–uwzględniając art. 8 i 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),
–uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23., ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2006/54/oj.,
–uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania Dz.U. L 132 z 17.5.2023, s. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2023/970/oj.,
–uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/1158/oj. (dyrektywa w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym),
–uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),
–uwzględniając komunikat Komisji z 7 marca 2025 r. pt. „Plan działania na rzecz praw kobiet” (COM(2025)0097),
–uwzględniając strategię Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI) i Grupy Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) na rzecz równouprawnienia płci i wzmocnienia pozycji gospodarczej kobiet,
–uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1060/oj.,
–uwzględniając komunikat Komisji z 30 czerwca 2021 r. zatytułowany „Długoterminowa wizja dla obszarów wiejskich UE – W kierunku silniejszych, lepiej skomunikowanych, odpornych i zamożnych obszarów wiejskich do 2040 r.” (COM(2021)0345),
–uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 maja 2022 r. pt. „Postawienie ludzi na pierwszym miejscu, zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, uwolnienie potencjału regionów najbardziej oddalonych UE” (COM(2022)0198),
–uwzględniając program „Women Leadership Programme” Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii oraz Europejskiej Rady ds. Innowacji,
–uwzględniając plan dotyczący równowagi płci w europejskiej przestrzeni badawczej,
–uwzględniając swoją rezolucję z 3 maja 2022 r. w sprawie osiągnięcia przez kobiety niezależności ekonomicznej dzięki przedsiębiorczości i samozatrudnieniu Dz.U. C 465 z 6.12.2022, s. 54.,
–uwzględniając swoją rezolucję z 14 września 2021 r. w kierunku silniejszego partnerstwa z regionami najbardziej oddalonymi Dz.U. C 117 z 11.3.2022, s. 18.,
–uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza,
–uwzględniając art. 174 TFUE,
–uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie wysp UE i polityki spójności – obecna sytuacja i przyszłe wyzwania Dz.U. C 493 z 27.12.2022, s. 48.,
–uwzględniając zalecenie Rady z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem: cele barcelońskie na 2030 r. Dz.U. C 484 z 20.12.2022, s. 1.,
–uwzględniając deklarację ONZ z 28 września 2018 r. w sprawie praw ludności wiejskiej i innych osób pracujących na obszarach wiejskich,
–uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 10/2021 z dnia 26 maja 2021 r. pt. „Uwzględnianie aspektu płci w budżecie UE: czas, by za słowami poszły czyny”,
–uwzględniając art. 55 Regulaminu,
–uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
–uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A10-0058/2026),
A.mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich i wyspiarskich oraz w regionach najbardziej oddalonych odgrywają kluczową rolę dla dynamiki lokalnych gospodarek, rentowności sektora rolnego i zachowaniu dziedzictwa kulturowego, i stanowią podstawowy filar spójności terytorialnej, zrównoważonego rozwoju społecznego i odporności gospodarczej na obszarach wiejskich; mając na uwadze, że – mimo tego niezbędnego wkładu, który wnoszą – nadal napotykają one przeszkody prawne, finansowe, kulturowe i infrastrukturalne, które ograniczają przedsiębiorczość kobiet i pełne osiągnięcie przez nie niezależności ekonomicznej; mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich na sytuację kobiet na obszarach wiejskich wpływa w sposób nieproporcjonalny brak dostępu do niedrogiej opieki nad dziećmi, odpowiednich połączeń transportowych, infrastruktury cyfrowej oraz systemów wsparcia uwzględniających aspekt płci i możliwości spędzania czasu wolnego, co ogranicza możliwość pełnego udziału w rynku pracy i przyczynia się do złego stanu zdrowia psychicznego; mając na uwadze, że znaczna część pracy wykonywanej przez kobiety na obszarach wiejskich pozostaje niezarejestrowana, jest świadczona nieodpłatnie i często nie jest uwzględniana w oficjalnych statystykach, co podkreśla niewidoczność wkładu kobiet w rozwój gospodarczo- społeczny; mając na uwadze, że obszary wiejskie stanowią nierozłączny element europejskiego stylu życia, odzwierciedlając wyjątkową równowagę między tradycyjnym dziedzictwem a postępem, której utrzymanie zależy od uznania i skutecznej integracji kobiet w procesach rozwoju obszarów wiejskich; mając na uwadze, że około 30 % ludności UE mieszka na obszarach wiejskich, które stanowią około 83 % całego terytorium UE; mając na uwadze, że regiony te mają zasadnicze znaczenie dla stabilności gospodarczej, spójności społecznej i konkurencyjności Unii Zgodnie z modelowaniem na poziomie lokalnych jednostek administracyjnych z 2018 r. na podstawie danych demograficznych JRC/Eurostatu, Atlas demografii.;
B.mając na uwadze, że UE jest odpowiedzialna za promowanie równości kobiet i mężczyzn zgodnie z Traktatami w ramach wszystkich swoich działań; mając na uwadze, że równość płci stanowi jedną z podstawowych wartości UE, prawo podstawowe oraz podstawową Europejskiego filaru praw socjalnych zapisaną w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej; mając na uwadze, że w art. 8 TFUE przewidziano zasadę uwzględniania aspektu płci, zgodnie z którą perspektywa równości płci musi być uwzględniana we wszystkich strategiach politycznych i programach; mając na uwadze, że do tej pory żadne państwo członkowskie nie osiągnęło pełnej równości płci, postępy są nadal powolne, a państwa członkowskie uzyskały średnio 67,4 na 100 punktów w wskaźniku równouprawnienia płci w UE za 2019 r., co oznacza poprawę o zaledwie 5,4 pkt od 2005 r.;
C.mając na uwadze, że dobrobytu i sukcesu ekonomicznego kobiet nie można oddzielić od poszanowania praw podstawowych, w tym prawa do życia wolnego od przemocy ze względu na płeć oraz prawo do autonomii cielesnej dzięki dostępowi do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie, w tym dostępu do bezpiecznej i legalnej opieki aborcyjnej w całej UE; mając na uwadze, że zapewnienie bezpiecznego i pełnego szacunku środowiska pracy, wolnego od molestowania i stereotypów płci, zwiększa możliwości zawodowe kobiet i sprzyja kulturze wzajemnego szacunku, odpowiedzialności i godności; mając w związku z tym na uwadze, że niezależność ekonomiczna kobiet w znacznym stopniu przyczynia się do ich bezpieczeństwa i ochrony przed przemocą ze względu na płeć i przemocą domową;
D.mając na uwadze, że według danych Eurostatu luka w zatrudnieniu między mężczyznami i kobietami na obszarach wiejskich wynosi około 13 punktów procentowych (w porównaniu z 10 punktami procentowymi w miastach), a w niektórych państwach członkowskich przekracza 20 punktów procentowych, przy czym w 2022 r. udział kobiet w rynku pracy wyniósł jedynie 31,6 %; mając na uwadze, że straty gospodarcze wynikające z luki w zatrudnieniu między kobietami a mężczyznami wynoszą ok. 370 mld EUR rocznie, a poprawa sytuacji związanej z równością płci mogłaby przyczynić się do wzrostu PKB UE nawet o 3,15 bln EUR do 2050 r.;
E.mając na uwadze, że niekorzystne tendencje demograficzne stanowią szczególne wyzwanie dla regionów wiejskich, wyspiarskich, górskich i najbardziej oddalonych, oraz stanowią zarówno wyzwanie, jak i szansę na zwiększenie atrakcyjności przedsiębiorczości oraz umożliwienie zarówno tworzenia przedsiębiorstw, jak i zrównoważonego życia na tych obszarach, ponieważ emigracja młodych ludzi i kobiet w poszukiwaniu lepszych możliwości osłabia wymianę pokoleń, żywotność społeczności i długoterminowy rozwój gospodarczy; mając na uwadze, że w UE liczba stosunkowo młodych kobiet opuszczających obszary wiejskie zazwyczaj przekracza liczbę stosunkowo młodych mężczyzn, co może wynikać m.in. z barier, takich jak izolacja czy ograniczone możliwości kształcenia i zatrudnienia; mając na uwadze, że te tendencje demograficzne mogą utrudniać rozwój społeczno-gospodarczy niektórych obszarów wiejskich;
F.mając na uwadze, że rolniczki nadal zmagają się z nierównościami, zwłaszcza w dostępie do gruntów, szkoleń i finansowania; mając na uwadze, że statystyki pokazują, iż przedsiębiorczynie napotykają większe trudności niż mężczyźni w pozyskiwaniu środków finansowych i kapitału; mając na uwadze, że 30 % przedsiębiorców w UE to kobiety, lecz otrzymują one tylko 2 % dostępnego finansowania pozabankowego; mając na uwadze, że, jak się wydaje, podczas pandemii wartość ta zmalała do 1 % Komisja Europejska i EBI, Funding women entrepreneurs. How to empower growth[Finansowanie przedsiębiorczyń: jak zwiększyć wzrost], czerwiec 2020 r.; mając na uwadze, że dane pokazują, iż przedsiębiorczynie uzyskują wyższe dochody pomimo niższego wsparcia finansowego Women in VC, Experior Venture Fund i Unconventional Ventures, Funding in the CEE Region – Through the Lens of Gender Diversity and Positive Impact [Finansowanie w regionie Europy Środkowo-Wschodniej przez pryzmat różnorodności płci i pozytywnego wpływu], 2021 r., https://ceereport2021experiorvc.unconventional.vc/.; mając na uwadze, że ukierunkowane wsparcie praktyczne – na przykład mikropożyczki, mentoring czy uproszczenie procedur administracyjnych – może być skutecznym narzędziem promowania przedsiębiorczości;
G.mając na uwadze, że kobiety w regionach przygranicznych, górskich, najbardziej oddalonych i oddalonych borykają się z coraz większymi wyzwaniami i barierami wynikającymi z izolacji, starzenia się społeczeństwa i ograniczonych usług; mając na uwadze, że w regionach najbardziej oddalonych wskaźnik zatrudnienia kobiet jest prawie zawsze niższy niż średnia UE, a największa różnica sięgała 38,5 pkt w 2020 r.; mając na uwadze, że również bezrobocie młodzieży jest niezwykle wysokie w niektórych regionach najbardziej oddalonych Dokument roboczy służb Komisji pt. „Outermost regions at a glance – assets, challenges and opportunities” [Regiony najbardziej oddalone w skrócie – atuty, wyzwania i możliwości] (SWD(2022)0133).;
H.mając na uwadze, że kobiety mieszkające w regionach wyspiarskich i najbardziej oddalonych borykają się z dodatkowymi trudnościami i szczególnymi przeszkodami, które wynikają z izolacji geograficznej, małej gęstości zaludnienia, starzenia się społeczeństwa oraz niedoboru podstawowych usług publicznych i prywatnych, czyli z czynników, które pogłębiają dysproporcje społeczno-gospodarcze i ograniczają dostęp do zatrudnienia, szkoleń i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej; mając na uwadze, że wspieranie udziału kobiet w przedsiębiorczości cyfrowej i innowacyjnej wzmacnia rozwój gospodarczy i konkurencyjność; mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich we wschodnich regionach przygranicznych są dodatkowo narażone na skutki wojny w Ukrainie, w tym na zagrożenia dla bezpieczeństwa, zakłócenia łańcucha dostaw i ryzyka hybrydowe, co nie sprzyja przedsiębiorczości i utrudnia dostęp do usług i finansowania; mając na uwadze, że sprostanie tym skumulowanym wyzwaniom wymaga ukierunkowanej i zróżnicowanej europejskiej polityki publicznej, zgodnie z art. 349 TFUE, a także specjalnych środków, które odzwierciedlają szczególną podatność regionów przygranicznych na zagrożenia, tak aby zapewnić pełne włączenie gospodarcze, społeczne i polityczne kobiet na tych terytoriach;
I.mając na uwadze, że kobiety mieszkające w regionach górskich Europy często stoją w obliczu szczególnych wyzwań, które ograniczają ich potencjał w zakresie przedsiębiorczości, w tym trudnych połączeń transportowych i ograniczonego dostępu do infrastruktury cyfrowej, usług opieki nad dziećmi, możliwości szkoleniowych i wsparcia finansowego; mając na uwadze, że należy wzmocnić pozycję kobiet w regionach górskich Europy nie tylko jako pracownic lub przedsiębiorczyń, ale również jako współwłaścicielek i decydentek w lokalnych przedsięwzięciach gospodarczych; mając na uwadze, że tworzenie spółek celowych i spółdzielczych struktur własnościowych może umożliwić kobietom wspólne posiadanie przedsiębiorstw opartych na społeczności lokalnej, zarządzanie tymi przedsiębiorstwami i czerpanie z nich korzyści; mając na uwadze, że takie modele – o czym świadczą liczne inicjatywy sektora prywatnego – promują zarządzanie sprzyjające włączeniu społecznemu, zwiększają niezależność gospodarczą i pomagają zachować wartość na obszarach górskich, wspierając tym samym zbiorową przedsiębiorczość, wspólną odpowiedzialność i zrównoważony rozwój regionalny kobiet i dziewcząt;
J.mając na uwadze, że kobiety stanowią 52 % ludności Europy i 34,4 % osób samozatrudnionych w UE, a tylko 30 % przedsiębiorstw typu start-up jest zakładanych przez kobiety Global Entrepreneurship Monitor, sprawozdanie specjalne, Women’s Entrepreneurship 2020/21:Thriving Through Crisis [Przedsiębiorczość kobiet 2020/21: rozwijać się pomimo kryzysu], Londyn, 2021., co świadczy zarówno o rosnącym udziale kobiet, jak i o ich niewykorzystanym potencjale w zakresie przedsiębiorczości; mając na uwadze, że kobiety w biznesie nie tylko generują wzrost gospodarczy i zatrudnienie, ale również napędzają bardziej zrównoważone i sprzyjające włączeniu społecznemu modele biznesowe, uzyskując wyższe wyniki pod względem wskaźników środowiskowych, społecznych i dotyczących ładu korporacyjnego oraz wykazując większe prawdopodobieństwo, że będą oferować swoim pracownikom możliwości szkolenia (EBI, 2021); mając na uwadze, że zróżnicowane grupy decyzyjne przynoszą lepsze, bardziej sprzyjające włączeniu społecznemu i bardziej zrównoważone wyniki;
K.mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich są często w sposób nieproporcjonalny narażone na przemoc seksualną w czasach wojny, inwazji i konfliktów ze względu na izolację, ograniczony dostęp do usług ochronnych i słabszą infrastrukturę zapewniającą bezpieczeństwo;
L.mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich często są niedostatecznie reprezentowane w procesach decyzyjnych i organach zarządczych, takich jak spółdzielnie rolnicze, partnerzy społeczni czy samorządy gminne Instytut Europejskiej Polityki Ochrony Środowiska, What is the link between gender equality and agriculture sustainability? [Jaki jest związek między równouprawnieniem płci a zrównoważonym rozwojem rolnictwa?], wrzesień 2021 r.; mając na uwadze, że kobiety na stanowiskach kierowniczych i decyzyjnych stanowią kluczowe wzorce do naśladowania dla następnego pokolenia;
M.mając na uwadze, że dostęp do wiarygodnych, porównywalnych danych segregowanych według kryterium płci i terytorium jest podstawowym warunkiem dokładnego zrozumienia sytuacji kobiet na obszarach wiejskich, a tym samym opracowania, wdrożenia i oceny skutecznej polityki publicznej, która odpowiednio zaspokaja potrzeby kobiet i przyczynia się do zmniejszenia nierówności, ponieważ pełna integracja kobiet w rolnictwie i życiu gospodarczym przyczynia się do osiągnięcia celów UE w zakresie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, równości płci i zrównoważonego rozwoju;
N.mając na uwadze, że tzw. tradycyjne role i stereotypy dotyczące płci wciąż wpływają na podział obowiązków domowych i pracy w społeczeństwie; mając na uwadze, że godzenie życia zawodowego, w szczególności przedsiębiorczości, z życiem rodzinnym pozostaje trudne i nadal stanowi poważne wyzwanie, zwłaszcza dla kobiet; mając na uwadze, że trudności te są szczególnie dotkliwe na obszarach wiejskich, górskich i wyspiarskich oraz w regionach najbardziej oddalonych, gdzie dostępność usług publicznych, zwłaszcza edukacji, opieki zdrowotnej, mobilności i opieki nad dziećmi, jest ograniczona; mając na uwadze, że ten brak infrastruktury i mechanizmów wsparcia podważa równość szans, utrudnia kobietom pełne rozwinięcie zdolności przedsiębiorczych, ogranicza pełny udział kobiet w rynku pracy i pogłębia różnice między obszarami miejskimi i wiejskimi; mając na uwadze, że kobiety rozwijające małe przedsiębiorstwa na obszarach wiejskich przyczyniają się do ograniczenia wyludniania się wsi; mając na uwadze, że przedsiębiorczość kobiet należy wspierać za pomocą intersekcjonalnych i całościowych środków, zapewniając im równy udział w rynku pracy, likwidując różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn oraz przeciwdziałając dyskryminacji na rynkach pracy, a także, w szerszym ujęciu, za pomocą wyeliminowania stereotypów płciowych, molestowania i dyskryminacji w świecie pracy i poza nim; mając na uwadze, że luki w dostępie do ochrony socjalnej dla kobiet samozatrudnionych i małżonków współpracujących – w tym emerytur, zwolnień chorobowych i urlopów ze względów rodzinnych – pogłębiają lukę płacową i emerytalną między kobietami a mężczyznami oraz zniechęcają do przedsiębiorczości; mając na uwadze, że nieodpłatną opiekę i pracę w gospodarstwie domowym wykonują głównie kobiety, co ma wpływ na ich zatrudnienie i rozwój kariery zawodowej oraz pogłębia lukę płacową i lukę emerytalną między kobietami i mężczyznami; mając na uwadze, że nierówny podział oraz niedocenianie opieki i prac domowych, a także dyskryminacja i stereotypy płci nadal ograniczają czas kobiet i ich mobilność oraz dostęp do praw socjalnych i możliwości na obszarach wiejskich i w regionach oddalonych, co prowadzi do utraty potencjału przedsiębiorczości i mniejszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym;
O.mając na uwadze, że wszystkie formy przemocy ze względu na płeć – w tym przemoc domowa i seksualna, psychologiczna, ekonomiczna i internetowa oraz uporczywe nękanie – stanowią naruszenie praw człowieka, w tym prawa do autonomii cielesnej i integralności cielesnej oraz prawa do życia wolnego od dyskryminacji; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta mieszkające na obszarach wiejskich i oddalonych napotykają dodatkowe przeszkody w dostępie do wymiaru sprawiedliwości, ochrony, usług wsparcia oraz opieki zdrowotnej w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, gdy doświadczają przemocy ze względu na płeć — wynika to z takich czynników jak izolacja geograficzna, brak infrastruktury, ograniczony dostęp do specjalistycznych usług, przepaść cyfrowa i stygmatyzacja społeczna; mając na uwadze, że bariery te często prowadzą do rzadszego zgłaszania danych przypadków, większej podatności na zagrożenia, braku dostępu do usług wsparcia i bezkarności sprawców; mając na uwadze, że bariery te utrudniają pełny udział kobiet w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym na obszarach wiejskich ze względu na brak sieci ochrony i specjalistycznych usług, w połączeniu z utrzymującą się wagą tradycyjnego podziału ról związanych z płcią i większą podatnością kobiet na zagrożenia, utrwalają sytuacje wykluczenia i ograniczają zdolność kobiet do korzystania z praw podstawowych; mając na uwadze, że wyeliminowanie tych barier jest podstawowym warunkiem promowania równości płci, wzmocnienia spójności społecznej i harmonijnego rozwoju obszarów wiejskich; mając na uwadze, że młode kobiety na obszarach wiejskich są bardziej narażone na przemoc niż młode kobiety na obszarach miejskich, a według badania Światowej Organizacji Zdrowia co trzecia kobieta na całym świecie doświadczyła przemocy fizycznej lub seksualnej, co stanowi nieproporcjonalnie duże obciążenie dla młodych kobiet na obszarach wiejskich;
P.mając na uwadze, że na obszarach wiejskich utrzymują się znaczne różnice między mężczyznami i kobietami pod względem zatrudnienia, wynoszące około 13 % (w porównaniu z 10 % na obszarach miejskich); mając na uwadze, że w niektórych państwach członkowskich różnice te przekraczają 20 punktów procentowych; mając na uwadze, że od 2012 r. różnice te utrzymują się w UE na stosunkowo stabilnym poziomie; mając na uwadze, że w ponad połowie państw członkowskich różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn są bardziej widoczne na obszarach wiejskich niż w miastach; mając na uwadze, że wiele kobiet znajduje się również w trudniejszej sytuacji ze względu na niepewne warunki zatrudnienia, takie jak praca sezonowa, lub w innych przypadkach w związku z tym, że pełnią nieodpłatnie „niewidoczną” rolę w rodzinnych gospodarstwach rolnych jako małżonkowie współpracujący, co często skutkuje brakiem dostępu do ochrony socjalnej lub świadczeń z tytułu macierzyństwa; mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich i w regionach w niekorzystnym położeniu częściej angażują się w przedsiębiorczość i samozatrudnienie niż kobiety na obszarach miejskich i bogatych gospodarczo; mając na uwadze, że samozatrudnienie może być formą pracy, która przyczynia się do tworzenia miejsc pracy i zmniejszenia bezrobocia kobiet, ale wymaga opracowania odpowiedniej ochrony socjalnej; mając na uwadze, że na obszarach wiejskich odsetek kobiet pracujących na własny rachunek wynosi 38 %; mając na uwadze, że kobiety są nadmiernie reprezentowane w niepewnych formach samozatrudnienia; mając na uwadze, że kobiety są jednocześnie główną siłą napędową dobrobytu gospodarczego i włączenia społecznego na obszarach wiejskich, zwłaszcza poprzez przedsiębiorczość, której promowanie jest strategicznym priorytetem zrównoważonego rozwoju UE;
Q.mając na uwadze, że prowadzenie przedsiębiorstwa wymaga wiedzy i umiejętności; mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich napotykają więcej przeszkód w dostępie do edukacji niż mężczyźni; mając na uwadze, że w UE odsetek mieszkańców obszarów wiejskich posiadających przynajmniej podstawowe umiejętności cyfrowe w 2019 r. był o 14 % niższy niż na obszarach miejskich (48 % w porównaniu z 62 %); mając na uwadze, że włączenie cyfrowe jest zasadniczym wymogiem zapewnienia kobietom i dziewczętom dostępu do wysokiej jakości kształcenia i szkolenia oraz do rynku pracy, na przykład poprzez dywersyfikację działalności rolniczej, pracę zdalną, innowacje i możliwości zatrudnienia, zarówno na miejscu, jak i na odległość, a także korzystania z dynamiki innowacji technologicznych i biznesowych; mając na uwadze, że propagowanie pełnego dostępu kobiet do wszystkich poziomów edukacji, w tym w dziedzinie nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii, sztuki i matematyki (STEAM) i edukacji finansowej, ma zasadnicze znaczenie, biorąc pod uwagę, że – jak wynika ze sprawozdania Maria Draghiego z września 2024 r. na temat przyszłości europejskiej konkurencyjności – wśród absolwentów nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM) jest dwa razy więcej mężczyzn niż kobiet, a różnice te pogłębiają się jeszcze bardziej w zakresie wyborów zawodowych po zakończeniu kształcenia, gdzie jest prawie czterokrotnie więcej mężczyzn niż kobiet pracujących w zawodach związanych z technologią informacyjno-komunikacyjną (ICT), w związku z czym edukacja może odgrywać kluczową rolę w niwelowaniu różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn, dywersyfikacji umiejętności zawodowych oraz wzmacnianiu gospodarczej i społecznej konkurencyjności obszarów wiejskich; mając na uwadze, że cyfrowa integracja kobiet przyczynia się do ich autonomii ekonomicznej, spójności terytorialnej oraz modernizacji sektora rolnego i struktury przedsiębiorstw;
R.mając na uwadze, że edukacja jest kluczowym narzędziem wspierania niezależności ekonomicznej kobiet, niwelowania luki płacowej między kobietami a mężczyznami oraz przeciwdziałania dyskryminacji na tle płci na rynku pracy; mając na uwadze, że w całej UE istnieje pilna potrzeba zapewnienia kompleksowej i dostosowanej do wieku edukacji seksualnej o związkach i relacjach jako podstawowego środka zwalczania stereotypów płci i promowania równości od najmłodszych lat; mając na uwadze, że chociaż kobiety są przeciętnie lepiej wykształcone niż mężczyźni, są one nadal niedostatecznie reprezentowane w zawodach STEAM i często opuszczają te sektory z powodu utrzymującej się dyskryminacji i stereotypów; mając na uwadze, że istnieje potrzeba zwiększenia inwestycji UE w programy kształcenia oraz podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowania, aby stworzyć równe warunki działania w dziedzinach STEAM oraz zapewnić, że w powstających sektorach, takich jak sztuczna inteligencja (AI), nie zostaną powielone istniejące uprzedzenia ze względu na płeć; mając na uwadze, że ważne są programy mentorskie, centra biznesowe kierowane przez kobiety oraz wsparcie dla organizacji pozarządowych działających na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet w dziedzinach STEAM; mając na uwadze, że uwzględnienie aspektu płci ma zasadnicze znaczenie we wszystkich obszarach polityki i aspektach budżetu UE, takich jak odpowiednie finansowanie kampanii uświadamiających na szczeblu UE na temat dostępnych programów i możliwości finansowania;
S.mając na uwadze, że w ostatnich latach powoli rośnie liczba kobiet pracujących w rolnictwie; mając na uwadze, że w całej UE jedynie 30 % gospodarstw rolnych jest prowadzonych przez kobiety, oraz mając na uwadze, że takie gospodarstwa są zwykle mniejsze niż te prowadzone przez mężczyzn oraz osiągają niższe dochody i mają mniejszy dostęp do wsparcia finansowego; mając na uwadze, że za tą liczbą kryją się znaczne różnice w reprezentacji kobiet w rolnictwie między państwami członkowskimi; mając na uwadze, że kobiety często dzielą obowiązki związane z zarządzaniem gospodarstwem z partnerem, ale nie przysługuje im za tę pracę ani szczególny status, ani ochrona socjalna;
T.mając na uwadze, że kobiety, przynajmniej na stanowisku kierowniczym lub zarządczym w gospodarstwie rolnym, otrzymują proporcjonalnie mniejsze wsparcie z obu filarów wspólnej polityki rolnej (WPR) niż mężczyźni; mając na uwadze, że wynika to z faktu, iż kobiety zarządzają raczej mniejszymi przedsiębiorstwami rolnymi, mają mniej gruntów i mniejszy dostęp do kształcenia formalnego i specjalistycznego Casares Guillen, B., „Women in Rural Development: Integring a gender dimension into policies for rural areas in Europe” [Kobiety w rozwoju obszarów wiejskich: włączenie wymiaru płci do polityk na rzecz obszarów wiejskich w Europie], Europejskie Towarzystwo Ewaluacyjne, Rotterdam, 2021.; mając na uwadze, że kobiety napotykają więcej przeszkód niż mężczyźni w dostępie do gruntów, ponieważ model przekazywania gospodarki „z ojca na syna” jest wciąż szeroko rozpowszechniony na obszarach wiejskich; mając na uwadze, że dostęp do kredytów bankowych Camille Tourtelier, Monica Gorman, Saoirse Tracy, „Influence of gender on the development of sustainable agriculture in France” [Wpływ płci na rozwój zrównoważonego rolnictwa we Francji], Journal of Rural Studies, 2023. utrudniają też kobietom takie czynniki jak statystycznie mniejsze gospodarstwa, a także ogólnie bardziej ukierunkowane na środowisko i zróżnicowane modele produkcji, w które kobiety się angażują; mając jednak na uwadze, że cechy te sprawiają, że ich gospodarstwa rolne są bardziej odporne na wahania klimatyczne i rynkowe oraz łatwiej je przekazywać;
U.mając na uwadze, że kobiety z niepełnosprawnościami mogą mieć więcej trudności przy zakładaniu własnej firmy; mając na uwadze, że nie promuje się przedsiębiorczości wśród starszych kobiet, chociaż należy je postrzegać jako osoby posiadające cenny i niewykorzystany potencjał dla wzrostu gospodarczego, zwłaszcza na obszarach wiejskich, gdzie ludność starzeje się szybciej niż na obszarach miejskich; mając na uwadze, że propagowanie przedsiębiorczości wśród migrantek może stwarzać ogromne możliwości ich integracji na rynku pracy oraz sprzyjać ich niezależności ekonomicznej i wzmocnieniu ich pozycji;
V.mając na uwadze, że na obszarach wiejskich rolnictwo odgrywa zasadniczą rolę dla ochrony zasobów naturalnych, zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, promowania rozwoju gospodarczego i zatrudnienia oraz wspierania społeczności; mając na uwadze, aktywny udział kobiet w całym łańcuchu wartości żywności– od produkcji po przetwórstwo, dystrybucję i innowacje – jest kluczowym czynnikiem konkurencyjności, jakości i zrównoważonego rozwoju tego sektora;
W.mając na uwadze, że liczba kobiet będących właścicielkami gospodarstw rolnych rośnie w całej UE, ale nadal stanowią one mniejszość; mając na uwadze, że w 2020 r. kobiety stanowiły jedynie 31,6 % właścicieli gospodarstw rolnych w UE Eurostat, „Farmers and the agricultural labour force - statistics” [Rolnicy i siła robocza w rolnictwie – statystyki]. i zarządzały średnio tylko 12 % wykorzystywanych do tego gruntów rolnych; mając na uwadze, że gospodarstwa, którymi zarządzają kobiety, są zazwyczaj mniejsze niż gospodarstwa prowadzone przez mężczyzn oraz osiągają niższe dochody i mają mniejszy dostęp do wsparcia finansowego; mając na uwadze, że za tymi statystykami kryją się znaczne różnice w reprezentacji kobiet w rolnictwie w poszczególnych państwach członkowskich;
X.mając na uwadze, że większość kobiet pracujących w sektorze rolnym lub rolno-spożywczym jest zatrudniana na podstawie umów niestandardowych lub w niepełnym wymiarze czasu pracy; mając na uwadze, że rolnicy w wieku poniżej 40 lat prowadzą jedynie 12 % wszystkich gospodarstw rolnych w UE, a młode rolniczki stanowią zaledwie 3 % tej grupy;
Y.mając na uwadze, że na obszarach wiejskich, gdzie tradycje lokalne i zżyte społeczności są często podstawą społeczeństwa, wyposażenie młodych ludzi – zwłaszcza dziewcząt – w praktyczne umiejętności zorientowane na przyszłość pomoże zapewnić im możliwość rozwoju i przenieść siłę ich dziedzictwa w erę cyfrową; mając na uwadze, że uznanie prawne i wsparcie w zakresie zabezpieczenia społecznego dla kobiet w rolnictwie, tradycyjnych rzemiosłach i sektorach kreatywnych zwiększa rozwój i odporność lokalnej gospodarki, ochronę kultury i wymianę pokoleń; mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich często otrzymują niższe wynagrodzenie niż mężczyźni, a zapewnienie równego wynagrodzenia za taką samą pracę ma zasadnicze znaczenie dla zwiększenia atrakcyjności przedsiębiorczości i umożliwienia zarówno zakładania przedsiębiorstw, jak i zrównoważonego życia na obszarach wiejskich;
Z.mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich często odgrywają wiodącą rolę w łączeniu lokalnego dziedzictwa z przedsiębiorczością, od domowych przetworów po catering ze świeżych produktów rolnych i innowacyjne produkty spożywcze, tworząc silne i zrównoważone przedsiębiorstwa, które żywią swoje społeczności i zachowują lokalną kulturę żywności dla przyszłych pokoleń;
AA.mając na uwadze, że angażując lokalne zainteresowane strony w opracowywanie i realizację strategii, podejmowanie decyzji i przydzielanie zasobów na rozwój obszarów wiejskich, w których te osoby mieszkają, program LEADER jest szczególnie skutecznym narzędziem wspierania liderek i przedsiębiorczyń na obszarach wiejskich;
AB.mając na uwadze, że wspieranie udziału kobiet w cyfrowej i innowacyjnej przedsiębiorczości wzmacnia rozwój gospodarczy i konkurencyjność, zwłaszcza na obszarach wyspiarskich i w regionach najbardziej oddalonych, pomagając w pokonywaniu barier wynikających z izolacji geograficznej;
AC.mając na uwadze, że wzmocnienie pozycji kobiet w europejskim rolnictwie i gospodarce wiejskiej ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla osiągnięcia równości płci, ale także dla wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z celem zrównoważonego rozwoju ONZ nr 5 dotyczącym równouprawnienia płci;
AD.mając na uwadze, że kobiety na obszarach wiejskich odgrywają kluczową rolę w ochronie i wzbogacaniu klasycznej i tradycyjnej odzieży;
AE.mając na uwadze, że kobiety w UE otrzymują obecnie jedynie 1–2 % finansowania kapitału wysokiego ryzyka, co podkreśla potrzebę wzmocnienia instrumentów finansowania uwzględniających aspekt płci oraz zapewnienia równego dostępu do możliwości inwestycyjnych;
AF.mając na uwadze, że dane segregowane według kryterium płci i konsultacje z zainteresowanymi stronami mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju takiej polityki przedsiębiorczości na obszarach wiejskich, która skutecznie zaspokaja szczególne potrzeby kobiet; mając na uwadze, że aby sprostać szczególnym wyzwaniom, przed którymi stoją kobiety w rolnictwie, Komisja i państwa członkowskie muszą w większym stopniu uwzględniać wpływ polityki rolnej na kobiety;