1.zauważa, że AI może przyspieszyć wywóz z UE i przywóz do UE, zwłaszcza dla MŚP, dzięki zmniejszeniu barier utrudniających wejście na rynek i kosztów przestrzegania przepisów, co umożliwi przedsiębiorstwom dotarcie na rynki, które wcześniej były poza ich zasięgiem, pod warunkiem że MŚP mają sprawiedliwy dostęp do infrastruktury AI; wzywa Komisję do włączenia wiarygodnych usług doradczych w zakresie AI do portalu Access2Markets i pojedynczego punktu kontaktowego, co ułatwi poruszanie się wśród taryf, zasad pochodzenia i wymogów regulacyjnych; wzywa Komisję do priorytetowego traktowania narzędzi AI przyjaznych dla MŚP oraz do zapewnienia, aby cyfrowe rozwiązania w zakresie zgodności pozostały proste, przystępne cenowo i dostępne;

2.zauważa, że AI może przyczynić się do ograniczenia opóźnień i kosztów w łańcuchach dostaw UE poprzez poprawę planowania i koordynacji; wzywa Komisję, aby uczyniła handel elektroniczny normą i promowała wymianę wiarygodnych informacji między podmiotami a organami; apeluje o inwestycje w rozwiązania oparte na AI, które pomagają zmniejszyć zatory w portach i korytarzach transportowych, a także o wsparcie dla bardziej ekologicznej logistyki poprzez inteligentniejsze wyznaczanie tras i konserwację; wzywa Komisję do zachęcania do stosowania rozwiązań AI opartych na otwartym oprogramowaniu, które przyczyniają się do zwiększenia konkurencji i zmniejszenia zależności od dostawców spoza UE; podkreśla, że cyfryzacja i logistyka oparta na AI powinny prowadzić do większej wydajności, efektywności i lepszego zarządzania łańcuchem dostaw, niższych kosztów handlu i zmniejszenia obciążeń administracyjnych;

3.zwraca uwagę na rolę, jaką AI może odegrać w umacnianiu kontroli celnych w kontekście nadwyżki zdolności produkcyjnych na rynku i ograniczeń dotyczących inspekcji przeprowadzanych przez człowieka, w obliczu wyzwań związanymi z napływem towarów, zwłaszcza małych paczek z Chin; wzywa Komisję do zapewnienia zasobów i umiejętności organom nadzoru rynku i organom celnym, również w drodze ściślejszej współpracy między państwami członkowskimi w ramach centrum danych celnych Unii Europejskiej, aby zagwarantować, że wykorzystanie AI zwiększy zdolności do egzekwowania przepisów i wymiany danych między organami; wzywa Komisję do zbadania potencjału AI w zakresie utrzymania zgodności przywożonych towarów z prawem UE, poprawy identyfikowalności w czasie rzeczywistym i kontroli celnej przywożonych produktów oraz nadzoru rynku, wdrożenia bezpiecznych i specjalnych narzędzi AI do systematycznej analizy danych dotyczących małych paczek lub do zapewnienia identyfikowalności produktów w całym łańcuchu dostaw w celu zwalczania towarów podrobionych, oszustw celnych, nieuczciwych praktyk handlowych i obchodzenia sankcji nałożonych przez UE; podkreśla, że takie systemy AI stanowiłyby infrastrukturę krytyczną i dlatego powinny pozostać niezależne i suwerenne; wzywa Komisję do dopilnowania, aby narzędzia te były ściśle zgodne z odpowiednimi przepisami UE;

4.zauważa, że sztuczna inteligencja może być użytecznym narzędziem dla przedsiębiorstw, organów celnych i organów nadzoru rynku służącym ochronie praw człowieka przez ułatwianie skutecznego wdrażania i przestrzegania przepisów UE, takich jak dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1760 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz zmieniająca dyrektywę (UE) 2019/1937 i rozporządzenie (UE) 2023/2859 (Dz.U. L, 2024/1760, 5.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1760/oj)., rozporządzenie w sprawie wylesiania Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (Dz.U. L 150 z 9.6.2023, s. 206, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/1115/oj). lub unijne rozporządzenie w sprawie pracy przymusowej Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3015 z dnia 27 listopada 2024 r. w sprawie zakazu produktów wytwarzanych z wykorzystaniem pracy przymusowej na rynku unijnym i zmiany dyrektywy (UE) 2019/1937 (Dz.U. L, 2024/3015, 12.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/3015/oj)., oraz instrumentem służącym ochronie konsumentów przez ułatwianie skutecznego wdrażania i przestrzegania przepisów UE, takich jak rejestracja, ocena, udzielanie zezwoleń i stosowane ograniczenia w zakresie chemikaliów (REACH), oznakowanie CE i rozporządzenie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG (Dz.U. L 135 z 23.5.2023, s. 1; ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/988/oj).;

5.zwraca uwagę, że konkurencyjność Europy w handlu towarami będzie w coraz większym stopniu zależeć od stymulowanej przez AI poprawy wydajności i jakości w strategicznych przemysłowych łańcuchach wartości, w tym w zakresie technologii produkcyjnych, motoryzacyjnych, farmaceutycznych i energetycznych; wzywa Komisję do systematycznego uwzględniania tych interesów w negocjacjach handlowych poprzez zapewnienie skutecznego dostępu do rynku, solidnych zasad dotyczących barier pozataryfowych oraz egzekwowalnych przepisów, które utrzymują równe warunki działania i zapobiegają nieuczciwej konkurencji oraz zakłóceniom związanym z technologią, uznając jednocześnie pełne prawo UE do wprowadzania regulacji;

6.uznaje fakt, że AI przekształca handel usługami świadczonymi cyfrowo poprzez komercjalizację wiedzy fachowej, co wymaga dodatkowych wysiłków w celu utrzymania historycznej przewagi komparatywnej Europy w zakresie usług profesjonalnych, technicznych i biznesowych o wysokiej wartości; podkreśla, że pobudzenie inwestycji przewidziane w sprawozdaniach Draghiego i Letty jest konieczne, aby sprostać zwiększonej globalnej konkurencji w handlu usługami; wzywa Komisję do zmobilizowania partnerstw handlowych i inwestycyjnych w celu przyciągnięcia kapitału i talentów oraz zwiększenia skali działalności europejskich przedsiębiorstw;

7.uznaje potencjał AI w zakresie przekształcania rynków pracy na całym świecie; ostrzega przed ryzykiem utraty miejsc pracy w wyniku automatyzacji, handlu usługami opartego na AI i pogłębiającej się luki kompetencyjnej wśród siły roboczej w UE; podkreśla zatem potrzebę przyjęcia strategii mających na celu przewidywanie tych zmian i odpowiednie dostosowanie siły roboczej; zauważa, że opracowywanie i wdrażanie modeli i systemów AI ma negatywne skutki dla środowiska, w tym poprzez wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną i zużycia wody; wzywa Komisję, aby w ramach ocen skutków umów o wolnym handlu przeanalizowała, które sektory mogą zostać dotknięte AI, oraz oceniła wpływ stosowania AI na prawa pracownicze oraz na środowisko;

8.ostrzega, że przepaść cyfrowa grozi wykluczeniem partnerów z globalnego Południa z możliwości wzrostu opartych na AI, co zwiększy zależność od modeli importowanych; zaznacza, że współpraca wspierająca wykorzystanie narzędzi AI w krajach rozwijających się powinna wzmacniać wielostronny system handlu i być promowana w ramach WTO; wzywa Komisję do wykorzystania przepisów dotyczących włączenia cyfrowego w rozdziałach dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju oraz w umowach o handlu cyfrowym, aby wspierać wdrażanie AI i wzrost wydajności, a także promować inkluzywną i godną zaufania AI poprzez specjalne międzynarodowe programy współpracy i inicjatywy na rzecz budowania zdolności w ramach istniejących instrumentów zewnętrznych UE, takich jak programy szkoleniowe czy dostęp do infrastruktury cyfrowej i infrastruktury AI; wzywa Komisję do skoncentrowania się na budowaniu zdolności w ramach strategii Global Gateway na podstawie etycznych ekosystemów AI opartych na otwartym oprogramowaniu i zdolnościach lokalnych, w celu wspierania odpornych i obustronnie korzystnych stosunków handlowych i inwestycyjnych;

9.zauważa, że rozwiązania w zakresie AI oparte na otwartym oprogramowaniu, umożliwiające przejrzyste ponowne wykorzystanie i niezależne testowanie, oferują znaczne korzyści, w tym niższe koszty i lepszą ochronę prywatności danych dzięki wdrożeniu na szczeblu lokalnym, przyczyniając się do wzrostu zdrowej konkurencji w dziedzinie AI oraz do zmniejszenia zależności od dostawców spoza UE, a jednocześnie wspierają możliwe do skontrolowania i dostosowane do warunków lokalnych rozwiązania AI opracowane wspólnie z partnerami z globalnego Południa; podkreśla, że włączenie takiej współpracy do polityki handlowej UE i partnerstw cyfrowych może zdywersyfikować partnerstwa, zmniejszyć zależność od kilku zastrzeżonych ekosystemów i wzmocnić długoterminowe więzi geopolityczne; wzywa Komisję do zachęcania do stosowania rozwiązań AI opartych na otwartym oprogramowaniu, które przyczyniają się do zmniejszenia zależności od dostawców spoza UE; podkreśla, że współpraca oparta na otwartym oprogramowaniu powinna obejmować projekty związane z AI leżące w interesie publicznym, takie jak przeciwdziałanie zmianie klimatu, wspieranie czystej transformacji oraz poprawa opieki zdrowotnej i bezpieczeństwa żywnościowego;

10.podkreśla strategiczną rolę partnerstw cyfrowych oraz rad ds. handlu i technologii z partnerami o podobnych poglądach, którzy podzielają wartości demokratyczne, wysokie standardy zarządzania i zaangażowanie na rzecz otwartego handlu opartego na zasadach w promowaniu opartego na wartościach i ukierunkowanego na człowieka podejścia UE do AI w oparciu o analizę ryzyka; wzywa do większego włączenia Parlamentu w prace rad ds. handlu i technologii; wzywa Komisję do wdrożenia międzynarodowej strategii cyfrowej poprzez skoordynowane stanowiska na forum grupy G-7, grupy G-20, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych, a także zorganizowaną współpracę między organami regulacyjnymi w celu osiągnięcia globalnej konwergencji w zakresie wysokich standardów bezpieczeństwa AI i ochrony praw podstawowych;

11.podkreśla potrzebę obrony i promowania, zwłaszcza na forach wielostronnych, unijnego modelu AI ukierunkowanego na człowieka jako normy międzynarodowej oraz aktu w sprawie sztucznej inteligencji jako punktu odniesienia, który może pomóc w dostosowaniu standardów przejrzystości i bezpieczeństwa, utrzymując jednocześnie otwartość i przewidywalność handlu; wzywa Komisję do zacieśnienia współpracy w zakresie norm AI, innowacji technologicznych i bezpiecznych łańcuchów dostaw z zaufanymi partnerami i krajami o podobnych poglądach, w tym za pośrednictwem partnerstw dwustronnych i forów wielostronnych, przy priorytetowym traktowaniu partnerów, którzy stoją na straży wartości demokratycznych i międzynarodowego porządku opartego na zasadach; zauważa, że zaawansowane systemy AI stwarzają wyzwania transgraniczne, i wzywa Komisję do działania na rzecz globalnego minimalnego poziomu ochrony przed najpoważniejszymi zagrożeniami jako podstawy interoperacyjnego i wiarygodnego zarządzania, w szczególności poprzez inicjatywy międzynarodowe, takie jak globalne partnerstwo w sprawie AI, zasady OECD dotyczące AI oraz ramy etyczne UNESCO dotyczące AI;

12.podkreśla, że oprócz globalnego minimalnego poziomu ochrony potrzebna jest koalicja partnerów o podobnych poglądach, którzy podzielają podejście UE ukierunkowane na człowieka, aby przyspieszyć wdrażanie wysokich standardów bezpieczeństwa AI, przejrzystości, rozliczalności i praw podstawowych, w szczególności w drodze zorganizowanego dialogu regulacyjnego w celu rozwiązywania sporów, wymiany najlepszych praktyk i dostosowania zobowiązań wraz z rozwojem technologicznym; wzywa ponadto Komisję do połączenia konwergencji regulacyjnej w zakresie wysokich standardów bezpieczeństwa i praw podstawowych z konkretnym budowaniem zdolności, w tym ze wspólnymi inwestycjami w bezpieczne i przystępne cenowo zdolności obliczeniowe i testowe, partnerstwami w zakresie talentów i umiejętności w celu zmniejszenia zależności strategicznej i stworzenia wiarygodnych modeli wdrażania, do których kraje partnerskie mogą się dostosować, wzmacniając godną zaufania AI jako podstawę otwartego i odpornego handlu cyfrowego;

13.podkreśla, że legalne i bezpieczne przepływy danych mają zasadnicze znaczenie dla handlu opartego na AI; przypomina, że unijne umowy o handlu cyfrowym muszą być zgodne z przepisami horyzontalnymi Komisji dotyczącymi transgranicznych przepływów danych oraz ochrony danych osobowych i prywatności w tytułach umów handlowych UE dotyczącym handlu cyfrowego; umożliwi to Unii uwzględnienie w umowach handlowych środków ułatwiających transgraniczny przepływ danych, przy jednoczesnym zachowaniu podstawowych praw osób fizycznych do ochrony danych i prywatności; podkreśla także, że umowy te powinny zawierać specjalne przepisy dotyczące współpracy regulacyjnej w zakresie AI, ułatwiające wzajemne zrozumienie podejść regulacyjnych, oraz zwraca się do Komisji o włączenie takich przepisów do wszystkich przyszłych rozdziałów i umów dotyczących handlu cyfrowego; potwierdza, że zabezpieczenia zgodne z RODO lub równoważnymi normami stanowią minimalne wymagania dotyczące przekazywania danych osobowych w UE; wzywa do zawierania umów o handlu cyfrowym w celu ochrony autonomii regulacyjnej i zachowania dostępu technicznego potrzebnego organom regulacyjnym do egzekwowania aktu w sprawie AI oraz do zapewnienia przejrzystości, możliwości kontroli, sprawiedliwości, bezpieczeństwa i rozliczalności systemów AI, tak aby jednocześnie zapewniały one społeczeństwu obywatelskiemu i niezależnym naukowcom dostęp do kodu źródłowego i algorytmów systemów;

14.przypomina o zaangażowaniu UE na rzecz wielostronnego systemu handlowego opartego na zasadach; podkreśla, że WTO powinna w znaczący sposób przyczynić się do opracowania solidnych, bezpiecznych, inkluzywnych i zaufanych ram zarządzania AI dla handlu, w tym poprzez ustanowienie specjalnej grupy roboczej WTO ds. sztucznej inteligencji w celu ułatwienia dialogu, wymiany wiedzy i współpracy między członkami w zakresie regulacji i polityki dotyczących sztucznej inteligencji; podkreśla, że zrównoważone przepisy dotyczące handlu elektronicznego mają zasadnicze znaczenie dla odblokowania handlu opartego na AI; wzywa Komisję do dopilnowania, aby wszelkie teksty WTO dotyczące handlu elektronicznego zapewniały przestrzeń polityczną dla demokratycznego zarządzania AI, w tym egzekwowalne zabezpieczenia dla pracowników i konsumentów; wzywa Komisję do przyspieszenia dyskusji na temat AI i handlu w ramach WTO oraz do promowania globalnej współpracy, która ułatwi zaufany przepływ danych i handel cyfrowy, a także dostęp do usług i narzędzi opartych na AI, zwłaszcza w krajach rozwijających się;

15.ostrzega, że rozbieżne systemy zgodności w obszarze AI mogą prowadzić do fragmentacji rynków i wzrostu kosztów handlu; podkreśla rolę współpracy międzynarodowej w zapobieganiu fragmentacji regulacyjnej; wzywa Komisję do stosowania norm międzynarodowych i barier technicznych WTO w handlu (TBT) oraz zasad przejrzystości jako narzędzi na rzecz zapobiegania temu, by rozbieżności regulacyjne stały się bezzasadnymi barierami handlowymi, przy jednoczesnym zachowaniu unijnych ram zarządzania AI i wykorzystaniu ich do ułatwienia handlu cyfrowego opartego na zaufaniu oraz do umocnienia równych warunków działania na całym świecie dla godnej zaufania AI;

16.podkreśla, że bezpieczny dostęp do zaawansowanych półprzewodników i przystępnej cenowo mocy obliczeniowej ma zasadnicze znaczenie dla suwerenności technologicznej i konkurencyjności UE; zauważa, że akt w sprawie czipów i program fabryk AI mogą okazać się niewystarczające ze względu na fragmentaryczną realizację i ograniczony zakres; wzywa Komisję, aby przyspieszyła ich wdrażanie, kontynuowała dyplomację surowcową i wykorzystała umowy handlowe, umowy ramowe i umowy o partnerstwie z zaufanymi partnerami w celu dywersyfikacji łańcuchów dostaw i zmniejszenia strategicznych zależności; w tym kontekście uznaje kluczową rolę zaawansowanych ekosystemów produkcji czipów w gospodarkach partnerskich o podobnych poglądach we wzmacnianiu globalnych zdolności obliczeniowych w zakresie AI, i zachęca do pogłębienia współpracy z takimi partnerami w zakresie odporności łańcucha dostaw półprzewodników; podkreśla ponadto pilną potrzebę wzmocnienia europejskiej produkcji zaawansowanych półprzewodników, w szczególności poprzez wspieranie inicjatyw europejskich, takich jak proponowany przegląd aktu w sprawie czipów (akt w sprawie czipów 2.0); wzywa Komisję do opracowania jaśniejszej strategii dotyczącej sposobu, w jaki UE mogłaby rozwijać się jako kluczowy podmiot w ekosystemie AI, oraz do włączenia solidnych postanowień do umów handlowych w celu zapewnienia sprawiedliwego dostępu do technologii krytycznych i surowców;

17.uważa partnerstwo strategiczne w sprawie odporności łańcucha dostaw minerałów krytycznych za potencjalnie znaczący instrument usprawnienia koordynacji działań z sojusznikami w zakresie dostępu do surowców krytycznych dla AI, w tym metali ziem rzadkich i zaawansowanych materiałów półprzewodnikowych; podkreśla, że zaangażowanie UE musi być uzależnione od spójności ze wskaźnikami referencyjnymi określonymi w akcie w sprawie surowców krytycznych i celami otwartej strategicznej autonomii UE, zmniejszając podatność na zagrożenia, a nie przenosząc zależności; wzywa Komisję do dopilnowania, aby wszelkie wielostronne instrumenty handlowe wynikające z takich partnerstw, w tym ceny minimalne lub mechanizmy odbioru, były zgodne ze zobowiązaniami w ramach WTO i służyły interesom UE; wzywa do zacieśnienia dialogu i współpracy między zaufanymi partnerami w celu ochrony międzynarodowych przepływów handlowych oraz wzmocnienia integralności i odporności ekosystemów przemysłowych związanych z AI;

18.ostrzega, że koncentracja infrastruktury chmury obliczeniowej w państwach trzecich naraża UE na ryzyko wynikające z podlegania zewnętrznym jurysdykcjom; wzywa Komisję, aby za pośrednictwem proponowanego aktu w sprawie rozwoju chmury i AI oraz aktu w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu (COM(2026)0100) ustanowiła ramy stopniowej suwerenności, zgodnie z którymi przy zamówieniach publicznych priorytetowo traktuje się dostawców usług krytycznych z siedzibą w UE, oraz by jednocześnie zagwarantowała otwartą strategiczną autonomię, utrzymując niedyskryminacyjny dostęp dla dostawców z krajów o zbieżnych poglądach, którzy spełniają wymogi UE w zakresie certyfikacji i interoperacyjności;

19.wzywa Komisję do dopilnowania, aby jej doktryna bezpieczeństwa gospodarczego koordynowała monitorowanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych, ze szczególnym uwzględnieniem strategicznych sektorów cyfrowych, takich jak platformy AI, usługi w chmurze i centra danych, kontrolę wywozu, instrument chroniący przed wymuszaniem i ochronę handlu jako spójny system zapobiegający wykorzystywaniu zależności od AI jako broni; ostrzega, że ograniczenia wywozowe dotyczące surowców krytycznych i rosnąca niestabilność geopolityczna wymagają wzmocnionej koordynacji i egzekwowania w celu ochrony europejskiego ekosystemu AI; wzywa Komisję do zaproponowania ukierunkowanego przeglądu rozporządzenia w sprawie produktów podwójnego zastosowania, aby bardziej kompleksowo zająć się zaawansowaną AI z uwagi na jej potencjalne wykorzystanie przez państwa trzecie w zastosowaniach związanych z bezpieczeństwem, nadzorem lub obronnością;

20.wyraża zaniepokojenie powtarzającymi się chińskimi ograniczeniami wywozowymi dotyczącymi pierwiastków ziem rzadkich (REE), które znacząco zakłócają łańcuchy dostaw mające kluczowe znaczenie dla przedsiębiorstw z branży półprzewodników, a także dla szerszego łańcucha wartości sztucznej inteligencji; uważa, że działania Chin są nieuzasadnione, i wzywa Komisję do ścisłego monitorowania sytuacji i odpowiedniego reagowania w celu zapewnienia, aby nie miały one wpływu na światową gospodarkę i odporność handlu międzynarodowego;

21.podkreśla, że UE musi przyspieszyć wdrażanie europejskiego aktu w sprawie surowców krytycznych i zdywersyfikować łańcuchy dostaw w celu wzmocnienia odporności gospodarczej; podkreśla pilną potrzebę zabezpieczenia inwestycji w projekty strategiczne zatwierdzone w ramach europejskiego aktu w sprawie surowców krytycznych oraz w inne projekty mające na celu zwiększenie wydobycia, rafinacji, przetwarzania i recyklingu, które przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka związanego z Chinami;

22.zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.