortgelijke spyware voor surveillance te onderzoeken (PEGA), en met name zijn aanbeveling van 15 juni 2023 aan de Raad en de Commissie naar aanleiding van het onderzoek naar vermeende inbreuken op en gevallen van wanbeheer bij de toepassing van het Unierecht met betrekking tot het gebruik van Pegasus en soortgelijke spyware voor surveillance PB C, C/2024/494, 23.1.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/494/oj.,
–gezien de verslagen, adviezen en aanbevelingen van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS),
–gezien de verslagen, enquêtes en adviezen van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), en met name het verslag over de grondrechten 2024 en het verslag over de grondrechten 2025,
–gezien zijn eerdere resoluties over de situatie van de grondrechten in de EU,
–gezien zijn resoluties over de verslagen van de Commissie over de rechtsstaat,
–gezien zijn resoluties over specifieke lidstaten,
–gezien zijn resolutie van 8 februari 2024 over de uitvoering van de EU-strategie voor gelijkheid van lhbtiq’ers 2020-2025 PB C, C/2024/6340, 7.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6340/oj.,
–gezien zijn resolutie van 13 december 2022 getiteld “Naar gelijke rechten voor personen met een handicap” PB C 177 van 17.5.2023, blz. 13.,
–gezien zijn resolutie van 10 november 2022 over raciale gerechtigheid, non-discriminatie en antiracisme in de EU PB C 161 van 5.5.2023, blz. 10.,
–gezien zijn resolutie van 8 maart 2022 over de steeds beperktere ruimte voor het maatschappelijk middenveld in Europa PB C 347 van 9.9.2022, blz. 2.,
–gezien zijn resolutie van 14 december 2021 met aanbevelingen aan de Commissie inzake het bestrijden van gendergerelateerd geweld: cybergeweld PB C 251 van 30.6.2022, blz. 2.,
–gezien zijn resolutie van 16 september 2021 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende het aanmerken van gendergerelateerd geweld als een nieuwe vorm van criminaliteit als bedoeld in artikel 83, lid 1, VWEU PB C 117 van 11.3.2022, blz. 88., en zijn resolutie van 18 januari 2024 over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de uitbreiding van de lijst van EU-misdrijven tot haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven PB C, C/2024/5733, 17.10.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/5733/oj.,
–gezien zijn resolutie van 7 oktober 2020 over de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten PB C 395 van 29.9.2021, blz. 2.,
–gezien artikel 55 van zijn Reglement,
–gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A10‑0042/2026),
A.overwegende dat in verschillende lidstaten een afbrokkeling van de democratie te zien is, en dat andere lidstaten ook te maken hebben met uitdagingen die van invloed zijn op de democratische normen; overwegende dat dit onder meer wordt gekenmerkt door de volgende zorgwekkende verschijnselen: achteruitgang van de rechtsstaat, een gebrek aan onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, een gebrek aan inspanningen op het gebied van corruptiebestrijding en bescherming van de grondrechten, verzwakking van democratische controlemechanismen en instrumentalisering van grondwettelijke normen;
B.overwegende dat de Unie is gegrondvest op de in artikel 2 VEU verankerde gemeenschappelijke waarden van eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren; overwegende dat deze waarden zijn verankerd in het Handvest en in internationale mensenrechtenverdragen; overwegende dat het Handvest deel uitmaakt van het primaire EU-recht; overwegende dat de eerbiediging van deze waarden een continue verplichting is voor alle lidstaten na hun toetreding tot de EU en een voorwaarde om alle uit het EU-lidmaatschap voortvloeiende rechten en voordelen te genieten;
C.overwegende dat democratie, de rechtsstaat en grondrechten waarden zijn die elkaar versterken en die, als ze ondermijnd worden, een systemische bedreiging vormen voor de rechten en vrijheden van alle mensen in de EU; overwegende dat het bestaande instrumentarium voor de rechtsstaat van de Unie belangrijke instrumenten bevat voor de handhaving van de in artikel 2 VEU verankerde waarden van de Unie; overwegende dat de volledige en consistente uitvoering ervan, in combinatie met regelmatige monitoring en follow-upmaatregelen, nog altijd noodzakelijk is om systemische uitdagingen voor de rechtsstaat in de hele EU op doeltreffende wijzen aan te pakken en te voorkomen;
D.overwegende dat de doeltreffende uitvoering van arresten van het HvJ-EU en het EHRM een essentieel onderdeel vormt van de bescherming van de grondrechten en de handhaving van de rechtsstaat in de Unie; overwegende dat terugkerende vertragingen of nalatigheden bij de uitvoering van dergelijke arresten het vertrouwen in het Europese mensenrechtenstelsel dreigen uit te hollen; overwegende dat artikel 2 VEU zou kunnen worden aangewezen als autonome rechtsgrondslag in het hangende arrest in zaak C-769/22, Commissie/Hongarije, en daarmee de in dat verband ingeleide inbreukprocedures zou versterken;
E.overwegende dat de geringe vooruitgang in de lopende procedure van artikel 7, lid 1, VEU tegen Hongarije bewijst dat de bestaande processen moeten worden versneld en versterkt; overwegende dat het bereiken van concrete en tijdige resultaten van essentieel belang is om de bescherming van de grondrechten en de geloofwaardigheid van de inzet van de Unie voor de in artikel 2 VEU verankerde waarden te waarborgen;
F.overwegende dat corruptie nog altijd een groot probleem is dat de democratische verantwoordingsplicht aantast, een ernstige bedreiging vormt voor goed bestuur, het vertrouwen van burgers in instellingen uitholt en daardoor de in artikel 2 VEU verankerde waarden van de EU ondermijnt, zoals voortdurend wordt benadrukt in de jaarlijkse verslagen van de Commissie over de rechtsstaat;
G.overwegende dat corruptie vaak verband houdt met de uitholling van democratische instellingen en door de georganiseerde misdaad wordt gebruikt om de politiek en de economie te infiltreren, democratische processen te verstoren en illegaal verkregen geld wit te wassen; overwegende dat het herstel van het vertrouwen in alle lagen van de samenleving, onder meer in de rechterlijke macht en rechtshandhavingsinstanties, aanhoudende inspanningen op het gebied van corruptiebestrijding, ethisch politiek leiderschap, robuust, onafhankelijk toezicht en een sterke inzet voor transparantie, verantwoording en bescherming van democratische kernwaarden vereist;
H.overwegende dat de georganiseerde misdaad in verschillende lidstaten een ernstige bedreiging vormt voor de grondrechten en de werking van de rechtsstaat; overwegende dat uit de ervaringen van sommige lidstaten blijkt dat met specifieke preventiemechanismen die voorafgaande controles op banden met de maffia verplicht stellen voor het verkrijgen van overheidssubsidies en concessies, op doeltreffende wijze kan worden voorkomen dat de georganiseerde misdaad infiltreert in overheidsopdrachten en het beheer van middelen van de Unie; overwegende dat de invoering van dergelijke preventiemechanismen op Unieniveau zou helpen om de integriteit van de middelen van de Unie en de grondrechten van door de georganiseerde misdaad getroffen gemeenschappen te beschermen en het vertrouwen van de burgers in overheidsinstellingen te versterken;
I.overwegende dat Greco in haar jaarverslag wijst op de punten van zorg in verschillende lidstaten, met name wat betreft het gebrek aan transparantie in het wetgevingsproces, een robuust kader voor het voorkomen van belangenconflicten, een gedragscode voor regeringsleden en overheidsfunctionarissen, toegang tot informatie over hervorming van de rechtsstaat, en versterking van kaders voor corruptiebestrijding en integriteit binnen rechtshandhavingsinstanties; overwegende dat Greco in haar studie over het onderzoek naar personen met een hoge functie in de uitvoerende macht en rechtshandhavingsinstanties benadrukt dat het gebrek aan integriteitscontroles voor topfunctionarissen in regeringen en kwesties in verband met de aanwerving en de loopbaan van rechtshandhavingspersoneel, met name voor topmanagementfuncties, nog altijd een probleem zijn;
J.overwegende dat klokkenluiders in de hele EU onvoldoende worden beschermd; overwegende dat de klokkenluidersrichtlijn Richtlijn (EU) 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2019 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden (PB L 305 van 26.11.2019, blz. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1937/oj). door een aantal lidstaten nog altijd niet of niet naar behoren is omgezet https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52024DC0269.; overwegende dat het HvJ-EU in 2024 en 2025 sancties heeft opgelegd aan zes lidstaten Tsjechië, Duitsland, Estland, Luxemburg, Hongarije en Polen; arresten van het HvJ-EU in de zaken C-147/23 (Commissie/Polen), C-149/23 (Commissie/Duitsland), C-150/23 (Commissie/Luxemburg), C-152/23 (Commissie/Tsjechische Republiek), C-154/23 (Commissie/Estland) en C-155/23 (Commissie/Hongarije). wegens niet-omzetting van de richtlijn; overwegende dat klokkenluiders een essentiële rol spelen bij het opsporen en melden van wanpraktijken, en bij het versterken van de democratische verantwoording en transparantie, en dat de bescherming van klokkenluiders moet worden gewaarborgd en bevorderd;
K.overwegende dat in de jurisprudentie van het EHRM wordt benadrukt dat voorlopige hechtenis een uitzonderlijke maatregel moet blijven die alleen wordt toegepast wanneer dit strikt noodzakelijk is en wordt gerechtvaardigd door relevante en toereikende redenen; overwegende dat misbruik van voorlopige hechtenis het recht op vrijheid, het vermoeden van onschuld en de algemene billijkheid van rechtsstelsels ondergraaft;
L.overwegende dat de mediavrijheid in de EU nog altijd in verschillende lidstaten wordt bedreigd, zoals blijkt uit het meest recente verslag van de Commissie over de rechtsstaat, waarin aanbevelingen worden gedaan aan verschillende lidstaten om de punten van zorg in verband met de onafhankelijkheid van de media, politieke druk en de voortdurende aanvallen op de persvrijheid, onder meer in de vorm van SLAPP’s, aan te pakken;
M.overwegende dat de monitor voor de pluriformiteit van de media ook een verslechtering van de arbeidsomstandigheden van journalisten laat zien, die onder meer te maken hebben met geweld, pesterijen en intimidatie, alsook een steeds sterkere concentratie van media-eigendom en de gevolgen van digitale platforms en budgettaire beperkingen; overwegende dat er nog altijd behoefte is aan verdere waarborgen, waaronder onafhankelijke regelgevende instanties, transparantie met betrekking tot media-eigendom, bescherming tegen politieke inmenging en betere toegang tot informatie en veiligheid voor journalisten;
N.overwegende dat uit de jaarlijkse beoordeling van de Raad van Europa van de persvrijheid in Europa in 2025 blijkt dat toe-eigening van de media, een gebrek aan onafhankelijkheid van publieke media en door AI gegenereerde desinformatiecampagnes in de hele EU een steeds grotere bedreiging vormen, die de democratie direct in gevaar brengt https://edoc.coe.int/en/media/12123-europe-press-freedom-report-2024-confronting-political-pressure-disinformation-and-the-erosion-of-media-independence.html#.; overwegende dat de instandhouding van de persvrijheid en de waarborging van de toegang van het publiek tot onafhankelijke, hoogwaardige journalistiek een van de belangrijkste pijlers van een democratische samenleving is; overwegende dat SLAPP’s een bedreiging blijven vormen voor de mediavrijheid; overwegende dat de waarborgen waarin de anti-SLAPP-richtlijn voorziet, moeten worden uitgebreid tot binnenlandse zaken en strafzaken; overwegende dat de Europese verordening mediavrijheid volledig in werking is getreden op 8 augustus 2025; overwegende dat journalisten en mediawerkers in verschillende lidstaten het slachtoffer zijn geworden van politieke lastercampagnes, openlijke kleinering en georkestreerde pogingen om hun werk in diskrediet te brengen, vaak in combinatie met onrechtmatige juridische stappen en bedreigingen, druk, intimidatie en geweld, waardoor een klimaat van angst en zelfcensuur is ontstaan dat het recht van het publiek op informatie ondermijnt;
O.overwegende dat sommige journalisten en mediawerkers in verschillende landen te kampen hebben met onzekere arbeidsomstandigheden, een gebrek aan bronnen en onveilige werkomgevingen, waar ze onder meer worden blootgesteld aan steeds meer pesterijen en juridische procedures, en ook met andere problemen worden geconfronteerd, waaronder intimidatie, dreiging met juridische stappen, politieke inmenging, beperkte toegang tot betrouwbare financiering en een krimpende pluriformiteit van de media; overwegende dat velen van hen tijdens hun onderzoekswerkzaamheden te maken krijgen met bedreigingen, aanvallen en intimidatie, en dat sommigen van hen zelfs onder politiebescherming moeten leven als gevolg van aanhoudende doodsbedreigingen; overwegende dat de onzekerheid van journalistiek werk volgens het verslag 2024 van de monitor voor de pluriformiteit van de media rechtstreekse gevolgen heeft gehad voor de onafhankelijkheid en kwaliteit van de verslaggeving in heel Europa; overwegende dat journalisten en mediaprofessionals de rechten moeten genieten en de plichten moeten vervullen die hun functie met zich meebrengt;
P.overwegende dat desinformatie deel uitmaakt van een breder scala aan hybride dreigingen die bedoeld zijn om democratisch gekozen regeringen, landen en bondgenootschappen te ondermijnen of te schaden; overwegende dat de verspreiding van mis- en desinformatie, waaronder door de staat gesteunde en gecoördineerde onlinecampagnes, bijdraagt tot polarisatie, het vertrouwen in democratische instellingen uitholt, de integriteit van verkiezingsprocessen en het publieke debat in gevaar brengt, en een bedreiging vormt voor belangrijke verkiezingsbeginselen, zoals de vrijheid van kiezers om hun mening te vormen, transparantie, gelijke kansen en billijkheid, en dat deze ontwikkeling nog eens wordt versterkt door de opkomst van sociale media en digitale platforms, die het nog makkelijker maken om snel valse en manipulatieve inhoud te verspreiden;
Q.overwegende dat de publieke opinie steeds meer wordt beïnvloed door manipulatie van algoritmen, met als gevolg dat valse en extremistische retoriek nog meer zich heen grijpt; overwegende dat veranderingen in het beleid inzake inhoudsmoderatie en handhavingspraktijken op bepaalde grote platforms deze trend hebben versterkt en aanleiding hebben gegeven tot bezorgdheid over de toegenomen verspreiding van schadelijke inhoud en onlinemanipulatie; overwegende dat de Commissie in het kader van de digitaledienstenverordening Verordening (EU) 2022/2065 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (digitaledienstenverordening) (PB L 277 van 27.10.2022, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj). onderzoek heeft ingesteld naar verschillende platforms die verzuimen om desinformatie tegen te gaan en gebruikers te beschermen;
R.overwegende dat kwetsbare groepen online bijzonder veel worden blootgesteld aan en te maken krijgen met gerichte manipulatie en schadelijke retoriek, terwijl hun mediawijsheid beperkt is; overwegende dat jongeren naar verhouding nog altijd kwetsbaarder zijn voor algoritmische vooringenomenheid en propaganda, aangezien het hun ontbreekt aan goede instrumenten voor digitale geletterdheid; overwegende dat digitale platforms ook een positieve rol kunnen spelen bij het verkrijgen van toegang tot kennis, alsook bij het stimuleren van burgerparticipatie, gemeenschapsopbouw en innovatie en het bevorderen van de grondrechten; overwegende dat algoritmische vooringenomenheid en het bedrijfsmodel van socialemediaplatforms, dat gebaseerd is op microtargeting, een rol spelen bij de verspreiding en versterking van haatzaaiende uitlatingen en het aanzetten tot discriminatie, alsook tot racisme, vrouwenhaat en geweld;
S.overwegende dat de komende initiatieven van de EU ter bestrijding van desinformatie, waaronder het Europees schild voor de democratie, volledig moeten stroken met de internationale mensenrechtennormen;
T.overwegende dat nieuwe technologieën, waaronder AI-systemen, aanzienlijke kansen bieden voor innovatie, economische groei en betere overheidsdiensten, maar ook het risico met zich meebrengen dat discriminatie wordt verergerd, bestaande ongelijkheden worden vergroot en er nieuwe vormen van vooringenomenheid worden gecreëerd; overwegende dat ze aanleiding kunnen geven tot bezorgdheid over privacy en grondrechten en onderworpen moeten zijn aan strikte waarborgen en duidelijke rechtskaders;
U.overwegende dat kinderen in de hele EU steeds vaker te maken krijgen met crises op het gebied van de geestelijke gezondheid als gevolg van de ongecontroleerde invloed van algoritmische technieken, zoals verslavende en manipulatieve ontwerpen, “donkere patronen”, die kinderen meer tijd op hun schermen laten doorbrengen, en het bevorderen van schadelijke inhoud; overwegende dat dit negatieve gevolgen heeft voor de gezonde ontwikkeling, het geestelijk welzijn en de veiligheid van kinderen; overwegende dat in de huidige EU-rechtskaders voor de onlineomgeving onvoldoende aandacht wordt besteed aan de bescherming van de geestelijke gezondheid van kinderen online;
V.overwegende dat het gebruik van spyware, gezichtsherkenningssoftware en surveillancetechnologie strikte waarborgen, transparantie en democratisch toezicht vereist om misbruik te voorkomen, de grondrechten te beschermen en de volledige eerbiediging van de privacy te garanderen; overwegende dat er nieuwe technologieën worden gebruikt om voorspellingen te doen en profielen en risicobeoordelingen te maken die van invloed zijn op het leven van mensen en sociale vooroordelen kunnen reproduceren; overwegende dat het gebruik van technologieën op basis van gezichtsherkenningssoftware een afschrikkend effect kan hebben op het recht op vreedzame vergadering en discriminerende gevolgen kunnen hebben; overwegende dat praktijken waarbij gebruik wordt gemaakt van biometrische surveillancetechnologie de grondrechten kunnen ondermijnen; overwegende dat dergelijke praktijken ernstige schendingen vormen van het recht op privacy en het recht op vrijheid van meningsuiting; overwegende dat nieuwe technologieën beter moeten worden gereguleerd om de grondrechten te beschermen;
W.overwegende dat surveillance bij journalisten niet alleen hun veiligheid maar ook de vertrouwelijkheid van hun bronnen in gevaar brengt, waardoor zij hun werk in feite niet naar behoren kunnen uitvoeren; overwegende dat wanneer er steeds meer bewijzen zijn dat er sprake is van surveillance en dat er van bedrijven signalen komen die daarop duiden, de nationale autoriteiten informatie moeten verstrekken over de omvang van en de toestemming en verantwoordingsplicht voor deze activiteiten, en slachtoffers niet aan hun lot mogen overlaten zonder duidelijkheid of doeltreffende rechtsmiddelen te verschaffen;
X.overwegende dat in verschillende lidstaten op grote schaal gebruik is gemaakt van spywaretechnologieën, onder meer door regeringen Bijvoorbeeld Griekenland, Cyprus, Italië, Hongarije, Polen en Spanje.; overwegende dat het gebruik van spyware een onrechtmatige en ondemocratische praktijk is die de rechtsstaat en de grondrechten in onze samenleving ondermijnt en waarvoor geen doeltreffende voorziening in rechte bestaat; overwegende dat de technologische vooruitgang het opsporen van spyware-infecties bemoeilijkt en het verspreiden ervan vergemakkelijkt;
Y.overwegende dat de door het Parlement ingestelde Enquêtecommissie om het gebruik van Pegasus en soortgelijke spyware voor surveillance te onderzoeken (PEGA) heeft vastgesteld dat spyware zoals Pegasus, Predator en Graphite in verschillende lidstaten op onrechtmatige wijze is gebruikt tegen journalisten, actoren uit het maatschappelijk middenveld, advocaten, oppositieleden en ambtenaren; overwegende dat PEGA ernstige inbreuken op de privacy, de gegevensbescherming en de vrijheid van meningsuiting heeft vastgesteld en heeft gewaarschuwd dat dergelijke praktijken een systemische bedreiging vormen voor de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten in de Unie; overwegende dat de volledige uitvoering van de aanbevelingen van PEGA van essentieel belang is om verder misbruik te voorkomen;
Z.overwegende dat uit recent journalistiek onderzoek is gebleken dat bepaalde EU-middelen mogelijk zijn toegewezen aan bedrijven die binnendringsoftware, zoals spyware, ontwikkelen of op de markt brengen https://media.business-humanrights.org/media/documents/MEP_letter.pdf.; overwegende dat het van essentieel belang is te voorkomen dat financiële middelen van de EU bijdragen aan de ontwikkeling, uitvoer of inzet van spyware of andere surveillance-instrumenten die kunnen worden gebruikt om de grondrechten en de rechtsstaat te schenden;
AA.overwegende dat spywaretechnologieën volgens de Commissie van Venetië kunnen worden omgevormd tot een surveillancewapen dat kan worden gebruikt om de grondrechten in te perken, kritiek en afwijkende meningen te censureren en te criminaliseren en journalisten, mensenrechtenactivisten, politieke tegenstanders en maatschappelijke organisaties te intimideren of zelfs te onderdrukken, zoals uit talrijke beschuldigingen en onthullingen is gebleken;
AB.overwegende dat er in de hele EU nog steeds veel meldingen binnenkomen over autoriteiten die buitengewoon hardhandig optreden tegen demonstranten en daarbij onder meer geweld en minder dodelijke wapens gebruiken om menigten uiteen te drijven https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/07/europe-sweeping-pattern-of-systematic-attacks-and-restrictions-undermine-peaceful-protest/?utm.;
AC.overwegende dat er aanwijzingen zijn dat bepaalde EU-middelen, waaronder EU-middelen voor binnenlandse zaken, zijn gebruikt op een manier die leidt tot schendingen van grondrechten, en onder meer ook tot discriminatie; overwegende dat EU-middelen moeten worden gebruikt op een manier die de grondrechten bevordert en eerbiedigt en niet leidt tot dergelijke schendingen; overwegende dat de eerbiediging van de in artikel 2 VEU neergelegde waarden van de Unie, waaronder de eerbiediging van de rechtsstaat, de democratie en de grondrechten, een fundamentele voorwaarde is voor het verkrijgen en het besteden van EU-middelen, zoals blijkt uit de conditionaliteitsverordening voor de rechtsstaat; overwegende dat de lidstaten en de Commissie ervoor moeten zorgen dat bij de toegang tot en de besteding van de EU-middelen de grondrechten worden geëerbiedigd en het Handvest wordt nageleefd; overwegende dat meer transparantie en verantwoording en doeltreffend toezicht op de toewijzing en het gebruik van EU-middelen en de beoordeling van de relevante programma’s van cruciaal belang zijn om de naleving van de horizontale randvoorwaarden te waarborgen;
AD.overwegende dat er op brede schaal melding is gemaakt van schendingen van de grondrechten aan de grenzen, waaronder mishandeling, pushbacks en verbaal en fysiek geweld; overwegende dat dergelijke praktijken zich de afgelopen jaren in verschillende lidstaten hebben voorgedaan; overwegende dat het daarbij onder meer gaat om gevallen waarin migranten door grenswachters of andere functionarissen zijn mishandeld; overwegende dat deze praktijken haaks staan op de grondrechten, het EU-recht en het internationaal recht inzake mensenrechten en vluchtelingen, en daarmee ook op het beginsel van non-refoulement en het verbod op collectieve uitzetting; overwegende dat de lidstaten en de EU de verantwoordelijkheid hebben om grondig en doeltreffend onderzoek te doen naar schendingen van de grondrechten en de mensenrechten aan de grenzen; overwegende dat schendingen van de grondrechten vaak niet worden gemeld;
AE.overwegende dat het externaliseringsbeleid volgens het verslag van de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa getiteld “Externalised asylum and migration policies and human rights law” onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten kan vallen, met name als het gaat om het beginsel van non-refoulement, het recht op leven, vrijwaring van foltering en van andere vormen van onmenselijke of onterende behandeling, het verbod op collectieve uitzetting en willekeurige detentie, en het recht op toegang tot doeltreffende rechtsmiddelen, zoals gewaarborgd bij de verdragen van de EU en de VN, het Handvest en het EVRM; overwegende dat volgens het verslag de risico’s bijzonder acuut zijn bij met name de externe verwerking van asielaanvragen, externe terugkeerprocedures en de uitbesteding van grenscontroles aan andere landen, waarvan sommige in het verleden aantoonbaar ernstige schendingen hebben gepleegd ten aanzien van migranten;
AF.overwegende dat de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa aanbeveelt om uitgebreide risicobeoordelingen inzake mensenrechten uit te voeren alvorens externe samenwerkingen aan te gaan, het effect van de mensenrechten op lopende activiteiten te evalueren, duidelijke en niet-onderhandelbare beginselen vast te stellen die samenwerkingen uitsluiten waardoor mensen kunnen worden blootgesteld aan het risico op schendingen van de grondrechten, te zorgen voor adequate basisvoorwaarden en waarborgen op het gebied van de mensenrechten, en de transparantie, monitoring en verantwoording te versterken; overwegende dat de verdeling van verantwoordelijkheden onder de lidstaten en organen en instanties van de EU in geen geval mag leiden tot lacunes in de verantwoordingsplicht https://rm.coe.int/report-on-externalisation-of-migration-by-michael-o-flaherty-council-o/488028300a.;
AG.overwegende dat de detentie van kinderen louter vanwege hun migratiestatus of die van hun ouders volgens het VN-Comité voor de Rechten van het Kind een schending vormt van de rechten van het kind en in strijd is met het beginsel van het belang van het kind; overwegende dat in de resolutie van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa getiteld “Artificial Intelligence and Migration” wordt benadrukt dat asielzoekers het recht moeten hebben om door AI gegenereerd bewijsmateriaal, zoals onjuiste samenvattingen van gesprekken of vertekende analyses, aan te vechten, dat er meer rechtsbijstand moet worden verleend ter ondersteuning van dergelijke procedures, dat schadeloosstelling mogelijk moet zijn wanneer schade het gevolg is van fouten van het algoritme, en dat technologische innovatie niet ten koste mag gaan van de grondrechten https://pace.coe.int/en/files/35698/html?utm.;
AH.overwegende dat de reacties van bepaalde lidstaten op irreguliere migratie de grondrechten dreigen te ondermijnen en rassenretoriek in stand kunnen houden; overwegende dat de EU en de lidstaten de bescherming van het leven van vluchtelingen en migranten moeten waarborgen en geloofwaardige stappen moeten ondernemen om ervoor te zorgen dat er verantwoording wordt afgelegd voor schendingen;
AI.overwegende dat pogingen om de registratie van asielaanvragen op te schorten aanleiding geven tot ernstige bezorgdheid; overwegende dat de mensenrechten van de betrokken personen moeten worden geëerbiedigd, dat de beschermingsbehoeften van deze personen moeten worden geëvalueerd en dat degenen die in aanmerking komen voor internationale bescherming toegang moeten krijgen tot zinvolle beschermingsmaatregelen; overwegende dat het nieuwe wetgevingskader uit hoofde van het migratie- en asielpact van de EU herziene regels bevat voor asielprocedures, grensbeheer en solidariteit; overwegende dat de doeltreffende toepassing ervan volledige eerbiediging van de grondrechten en naleving van EU- en internationale verplichtingen vereist; overwegende dat verschillende lidstaten nog steeds te maken hebben met aanzienlijke operationele druk aan hun buitengrenzen; overwegende dat deze uitdagingen een gecoördineerde Europese respons vereisen, met gestroomlijnde en doeltreffende procedures, in volledige overeenstemming met het toepasselijke EU- en internationale kader; overwegende dat het voor een doeltreffend beheer van migratie van essentieel belang is dat misbruik van het Europees asielstelsel door smokkelaars wordt voorkomen en dat alle vormen van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad worden bestreden;
AJ.overwegende dat vrouwen en meisjes steeds vaker en op steeds meer plekken te maken krijgen met onlinegeweld, haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven en dat dit specifieke en verstrekkende gevolgen met zich meebrengt voor hun dagelijks leven en hun deelname aan het openbare leven, en daarmee voor de gelijke vertegenwoordiging; overwegende dat de EU-routekaart voor vrouwenrechten en de Verklaring van beginselen voor een samenleving met gelijke kansen voor mannen en vrouwen welkome initiatieven zijn, ook al hebben ze geen handhavingskracht; overwegende dat er dringend inspanningen nodig zijn om gendergelijkheid, en daarmee de Unie van gelijkheid, te verdedigen en te bevorderen;
AK.overwegende dat de groeiende wereldwijde invloed ertoe heeft geleid dat onlinegemeenschappen en mannelijke influencers valse retoriek verspreiden over de vermeende schadelijke gevolgen van feminisme en gendergelijkheid voor mannen, vrouwonvriendelijke inhoud delen, geweld tegen vrouwen en meisjes normaliseren en steeds sterker naar extremistische en radicale bewegingen neigen;
AL.overwegende dat er sinds een aantal jaar steeds meer weerstand is tegen gendergelijkheid; overwegende dat de omvang van gendergerelateerd geweld, met name tegen vrouwen, meisjes en lhbtiq+-personen en met inbegrip van seksueel geweld en verkrachting, in de hele Unie hoog blijft, vooral voor degenen die te maken hebben met meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie; overwegende dat gendergerelateerd cybergeweld een voortzetting is van gendergerelateerd offlinegeweld in de onlineomgeving; overwegende dat gendergerelateerd cybergeweld vaak leidt tot zelfcensuur en ernstige gevolgen kan hebben voor het privé- en beroepsleven van slachtoffers; overwegende dat de respons van het strafrechtstelsel nog altijd ontoereikend is om dit verschijnsel aan te pakken; overwegende dat het, om onderrapportage en revictimisatie tegen te gaan, van essentieel belang is om politieagenten de zachte vaardigheden aan te leren die nodig zijn om te kunnen luisteren naar en begrip en respect te kunnen tonen voor alle slachtoffers van gendergerelateerd geweld, in welke vorm dan ook; overwegende dat de waarborging van toegankelijke aangiftemechanismen en rechtsmiddelen onontbeerlijk is voor de totstandbrenging van een veiligere omgeving voor alle slachtoffers van gendergerelateerd geweld;
AM.overwegende dat vrouwen worden blootgesteld aan ernstige risico’s als hun de toegang tot veilige en legale abortus wordt geweigerd, en dat dit daarom een vorm van gendergerelateerd geweld is, aangezien vrouwen daarmee ook hun autonomie en vrijheid van reproductieve keuze worden ontzegd; overwegende dat seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten essentieel zijn; overwegende dat meer dan twintig miljoen vrouwen in de EU nog altijd geen toegang hebben tot veilige en legale abortus en andere seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten en -rechten (SRGR), en dat vrouwen en meisjes daardoor risico lopen op lichamelijk letsel en te maken hebben met onnodige economische en mentale druk; overwegende dat de ontzegging van essentiële gezondheidsdiensten zoals SRGR in sommige lidstaten ook vrouwen en meisjes betreft die het slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld, waardoor zulke vrouwen en meisjes worden belemmerd in hun herstel van het strafbare feit in kwestie; overwegende dat de EU in het kader van het Europees burgerinitiatief “My Voice, My Choice” ertoe wordt opgeroepen te zorgen voor toegang tot veilige en legale abortus voor iedereen en daarbij de bevoegdheidsverdeling uit hoofde van de Verdragen te eerbiedigen; overwegende dat het EHVM heeft geoordeeld dat restrictieve abortuswetten en het gebrek aan een consistente uitvoering daarvan een schending vormen van het recht van de vrouw op lichamelijke autonomie en integriteit;
AN.overwegende dat discriminatie op grond van geslacht, gender en anderszins verboden is krachtens artikel 21 van het Handvest;
AO.overwegende dat de lidstaten als partij bij het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) gebonden zijn aan de bijbehorende verplichtingen, waaronder artikel 12 over het uitbannen van discriminatie van vrouwen op het gebied van de gezondheidszorg, om de gelijke toegang van mannen en vrouwen tot gezondheidsdiensten, onder meer in verband met gezinsplanning, te waarborgen;
AP.overwegende dat het ontzeggen van de toegang tot veilige en legale abortus in wet en praktijk vrouwen discrimineert op grond van hun geslacht door een soort gezondheidszorg te verbieden die alleen vrouwen nodig hebben; overwegende dat er geen soortgelijke beperkingen bestaan voor gezondheidsdiensten die alleen door mannen nodig hebben VN-Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen, Inquiry concerning Poland conducted under article 8 of the Optional Protocol to the Convention: report of the Committee.;
AQ.overwegende dat de totale jaarlijkse financiering voor antigenderaangelegenheden in Europa is gestegen van 220 miljoen USD in 2019 naar 271 miljoen USD in 2023, wat neerkomt op een stijging met 23 %; overwegende dat een aanzienlijk deel van de financiering waarmee de groei van antigenderbewegingen in de EU wordt bevorderd, afkomstig is van buitenlandse actoren;
AR.overwegende dat uit berichten in de media is gebleken dat in het verleden EU-financiering is toegekend aan organisaties die vrouwen misleidden wat betreft hun seksuele en reproductieve gezondheid; overwegende dat alle EU-financiering in overeenstemming moet zijn met de gemeenschappelijke waarden van de Unie, zoals verankerd in artikel 2 van het Verdrag en het Handvest, zodat met de financiële steun de democratische waarden van de EU worden versterkt;
AS.overwegende dat er in de EU sprake is van niet eerder geziene en steeds intenser wordende aanvallen op de ruimte voor het maatschappelijk middenveld, onder meer door juridische en financiële beperkingen, opschorting van financiering, lastercampagnes, intimidatie en criminalisering, en op het recht op vreedzame vergadering; overwegende dat het recht op vreedzame vergadering cruciaal is in een democratische samenleving;
AT.overwegende dat de VN-Mensenrechtenraad heeft benadrukt dat de wereldwijde trend van afbrokkeling van de democratie en de rechtsstaat en de securitisering van agenda’s de inperking van het recht op vreedzame vergadering hebben verergerd en versterkt https://digitallibrary.un.org/record/4086729?ln=en&v=pdf.; overwegende dat het aantal aanvallen op maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers, zoals die welke zich inzetten voor de bescherming en bevordering van mensen- en milieurechten, waaronder gendergelijkheid, migratie, democratie en belangenbehartiging, is toegenomen en een punt van ernstige zorg blijft; overwegende dat maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers die zich inzetten voor de bescherming en bevordering van de grondrechten een cruciale rol spelen bij de bescherming van de waarden van de Unie; overwegende dat hun vermogen om vrij en onafhankelijk te werk te gaan in alle lidstaten moet worden gewaarborgd en ondersteund;
AU.overwegende dat personen in kwetsbare situaties, zoals kinderen, vrouwen, geracialiseerde en etnische gemeenschappen, lhbtiq+-personen, migranten en asielzoekers, personen met een handicap en ouderen, herhaaldelijk het doelwit zijn van haatzaaiende uitlatingen en denigrerende retoriek; overwegende dat in verschillende lidstaten anti-lhbtiq+-retoriek wordt verspreid door politici en mediakanalen en anti-lhbtiq+-wetgeving is ingediend en in sommige gevallen zelfs is aangenomen; overwegende dat zoiets indruist tegen de internationale mensenrechtennormen en dat hiermee het recht van deze groepen om als gelijke burgers te worden behandeld, wordt geschonden;
AV.overwegende dat het van cruciaal belang is dat het maatschappelijk middenveld toegang heeft tot financiering om te kunnen gedijen en zijn rol als waakhond te kunnen vervullen; overwegende dat een bruisend maatschappelijk middenveld en een actieve ruimte voor het maatschappelijk middenveld essentiële pijlers van de democratie zijn; overwegende dat maatschappelijke organisaties ook een cruciale rol spelen, met name voor gemarginaliseerde gemeenschappen, onder meer door het verlenen van maatschappelijke diensten; overwegende dat de Commissie in haar politieke beleidslijnen heeft toegezegd om intensiever samen te werken met maatschappelijke organisaties met expertise en een belangrijke rol bij de behartiging van specifieke maatschappelijke kwesties en de handhaving van de grondrechten;
AW.overwegende dat maatschappelijke organisaties nauw met de lidstaten samenwerken als partners bij hun inspanningen om de grondrechten te beschermen en te bevorderen; overwegende dat humanitaire hulp nog altijd willekeurig wordt gecriminaliseerd; overwegende dat beperkingen en belemmeringen voor opsporings- en reddingsactiviteiten (door de lidstaten) ertoe bijdragen dat er nog altijd mensen omkomen; overwegende dat de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa de EU-lidstaten ertoe heeft opgeroepen een einde te maken aan de onderdrukking van mensenrechtenverdedigers die vluchtelingen, asielzoekers en migranten bijstaan, en af te zien van denigrerende, opruiende of stigmatiserende retoriek over hen en hun rol https://rm.coe.int/recommendation-protecting-the-defenders-ending-repression-of-human-rig/1680ae9b1c.;
AX.overwegende dat de komende EU-strategie voor het maatschappelijk middenveld ervoor moet zorgen dat het EU-beleid wordt vormgegeven en uitgevoerd in overeenstemming met de waarden die zijn verankerd in artikel 2 VEU en in het Handvest; overwegende dat de strategie ambitieuze initiatieven en benchmarks moet omvatten zodat de vooruitgang kan worden gemeten; overwegende dat de Commissie heeft laten weten voornemens te zijn een platform voor het maatschappelijk middenveld in het leven te roepen om de huidige betrokkenheid van actoren uit het maatschappelijk middenveld bij de beleidsvorming van de EU te centraliseren en te harmoniseren; overwegende dat dit platform in samenwerking met het maatschappelijk middenveld moet worden opgezet en uitgevoerd;
AY.overwegende dat voor het maatschappelijk middenveld ook in het volgende meerjarig financieel kader (MFK) passende, voorspelbare en duurzame langetermijnfinanciering door de EU moet worden gegarandeerd, met inachtneming van financiële transparantie, goed beheer en duidelijke contractuele verplichtingen, zoals dat voor alle fondsen en programma’s het geval zou moeten zijn; overwegende dat de financiering van mensenrechtenorganisaties nog altijd beperkt, gefragmenteerd en inconsistent is; overwegende dat de bezuinigingen op deze financiering, waaronder de bevriezing van de middelen van het Amerikaanse agentschap voor internationale ontwikkeling (USAID), grote gevolgen hebben voor het maatschappelijk middenveld in de hele EU, aangezien daardoor het vermogen van het maatschappelijk middenveld om slachtoffers van discriminatie te verdedigen, gelijkheid te bevorderen, verantwoording te waarborgen en de rechtsstaat en de grondrechten te beschermen, ernstig wordt aangetast;
AZ.overwegende dat in bepaalde gevallen met EU-middelen initiatieven zijn ondersteund die bijdragen tot segregatie of discriminerende praktijken, waarmee de gelijkheidsdoelstellingen worden ondermijnd; overwegende dat de VN-Mensenrechtenraad ertoe heeft opgeroepen te waarborgen dat financiering voor actoren van het maatschappelijk middenveld in is overeenstemming met de internationale verplichtingen en verbintenissen van de lidstaten op het gebied van de mensenrechten, en dat deze financiering niet wordt misbruikt om het werk van actoren van het maatschappelijk middenveld te belemmeren of hun veiligheid in gevaar te brengen https://digitallibrary.un.org/record/4086729?ln=en&v=pdf.;
BA.overwegende dat de toenemende pogingen in de EU om de grondrechten van vrouwen en lhbtiq+-personen in te perken of terug te draaien uiterst zorgwekkend zijn; overwegende dat deze pogingen voornamelijk gericht zijn op reproductieve gezondheidszorg en rechten, genderidentiteit, wettelijke gendererkenning en toegang tot uitgebreide seksuele voorlichting; overwegende dat aanvallen op deze gebieden niet alleen schadelijk zijn voor de kwetsbaarste leden van de samenleving, maar bovendien onverenigbaar zijn met de waarden van de EU en het internationale mensenrechtenkader, en daarmee het EU-recht schenden;
BB.overwegende dat er momenteel lacunes zijn in de antidiscriminatiewetgeving van de EU, aangezien sommige discriminatiegronden enkel betrekking hebben op arbeid en beroep; overwegende dat hierdoor een lappendeken van beschermingsmaatregelen en een kunstmatige “hiërarchie van gronden” zijn ontstaan; overwegende dat de Verdragen en het Handvest voorzien in een mandaat en een verantwoordelijkheid om discriminatie op alle beschermde gronden te bestrijden;
BC.overwegende dat alle lidstaten verplicht zijn te handelen in het belang van het kind, onder meer door het grondrecht van elk kind op een familie- en gezinsleven te waarborgen, en discriminatie van kinderen op grond van de huwelijkse staat of seksuele gerichtheid van de ouders of de manier waarop het kind is verwekt, te verbieden; overwegende dat ongeveer twee miljoen kinderen nog altijd in een situatie kunnen terechtkomen waarbij hun ouders in een andere lidstaat niet als zodanig worden erkend; overwegende dat de Commissie in 2022 een voorstel heeft ingediend voor een verordening van de Raad betreffende de rechterlijke bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning van beslissingen en de aanvaarding van authentieke akten inzake afstamming en betreffende de invoering van een Europese akte van afstamming (COM(2022)0695) (verordening inzake afstamming), waarover de Raad nog steeds geen definitieve beslissing heeft genomen;
BD.overwegende dat er bezorgdheid is geuit over het feit dat discriminatie en racisme nog steeds wijdverbreid zijn in de hele EU, onder meer in wetgeving en beleid, alsook bij overheidsinstellingen zoals rechtshandhavingsinstanties en justitie; overwegende dat discriminerende rechtshandhavingspraktijken een ernstig punt van zorg blijven; overwegende dat geracialiseerde groepen naar verhouding vaker worden aangehouden en gefouilleerd, en ook vaker te maken hebben met buitensporig gebruik van geweld en intimidatie; overwegende dat de toezichts- en verantwoordingsmechanismen nog altijd zwak zijn en worden belemmerd door een gebrek aan onafhankelijk onderzoek; overwegende dat geweld tegen ambtenaren tegelijkertijd doeltreffend moet worden aangepakt;
BE.overwegende dat structureel racisme, ondanks de formele erkenning ervan op EU-niveau, nog altijd de kop opsteekt op belangrijke gebieden van het maatschappelijk leven in de lidstaten; overwegende dat geracialiseerde gemeenschappen en andere gemarginaliseerde groepen, zoals lhbtiq+-personen, naar verhouding vaker het slachtoffer zijn van segregatie, onder meer in het onderwijs, en van herhaalde gevallen van haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven; overwegende dat het daarbij gaat om structurele belemmeringen en schendingen van de grondrechten die de gelijke toegang tot rechten, kansen en de rechter in de hele Unie in de weg staan; overwegende dat dit negatieve gevolgen heeft voor het vertrouwen van het publiek in instellingen en de sociale cohesie;
BF.overwegende dat de Holocaust en historisch onrecht, waaronder kolonialisme en slavernij, nog steeds van invloed zijn op het structureel racisme in Europa; overwegende dat de erkenning en herdenking daarvan en de voorlichting daarover van essentieel belang zijn om racisme te bestrijden en gelijkheid en de grondrechten te bevorderen;
BG.overwegende dat intersectionele discriminatie in het beleid en in de praktijk grotendeels niet wordt aangepakt; overwegende dat de gecombineerde impact van racisme op grond van gender, handicap, seksuele gerichtheid, genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken, sociaal-economische status, migratieachtergrond en andere gronden nog altijd over het hoofd wordt gezien, waardoor veel slachtoffers geen passende bescherming, ondersteuning of toegang tot doeltreffende rechtsmiddelen hebben;
BH.overwegende dat recente enquêtes van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) onder zwarte mensen, Joden, moslims en lhbtiq+-personen in de EU hebben uitgewezen dat deze groepen nog altijd te maken hebben met wijdverbreide haat en discriminatie in de EU, hetgeen duidt op systemische rassendiscriminatie; overwegende dat angst, verkeerde opvattingen en “othering” discriminatie en onverdraagzaamheid in de hand werken Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, Verslag over de grondrechten 2025.; overwegende dat de ECRI zich bezorgd heeft getoond over uitingen van vreemdelingenhaat, homofobie en transfobie, onder meer van politici en overheidsfunctionarissen; overwegende dat iedereen in de EU hetzelfde recht heeft om volwaardig en actief lid te worden van de samenleving en gelijk te worden behandeld;
BI.overwegende dat de recente wetgevings- en institutionele hervormingen in sommige lidstaten ernstige vragen doen rijzen over de naleving van het grondrecht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht, dat is gewaarborgd bij artikel 47 van het Handvest; overwegende dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een onmisbaar onderdeel is van de rechtsstaat en een voorwaarde voor de doeltreffende bescherming van alle andere grondrechten; overwegende dat de Internationale Commissie van Juristen (ICJ) heeft benadrukt dat raden voor de rechtspraak onafhankelijk moeten blijven van de invloed van het parlement en de uitvoerende macht;
BJ.overwegende dat de Hongaarse wet inzake de bescherming van de lokale identiteit, die op 1 juli 2025 in werking is getreden, gemeentelijke autoriteiten de bevoegdheid geeft om het verblijf van mensen te beperken op basis van willekeurige criteria zoals opleidingsniveau, taalvaardigheid of bewijs van een dienstverband; overwegende dat dergelijke maatregelen het risico met zich meebrengen dat rassensegregatie op het gebied van huisvesting wordt geïnstitutionaliseerd en dat de Romagemeenschap daardoor naar verhouding zwaarder wordt getroffen, wat aanleiding geeft tot ernstige bezorgdheid over de naleving van het EU-recht en de eerbiediging van de grondrechten;
BK.overwegende dat de Romagemeenschap nog altijd te maken heeft met systemische discriminatie, segregatie, sociale uitsluiting en politiegeweld https://www.coe.int/en/web/commissioner/-/the-unheard-12-million.; overwegende dat uit verslagen van het FRA blijkt dat de uitvoering van het strategisch EU-kader voor gelijkheid, integratie en participatie van de Roma aanzienlijke tekortkomingen vertoont en dat de kans klein is dat de doelstellingen voor 2030 worden gehaald Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten, Rights of Roma and Travellers in 13 European countries – Perspectives from the Roma Survey 2024.; overwegende dat gedwongen uitzettingen van Roma onlangs hebben geleid tot de ontheemding van honderden personen, onder wie kinderen, ouderen en personen met een handicap; overwegende dat de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa heeft opgeroepen tot uitvoering van arresten van het EHRM met betrekking tot de rechten van de Roma https://www.coe.int/en/web/commissioner/-/greece-should-ensure-that-roma-have-access-to-adequate-housing-and-are-not-subject-to-discriminatory-treatment-or-violence-by-law-enforcement-authorities.;
BL.overwegende dat personen met een handicap die in de EU wonen nog steeds worden geconfronteerd met intimidatie en meervoudige en intersectionele vormen van discriminatie op alle gebieden van hun leven, waaronder de ontzegging van toegang tot redelijke aanpassingen, sociaal-economische nadelen, sociale isolatie, gendergerelateerd geweld, zoals gedwongen sterilisatie, gebrek aan toegang tot gemeenschapsdiensten, huisvesting van lage kwaliteit, institutionalisering, ontoereikende gezondheidszorg en ontzegging van de mogelijkheid om een bijdrage te leveren en actief deel te nemen aan de samenleving;
BM.overwegende dat de EU en de lidstaten die het Facultatief Protocol bij het UNCRPD nog niet hebben geratificeerd, dit onverwijld moeten doen;
BN.overwegende dat de ECRI regeringen heeft verzocht de inclusie van migranten actief te bevorderen en alle discriminatie tegen hen te bestrijden https://www.coe.int/en/web/european-commission-against-racism-and-intolerance/-/ecri-s-recommendations-on-integration-and-inclusion-of-migrants-new-factsheet.; overwegende dat er nog altijd sprake is van racisme en rassendiscriminatie, onder meer op het gebied van migratie en asiel; overwegende dat de rechten van geracialiseerde migranten aan de grenzen van de Unie en binnen asiel- en opvangstelsels naar verhouding vaker worden geschonden; overwegende dat het ontbreekt aan expliciete waarborgen tegen racisme;
BO.overwegende dat het publiek in de EU nog altijd grotendeels niet op de hoogte is van de situatie waarin interseksuele personen in de EU verkeren; overwegende dat verschillende lidstaten van de Raad van Europa in april 2024 de eerste resolutie van de VN-Mensenrechtenraad over de bestrijding van discriminatie, geweld en schadelijke praktijken tegen interseksuele personen hebben gesteund;
BP.overwegende dat de richtlijn rassengelijkheid door de meeste lidstaten onvoldoende wordt toegepast; overwegende dat Kaderbesluit 2008/913/JHA van de Raad betreffende racisme en vreemdelingenhaat door sommige lidstaten niet volledig of niet correct is omgezet; overwegende dat er meer inspanningen nodig zijn om structureel racisme, waaronder de uitwerking van gewelddadige, rechts-extremistische retoriek in het sociale debat https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52024DC0419., te bestrijden en ervoor te zorgen dat de lidstaten de antidiscriminatiewetgeving van de EU naleven;
BQ.overwegende dat de toegang tot de rechter voor slachtoffers van racistische haatmisdrijven en andere vormen van haatmisdrijven en discriminatie in verschillende lidstaten nog altijd ernstig beperkt is als gevolg van ontoereikende ondersteunende diensten, belemmeringen voor de erkenning van racistische en haatmotieven en een zwakke handhaving van de antidiscriminatiewetgeving; overwegende dat de rechten van geracialiseerde gemeenschappen en andere gemarginaliseerde groepen als gevolg daarvan nog altijd worden geschonden, terwijl deze gemeenschappen en groepen geen toegang hebben tot doeltreffende rechtsmiddelen;
BR.overwegende dat verschillende lidstaten de arresten van het EHRM stelselmatig naast zich neerleggen;
BS.overwegende dat in artikel 151 VWEU wordt verwezen naar sociale grondrechten, zoals de rechten die zijn vastgelegd in het Europees Sociaal Handvest; overwegende dat de sociale ongelijkheid, waaronder armoede en sociale uitsluiting, in de hele EU toeneemt en dat dit een bijzonder zorgelijke ontwikkeling is; overwegende dat die ongelijkheid nog altijd zeer geracialiseerd is en wordt gekenmerkt door hardnekkige en structurele verschillen op het gebied van toegang tot onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, werkgelegenheid en vermogensopbouw, en dat geracialiseerde groepen daardoor nog altijd worden uitgesloten van gelijke deelname aan de samenleving en intergenerationele cycli van armoede en marginalisering blijven bestaan; overwegende dat zowel de ongelijkheid op het gebied van huisvesting als het aantal daklozen in verschillende lidstaten in een alarmerend tempo is toegenomen https://pace.coe.int/en/files/3%204542/html.;
BT.overwegende dat de Commissie moet onderzoeken welke stappen er nodig zijn voor de toetreding van de EU tot het Europees Sociaal Handvest;
BU.overwegende dat er voorstellen zijn dat de Raad van Europa en zijn lidstaten een protocol bij het EVRM aannemen waarin het recht op een schoon, gezond en duurzaam milieu wordt opgenomen;
BV.overwegende dat het EHRM in zijn arrest in de zaak KlimaSeniorinnen/Zwitserland heeft erkend dat het verzuim van staten om passende maatregelen te treffen tegen de klimaatverandering een schending kan vormen van het recht op eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven uit hoofde van artikel 8 van het EVRM; overwegende dat in de uitspraak wordt benadrukt dat dringend moet worden voorzien in een afdwingbaar recht op een schoon, gezond en duurzaam milieu in het kader van het EVRM, om zo te zorgen voor consistentie, voorspelbaarheid en bescherming voor het publiek;
BW.overwegende dat sommige lidstaten een brief hebben gepubliceerd over de interpretatie van de grondrechten in het kader van het EVRM;
BX.overwegende dat de Europese mensenrechtennormen de rechten, beginselen en verplichtingen zijn die zijn vastgelegd in de EU-Verdragen, -overeenkomsten en -wetgeving, die een gedeelde opvatting van minimumbeschermingsniveaus weerspiegelen; overwegende dat internationale mensenrechtennormen de minimumnormen zijn voor de bescherming van de mensenrechten die formeel door de internationale gemeenschap zijn goedgekeurd door middel van universele verdragen, internationaal gewoonterecht en universeel aanvaarde beginselen; overwegende dat dergelijke normen voor staten bindend zijn of als leidraad dienen voor de wijze waarop ze personen moeten behandelen;