P10_TA(2026)0162Steun voor democratische veerkracht in ArmeniëResolutie van het Europees Parlement van 30 april 2026 over steun voor democratische veerkracht in Armenië (2026/2701(RSP))Het Europees Parlement,

–gezien zijn eerdere resoluties over Armenië,

–gezien de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds PB L 23 van 26.1.2018, blz. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2018/104/oj.,

–gezien de wet die op 26 maart 2025 door de nationale vergadering van Armenië is aangenomen en waarmee het proces van toetreding van Armenië tot de Europese Unie op gang is gebracht,

–gezien de toespraak van premier Nikol Pasjinjan tot het Europees Parlement in Straatsburg op 11 maart 2026,

–gezien de gezamenlijke persverklaring van 3 december 2025 naar aanleiding van de zesde bijeenkomst van de Partnerschapsraad EU-Armenië,

–gezien de goedkeuring van de strategische agenda voor het partnerschap tussen Armenië en de EU,

–gezien het veerkracht- en groeiplan EU-Armenië en de investeringstoezeggingen van de EU in het kader van de Global Gateway,

–gezien de conclusies van de politieke en veiligheidsdialoog tussen de EU en Armenië van 3 februari 2026,

–gezien Besluit (GBVB) 2025/211 van de Raad van 30 januari 2025 PB L, 2025/211, 31.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/211/oj. waarbij het mandaat van de missie van de Europese Unie in Armenië (EUMA) met twee jaar wordt verlengd,

–gezien Besluit (GBVB) 2026/894 van de Raad van 21 april 2026 PB L, 2026/894, 22.4.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/894/oj., waarbij de partnerschapsmissie van de Europese Unie in Armenië (EUPM Armenia) wordt opgericht in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB),

–gezien Besluit (GBVB) 2024/2010 van de Raad van 22 juli 2024 PB L, 2024/2010, 23.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/2010/oj., waarbij de allereerste steunmaatregel uit hoofde van de Europese Vredesfaciliteit wordt vastgesteld ter ondersteuning van de Armeense strijdkrachten,

–gezien de ratificatie van de kaderovereenkomst inzake deelname aan het GVDB tussen de Europese Unie en Armenië Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië tot vaststelling van een kader voor de deelname van de Republiek Armenië aan crisisbeheersingsoperaties van de Europese Unie (PB L, 2025/1553, 31.7.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2025/1553/oj)., waarmee de partijen zich ingenomen hebben verklaard in hun gezamenlijke persverklaring van 3 december 2025 na de zesde bijeenkomst van de Partnerschapsraad EU-Armenië,

–gezien de vredestop in Washington van 8 augustus 2025,

–gezien het verslag van de missie ter beoordeling van de behoeften, gepubliceerd door het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, over de parlementsverkiezingen in Armenië van 7 juni 2026, en de werkzaamheden van de Raad van Europa op het gebied van verkiezingsnormen, mediavrijheid en integriteit van informatie,

–gezien zijn resolutie van 15 april 2015 over de honderdjarige herdenking van de Armeense genocide PB C 328 van 6.9.2016, blz. 2.,

–gezien artikel 136, leden 2 en 4, van zijn Reglement,

A.overwegende dat de betrekkingen tussen de EU en Armenië een nieuwe fase zijn ingegaan, die wordt gekenmerkt door een grotere politieke betrokkenheid en uitgebreide veiligheidsbetrekkingen; overwegende dat deze betrekkingen gebaseerd zijn op gedeelde waarden, waaronder democratie, de rechtsstaat, de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; overwegende dat de Partnerschapsraad EU-Armenië een nieuwe strategische agenda heeft aangenomen, als een belangrijke stap in de versterking van de bilaterale banden, die betrekking heeft op democratie, justitiële hervorming, mensenrechten en een breed scala aan andere gebieden, voortbouwend op de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst; overwegende dat de EU opnieuw haar onwrikbare steun heeft uitgesproken voor de hervormingsagenda van Armenië en de inspanningen van het land om hybride dreigingen tegen te gaan, de vooruitgang die wordt geboekt in de dialoog over visumliberalisering en het plan voor veerkracht en groei van de EU voor Armenië ter waarde van 270 miljoen EUR; overwegende dat Armenië de afgelopen jaren aanzienlijke hervormingen heeft doorgevoerd; overwegende dat verdere verbeteringen van essentieel belang blijven;

B.overwegende dat het Armeense parlement op 26 maart 2025 de wet heeft aangenomen om het proces van toetreding van Armenië tot de EU op gang te brengen, waarmee het land uiting heeft gegeven aan zijn streven naar EU-lidmaatschap;

C.overwegende dat de in december 2025 aangenomen nieuwe strategische agenda, die voortbouwt op de volledige uitvoering van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst, een breed scala aan gebieden bestrijkt, waaronder democratie en de rechtsstaat, justitiële hervorming en de mensenrechten; overwegende dat deze keuze van gebieden duidelijk maakt dat Armenië zich sterk gecommitteerd heeft aan democratische normen en de rechtsstaat, in overeenstemming met de normen en waarden van de EU;

D.overwegende dat de achtste top van de Europese politieke gemeenschap en de allereerste top EU-Armenië achtereenvolgens zullen plaatsvinden op 4 en 5 mei 2026 in Jerevan, wat een historisch teken is van de Europese solidariteit met Armenië; overwegende dat de top EU-Armenië, waaraan wordt deelgenomen door de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, concrete resultaten zal opleveren in de bilaterale betrekkingen, met bijzondere aandacht voor connectiviteit op het gebied van energie, vervoer en digitale infrastructuur, en voor vrede, veiligheid en welvaart in de zuidelijke Kaukasus;

E.overwegende dat de Raad op 21 april 2026 de EUPM Armenia heeft opgericht in het kader van het GVDB, om Armenië verder bij te staan op het vlak van democratische veerkracht en crisisbeheersing; overwegende dat de missie Armenië zal bijstaan in het licht van de meervoudige dreigingen waarmee het land wordt geconfronteerd, zoals buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, cyberaanvallen en illegale geldstromen; overwegende dat de oprichting van de missie bevestigt dat democratische veiligheid nu een kernpijler van het partnerschap EU-Armenië is; overwegende dat de EUPM Armenia de instellingen van Armenië strategisch advies zal verstrekken en zal helpen bij het opbouwen van capaciteit, om ze te helpen op dergelijke bedreigingen te reageren;

F.overwegende dat Armenië op 7 juni 2026 parlementsverkiezingen zal houden, die van strategisch belang zijn, niet alleen voor de binnenlandse consolidatie van de democratie, maar ook voor de duurzaamheid van de vrede, hervormingen en nauwere samenwerking met de EU; overwegende dat voor integere verkiezingen voldaan moet zijn aan de voorwaarden voor vrije, eerlijke en competitieve verkiezingen, er sterke instellingen en onafhankelijke media moeten zijn, en solide waarborgen moeten gelden tegen desinformatie, illegale financiering, het kopen van stemmen en andere vormen van kwaadwillige inmenging; overwegende dat er volgens het ODIHR bezorgdheid heerst over de paraatheid van districtscommissies, cyberbeveiliging, vroegtijdige campagnes, misbruik van administratieve middelen, de transparantie van campagnefinanciering en polarisatie in de media; overwegende dat buitenlandse inmenging – met name de systematische hybride operaties van Rusland met de hulp van zijn handlangers, waaronder desinformatiecampagnes, cyberoperaties, economische druk en de mobilisatie van lokale handlangers – steeds vaker plaatsvindt via binnenlandse versterkers zoals bepaalde religieuze actoren en oligarchische netwerken, waarbij de patronen opduiken die zijn waargenomen bij de recente verkiezingen in Moldavië en Georgië;

G.overwegende dat Vladimir Poetin Armeens premier Nikol Pasjinjan tijdens hun ontmoeting op 1 april 2026 onder druk heeft gezet om de gedetineerde Russisch-Armeense miljardair Samvel Karapetjan toe te staan aan de komende verkiezingen in Armenië deel te nemen;

H.overwegende dat de EUMA een cruciale rol blijft spelen door een bijdrage te leveren aan stabiliteit, de ontwikkeling van vertrouwen en de veiligheid van mensen in conflictgebieden; overwegende dat de Raad op 30 januari 2025 het mandaat van de EUMA met twee jaar heeft verlengd; overwegende dat de EUMA een cruciale stabiliserende rol speelt langs de grens tussen Armenië en Azerbeidzjan; overwegende dat zij ook bijdraagt tot het observeren van de situatie ter plaatse en het rapporteren erover en tot het ondersteunen van het opbouwen van vertrouwen tussen Armenië en Azerbeidzjan;

I.overwegende dat het vredesproces tussen Armenië en Azerbeidzjan een krachtige impuls heeft gekregen, met plannen voor multimodale transitconnectiviteit via Armeens grondgebied om het vasteland van Azerbeidzjan te verbinden met zijn autonome republiek Nachitsjevan, met volledige eerbiediging van de soevereiniteit, territoriale integriteit en jurisdictie van Armenië, en een belangrijk instrument is om de economische afhankelijkheid van Armenië van Rusland te verminderen; overwegende dat de EU dit proces volledig steunt via het connectiviteitspartnerschap tussen de EU en Armenië en het initiatief “Crossroads of Peace”;

1.bevestigt zijn grote geloof in de toezegging van de Armeense autoriteiten om zorg te dragen voor vrije, eerlijke en transparante verkiezingen en spreekt zijn steun uit voor hun inspanningen om democratische instellingen te beschermen tegen inmenging van buitenaf;

2.spreekt zijn volledige steun uit voor vrije, eerlijke, competitieve en vreedzame parlementsverkiezingen in Armenië in juni 2026, waarvan het resultaat alleen moet worden bepaald door het Armeense volk; onderstreept dat het belangrijk is dat de verkiezingsadministratie onafhankelijk is, de campagnevoorwaarden voor alle kandidaten gelijk zijn en er sprake is van pluriformiteit van de media en van volledige eerbiediging van de fundamentele vrijheden gedurende de hele verkiezingscyclus; dringt aan op solide waarborgen tegen desinformatie, illegale financiering, het kopen van stemmen en dwang, en op een betere bescherming van de verkiezingsinfrastructuur, transparantie van campagnefinanciering en steun voor factcheckinitiatieven en het maatschappelijk middenveld, onder meer door middel van mechanismen voor informatie-uitwisseling en vroegtijdige waarschuwing; dringt aan op robuuste internationale en binnenlandse verkiezingswaarnemingsmissies, onder meer door het ODIHR, en op volledige samenwerking met dergelijke missies;

3.veroordeelt ten stelligste buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging, desinformatiecampagnes en andere hybride dreigingen tegen Armenië, met name die welke afkomstig zijn van Rusland en zijn handlangers, onder meer door middel van cyberaanvallen, illegale politieke financiering en het gebruik van binnenlandse actoren, waaronder oligarchische netwerken, om dergelijke dreigingen te versterken; benadrukt dat deze dreigingen structureel en langdurig van aard zijn en dat aanhoudende inspanningen nodig zijn om de democratische veerkracht buiten de verkiezingscyclus te versterken; is in dit verband ingenomen met de oprichting van de EUPM Armenia en dringt aan op meer EU-steun door middel van strategische communicatie, mediageletterdheid, capaciteitsopbouw op het gebied van cyberbeveiliging en gestructureerde samenwerking met onlineplatforms; roept de Armeense autoriteiten op de volledige eerbiediging van de rechten van de oppositie, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de vrijheid van meningsuiting te waarborgen;

4.wijst op de specifieke uitdagingen in verband met de aanwezigheid van een omvangrijke Russische gemeenschap in Armenië, met inbegrip van personen met een dubbele nationaliteit, en benadrukt dat waakzaamheid geboden is tegen pogingen om deze situatie uit te buiten voor inmenging in de verkiezingen;

5.is ingenomen met het feit dat de betrekkingen tussen de EU en Armenië een sterk momentum beleven en dat Armenië wil blijven werken aan zijn democratie, rechtsstaat, mensenrechten en ambitieuze politieke en economische hervormingen;

6.is ingenomen met de goedkeuring van de nieuwe strategische agenda voor het partnerschap tussen de EU en Armenië, de vooruitgang bij de uitvoering van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst, de vooruitgang in de dialoog over visumliberalisering en de verdere uitvoering van het plan voor veerkracht en groei; is in dit verband ingenomen met de wetgevings- en beleidsinspanningen van Armenië die erop gericht zijn de betrekkingen met de EU te verdiepen;

7.is verheugd over het feit dat de achtste top van de Europese politieke gemeenschap en de allereerste top EU-Armenië op 4 en 5 mei 2026 in Jerevan worden gehouden, en beschouwt dit als een uitzonderlijke en historische mijlpaal; is van mening dat de opeenvolgende organisatie van beide toppen in Jerevan een ondubbelzinnig politiek signaal afgeeft van pan-Europese solidariteit met Armenië en van de inzet van de EU om de agenda van Armenië voor vrede, hervormingen en veerkracht te ondersteunen; verzoekt de leiders van de EU en Armenië van deze gelegenheid gebruik te maken om ambitieuze en concrete doelstellingen te formuleren;

8.is ingenomen met de goedkeuring van wetgeving waarmee het land uiting geeft aan zijn ambitie om lid te worden van de EU en roept de EU-instellingen en de Armeense autoriteiten op om deze politieke keuze te ondersteunen met praktische stappen, verankerd in democratie, de rechtsstaat en de grondrechten;

9.verzoekt de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden en de lidstaten de samenwerking met Armenië op het gebied van democratisch bestuur, de rechtsstaat, justitiële hervorming, corruptiebestrijding, cyberbeveiliging en weerbaarheid tegen hybride dreigingen te intensiveren en de toegankelijke steun voor onafhankelijke media, het maatschappelijk middenveld, lokale instellingen en een hervormingsgericht openbaar bestuur te vergroten; dringt aan op nauw overleg met internationale partners bij de ondersteuning van deze inspanningen;

10.spreekt zijn krachtige steun uit voor de voortdurende inspanningen van Armenië voor vrede, verzoening en volledige normalisering van de betrekkingen met Azerbeidzjan; is ingenomen met de vooruitgang die in het vredesproces is geboekt en roept beide partijen op toe te werken naar een alomvattend, juridisch bindend vredesakkoord; benadrukt dat duurzame vrede hoe dan ook verankerd moet zijn in eerbiediging van soevereiniteit, territoriale integriteit en de onschendbaarheid van grenzen;

11.moedigt een betere informatie-uitwisseling en samenwerking met de Republiek Moldavië aan, met facilitering door de EU, in het licht van vergelijkbare ervaringen met inmenging in verkiezingen;

12.herhaalt zijn steun voor de rechten van Armeniërs in Nagorno-Karabach, met inbegrip van de bescherming van hun identiteit, eigendom en cultureel erfgoed, en hun recht op een veilige, ongehinderde en waardige terugkeer met passende internationale garanties; dringt erop aan dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de vernietiging van Armeens cultureel en religieus erfgoed ter verantwoording worden geroepen, en dringt aan op een internationale evaluatiemissie;

13.veroordeelt de onrechtvaardige detentie door Azerbeidzjan van Armeense krijgsgevangenen, gedetineerden en gijzelaars; eist hun onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating; neemt kennis van de stappen die tot dusver zijn ondernomen en dringt aan op verdere vertrouwenwekkende maatregelen; dringt aan op volledige eerbiediging van het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten;

14.verzoekt de EU de financiële en technische bijstand aan Armenië op te voeren, onder meer via het plan voor veerkracht en groei, met bijzondere aandacht voor het versterken van de institutionele veerkracht, energiezekerheid, digitaal bestuur en economische diversificatie, en het verminderen van structurele afhankelijkheden in kritieke sectoren zoals energie, vervoer en infrastructuur; moedigt de Armeense regering aan te zorgen voor een follow-up van de hervormingen;

15.is ingenomen met de aanname van de strategie van de EUMA voor het maatschappelijk middenveld; beschouwt dit als een belangrijke stap voor de missie om naast haar kernmandaat met betrekking tot veiligheidsmonitoring meer samen te werken met Armeense maatschappelijke organisaties, en moedigt de EUMA aan om, in het kader van haar bijdrage aan de democratische veerkracht, haar contacten met lokale democratische actoren, gemeenschapsorganisaties en onafhankelijke media uit te breiden; prijst het Armeense maatschappelijk middenveld om zijn onderzoek naar campagnes van buitenlandse inmenging, cyberaanvallen en onlinedesinformatie;

16.is ingenomen met de voortdurende inspanningen voor het normaliseren van de betrekkingen tussen Armenië en Turkije, als een belangrijke bijdrage aan regionale stabiliteit, verzoening en connectiviteit; verzoekt beide partijen te goeder trouw verdere vertrouwenwekkende stappen te ondernemen, waaronder de heropening van de grenzen, als een belangrijke bijdrage aan regionale stabiliteit, verzoening en connectiviteit;

17.verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de president, de regering en het parlement van de Republiek Armenië, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de Raad van Europa en de Verenigde Naties.