1.apeluje do Komisji i państw członkowskich o respektowanie i promowanie wartości unijnych zapisanych w art. 2 TUE; ponadto apeluje do Komisji, aby wywiązywała się ze swoich zobowiązań, np. do systematycznego prowadzenia dogłębnych ocen wpływu na prawa podstawowe podczas przygotowywania i przedstawiania wniosków ustawodawczych, do wszczynania w razie potrzeby postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a także do stosowania procedur przyspieszonych tylko wtedy, gdy jest to ściśle niezbędne;

2.apeluje do Komisji, aby udoskonaliła sprawozdania roczne ze stosowania Karty, przedstawiając przegląd jej stosowania w całej UE, obejmujący ocenę zgodności z postanowieniami Karty i zaleceniami dla państw członkowskich oraz jaśniejsze działania następcze w związku z zidentyfikowanymi problemami w zakresie praw człowieka;

3.z zaniepokojeniem zauważa, że rozbieżne interpretacje krajowe prowadzą do niewłaściwego stosowania niektórych postanowień Karty, co podkreślono w sprawozdaniu FRA na temat praw podstawowych z 2025 r.; wzywa Komisję, aby zastosowała skuteczne środki w celu zapewnienia pełnego i jednolitego stosowania Karty w całej UE, a także wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, aby wyznaczyły krajowe punkty kontaktowe w celu zapewnienia pełnej zgodności krajowego ustawodawstwa, krajowych polityk i projektów finansowanych przez UE z Kartą; uważa, że instytucje UE powinny głośniej potępiać łamanie praw podstawowych i apelować do państw członkowskich o zastosowanie niezbędnych środków w celu położenia mu kresu; apeluje o ulepszenie kampanii uświadamiających na szczeblu unijnym i krajowym, w tym we współpracy z FRA, mających na celu umożliwienie obywatelom pełnego rozumienia i realizowania ich praw;

4.wyraża uznanie dla roli FRA, która monitoruje sytuację w zakresie praw podstawowych w UE, wspiera decydentów politycznych przez udostępnianie danych i analiz oraz świadczenie doradztwa, a także gwarantuje respektowanie i propagowanie praw podstawowych w obecnych i przyszłych przepisach i polityce UE; zaznacza, że FRA potrzebuje zwiększonych zasobów kadrowych i finansowych, aby mogła w pełni i skutecznie wykonywać powierzone jej zadania;

5.zwraca się do Komisji o dalsze zwiększanie skuteczności i spójności istniejących instrumentów, w tym mechanizmów monitorowania i oceny; uznaje kluczową rolę horyzontalnych warunków podstawowych określonych w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159; ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1060/oj)., jeśli chodzi o zapewnianie systematycznego stosowania Karty oraz zgodności programów unijnych zarówno z Kartą, jak i z wartościami UE zapisanymi w art. 2 TUE; podkreśla, że należy zwiększyć przejrzystość i udział zainteresowanych stron;

6.przypomina, że regres demokracji, ataki na niezależność sądów i zagrożenia dla przestrzeni obywatelskiej nie są odosobnionymi przypadkami, ale częścią systemowego osłabiania praworządności w niektórych państwach członkowskich, co potwierdza sprawozdanie FRA na temat praw podstawowych z 2025 r. oraz sprawozdanie Komisji na temat praworządności z 2025 r.; podkreśla, że tendencje te podważają wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi i prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego;

7.z niepokojem odnotowuje nasilające się ingerencje polityczne w sądownictwo, nękanie sędziów i prokuratorów oraz wykorzystywanie postępowań dyscyplinarnych do uciszania niezależnych głosów w sądownictwie, co udokumentowały FRA i Rada Europy; przypomina, że częściowe lub symboliczne reformy w niektórych państwach członkowskich, takich jak Węgry, nie mogą zastąpić rzeczywistego przestrzegania niezależności sądów, skutecznych zabezpieczeń przeciwko korupcji i poszanowania społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że elementy te są nierozerwalnie związane z ochroną praw podstawowych, w tym prawa do skutecznego środka odwoławczego, równości wobec prawa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości, zapisanych w art. 20 i 47 Karty;

8.ponownie apeluje do Komisji i Rady, aby natychmiast rozpoczęły negocjacje z Parlamentem w sprawie unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych w formie porozumienia międzyinstytucjonalnego obejmującego wszystkie wartości Unii zapisane w art. 2 TUE, przewidującego stały cykl polityki instytucji unijnych łączący wszystkie istniejące narzędzia – w tym procedurę przewidzianą w art. 7 TUE, ramy i sprawozdanie dotyczące praworządności, rozporządzenie dotyczące warunkowości w zakresie praworządności, rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów oraz postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – w jednolite, egzekwowalne ramy;

9.wzywa Komisję, aby systematycznie wykorzystywała i rygorystycznie egzekwowała rozporządzenie dotyczącego warunkowości w zakresie praworządności oraz zadbała aby unijne środki finansowe nie wspomagały naruszeń wartości zapisanych w art. 2 TUE;

10.wzywa instytucje UE do podjęcia dialogu z Radą Europy i rządami krajowymi, aby zapewnić dalszą skuteczną ochronę podstawowych praw człowieka; przypomina, że wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności;

11.wzywa państwa członkowskie, w szczególności te, które nie wykonały znacznej liczby wyroków ETPC, do przyspieszenia ich wykonania oraz do ustanowienia przejrzystych krajowych mechanizmów monitorowania w celu zapewnienia zgodności z prawem; wzywa Komisję i Radę do zacieśnienia współpracy z Radą Europy w zakresie promowania skutecznego wykonywania tych wyroków;

12.wyraża głębokie zaniepokojenie ciągłym systemowym naruszaniem przez Węgry wartości zapisanych w art. 2 TUE, w związku z czym od 2018 r. trwa postępowanie na podstawie art. 7 ust. 1 TUE, bez wymiernych postępów; zaznacza, że dalsze osłabianie standardów demokratycznych i praw podstawowych zagraża wiarygodności Unii jako wspólnoty wartości; ubolewa nad celowym osłabianiem niezależności sądów, pluralizmu mediów i wolności akademickiej, nadużywaniem uprawnień nadzwyczajnych oraz atakowaniem społeczeństwa obywatelskiego i osób LGBTIQ+; zauważa, że w sprawozdaniu Komisji na temat praworządności z 2025 r. oraz w sprawozdaniu FRA na temat praw podstawowych z 2025 r. potwierdzono dalsze pogorszenie się sytuacji w zakresie kontroli i równowagi oraz powszechną korupcję i niewykonywanie wyroków TSUE i ETPC; apeluje do Komisji i państw członkowskich o wszczęcie postępowania na podstawie art. 7 ust. 2 TUE; wzywa Radę, aby przyjęła zalecenia dla poszczególnych krajów, zawierające jasne terminy i mierzalne wskaźniki;

13.przypomina, że korzystanie z uprawnień dyskrecjonalnych powinno podlegać kontroli sądowej lub innym niezależnym przeglądom; wzywa państwa członkowskie do ustanowienia mechanizmów zapobiegania nadużywaniu uprawnień dyskrecjonalnych, jego korygowania i karania oraz do rzeczowego uzasadniania swoich decyzji, zwłaszcza gdy mają one wpływ na prawa jednostek;

14.przypomina, że zgodnie ze standardami ONZ w zakresie egzekwowania prawa organy ścigania mają w pierwszej kolejności podejmować próby zastosowania środków bez użycia przemocy https://www.ohchr.org/sites/default/files/Documents/Publications/training5Add1en.pdf.; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do przestrzegania standardów ONZ w zakresie egzekwowania prawa; przypomina, że organy ścigania ponoszą pełną odpowiedzialność za wypełnianie swoich obowiązków; podkreśla znaczenie zapewnienia przejrzystości, niezależności i skuteczności dochodzeń w sprawie domniemanych przypadków nadmiernego użycia siły i dyskryminującego traktowania przez organy ścigania; wzywa Komisję, aby w oparciu o normy, zalecenia i wytyczne ONZ opracowała ogólnounijne wytyczne dotyczące selekcji, testowania i wypróbowywania broni używanej przez organy ścigania; wzywa państwa członkowskie do gromadzenia danych na temat wszystkich przypadków użycia siły oraz ich przyczyn i skutków;

15.jest głęboko zaniepokojony rosnącym poziomem korupcji, jaki obserwuje się w niektórych państwach członkowskich, oraz pojawieniem się przypadków korupcji z udziałem urzędników wysokiego szczebla i polityków; wzywa państwa członkowskie do zwalczania korupcji i pełnego przestrzegania zaleceń GRECO, w tym zaleceń z piątej rundy oceny dotyczącej osób pełniących najwyższe funkcje wykonawcze i organów ścigania, a także zaleceń wydanych przez inne właściwe organy międzynarodowe i europejskie, w tym Prokuraturę Europejską (EPPO), a także zaleceń wynikających z konwencji antykorupcyjnych ONZ i Rady Europy;

16.z zadowoleniem przyjmuje dyrektywę w sprawie zwalczania korupcji oraz apeluje o zapewnienie jej skutecznego, terminowego i ambitnego wdrożenia w celu bardziej zdecydowanej walki z korupcją;

17.wzywa państwa członkowskie do zapewnienia przejrzystości wydatków publicznych i finansowania politycznego oraz do ochrony sygnalistów, którzy ujawniają korupcję w instytucjach publicznych i w sektorze prywatnym;

18.wzywa Komisję do przeprowadzenia kompleksowej oceny wdrożenia dyrektywy o ochronie sygnalistów oraz do podjęcia niezbędnych kroków w celu zapewnienia jej pełnej i prawidłowej transpozycji;

19.wyraża poważne zaniepokojenie pogorszeniem się sytuacji w zakresie wolności mediów oraz bezpieczeństwa dziennikarzy i podmiotów medialnych w szeregu państwach członkowskich, w szczególności tych, które uplasowały się najniżej w światowym rankingu wolności prasy w 2025 r., oraz rosnącą presją na niezależność redakcyjną i uczciwość dziennikarską, atakami na nie oraz ingerencją polityczną w ich zakresie;

20.przypomina, że wolność i pluralizm mediów, w tym wysokiej jakości, trwale i przejrzyście finansowane i niezależne media informacyjne, zarówno tradycyjne, jak i cyfrowe, niezależni dziennikarze i dziennikarze śledczy, weryfikatorzy faktów i badacze oraz silne niezależne media publiczne są fundamentem społeczeństwa demokratycznego, zabezpieczeniem przed nadużywaniem władzy i antidotum na dezinformację;

21.potępia represyjne strategie stosowane przez rządy niektórych państw członkowskich, takie jak SLAPP i kampanie oszczerstw, rosnące wpływy oligarchów prorządowych, rosnącą koncentrację własności mediów, która może mieć znaczący wpływ na pluralizm mediów i niezależność redakcyjną w całej UE, oraz kontrolę państwa nad mediami publicznymi, społeczeństwem obywatelskim i instytucjami akademickimi, co przyczynia się do postępującego się pogorszenia sytuacji w zakresie mediów i wolności akademickiej;

22.ubolewa nad coraz powszechniejszą praktyką urzędników wysokiego szczebla w niektórych państwach członkowskich polegającą na ograniczaniu komunikacji z kluczowymi mediami; podkreśla, że takie działania ograniczają wolność i przejrzystość mediów oraz przyczyniają się do rozpowszechniania dezinformacji w przestrzeni publicznej; podkreśla, że funkcjonariusze publiczni ponoszą szczególną odpowiedzialność za komunikację ze społeczeństwem; podkreśla, że rozpowszechnianie dezinformacji lub publiczne ataki na dziennikarzy ze strony funkcjonariuszy publicznych stanowią coraz większy problem, który sprzyja tworzeniu środowiska pozwalającego na propagandę, polaryzację, mowę nienawiści, a nawet przestępstwa z nienawiści; wzywa wszystkie osoby publiczne do uznania i wypełniania swojej odpowiedzialności w zakresie komunikacji publicznej oraz do zadbania o to, by ich wypowiedzi były pełne szacunku, oparte na faktach i profesjonalne;

23.ubolewa nad systemowymi niepowodzeniami w badaniu i ściganiu przestępstw przeciwko dziennikarzom w niektórych państwach członkowskich; podkreśla pilną potrzebę wprowadzenia silniejszych zabezpieczeń i solidnych ram prawnych w celu ochrony dziennikarzy; podkreśla, że brak badania i ścigania przestępstw ujawnionych przez dziennikarzy naraża ich na zwiększone ryzyko gróźb i przemocy; wzywa organy krajowe do położenia kresu bezkarności poprzez przeprowadzanie dokładnych i przejrzystych dochodzeń oraz ściganie sprawców; składa hołd Jánowi Kuciakowi, Daphne Caruanie Galizii i Giorgosowi Karaivazowi oraz wyraża uznanie dla ich niezwykle ważnej pracy jako dziennikarzy śledczych; wzywa właściwe organy, aby dopilnowały, by sprawiedliwości stało się w końcu zadość;

24.zdecydowanie potępia wszelkie formy przemocy, groźby, zastraszanie i inwigilację wobec dziennikarzy, a także ich nękanie i karanie za wykonywaną pracę; wzywa do depenalizacji zniesławienia; podkreśla, że szczególnie narażone na te zagrożenia są dziennikarki, co budzi niepokój; podkreśla, że takie wrogie środowisko pracy dziennikarskiej może prowadzić do autocenzury lub zniechęcać do wyboru kariery dziennikarskiej;

25.wzywa Komisję, państwa członkowskie oraz kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące do niezwłocznego i skutecznego zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony dziennikarzom i pracownikom mediów, w tym dziennikarzom walczącym z korupcją na najwyższych szczeblach rządu;

26.wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania wolnych, niezależnych i pluralistycznych mediów; podkreśla potrzebę zapewnienia solidnej ochrony prawnej mediów publicznych, gwarantującej ich niezależność redakcyjną i stabilne finansowanie, a także chroniącej je przed wpływami i ingerencjami politycznymi, tak aby mogły one skutecznie i bezstronnie służyć interesowi publicznemu; wzywa Komisję do ścisłego monitorowania takich zmian w całej UE oraz do podjęcia działań w związku z bieżącymi wyzwaniami;

27.przypomina o kilku przypadkach, w których dziennikarze posiadający obywatelstwo UE zostali zatrzymani pod fałszywymi zarzutami podczas wykonywania obowiązków zawodowych w państwach trzecich, w tym w krajach kandydujących; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zgodnie z zaleceniem Komisji (UE) 2022/758 zwiększyły wysiłki na rzecz pomocy w uwolnieniu i bezpiecznym powrocie tych arbitralnie zatrzymanych dziennikarzy; wzywa Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na przypadki nieuzasadnionego przetrzymywania dziennikarzy w krajach kandydujących, w tym w Turcji, oraz na postępowania sądowe przeciwko szwedzkiemu dziennikarzowi Joakimowi Medinowi;

28.wzywa Komisję do zapewnienia pełnego i prawidłowego egzekwowania europejskiego aktu o wolności mediów; ponadto wzywa Komisję i państwa członkowskie do zagwarantowania szybkiego i właściwego wdrożenia dyrektywy w sprawie ochrony osób, które angażują się w debatę publiczną, przed strategicznymi powództwami zmierzającymi do stłumienia debaty publicznej (tzw. SLAPP), oraz do przyjęcia skutecznych środków, aby położyć kres wszystkim sprawom SLAPP w całej UE;

29.wzywa państwa członkowskie do stosowania się do zaleceń Platformy Rady Europy na rzecz Bezpieczeństwa Dziennikarzy, aby zwiększyć ochronę dziennikarzy na emigracji, między innymi dzięki umocnieniu zabezpieczeń przed nadużywaniem czerwonych not Interpolu;

30.przypomina, że 16 państw członkowskich UE zobowiązało się niedawno do większego wsparcia nienaruszalności informacji i niezależnych mediów; przyznaje, że kilka państw członkowskich przyjęło specjalne plany działania i podjęło kroki w celu utworzenia specjalnych struktur wsparcia, które służą promowaniu bezpieczeństwa dziennikarzy;

31.podkreśla rosnącą tendencję do manipulowania wyborami w UE zarówno przez podmioty krajowe, jak i zagraniczne; wzywa Komisję do regularnego przeprowadzenia szczegółowych analiz narzędzi, które są dostępne państwom członkowskim i z których korzystają one w celu zwalczania dezinformacji i zagranicznej ingerencji związanej z procesami wyborczymi, poprzez uznanie, że takie zagrożenia podważają prawa podstawowe, w tym prawo do otrzymywania i przekazywania bezstronnych informacji, demokratycznego uczestnictwa oraz wolnych i uczciwych wyborów;

32.wzywa Komisję i państwa członkowskie, by dopilnowały, aby wszystkie środki wprowadzane w celu ochrony UE przed obcymi ingerencjami i manipulacją informacjami obejmowały solidne i skuteczne zabezpieczenia praw podstawowych, w tym wolności słowa; przyjmuje do wiadomości nowo zaproponowany przez Komisję mechanizm „tarczy demokracji” i wyraża zamiar konstruktywnego zaangażowania się w jego dalszy rozwój;

33.wzywa Komisję do oceny, czy unijne środki ograniczające nałożone na szereg pracowników naukowych, naukowców i analityków są zgodne z wymogami proporcjonalności i konieczności określonymi w prawie UE oraz z art. 11 Karty, a także do zbadania, czy środki te mają na celu zminimalizowanie ich wpływu na prawa gospodarcze, społeczne i kulturalne; przypomina, że należy zagwarantować prawo do bycia wysłuchanym https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/01/european-union-restrictive-measures-against-academics-negatively-impact.;

34.wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zagwarantowały skuteczne wdrażanie i egzekwowanie aktu o usługach cyfrowych (DSA), aktu w sprawie sztucznej inteligencji Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) (Dz.U. L, 2024/1689, 12.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj). oraz rozporządzenia w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/900 z dnia 13 marca 2024 r. w sprawie przejrzystości i targetowania reklamy politycznej, Dz.U. L, 2024/900, 20.3.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/900/oj)., w tym poprzez zapewnienie odpowiednich zasobów ludzkich i technicznych na ochronę integralności przyszłych wyborów w UE;

35.uznaje ważną rolę technologii cyfrowych we wspieraniu dostępu do informacji i uczestnictwa demokratycznego; podkreśla, że model biznesowy platform mediów społecznościowych oparty na mikrotargetowaniu może pobudzać zachowania nałogowe i prowadzić do wzmacniania treści powodujących podziały, co ma poważne konsekwencje dla praw podstawowych, takich jak prawa dziecka, prawo do ochrony danych osobowych, równość i niedyskryminacja; podkreśla, że platformy mediów społecznościowych są często wykorzystywane jako narzędzie ingerencji zagranicznej i ataków hybrydowych ze względu na ich kaskadowy wpływ na spójność społeczną i procesy demokratyczne; podkreśla potrzebę sprostania tym wyzwaniom w ramach szerszego ekosystemu odporności UE;

36.wzywa Komisję do zwiększenia obowiązków bardzo dużych platform internetowych i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych w zakresie oceny i ograniczania ryzyka oraz do zapewnienia skutecznych działań następczych; apeluje do Komisji, aby stanowczo reagowała na próby naruszenia aktu o usługach cyfrowych oraz aby kontynuowała toczące się dochodzenia w sprawie dużych platform internetowych;

37.podkreśla wyzwania związane z generatywnymi chatbotami AI, w tym potencjalne szkody emocjonalne lub poznawcze, które mogą wynikać z interakcji tych systemów; uważa, że nowe technologie, w tym systemy AI, powinny być oparte na zasadach przejrzystości, wyjaśnialności, sprawiedliwości i odpowiedzialności, a także opierać się na odpowiednich zabezpieczeniach w systemach algorytmicznych, takich jak niezależne oceny skutków, aby zapobiec pogłębianiu przez nie rasizmu i istniejących nierówności; podziela opinię sekretarza generalnego ONZ, że algorytmy nie powinny określać wyłącznie informacji, do których ludzie mają dostęp, oraz że przedsiębiorstwa technologiczne powinny zapewnić, aby ich algorytmy i systemy rekomendacji treści były projektowane i wykorzystywane w sposób nienaruszający praw podstawowych i wartości demokratycznych;

38.przypomina, że zgodnie z art. 27 aktu o usługach cyfrowych dostawcy platform internetowych muszą określić w swoich warunkach korzystania z usług główne parametry stosowane w ich systemach rekomendacji, wszelkie dostępne użytkownikom możliwości zmiany tych parametrów lub wpływania na nie oraz wyjaśnienie, dlaczego niektóre treści są sugerowane użytkownikowi; wzywa pośredników internetowych do położenia kresu praktykom celowego wykorzystywania polaryzacji w celu osiągnięcia zysku;

39.podkreśla negatywny wpływ, jaki platformy internetowe mogą wywierać na prawa podstawowe i zdrowie psychiczne dzieci; podkreśla potrzebę chronienia dzieci w internecie, a także wzywa Komisję do ścisłego monitorowania, czy istniejące ramy prawne mogą skutecznie rozwiązać te problemy, ze szczególnym uwzględnieniem w takich ocenach silnej perspektywy praw dziecka i praw podstawowych; podkreśla, że przyszły Akt w sprawie sprawiedliwości cyfrowej musi skutecznie chronić dzieci w internecie i stać na straży ich praw; ponadto wzywa Komisję do zapewnienia wysokiego poziomu prywatności, bezpieczeństwa i ochrony dzieci oraz do lepszego chronienia dzieci przed szkodliwymi i nielegalnymi treściami oraz przed reklamami opartymi na profilowaniu;

40.z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie pierwszego ogólnounijnego badania dotyczącego wpływu mediów społecznościowych na dobrostan, a także wzywa Komisję do przyspieszenia tego procesu;

41.apeluje o zwiększenie inwestycji w umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych, ponieważ są one najskuteczniejszym zabezpieczeniem przed manipulacją; wzywa państwa członkowskie, aby włączyły do programów nauczania w szkołach i na uniwersytetach umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowe, edukację obywatelską, historię Europy, poszanowanie praw podstawowych, krytyczne myślenie i promowanie udziału społeczeństwa poprzez uznanie ich za kluczowe elementy znaczącego udziału w życiu demokratycznym i skutecznego wykonywania praw podstawowych, w tym wolności wypowiedzi i prawa do otrzymywania informacji; podkreśla potrzebę równoległego działania na rzecz podnoszenia świadomości w zakresie przeciwdziałania dezinformacji oraz promowania umiejętności cyfrowych; wzywa do opracowania skoordynowanej strategii UE na rzecz umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych wraz z projektami, które przynoszą wymierne rezultaty na dużą skalę w całej Unii;

42.ubolewa nad szerzącą się praktyką rządowej inwigilacji niezależnych mediów i dziennikarzy przez służby wywiadowcze; zdecydowanie potępia próby niektórych rządów przedstawiania niezależnych mediów i dziennikarzy jako czynników napędzających radykalizację lub ograniczania ich działalności poprzez określanie ich mianem zagrożenia dla społeczeństwa lub bezpieczeństwa narodowego;

43.przypomina, że inwigilacja musi być prowadzona zgodnie z prawem, służyć uzasadnionemu celowi oraz być konieczna i proporcjonalna ze względu na zagrożenie, jakie stanowi dla praw podstawowych i demokracji; ubolewa, że ramy prawne niektórych państw członkowskich nie zapewniają precyzyjnych, skutecznych i kompleksowych zabezpieczeń przy zezwalaniu na środki nadzoru i ich wykonywanie, ani oraz potencjalnych mechanizmów dochodzenia roszczeń w odniesieniu do tych środków; podkreśla, że wszystkie środki nadzoru muszą podlegać odpowiedniej kontroli sądowej i skutecznemu nadzorowi; jest zaniepokojony nowymi przypadkami nieuzasadnionego powoływania się na „bezpieczeństwo narodowe”, aby uzasadnić rozmieszczanie i stosowanie oprogramowania szpiegowskiego oraz zapewnić bezwzględną poufność i brak rozliczalności; z zadowoleniem przyjmuje oświadczenie Komisji – zgodne z orzecznictwem TSUE – w którym stwierdziła ona, że samo odniesienie do bezpieczeństwa narodowego nie może być rozumiane jako nieograniczone odstępstwo od stosowania prawa UE i powinno wymagać jasnego uzasadnienia; wzywa Komisję do podjęcia działań następczych w związku z tym oświadczeniem w przypadkach, w których istnieją przesłanki wskazujące na nadużycia; przypomina, że w demokratycznym i przejrzystym społeczeństwie, które przestrzega zasad praworządności, nadzór w imię bezpieczeństwa narodowego powinien być raczej wyjątkiem niż regułą;

44.ponownie wzywa państwa członkowskie W szczególności Grecję, Cypr, Włochy, Węgry, Polskę i Hiszpanię., aby stosowały się do zaleceń PEGA i Komisji Weneckiej, które zawierają ważne wytyczne na temat zapewniania zgodności z prawami podstawowymi, praworządnością i nadzorem demokratycznym; podkreśla potrzebę pełnej rozliczalności i przejrzystości we wszystkich przypadkach inwazyjnego nadzoru; wzywa Komisję do reagowania na rosnące zagrożenia związane z technologiami szpiegowskimi; wzywa do skutecznej kontroli sądowej, tak aby nadzór nie był nigdy wykorzystywany przeciwko dziennikarzom, aktywistom lub przeciwnikom politycznym;

45.wzywa UE do sfinalizowania przystąpienia do EKPC; przypomina, że TSUE wskazał w swojej opinii 2/13 na szereg przeszkód prawnych utrudniających przystąpienie, i podkreśla, jak ważne jest usunięcie tych przeszkód, aby umożliwić terminowe i pomyślne przystąpienie UE; zaznacza, że krok ten ma zasadnicze znaczenie dla dostosowania ram prawnych UE do najwyższych standardów ochrony praw człowieka;

46.przypomina, że w nowych ramach prawnych określonych w unijnym pakcie o migracji i azylu ustanowiono zmienione zasady dotyczące procedur azylowych, zarządzania granicami i solidarności; podkreśla, że jego skuteczne wdrażanie wymaga pełnego poszanowania praw podstawowych; podkreśla, że nadal należy ściśle monitorować poszanowanie praw podstawowych;

47.wzywa UE i państwa członkowskie, w szczególności ich właściwe organy, do przestrzegania międzynarodowych zobowiązań i obowiązków w zakresie praw człowieka w ich polityce migracyjnej, promowania szybkich dochodzeń, ścisłego monitorowania wpływu tej polityki na prawa podstawowe, zarówno w istniejących ramach prawnych, jak i przy opracowywaniu przyszłego prawodawstwa, oraz do powstrzymania się od przyjmowania polityki migracyjnej, która pogłębi nierówności i wykluczenie; zachęca UE i państwa członkowskie do uwzględnienia sytuacji i szczególnych potrzeb słabszych grup społecznych; wzywa do ustanowienia mechanizmu monitorowania przestrzegania tych zobowiązań;

48.wzywa państwa członkowskie do pełnego i terminowego wdrożenia paktu o migracji i azylu; podkreśla, że należy dotrzymać terminu wdrożenia; zauważa z niepokojem, że niektóre państwa członkowskie nie są przygotowane, aby dotrzymać terminu wdrożenia, w tym w odniesieniu do przepisów dotyczących praw podstawowych, i zachęca do dalszego wsparcia i współpracy w celu zapewnienia pełnego wdrożenia; podkreśla, że prawo międzynarodowe uznaje, iż ubieganie się o azyl jest działaniem zgodnym z prawem, a zatem nie można zatrzymać osoby ubiegającej się o azyl tylko z tego powodu; przypomina, że zatrzymanie osoby ubiegającej się o azyl musi być środkiem ostatecznym, stosowanym wyłącznie wtedy, kiedy nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków przymusu; podkreśla, że każde zatrzymanie osoby ubiegającej się o azyl musi być środkiem stosowanym w drodze wyjątku, w razie konieczności i proporcjonalnie, oraz że można je nakazać wyłącznie na podstawie indywidualnej oceny z konkretnych powodów przewidzianych w prawie UE;

49.zdecydowanie potępia naruszenia praw podstawowych na granicach, a także złe traktowanie i stosowanie przemocy przez organy krajowe, takie jak organy ścigania i straż graniczna; zauważa, że często takie praktyki nie są zgłaszane ani badane; zauważa ponadto, że niektóre państwa członkowskie nadal borykają się z poważnymi trudnościami operacyjnymi na swoich granicach zewnętrznych; podkreśla, że wyzwania te wymagają skoordynowanej reakcji europejskiej, w tym usprawnionych i skutecznych procedur, w pełnej zgodności z obowiązującym prawem unijnym i międzynarodowym;

50.przypomina o wynikającym z międzynarodowego prawa morza obowiązku udzielania pomocy osobom znajdującym się w niebezpieczeństwie oraz pilnie wzywa Komisję i państwa członkowskie do ustanowienia stałych i skoordynowanych operacji poszukiwawczo-ratowniczych, które umożliwiają szybkie sprowadzenie takich osób na ląd; ponadto wzywa państwa członkowskie do podjęcia wszelkich możliwych działań w celu ratowania życia osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu; wzywa ponadto do zapewnienia, aby operacje poszukiwawczo-ratownicze mogły być prowadzone zgodnie z prawem unijnym i międzynarodowym oraz aby operacje te były w miarę możliwości koordynowane przez odpowiednie podmioty, w tym organy państw członkowskich, właściwe agencje UE i odpowiednie podmioty pozarządowe;

51.przypomina, że w przypadkach ewentualnych naruszeń praw podstawowych można zastosować art. 46 rozporządzenia w sprawie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1896 z dnia 13 listopada 2019 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz uchylenia rozporządzeń (UE) nr 1052/2013 i (UE) 2016/1624 (Dz.U. L 295 z 14.11.2019, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1896/oj).; wzywa tę agencję do aktywnego wykorzystywania wszystkich dostępnych jej narzędzi, w szczególności możliwości zastosowania art. 46 w przypadkach potencjalnego naruszenia praw podstawowych;

52.wzywa państwa członkowskie, aby należycie uwzględniały zalecenia komisarza Rady Europy ds. praw człowieka, które zawarł on w sprawozdaniu pt. „Protecting the Defenders: Ending repression of human rights defenders assisting refugees, asylum seekers and migrants in Europe” [Ochrona obrońców praw człowieka – położenie kresu represjom wobec obrońców praw człowieka pomagających uchodźcom, osobom ubiegającym się o azyl i migrantom w Europie] https://rm.coe.int/recommendation-protecting-the-defenders-ending-repression-of-human-rig/1680ae9b1c.; podkreśla, jak ważne jest utrzymanie dyskursu publicznego opartego na poszanowaniu godności ludzkiej, jednocześnie podkreślając znaczenie opartej na faktach i odpowiedzialnej debaty publicznej na temat migracji i azylu; stanowczo potępia powtarzającą się retorykę antyuchodźczą i antymigracyjną;

53.zdecydowanie potępia regres w zakresie praw kobiet i osób LGBTIQ+ w kilku państwach członkowskich; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ochrony i propagowania równości płci i praw podstawowych, w tym poprzez zwalczanie dezinformacji i zorganizowanych kampanii służących ograniczeniu tych praw, a także do przyjęcia środków niezbędnych dla wspierania reprezentacji płci;

54.wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia niezbędnych działań na rzecz zwalczania ruchów antygenderowych i ruchów sprzeciwiających się prawom niektórych osób, w tym ruchów anty-LGBTIQ+, oraz do przeprowadzenia dogłębnych badań, monitorowania i analizy skutków tych ruchów, aby lepiej zrozumieć ich działania, koordynację i strategie finansowania; podkreśla, że takie zrozumienie ma kluczowe znaczenie dla ochrony inkluzywnej i tolerancyjnej Europy opartej na wartościach zapisanych w art. 2 TUE;

55.wzywa Komisję do zapewnienia, aby w nowych WRF nie udostępniać żadnych funduszy UE grupom antygenderowym ani grupom sprzeciwiającym się równym prawom, które dążą do regresu praw kobiet i praw osób LGBTIQ+, ani żadnej grupie czy projektowi, które nie przestrzegają wartości UE i praw podstawowych określonych w Karcie; apeluje ponadto do Komisji o uważne śledzenie, w jaki sposób państwa członkowskie wykorzystują fundusze objęte wspólnym zarządzaniem, które mają na celu wspieranie równości płci oraz społeczeństwa obywatelskiego, w tym kobiecych organizacji pozarządowych, aby mieć pewność, że zaproszenia do składania wniosków o takie finansowanie nie są celowo zawieszane ani wstrzymywane;

56.wyraża poważne zaniepokojenie nasilającymi się atakami na społeczność LGBTIQ i jej prawa podstawowe w niektórych państwach członkowskich; podkreśla, że ataki te naruszają prawo do niedyskryminacji, prawo do równości wobec prawa oraz prawo do równej ochrony prawnej bez dyskryminacji; wzywa UE i państwa członkowskie do zwalczania wszelkich form przemocy i dyskryminacji wobec osób LGBTIQ+ oraz do zajęcia się dysproporcjami w ochronie wynikającymi z niespójnego wdrażania środków ochrony w państwach członkowskich; z zadowoleniem przyjmuje nową strategię na rzecz równości osób LGBTIQ+ na lata 2026–2030 oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia jej szybkiego wdrożenia; wzywa państwa członkowskie do odnowienia lub przyjęcia nowych krajowych planów działania lub strategii na rzecz osób LGBTIQ+ w celu uzupełnienia inicjatyw UE skutecznymi środkami krajowymi;

57.podkreśla, że brak procedur prawnego uzgodnienia płci stanowi naruszenie praw podstawowych; potępia praktyki konwersji, takie jak praktyki mające na celu zmianę, tłumienie lub wyparcie orientacji seksualnej, tożsamości płciowej lub ekspresji płciowej danej osoby, jako naruszające prawa podstawowe, a także apeluje do Komisji o pilne zajęcie się tymi kwestiami w drodze konkretnych działań; wzywa ponadto Komisję w tym zakresie, aby przedstawiła wniosek dotyczący aktu prawnego ustanawiającego unijnego zakazu praktyk konwersyjnych we wszystkich państwach członkowskich, jako działania następczego w związku z europejską inicjatywą obywatelską „Zakaz praktyk konwersyjnych w Unii Europejskiej”;

58.jest głęboko zaniepokojony środkami dyskryminacyjnymi wprowadzonymi w niektórych państwach członkowskich pod pretekstem zwalczania propagandy osób LGBTIQ+, które to środki przyczyniają się do alarmującego wzrostu liczby przestępstw z nienawiści i nawoływania do nienawiści wymierzonych w te osoby; podkreśla negatywny wpływ takich środków na wolność wypowiedzi i zgromadzeń; podkreśla, że działania te zachęcają do dyskryminacji i naruszają prawo UE; podkreśla znaczenie prawa osób LGBTIQ+ do samostanowienia oraz ważną rolę odpowiedniego orzecznictwa w tym zakresie;

59.wzywa wszystkie państwa członkowskie do ochrony praw osób LGBTIQ+ zgodnie z prawem UE, Kartą oraz orzecznictwem TSUE i ETPC; wzywa Komisję, aby zajęła się kwestią uporczywego niewykonywania wyroków TSUE dotyczących praw podstawowych osób LGBTIQ+ za pomocą wszystkich dostępnych jej mechanizmów;

60.przypomina, że w kilku państwach członkowskich nadal utrzymują się bariery prawne w kwestii transgranicznego uznawania związków partnerskich, rodzicielstwa lub małżeństw osób tej samej płci; ostrzega, że takie praktyki utrudniają swobodny przepływ rodzin LGBTIQ w UE, naruszają zasadę niedyskryminacji wobec prawa oraz wyraźnie wskazują na brak jednolitej ochrony osób LGBTIQ+ we wszystkich państwach członkowskich; wzywa wszystkie państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do prawnego uznawania związków partnerskich osób tej samej płci; apeluje do Komisji, aby przekształciła dyrektywę 2004/38/WE Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniająca rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylająca dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 77, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2004/38/oj). w celu uwzględnienia wyraźnego transgranicznego uznawania praw do życia prywatnego i rodzinnego; podkreśla, że wszystkie dzieci są równe wobec prawa i że państwa członkowskie muszą działać w najlepszym interesie dziecka;

61.przypomina o uprawnieniach Parlamentu dotyczących rozporządzenia w sprawie pochodzenia dziecka, które wspiera uznawanie pochodzenia dziecka w całej UE niezależnie od modelu rodziny; wzywa państwa członkowskie do szybkiego przyjęcia rozporządzenia w sprawie pochodzenia dziecka, aby zapewnić pewność prawa rodzicom i dzieciom w całej UE, a także do dopilnowania, by filiacja ustanowiona w jednym państwie członkowskim UE była automatycznie uznawana w pozostałych państwach członkowskich; wzywa Komisję do zapewnienia pełnego poszanowania swobodnego przepływu osób, praw dziecka, prawa pobytu i łączenia rodzin w UE, umożliwiając wszystkim obywatelom korzystanie z równych praw i ich pełne wykonywanie;

62.z zadowoleniem odnotowuje unijny plan działania na rzecz praw kobiet oraz załączoną do niego deklarację zasad społeczeństwa równego pod względem płci; ubolewa jednak nad brakiem znaczących zobowiązań finansowych; jest zaniepokojony niewystarczającym poziomem ambicji w zakresie ochrony i promowania Unii równości;

63.podkreśla, że przemoc ze względu na płeć – zarówno w internecie, jak i poza nim – jest poważnym i powszechnym przestępstwem, a także naruszeniem praw podstawowych i zasady równości wobec prawa; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby podjęły skuteczne działania przeciwko wszystkim formom przemocy ze względu na płeć, zarówno w internecie, jak i poza nim;

64.wyraża zaniepokojenie faktem, że formy i wzorce cyberprzemocy uwarunkowanej płcią nadal się zmieniają; podkreśla, że udostępnianie bez zgody treści intymnych i mowa nienawiści są jednymi z jej najbardziej rozpowszechnionych form cyberprzemocy; podkreśla potrzebę opracowania środków służących przeciwdziałaniu wzrostowi popularności mizoginistycznych wartości w odniesieniu do równości płci i praw kobiet; podkreśla potrzebę głębszego zrozumienia zjawiska i ideologii incel oraz znaczenie zapobiegania poprzez bardziej aktywne polityki mające na celu przeciwdziałanie takim zjawiskom i towarzyszącym im narracjom;

65.wzywa Komisję i państwa członkowskie do zajęcia się kwestią coraz większych potencjalnych szkód i efektu mrożącego, jakie nowe technologie, w tym sztuczna inteligencja, mogą wywierać na ofiary, oraz do wprowadzenia środków zapobiegawczych i wspierających; wzywa ponadto Komisję do podjęcia działań przeciwko wszechobecnej przemocy w internecie wymierzonej w kobiety, która stanowi coraz poważniejszą barierę dla udziału kobiet w życiu publicznym i dla równej reprezentacji; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego i właściwego wdrożenia odpowiednich przepisów, w szczególności dyrektywy w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1385 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (Dz.U. L, 2024/1385, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1385/oj). oraz DSA;

66.głęboko ubolewa z powodu nasilenia przestępstw z nienawiści i nawoływania do nienawiści, w tym w mediach społecznościowych, a także zdecydowanie potępia te zjawiska; podkreśla, że stanowią one poważnie zagrożenie dla demokracji, praworządności i praw podstawowych; podkreśla i zdecydowanie potępia zagrożenia dla debaty demokratycznej i praw podstawowych, które wynikają z nadużywania wolności wypowiedzi i informacji przez antydemokratyczne ruchy i polityków w celu legitymizacji mowy nienawiści, dezinformacji i zastraszania dziennikarzy i mniejszości; podkreśla, że z wolności wypowiedzi należy korzystać w ramach przepisów prawa i zgodnie z art. 11 Karty oraz że nie można jej wykorzystywać jako pretekst do podważania demokracji i praw podstawowych;

67.apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby zastosowały środki niezbędne do zwalczania mowy nienawiści i przestępstw z nienawiści, zarówno w świecie rzeczywistym, jak i w internecie, zwłaszcza wówczas, gdy takie działanie może przerodzić się w przemoc, w tym przemoc ze względu na płeć; podkreśla ponadto znaczenie przyjęcia przepisów UE w celu zwalczania przestępstw z nienawiści i nawoływania do nienawiści, w tym ze względu na tożsamość płciową czy orientację seksualną; zachęca Komisję do podjęcia działań następczych w związku ze strategią na rzecz równości osób LGBTIQ+ na lata 2026–2030; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą rozszerzenia wykazu przestępstw UE zawartego w art. 83 ust. 1 TFUE, tak aby ująć w nim nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści, podkreślając potrzebę zapewnienia zdecydowanej reakcji unijnego prawa karnego w tym względzie;

68.wzywa Radę do rozszerzenia obecnego wykazu „przestępstw UE” na mocy art. 83 ust. 1 TFUE o nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści; wzywa Radę do uruchomienia w tym zakresie „klauzuli pomostowej”; wzywa Komisję do przygotowania się do rozpoczęcia drugiego etapu procedury oraz do przedstawienia wniosku dotyczącego dyrektywy mającej na celu zwalczanie mowy nienawiści i przestępstw z nienawiści zarówno w internecie, jak i poza nim, a także do uwzględnienia stanowiska Parlamentu w tej sprawie https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2024-0044_EN.html.;

69.podkreśla, że brak dostępu do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, w tym do bezpiecznej i legalnej aborcji, lub odmowa takiego dostępu stanowi formę przemocy ze względu na płeć oraz naruszenie praw człowieka i praw podstawowych; wzywa Komisję do aktywnego działania na rzecz zapewnienia szerokiego dostępu do praw reprodukcyjnych i seksualnych oraz zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; ponownie apeluje o zapisanie prawa do bezpiecznej i legalnej aborcji w Karcie;

70.wzywa Komisję do zapewnienia odpowiednich działań następczych w związku z europejską inicjatywą obywatelską „My Voice My Choice: For Safe And Accessible Abortion” [Mój głos, mój wybór: za bezpieczną i dostępną aborcją] oraz do przedstawienia wniosku dotyczącego mechanizmu finansowego wspierającego państwa członkowskie, które chcą zapewnić bezpieczne usługi w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym bezpieczną i legalną aborcję, osobom w UE, które nadal nie mają dostępu do takich usług;

71.zaznacza, że nadal nie istnieje ogólnounijna definicja gwałtu oparta na braku zgody; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, aby ani w prawie, ani w praktyce, nie istniało domniemanie, że wyrażono zgodę w przypadku braku fizycznego oporu wobec zachowań seksualnych, niezależnie od tego, czy sprawca groził użyciem przemocy fizycznej lub jej użył, czy też dlatego, że ofiara pozostaje ze sprawcą w związku intymnym lub są małżeństwem; wzywa ponadto państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do uwzględnienia w prawie krajowym definicji gwałt w oparciu o brak dobrowolnej zgody, zgodnie z konwencją stambulską i zmieniającymi się standardami międzynarodowymi; wzywa Komisję do przedłożenia propozycji takiej definicji na szczeblu UE; ponownie podkreśla, że przemoc seksualna, w tym gwałt, stanowi poważne naruszenie praw człowieka i godności ludzkiej;

72.przypomina o zbiorze dokumentów opublikowanych w związku ze skazanym przestępcą seksualnym Jeffreyem Epsteinem, z których wynika, że popełniono niezliczone przestępstwa, w związku z czym istnieje duża grupa ukrytych sprawców; zauważa, że dobrze udokumentowano, iż Epstein stworzył siatkę głęboko sięgającą w korytarze władzy w całej Europie, w tym wśród rodziny królewskiej, czołowych dyplomatów i polityków; potępia fakt, że nie ustalono jeszcze, ilu członków tej siatki było świadomych handlu ludźmi, wykorzystywania seksualnego dzieci, oszustw i przestępstw finansowych lub brało w nich udział; podkreśla nie tylko poważne zaniepokojenie faktem, że osoby te pozostają na wolności, ale również tym, że brak pełnej rozliczalności podważa praworządność i zaufanie publiczne do instytucji demokratycznych; podkreśla, że przypadki obejmujące elementy transgraniczne w UE powinny być rozpatrywane na szczeblu UE; kwestionuje zdolność UE do prowadzenia dochodzeń w sprawie złożonych przestępstw transgranicznych popełnianych przez elity społeczne, zapobiegania takim przestępstwom i ich zwalczania; wzywa Komisję, by niezwłocznie powierzyła unijnemu centrum eksperckiemu ds. zapobiegania przestępczości (Europolowi) – wraz z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych i organami krajowymi – zadanie zbadania i przeanalizowania charakteru tej działalności przestępczej, a także zidentyfikowania osób, które można pociągnąć do odpowiedzialności;

73.wzywa państwa członkowskie do formalnego uznania kobietobójstwa za odrębne przestępstwo na tle płciowym w ustawodawstwie krajowym, do przyjęcia i egzekwowania kompleksowych strategii zapobiegania im i zwalczania ich, do zagwarantowania skutecznego badania i ścigania wszystkich przypadków oraz do zapewnienia specjalistycznych schronisk, poradnictwa i mechanizmów odszkodowawczych dla krewnych ofiar;

74.z całą stanowczością potępia stosowanie gwałtu i innych form przemocy seksualnej jako narzędzia wojny i przypomina, że takie zachowanie może stanowić zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w świetle prawa międzynarodowego; Apeluje o wzmożenie międzynarodowych wysiłków na rzecz dokumentowania tych przestępstw, a także podkreśla znaczenie zapewnienia ofiarom przemocy seksualnej, w tym ofiarom gwałtu podczas wojny, dostępu do bezpiecznej i legalnej aborcji;

75.wzywa wszystkie państwa członkowskie, aby ratyfikowały konwencję stambulską; wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że niektóre państwa członkowskie jeszcze jej nie ratyfikowały, oraz przypadkami odstąpienia od konwencji stambulskiej; podkreśla, że takie zmiany są wynikiem trwającej latami kampanii dezinformacyjnej dotyczącej zakresu i celów konwencji, prowadzonej przez siły antydemokratyczne w całej UE;

76.przypomina, że zakaz tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania, określony w art. 4 Karty i art. 3 EKPC, ma charakter bezwzględny i niepodlegający ograniczeniom oraz ma pełne zastosowanie do wszystkich osób, w tym pozbawionych wolności; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, aby Europejski Komitet do spraw Zapobiegania Torturom i krajowe mechanizmy prewencyjne mogły przeprowadzać nieograniczone wizyty we wszystkich miejscach zatrzymań oraz aby ich zalecenia były w pełni wdrażane;

77.zauważa z niepokojem, że w niektórych państwach członkowskich tymczasowe aresztowanie stosuje się nadmiernie lub bez wystarczającego uzasadnienia; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, aby pozbawienie wolności przed przeprowadzeniem postępowania było stosowane wyłącznie w ostateczności, w pełnej zgodności z normami EKPC i zasadą domniemania niewinności, oraz do wzmocnienia nadzoru sądowego i okresowego przeglądu decyzji dotyczących aresztowania;

78.zdecydowanie potępia systematyczne przeludnienie więzień, brak opieki medycznej i bezprawne przedłużanie tymczasowego aresztowania; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia pełnej zgodności z Regułami Nelsona Mandeli, Konwencją ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur i jej protokołem fakultatywnym oraz Europejskimi Regułami Więziennymi poprzez poprawę warunków przetrzymywania we wszystkich więzieniach i przyjęcie środków zapobiegawczych i rehabilitacyjnych, również w zakładach poprawczych dla nieletnich, oraz poprzez rozwiązanie problemu przeludnienia, gwarantując dostęp do opieki zdrowotnej i usług wsparcia zdrowia psychicznego, a także poprzez poprawę środków zapobiegania samobójstwom; podkreśla, że ochrona godności ludzkiej jest miarą siły demokratycznej społeczeństwa;

79.apeluje do Komisji o zajęcie się kwestią poważnych naruszeń w więzieniach, zgodnie ze zobowiązaniem UE do przestrzegania wartości zapisanych w art. 2 TUE;

80.przypomina, że zgodnie z art. 11 ust. 2 TUE instytucje UE muszą utrzymywać otwarty, przejrzysty i regularny dialog z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i stowarzyszeniami przedstawicielskimi; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia skutecznych procedur konsultacji zgodnie ze standardami dobrego zarządzania, do promowania zaangażowania i skutecznego udziału obywateli i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w kształtowaniu polityki, w tym w kwestiach związanych z ochroną i propagowaniem praw podstawowych, oraz do wspierania ich zdolności do uczestnictwa w strategiach politycznych UE, przy jednoczesnym zapewnieniu przejrzystości i pełnej zgodności z obowiązującymi przepisami;

81.wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zapewniły zrównoważone, elastyczne i dostępne finansowanie dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, a także dostęp do wymiaru sprawiedliwości;

82.z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji w kontekście kolejnych wieloletnich ram finansowych, aby umożliwić redystrybucję zamrożonych środków finansowych na rzecz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, i podkreśla potrzebę zagwarantowania, że część tych środków może wspierać organizacje działające na rzecz promowania praw podstawowych i innych wartości UE w państwach członkowskich, w których środki pozostają zamrożone; przypomina o znaczeniu programu „Obywatele, równość, prawa i wartości” (CERV) dla ochrony i wspierania praw i wartości zapisanych w traktatach, Karcie i obowiązujących międzynarodowych konwencjach dotyczących praw człowieka, w szczególności przez wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz zachęcanie do obywatelskiego i demokratycznego uczestnictwa, w celu utrzymania i dalszego rozwoju otwartych, opartych na prawach, demokratycznych, równych i sprzyjających włączeniu społeczeństw; jest zdania, że nowy program AgoraEU musi zagwarantować co najmniej taki sam poziom ambicji jak program CERV;

83.z zadowoleniem przyjmuje unijną strategię Komisji na rzecz społeczeństwa obywatelskiego; ponadto z zadowoleniem przyjmuje fakt, że strategia ta koncentruje się na organizacjach społeczeństwa obywatelskiego i obrońcach praw człowieka oraz obejmuje takie działania jak wzmocnienie skutecznego i znaczącego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego, zapewnienie otwartej, bezpiecznej i sprzyjającej przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego poprzez zapewnienie wsparcia i ochrony, w tym zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w terenie, oraz wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego odpowiednim, trwałym i przejrzystym finansowaniem; wzywa Komisję, aby zapewniła pełne wdrożenie strategii i systematycznie monitorowała sytuację przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego w swoich sprawozdaniach na temat praworządności;

84.wyraża głębokie zaniepokojenie wciąż kurczącą się przestrzenią społeczeństwa obywatelskiego i nasilającymi się prześladowaniami organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka w szeregu państw członkowskich, zwłaszcza tych podmiotów, które zajmują się przeciwdziałaniem rasizmowi, sprawiedliwością klimatyczną, prawami osób LGBTIQ+, prawami kobiet i migracją; zauważa, że grupy te stoją w obliczu szeregu zagrożeń, w tym ograniczeń prawnych i finansowych, zawieszenia finansowania, kampanii oszczerstw, zastraszania i kryminalizacji; ubolewa, że ograniczenia wolności zgromadzeń, wypowiedzi i zrzeszania się często dotyczą w nieproporcjonalnie dużej mierze konkretnych grup lub spraw;

85.podkreśla, że prawo do pokojowego zgromadzania się oraz zrzeszania się i wypowiedzi, a także wolność sztuki i nauki są prawami podstawowymi chronionymi prawem międzynarodowym i unijnym, które mają zasadnicze znaczenie dla demokracji; podkreśla, że wolność zrzeszania się, gwarantowana w art. 12 Karty i art. 11 EKPC, jest fundamentem społeczeństwa demokratycznego;

86.potępia kryminalizację pracowników i działaczy organizacji humanitarnych; zachęca państwa członkowskie do dopilnowania, aby pomoc humanitarna udzielana osobom znajdującym się w trudnej sytuacji nie była uznawana za przestępstwo; przypomina, że prawodawstwo UE musi być zgodne z europejskimi i międzynarodowymi standardami w zakresie praw człowieka, i wzywa Komisję oraz państwa członkowskie, aby zajęły się sytuacjami, w których taka zgodność nie występuje;

87.zauważa z zaniepokojeniem, że kilka państw członkowskich oraz krajów kandydujących i potencjalnych krajów kandydujących nałożyło nieproporcjonalne środki na pracowników i działaczy organizacji humanitarnych; zdecydowanie potępia stosowanie „przepisów dotyczących agentów zagranicznych”, które tłumią sprzeciw, są wymierzone w organizacje społeczeństwa obywatelskiego i ograniczają ich działalność, co wywołuje efekt mrożący dla społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka; potępia nieproporcjonalne środki stosowane w niektórych państwach członkowskich przeciwko pokojowym demonstracjom, w tym zakazy prewencyjne, stosowanie nadmiernej siły i zatrzymywanie demonstrantów, aby wywołać efekt mrożący; wzywa państwa członkowskie do powstrzymania się od nieproporcjonalnego działania prawnego przeciwko osobom, które biorą udział w pokojowych demonstracjach;

88.apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby zapewniły możliwość korzystania z prawa do pokojowych zgromadzeń i powstrzymały się od proponowania lub wdrażania środków, które mogłyby wywoływać efekt mrożący w przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego, i do których –jak zauważa z niepokojem – dochodziło w niektórych państwach członkowskich, oraz aby stworzyły warunki sprzyjające zdrowej debacie na temat wszelkich kwestii niepokojących społeczeństwo; potępia wszelkie praktyki, które mają efekt mrożący dla pokojowych demonstracji, takie jak stosowanie nadmiernej siły, inwigilacja i nękanie sądowe;

89.wzywa Komisję, aby ustanowiła mechanizm szybkiego reagowania w UE w celu udzielenia wsparcia zagrożonym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i obrońcom praw człowieka chroniącym i propagującym wartości UE; wzywa Komisję do ustanowienia wskaźnika europejskiej przestrzeni obywatelskiej w celu monitorowania i corocznego składania sprawozdań na temat otoczenia sprzyjającego działalności społeczeństwa obywatelskiego; apeluje ponadto o przejrzystość finansowania dla wszystkich podmiotów w unijnym rejestrze służącym przejrzystości;

90.apeluje do państw członkowskich o wdrożenie zalecenia Komisji (UE) 2022/758 w sprawie ochrony dziennikarzy i obrońców praw człowieka, którzy angażują się w debatę publiczną Zalecenie Komisji (UE) 2022/758 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w sprawie ochrony dziennikarzy i obrońców praw człowieka, którzy angażują się w debatę publiczną, przed ewidentnie bezpodstawnymi lub stanowiącymi nadużycie postępowaniami sądowymi („strategiczne powództwa zmierzające do stłumienia debaty publicznej”) (Dz.U. L 138 z 17.5.2022, s. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2022/758/oj).,

91.przypomina, że traktaty UE i Karta określają mandat i odpowiedzialność UE w zakresie zwalczania dyskryminacji i propagowania równego traktowania wszystkich osób; wzywa Komisję, aby wyeliminowała w unijnych ramach antydyskryminacyjnych i apeluje do państw członkowskich o pełne i prawidłowe wdrożenie unijnych przepisów obowiązujących w dziedzinie przeciwdziałania dyskryminacji;

92.z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji o rezygnacji z wycofania proponowanej horyzontalnej dyrektywy antydyskryminacyjnej; ponownie wzywa do niezwłocznego odblokowania dyskusji w Radzie na temat tej dyrektywy oraz apeluje do państw członkowskich o zawarcie porozumienia w ten sprawie;

93.odnotowuje i potępia istnienie w UE rasizmu strukturalnego wynikającego ze stereotypów podsycanych dyskursem publicznym, który prowadzi do dyskryminacji mniejszości we wszystkich dziedzinach życia; jest głęboko zaniepokojony indywidualnymi, strukturalnymi i instytucjonalnymi formami rasizmu i ksenofobii w UE oraz coraz większą dyskryminacją Arabów https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2017-eu-midis-ii-main-results_en.pdf., czarnych Europejczyków https://fra.europa.eu/en/publication/2026/antisemitism-overview., osób pochodzących z Azji https://fra.europa.eu/en/publication/2024/being-muslim-eu., Żydów https://fra.europa.eu/en/publication/2025/roma-survey-2024., muzułmanów https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document?source=document&text=&docid=300973&pageIndex=0&doclang=PL&mode=req&dir=&occ=first%E2%88%82%3D1&cid=900537. i Romów https://fra.europa.eu/en/publication/2025/roma-survey-2024.; wzywa państwa członkowskie do zwalczania dyskryminacji na wszystkich szczeblach;

94.podkreśla, że wszelkie formy dyskryminacji trzeba zwalczać przed sądem; wyraża zaniepokojenie brakiem postępów w dziedzinie przepisów dotyczących równości i przeciwdziałania dyskryminacji oraz w zakresie wdrażania tego prawodawstwa w niektórych państwach członkowskich; ubolewa, że pomimo istniejących przepisów UE, takich jak dyrektywa 2000/78/WE w sprawie równego traktowania Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2000/78/oj)., luki w ramach prawnych oraz w ich wdrażaniu i egzekwowaniu nadal się utrzymują, przez co ofiary nie dysponują odpowiednimi środkami odwoławczymi; przypomina, że ramy prawne państw członkowskich muszą uwzględniać zasadę równego traktowania w systemach prawnych i zapewniać wszystkim osobom skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości; wzywa Komisję do podjęcia działań w przypadku nieprzestrzegania tych zasad;

95.podkreśla, że dostęp do funduszy UE powinien być uzależniony od pełnej zgodności z prawami podstawowymi, w tym od przestrzegania zasady niedyskryminacji, oraz wzywa do przejrzystego przydzielania środków w celu zagwarantowania długoterminowego wsparcia dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego zajmujących się prawami człowieka i równością;

96.apeluje do państw członkowskich, w szczególności do Węgier, aby dokonały przeglądu przepisów lub strategii politycznych dyskryminujących osoby LGBTIQ+ i tęczowe rodziny; wzywa Węgry do zapewnienia, aby krajowe ramy konstytucyjne i prawne nie mogły być nadużywane w celu podważania pierwszeństwa prawa UE lub stygmatyzowania mniejszości pod pretekstem „tożsamości narodowej”; zdecydowanie potępia dalsze stosowanie tzw. ustawy o ochronie dzieci na Węgrzech, która stanowi bezpośrednią dyskryminację sprzeczną z art. 7, 11, 21 i 24 Karty https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/document?source=document&text=&docid=300973&pageIndex=0&doclang=PL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=900537.; wzywa Komisję do pilnej oceny zgodności węgierskiej ustawy o ochronie tożsamości lokalnej z prawem UE, w szczególności z dyrektywą w sprawie równości rasowej i Kartą praw podstawowych;

97.wzywa Komisję do podjęcia wszelkich niezbędnych środków, w tym wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w przypadku stwierdzenia naruszeń; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia, aby lokalna polityka mieszkaniowa i pobytowa była w pełni zgodna z zasadami równości i niedyskryminacji oraz nie prowadziła do segregacji etnicznej lub społeczno-gospodarczej;

98.podkreśla, że pierwszeństwo prawa UE stanowi fundament funkcjonowania Unii i poszanowania praworządności we wszystkich państwach członkowskich, do czego wszystkie państwa członkowskie zobowiązują się w momencie przystąpienia do Unii; wzywa wszystkie państwa członkowskie do przestrzegania obecnego orzecznictwa TSUE i ETPC; wzywa Komisję, aby uważnie monitorowała wykonywanie przez państwa członkowskie wyroków TSUE i ETPC, szczególnie dotyczących niedyskryminacji, równouprawnienia płci i praw mniejszości;

99.wzywa Komisję do przedstawienia nowych ambitnych strategii dotyczących równości i walki z rasizmem na najbliższe lata, uwzględniających także zalecenia Parlamentu, aby kompleksowo rozwiązać problem dyskryminacji ze wszystkich przyczyn i we wszystkich dziedzinach życia; podkreśla potrzebę zapewnienia kompleksowego i skoordynowanego podejścia we wszystkich istniejących i przyszłych strategiach, ramach i planach działania, aby zmaksymalizować synergie i zapewnić ich spójne wdrażanie;

100.wzywa wszystkie państwa członkowskie do przyjęcia i pełnego wdrożenia krajowych planów działania na rzecz zwalczania rasizmu lub strategii zawierających ambitne normy, jasno określone cele, harmonogramy i budżety; wzywa Komisję do zapewnienia regularnych mechanizmów monitorowania we współpracy z społeczeństwem obywatelskim;

101.podkreśla, że obywatele państw trzecich w UE, muszą być traktowani w sposób niedyskryminacyjny; zwraca uwagę, że obywatele państw trzecich mają prawo ubiegać się o ochronę międzynarodową na mocy prawa międzynarodowego i unijnego, w tym zgodnie z zasadą non-refoulement; wzywa państwa członkowske do utrzymania praworządności i praw podstawowych zapisanych w Karcie oraz wdrażania przepisów przyjętych przez współprawodawców; podkreśla wiążący charakter orzeczeń TSUE i ETPC;

102.wzywa Komisję i państwa członkowskie do zakazania profilowania rasowego i innych praktyk dyskryminacyjnych, w tym na granicach, a także do przeznaczenia znacznych zasobów na inicjatywy oparte na włączeniu i prawach oraz do ustanowienia niezależnych mechanizmów monitorowania, rozliczalności i składania skarg; wzywa Komisję do ustanowienia wiążących ocen wpływu na prawa człowieka i równość, aby zapobiegać dyskryminacji algorytmicznej; wzywa ponadto Komisję i państwa członkowskie, aby zajęły się nieproporcjonalnym narażeniem społeczności rasowych na zanieczyszczenie, degradację środowiska i zagrożenia związane z klimatem;

103.wzywa państwa członkowskie do ustanowienia, zgodnie z zasadami paryskimi ONZ, krajowych instytucji praw człowieka, do zagwarantowania ich niezależności i zdolności do skutecznego wykonywania ich zadań, a także do zapewnienia zabezpieczeń przed ingerencją polityczną;

104.wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy 2024/1500 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1500 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie norm dotyczących organów ds. równości w dziedzinie równego traktowania i równości szans kobiet i mężczyzn w zakresie zatrudnienia i pracy oraz zmiany dyrektyw 2006/54/WE i 2010/41/UE (Dz.U. L, 2024/1500, 29.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1500/oj). i dyrektywy 2024/1499 Dyrektywa Rady (UE) 2024/1499 z dnia 7 maja 2024 r. w sprawie norm dotyczących funkcjonowania organów ds. równości w obszarze równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne, równego traktowania osób w dziedzinie zatrudnienia i pracy bez względu na wyznawaną religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, równego traktowania kobiet i mężczyzn w sprawach zabezpieczenia społecznego oraz w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, oraz w sprawie zmiany dyrektyw 2000/43/WE i 2004/113/WE (Dz.U. L, 2024/1499, 29.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1499/oj)., które ustanawiają minimalne normy dla organów ds. równości; apeluje o konkretne środki, aby zagwarantować niezależność organów ds. równości i zapewnić skuteczne promowanie przez nie równości; zachęca do wsparcia organizacji społeczeństwa obywatelskiego w opracowywaniu i rozpowszechnianiu inicjatyw edukacyjnych na rzecz równości, a także w zapewnianiu szerokiego zasięgu i dostępności tych inicjatyw;

105.wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby w sposób całościowy podjęły skuteczne działanie na rzecz zwalczania antysemityzmu, ksenofobii, rasizmu, mizoginii, homofobii, transfobii i innych form uprzedzeń, nietolerancji, dyskryminacji i przestępstw z nienawiści; apeluje ponadto o prowadzenie stałych działań zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym, w celu monitorowania i ścigania powiązanych przestępstw z nienawiści oraz w celu zapobiegania tym przestępstwom, a także o ochronę mniejszości;

106.z niepokojem odnotowuje ustalenia FRA, które wskazują na znaczny wzrost antysemityzmu w całej Unii, w tym w internecie, w przestrzeni publicznej i w społecznościach lokalnych; podkreśla, że wiele osób pochodzenia żydowskiego zgłasza przeszkody w otwartym wyrażaniu swojej tożsamości i nadal boryka się z problemami związanymi z bezpieczeństwem; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmocnienia mechanizmów zapobiegania, zgłaszania i wsparcia ofiar, do szybszego wdrożenia strategii UE w zakresie zwalczania antysemityzmu, zapewnienia pełnego egzekwowania prawa unijnego i krajowego oraz do wzmocnienia edukacji, podnoszenia świadomości i środków bezpieczeństwa tam, gdzie jest to konieczne; zdecydowanie potępia rosnący antysemityzm w całej UE;

107.jest zaniepokojony, że pewne strategie polityczne przyjęte w niektórych państwach członkowskich doprowadziły do dyskryminacji określonych grup, w tym grup wyodrębnionych ze względu na rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne, język, religię, niepełnosprawność lub orientację seksualną; potępia fakt, że skutki takiej polityki obejmują dyskryminujące praktyki prawne i praktyki egzekwowania prawa, a także delegitymizację – a w niektórych przypadkach kryminalizację lub usiłowanie kryminalizacji – dyskursu politycznego, religijnego i innych form dyskursu; wzywa państwa członkowskie, aby powstrzymały się od takich praktyk lub przyjmowania polityk i przepisów, które mogłyby prowadzić do takich konsekwencji dla tych grup;

108.zdecydowanie potępia wszelkie formy dyskryminacji i wrogości wobec wobec wspólnot religijnych, w tym islamofobię, oraz wszystkie inne formy dyskryminacji i rasizmu w całej UE, w tym akty przemocy, zastraszanie, mowę nienawiści i eksponowanie symboli nienawiści w przestrzeni publicznej; wzywa państwa członkowskie oraz kraje kandydujące do zapewnienia, aby osoby należące do mniejszości były traktowane jednakowo i równo wobec prawa;

109.wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zajęły się problemem dyskryminacji i wykluczenia społecznego, z którym zmagają się słabsze grupy społeczne, w tym Romowie, oraz aby zapewniły one skuteczne wdrożenie unijnych ram strategicznych na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów; wzywa państwa członkowskie do wykonania wyroków ETPC dotyczących praw Romów, a także apeluje do Komisji o monitorowania wdrażania tych środków;

110.wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwalczania dyskryminacji osób z niepełnosprawnościami oraz do promowania ich pełnego włączenia społecznego i udziału w życiu społecznym; wzywa ponadto UE i państwa członkowskie, aby stosowały się do zaleceń zawartych w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w celu położenia kresu dyskryminacji osób z niepełnosprawnościami oraz zapewnienia im równego korzystania z praw podstawowych i pełnego uczestnictwa we wszystkich obszarach życia społecznego https://tbinternet.ohchr.org/_layouts/15/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=CRPD%2FC%2FEUR%2FCO%2F2-3&Lang=en.;

111.potępia wszelkie formy przemocy i przymusu wobec osób z niepełnosprawnościami, w szczególności przymusową sterylizację, która stanowi poważne naruszenie godności ludzkiej i integralności cielesnej; wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania przymusowej sterylizacji w przypadku niepełnosprawności lub w zależności od zdolności prawnej danej osoby za przestępstwo bez wyjątku oraz do zapewnienia odszkodowania osobom, które jej doświadczyły; wzywa do opracowania unijnego planu działania na rzecz równości i intersekcjonalności; wzywa do uznania i włączenia krajowych języków migowych za element różnorodności językowej UE;

112.wzywa do wzmocnienia unijnej platformy ds. niepełnosprawności jako stałego mechanizmu uczestnictwa służącego dialogowi politycznemu z organizacjami osób z niepełnosprawnościami; zwraca się do Komisji o utrzymanie przejrzystych ram monitorowania strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030, obejmujących coroczne publiczne sprawozdania i znaczące zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że instytucje UE muszą dawać przykład, zapewniając dostępność, rekrutację sprzyjającą włączeniu społecznemu oraz znaczny wzrost liczby pracowników z niepełnosprawnościami w administracji UE; popiera wdrożenie planu działania w sprawie niepełnosprawności w ramach działań zewnętrznych UE, zapewniając pełną integrację praw osób z niepełnosprawnościami w unijnych programach pomocy rozwojowej i humanitarnej, zgodnie z art. 32 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

113.wzywa Komisję, aby dopilnowała, że fundusze UE przeznaczone na promowanie integracji społecznej i poprawę warunków życia – w tym dostępu do przystępnych cenowo mieszkań, wysokiej jakości edukacji, zabezpieczenia społecznego i opieki zdrowotnej – są wykorzystywane w sposób skuteczny i przejrzysty; wyraża zaniepokojenie niedawnymi przypadkami niewłaściwego wykorzystania funduszy;

114.wzywa Komisję do wzmocnienia monitorowania, kontroli i bezpośredniego zaangażowania społeczności, aby zagwarantować, że każde euro trafi do zakładanych beneficjentów i przyczyni się do rzeczywistej poprawy warunków życia grup defaworyzowanych i zmarginalizowanych, w tym mniejszości etnicznych i osób dotkniętych transformacją ekologiczną i cyfrową; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia poszanowania Europejskiej karty społecznej i Europejskiego filaru praw socjalnych; wzywa Komisję do ścisłego monitorowania ich wdrażania oraz do podjęcia działań w przypadku niewystarczającego wdrożenia;

115.wyraża zaniepokojenie faktem, że mieszkalnictwo jest traktowane jako towar; wzywa do zwiększenia dostępu do mieszkań socjalnych i przystępnych cenowo oraz do przyjęcia długoterminowych strategii mieszkaniowych opartych na prawach, które koncentrują się również na zapobieganiu bezdomności; wzywa Komisję do dopilnowania, aby w przyszłym planie działania UE na rzecz przystępnych cenowo mieszkań priorytetowo potraktowano dostępność, przystępność cenową i efektywność energetyczną, oraz do rozważenia ustanowienia specjalnego funduszu;

116.podkreśla znaczenie zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości, przejrzystości i udziału w sprawach dotyczących środowiska; domaga się, aby środki mające na celu osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony środowiska i poprawy jakości środowiska, które są zapisane w art. 37 Karty, zostały włączone do unijnych polityk; ponawia apel o uznanie w Karcie prawa do zdrowego środowiska; wzywa UE i państwa członkowskie do podjęcia natychmiastowych działań w celu przeciwdziałania zmianie klimatu; ponownie apeluje do Komisji, aby rozszerzyła mandat EPPO o przestępstwa przeciwko środowisku;

117.przypomina, że ubóstwo stanowi naruszenie godności ludzkiej, uniemożliwiające pełne korzystanie z praw podstawowych, zgodnie z Kartą i art. 9 TFUE; podkreśla, że walka z ubóstwem musi zatem stanowić główny priorytet UE i wszystkich państw członkowskich; wzywa do włączenia celów w dziedzinie eliminacji ubóstwa do odnośnych polityk gospodarczych, społecznych i środowiskowych UE poprzez podejście oparte na uwzględnianiu tych kwestii, zgodne z Europejskim filarem praw socjalnych i celem zrównoważonego rozwoju ONZ (cel zrównoważonego rozwoju nr 1); wzywa Komisję do uwzględnienia eliminacji ubóstwa jako celu horyzontalnego w następnym cyklu strategicznym UE oraz do ustanowienia jasnych mechanizmów zarządzania i monitorowania;

118.ponownie podkreśla, że dostęp do odpowiedniego dochodu jest warunkiem koniecznym do godnego życia; zauważa, że w następstwie wniosku Komisji dotyczącego zalecenia Rady w sprawie odpowiedniego dochodu minimalnego zapewniającego aktywne włączenie dyrektywa UE w sprawie odpowiedniego dochodu minimalnego mogłaby przyczynić się do osiągnięcia celu, jakim jest ograniczenie ubóstwa o co najmniej połowę we wszystkich państwach członkowskich do 2030 r.;

119.wzywa Komisję do opracowania europejskiej strategii walki z ubóstwem w celu wyeliminowania ubóstwa do 2035 r., w tym wymiernych celów pośrednich; wzywa Komisję do utworzenia unijnej grupy zadaniowej ds. walki z ubóstwem w celu monitorowania wdrażania i koordynacji przyszłej strategii UE na rzecz walki z ubóstwem oraz śledzenia wielowymiarowego ubóstwa i nierówności we wszystkich państwach członkowskich; wzywa do zorganizowanego udziału osób doświadczających ubóstwa i organizacji reprezentujących te osoby;

120.podkreśla, że ubóstwo wiąże się z takimi czynnikami jak płeć, wiek, niepełnosprawność, pochodzenie etniczne, status migracyjny oraz niekorzystna sytuacja obszarów wiejskich i poszczególnych regionów; apeluje o ukierunkowane środki walki z ubóstwem; podkreśla, że zwalczanie ubóstwa wynikającego z krzyżowania się różnych czynników wymaga połączenia środków, w tym polityki przeciwdziałania dyskryminacji, wysokiej jakości zatrudnienia, przystępnych cenowo usług i środków sprzyjających zatrudnieniu;

121.uznaje, że znaczący udział osób doświadczających ubóstwa ma zasadnicze znaczenie dla legitymacji demokratycznej i skuteczności polityki przeciwdziałania ubóstwu; wzywa do utworzenia stałych struktur dialogu na szczeblu unijnym i krajowym z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i partnerami społecznymi, aby zwiększyć włączenie społeczne;

122.przypomina, że jednym z filarów projektu UE był dobrobyt obywateli, i uważa, że niezależnie od wyzwań geopolitycznych i społeczno-gospodarczych oraz wyzwań w zakresie bezpieczeństwa UE nie może ignorować wymiaru społecznego i praw podstawowych, na których została zbudowana; zwraca się do Komisji o należyte uwzględnienie dobrostanu jednostek, w tym osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, we wszystkich istniejących i przyszłych strategiach politycznych UE oraz o uwzględnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zdrowotnego w programie bezpieczeństwa politycznego;

123.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.