P10_TA(2026)0162Wspieranie odporności demokratycznej w ArmeniiRezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 30 kwietnia 2026 r. w sprawie wspierania odporności demokratycznej w Armenii (2026/2701(RSP))Parlament Europejski,

–uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Armenii,

–uwzględniając Kompleksową i wzmocnioną umowę o partnerstwie między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony Dz.U. L 23 z 26.1.2018, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2018/104/oj.,

–uwzględniając ustawę w sprawie rozpoczęcia procesu przystąpienia Armenii do Unii Europejskiej, przyjętą 26 marca 2025 r. przez Zgromadzenie Narodowe tego kraju,

–uwzględniając przemówienie premiera Nikola Pasziniana w Parlamencie Europejskim w Strasburgu 11 marca 2026 r.,

–uwzględniając wspólne oświadczenie prasowe z 3 grudnia 2025 r. wydane po szóstym posiedzeniu Rady Partnerstwa UE–Armenia,

–uwzględniając przyjęcie strategicznego programu partnerstwa Armenia–UE,

–uwzględniając plan na rzecz odporności i wzrostu gospodarczego UE–Armenia oraz zobowiązania inwestycyjne UE w ramach strategii Global Gateway,

–uwzględniając wnioski z dialogu UE–Armenia na temat polityki i bezpieczeństwa z 3 lutego 2026 r.,

–uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2025/211 z dnia 30 stycznia 2025 r. Dz.U. L, 2025/211, 31.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/211/oj. przedłużającą mandat misji Unii Europejskiej w Armenii (EUMA) o dwa lata,

–uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2026/894 z dnia 21 kwietnia 2026 r. Dz.U. L, 2026/894, 22.4.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2026/894/oj. ustanawiającą partnerską misję UE w Armenii (EUPM Armenia) w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO),

–uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2024/2010 z dnia 22 lipca 2024 r. Dz.U. L, 2024/2010, 23.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/2010/oj., w której przyjęto pierwszy w historii środek pomocy w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju w celu wsparcia armeńskich sił zbrojnych,

–uwzględniając ratyfikację umowy ramowej w sprawie udziału w WPBiO między Unią Europejską a Armenią Umowa między Unią Europejską a Republiką Armenii ustanawiająca ramy udziału Republiki Armenii w operacjach zarządzania kryzysowego prowadzonych przez Unię Europejską (Dz.U. L, 2025/1553, 31.7.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2025/1553/oj)., przyjętą z zadowoleniem we wspólnym oświadczeniu prasowym z 3 grudnia 2025 r. po szóstym posiedzeniu Rady Partnerstwa UE–Armenia,

–uwzględniając szczyt pokojowy w Waszyngtonie, który odbył się 8 sierpnia 2025 r.,

–uwzględniając sprawozdanie z misji oceny potrzeb opublikowane przez Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w sprawie wyborów parlamentarnych w Armenii 7 czerwca 2026 r. oraz prace Rady Europy w obszarach standardów wyborczych, wolności mediów i integralności informacji,

–uwzględniając swoją rezolucję z 15 kwietnia 2015 r. w sprawie setnej rocznicy ludobójstwa Ormian Dz.U. C 328 z 6.9.2016, s. 2.,

–uwzględniając art. 136 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.mając na uwadze, że stosunki między UE a Armenią weszły w nową fazę, która charakteryzuje się większym zaangażowaniem politycznym i rozszerzonymi stosunkami w zakresie bezpieczeństwa; mając na uwadze, że stosunki te opierają się na wspólnych wartościach, w tym demokracji, praworządności oraz poszanowaniu praw człowieka i podstawowych wolności; mając na uwadze, że Rada Partnerstwa UE–Armenia przyjęła nowy program strategiczny jako ważny krok w kierunku wzmocnienia więzi dwustronnych, obejmujący demokrację, reformę wymiaru sprawiedliwości, prawa człowieka i szereg innych obszarów w oparciu o kompleksową i wzmocnioną umowę o partnerstwie; mając na uwadze, że UE potwierdziła swoje zdecydowane poparcie dla kompleksowego programu reform Armenii i wysiłków tego kraju na rzecz przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, postępów poczynionych w dialogu na temat liberalizacji reżimu wizowego oraz planu na rzecz odporności i wzrostu gospodarczego o wartości 270 mln EUR; mając na uwadze, że w ostatnich latach Armenia podjęła istotne reformy; mając na uwadze, że konieczne są dalsze usprawnienia;

B.mając na uwadze, że 26 marca 2025 r. parlament Armenii przyjął ustawę o rozpoczęciu procesu przystąpienia Armenii do UE, wyrażając tym samym aspiracje tego kraju do członkostwa w UE;

C.mając na uwadze, że nowy program strategiczny przyjęty w grudniu 2025 r, który opiera się na pełnym wdrożeniu kompleksowej i wzmocnionej umowy o partnerstwie, obejmuje szeroki zakres obszarów, w tym demokrację i praworządność, reformę wymiaru sprawiedliwości i prawa człowieka; mając na uwadze, że wybór tych obszarów świadczy o suwerennym zaangażowaniu Armenii na rzecz standardów demokratycznych i praworządności, zgodnie z normami i wartościami UE;

D.mając na uwadze, że ósmy szczyt Europejskiej Wspólnoty Politycznej i pierwszy w historii szczyt UE–Armenia odbędą się kolejno w Erywaniu 4 i 5 maja 2026 r., co będzie historycznym sygnałem europejskiej solidarności z Armenią; mając na uwadze, że szczyt UE–Armenia, na którym spotkają się przewodniczący Rady Europejskiej, przewodnicząca Komisji i wiceprzewodnicząca Komisji / wysoka przedstawicielka Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, ma przynieść konkretne rezultaty w stosunkach dwustronnych, ze szczególnym uwzględnieniem łączności w infrastrukturze energetycznej, transportowej i cyfrowej oraz pokoju, bezpieczeństwa i dobrobytu na Zakaukaziu;

E.mając na uwadze, że 21 kwietnia 2026 r. Rada ustanowiła partnerską misję UE w Armenii (EUPM Armenia) w ramach WPBiO jako kolejny krok w zwiększaniu demokratycznej odporności Armenii i zdolności tego kraju do reagowania na kryzysy; mając na uwadze, że misja ta wesprze Armenię w obliczu złożonych zagrożeń, takich jak zagraniczne manipulacje informacjami i ingerencje, cyberataki i nielegalne przepływy finansowe; mając na uwadze, że ustanowienie misji potwierdza, iż bezpieczeństwo demokratyczne jest obecnie głównym filarem partnerstwa UE–Armenia; mając na uwadze, że EUPM Armenia zapewni armeńskim instytucjom Armenii doradztwo strategiczne i budowanie zdolności, aby pomóc im reagować na takie zagrożenia;

F.mając na uwadze, że 7 czerwca 2026 r. w Armenii odbędą się wybory parlamentarne, które mają strategiczne znaczenie nie tylko dla wewnętrznej konsolidacji demokratycznej, ale także dla trwałości pokoju, reform i ściślejszej współpracy z UE; mając na uwadze, że uczciwość wyborów zależy od warunków sprzyjających wolnym, uczciwym i konkurencyjnym wyborom, silnych instytucji, niezależnych mediów i solidnych zabezpieczeń przed dezinformacją, nielegalnym finansowaniem, kupowaniem głosów i innymi formami wrogiej ingerencji; mając na uwadze, że ODIHR zgłosiło obawy dotyczące gotowości komisji obwodowych, cyberbezpieczeństwa, przedwczesnej kampanii, nadużywania zasobów administracyjnych, przejrzystości finansowania kampanii i polaryzacji mediów; mając na uwadze, że obce ingerencje – w szczególności systematyczne operacje hybrydowe prowadzone przez Rosję z pomocą jej popleczników, w tym kampanie dezinformacyjne, operacje w cyberprzestrzeni, presja ekonomiczna i mobilizacja lokalnych popleczników – w coraz większym stopniu opierają się na krajowych pośrednikach, takich jak niektóre podmioty religijne i sieci oligarchiczne, co odzwierciedla wzorce zaobserwowane podczas ostatnich wyborów w Mołdawii i Gruzji;

G.mając na uwadze, że podczas spotkania z premierem Armenii Nikolem Paszinianem 1 kwietnia 2026 r. Putin wywarł na niego presję, aby umożliwił Samwelowi Karapetjanowi, zatrzymanemu rosyjsko-armeńskiemu miliarderowi, udział w zbliżających się wyborach w Armenii;

H.mając na uwadze, że EUMA nadal odgrywa kluczową rolę w przyczynianiu się do stabilności, budowania zaufania i bezpieczeństwa ludzi na obszarach dotkniętych konfliktami; mając na uwadze, że 30 stycznia 2025 r. Rada przedłużyła mandat EUMA o dwa lata; mając na uwadze, że EUMA odgrywa istotną rolę stabilizującą wzdłuż granicy armeńsko-azerbejdżańskiej; mając na uwadze, że przyczynia się ona również do obserwacji sytuacji w terenie i składania sprawozdań na ten temat oraz wspiera budowanie zaufania między Armenią a Azerbejdżanem;

I.mając na uwadze, że proces pokojowy między Armenią a Azerbejdżanem nabrał tempa, a plany dotyczące multimodalnych połączeń tranzytowych przez terytorium Armenii łączących Azerbejdżan kontynentalny z Nachiczewańską Republiką Autonomiczną, przy pełnym poszanowaniu suwerenności, integralności terytorialnej i jurysdykcji Armenii, stanowią kluczowy instrument zmniejszenia zależności gospodarczej Armenii od Rosji; mając na uwadze, że UE w pełni popiera ten proces za pośrednictwem partnerstwa na rzecz konektywności między UE a Armenią oraz inicjatywy „Skrzyżowanie pokoju”;

1.potwierdza swoje głębokie przekonanie o zaangażowaniu władz Armenii na rzecz zapewnienia wolnych, uczciwych i przejrzystych wyborów oraz wyraża poparcie dla ich wysiłków na rzecz ochrony instytucji demokratycznych przed ingerencją zagraniczną;

2.wyraża poparcie dla wolnych, uczciwych, opartych na rywalizacji i pokojowych wyborów parlamentarnych w Armenii w czerwcu 2026 r., o których wyniku muszą zdecydować wyłącznie Armeńczycy; podkreśla znaczenie niezależności administracji wyborczej, równych warunków kampanii dla wszystkich kandydatów, pluralizmu mediów i pełnego poszanowania podstawowych wolności w całym cyklu wyborczym; apeluje o solidne zabezpieczenia przed dezinformacją, nielegalnym finansowaniem, kupowaniem głosów i przymusem, a także o wzmocnienie ochrony infrastruktury wyborczej, przejrzystość finansowania kampanii oraz wsparcie dla inicjatyw w zakresie weryfikacji informacji i dla społeczeństwa obywatelskiego, w tym za pomocą mechanizmów wymiany informacji i wczesnego ostrzegania; apeluje o ustanowienie solidnych międzynarodowych i krajowych misji obserwacji wyborów, w tym przez ODIHR, oraz o pełną współpracę z takimi misjami;

3.zdecydowanie potępia zagraniczne manipulacje informacjami i ingerencje w informacje, kampanie dezinformacyjne i inne zagrożenia hybrydowe skierowane przeciwko Armenii, w szczególności ze strony Rosji i jej popleczników, takie jak cyberataki, nielegalne finansowanie polityczne i wykorzystywanie podmiotów krajowych, w tym sieci oligarchicznych, do nasilania tych zagrożeń; podkreśla, że zagrożenia te mają charakter strukturalny i długoterminowy oraz że konieczne są stałe wysiłki na rzecz wzmocnienia odporności demokratycznej poza cyklem wyborczym; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie EUPM Armenia i wzywa do zwiększenia wsparcia UE poprzez usprawnienie komunikacji strategicznej, poprawienie umiejętności korzystania z mediów, budowanie zdolności w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz ustrukturyzowaną współpracę z platformami internetowymi; wzywa władze Armenii do zagwarantowania pełnego poszanowania praw opozycji, niezależności sądów i wolności wypowiedzi;

4.zwraca uwagę na szczególne wyzwania związane z obecnością w Armenii licznej społeczności rosyjskiej, w tym osób posiadających podwójne obywatelstwo, i podkreśla potrzebę czujności wobec wszelkich prób wykorzystania tej sytuacji do ingerencji w wybory;

5.z zadowoleniem przyjmuje znaczące ożywienie stosunków między UE a Armenią oraz stałe zaangażowanie Armenii na rzecz demokracji, praworządności, praw człowieka oraz ambitnych reform politycznych i gospodarczych;

6.wyraża zadowolenie z przyjęcia nowego programu strategicznego partnerstwa UE–Armenia, postępów we wdrażaniu kompleksowej i wzmocnionej umowy o partnerstwie, postępów poczynionych w dialogu o liberalizacji reżimu wizowego oraz dalszej realizacji planu na rzecz odporności i wzrostu gospodarczego; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wysiłki ustawodawcze i polityczne Armenii mające na celu pogłębienie stosunków z UE;

7.z zadowoleniem przyjmuje zorganizowanie w Erywaniu 4 i 5 maja 2026 r. ósmego szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej oraz pierwszego w historii szczytu UE–Armenia jako wyjątkowy i historyczny kamień milowy; uważa, że fakt, iż oba szczyty po raz kolejny odbywają się w Erywaniu, stanowi jednoznaczny sygnał polityczny ogólnoeuropejskiej solidarności z Armenią oraz zaangażowania UE we wspieranie programu na rzecz pokoju, reform i odporności Armenii; wzywa przywódców UE i Armenii do wykorzystania tej okazji do wyznaczenia ambitnych i konkretnych celów;

8.z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie przepisów, w których Armenia wyraża gotowość do przystąpienia do UE, i wzywa instytucje UE oraz władze Armenii do wspierania tego wyboru politycznego za pomocą praktycznych środków opartych na demokracji, praworządności i prawach podstawowych;

9.wzywa Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i państwa członkowskie do pogłębienia współpracy z Armenią w zakresie demokratycznych rządów, praworządności, reformy sądownictwa, walki z korupcją, cyberbezpieczeństwa i odporności na zagrożenia hybrydowe oraz do zwiększenia dostępnego wsparcia dla niezależnych mediów, społeczeństwa obywatelskiego, lokalnych instytucji i administracji publicznej zorientowanej na reformy; wzywa do ścisłej koordynacji z partnerami międzynarodowymi we wspieraniu tych wysiłków;

10.zdecydowanie popiera stałe wysiłki Armenii na rzecz pokoju, pojednania i pełnej normalizacji stosunków z Azerbejdżanem; z zadowoleniem przyjmuje postępy osiągnięte w procesie pokojowym i wzywa obie strony do dążenia do kompleksowego i prawnie wiążącego porozumienia pokojowego; podkreśla, że trwały pokój musi opierać się na poszanowaniu suwerenności, integralności terytorialnej i nienaruszalności granic;

11.zachęca do zwiększonej wymiany informacji i współpracy z Republiką Mołdawii, przy wsparciu ze strony UE, w świetle porównywalnych doświadczeń obu krajów w zakresie ingerencji w wybory;

12.ponownie wyraża poparcie dla praw Ormian z Górskiego Karabachu, w tym ich prawa do ochrony tożsamości, mienia i dziedzictwa kulturowego oraz ich prawa do bezpiecznego, niezakłóconego i godnego powrotu na podstawie odpowiednich gwarancji międzynarodowych; wzywa do pociągnięcia do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych za niszczenie ormiańskiego dziedzictwa kulturowego i religijnego oraz do zorganizowania międzynarodowej misji oceniającej;

13.potępia niesprawiedliwe przetrzymywanie armeńskich jeńców wojennych, więźniów i zakładników przez Azerbejdżan; domaga się ich natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia; odnotowuje podjęte dotychczas kroki i wzywa do wprowadzenia kolejnych środków budowy zaufania; wzywa do pełnego poszanowania międzynarodowego prawa humanitarnego i międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka;

14.wzywa UE do zwiększenia pomocy finansowej i technicznej dla Armenii, w tym za pośrednictwem planu na rzecz odporności i wzrostu gospodarczego, ze szczególnym uwzględnieniem wzmocnienia odporności instytucjonalnej, bezpieczeństwa energetycznego, administracji cyfrowej i dywersyfikacji gospodarczej oraz zmniejszenia zależności strukturalnych w sektorach krytycznych, takich jak energia, transport i infrastruktura; zachęca rząd Armenii do podjęcia działań następczych w związku z reformami;

15.wyraża zadowolenie z przyjęcia strategii EUMA na rzecz społeczeństwa obywatelskiego; uważa, że jest to ważny krok w kierunku rozszerzenia współpracy misji z armeńskim społeczeństwem obywatelskim poza jej podstawowy mandat w zakresie monitorowania bezpieczeństwa, i zachęca EUMA do zacieśnienia kontaktów z lokalnymi podmiotami demokratycznymi, organizacjami społeczności lokalnych i niezależnymi mediami w ramach jej wkładu w odporność demokratyczną; wyraża uznanie dla pracy armeńskiego społeczeństwa obywatelskiego w związku z dochodzeniami w sprawie kampanii obcej ingerencji, cyberataków i dezinformacji w internecie;

16.z zadowoleniem przyjmuje stałe wysiłki na rzecz normalizacji stosunków między Armenią a Turcją jako istotny wkład w stabilność, pojednanie i konektywność w regionie; wzywa obie strony do dalszego angażowania się w dobrej wierze w kolejne kroki na rzecz budowy zaufania, które w znacznym stopniu przyczyniają się do stabilności, pojednania i konektywności w regionie, w tym w ponowne otwarcie granic;

17.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawicielce Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Republiki Armenii, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Radzie Europy oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.